Summa theologiae Scotisticae, in qua ex fidei lumine, S. Scripturae oraculis, Ecclesiae traditionibus, & decretis, ss. pp. & theologorum sententia, & rectæ rationis ductu, religionis christianæ mysteria sacramenta, dogmata, & præcepta breviter, & sch

발행: 1706년

분량: 955페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

251쪽

tribui s ablolutis, ergo est quid distinctum M ab Essentia, & ab illis attributis. Idem patet ex Co cil. Toletam II. doceret te, quod in relatione persona-

.cato per lumen fidei ,

252쪽

llae Glosse s sed etiam ab ipso Deo , qui non praescindit, nee fingit distinctionem, ubi non est a parte

rei.

Prob. I. ex SS. Patribus. I. quorum alii disti guunt potestatem a voluntate, ut S. Hilar. IJ Dicens quod non escit ereaturam Volci etias, sed potes ax: alii distinguunt actus memoriae ab actibus amoris; ut Anselmus G dicens: Planum est rationem habenia summum Spiritum mn idciseo fui memorem Use, aut se intelligere , quia se amat, sed ideo se amare quia

se meminis , o se intellitia. Alii attributa disti

guunt ab essentia , & illa dicunt plura, Ut Dam

scenus di s3J Si bonum, si justum, si quid tale dixeris .

non naruram Dei, sed quae eirca naturam, dixeris, oreae differre, dicit, in υkem sicut universate di ere ae singulari. Alii diversitatem quanidam essentiae, de multiplicitatem quasi adventitiam attributorum, ut Cyrillus Alex. JQuamvis Deus/mpneem habeates sentiam , diversitate iam en egentiae multiplex esse mindetur . Scilicet diversitate praedicatorum eiantia lium P neque vero aliquid in eo externum est, ct a motitium t tametsi divinis Attributis quodammodo haudsimplex intestigatur . Alii diversam cognoscibialitatem essentiae ab Attributis, ut Tiaeophylactus , Do Des aliquid quidem cognosti non potes , ut ipsa essentia, aliud vero cognosti misint omnia,quae sunt circa Mentiam, ut Bonitas, Sapientia, m. Alii diversa nomina ex diversis attributis dicunt, ut Irenaeus S eundum dilectionem quidem parer est Deis redum vi

253쪽

s 4 De Attributis in tenere.

si buunt, ut S. Basil. Uud Petavium . enIn .rιLeutum non sit , si proe reandi vim dieat ipsam

sum illas deesse , O oportere addi bonitatem Confir. quia dixerunt alii ibidem, Patrem, qui pater est, non esse. Deum, nec facere miracula, oe Sic de filio, di aliis praedicatis 3 quae tamen dici possent, si a parte rei paternitas cum potestate, & Deiaetate confunderetur; ergo licet a Patribus videatur asser 1 identitas, saltem intelligendi sunt de identitate reali, non de formali. - Prob. 4. ratione: de eadem , & una simplicissima a parte rei formalitate non Verificantur praedicata conintra dictoria , sed de Paternitate , & essentia, ac de attri ut is absolutis, v. g. de sapientia, Iustitia, di xerificantur praedicata contradictoria , & quidem a convenientias ergo haec non sunt una limplicissima , & eadem a parte rei formalitas. Pain tet mai. nam alioqui falsum esset illud receptissimum ex veritate receptissima, & de fide, sentia,

non generat. Idem est de filiatione, & spiratiori

di de is &Spiritu Sancto respectivε απε

neratur, & Essentia non generat urs Filius gener vir per viam intellectus , di non per voluntatem; Spiritus Sanctus spiratur per voluntatem, & nori

ces,ad selyandas contradictiones istas sussicere dia1tinctionem Virtualem eminentialem 'aur rationis ratio anatae, in una, eademque formastate actia ali.

a parte rei indistini issima, quatenus scilicet illa

254쪽

se habet In ordine ad cognitionem nostram, & ad

diversas emanationes, & praed Pta, sicut se habent in creaturis distinctae realiter entitates. Contra r. quia attributa omnia tum relativa ,

tum absoluta sunt in Deo formaliter , ut probatum est supra , non autem sollim Virtualiter eminenter ergo distinctio virtualis eminentialis non sussicit. Contra a. quando dico, essentia est communis, O paternitas non est eommunis, aliquid significatur 1 Parte rei per essentiam, quod non significatiir per paternitatem , secundum qilod illae propositiones sunt verae, ita ut contradictoriae de eisdem non essent Verae r v. g. non esset Vera haec, esentia non

est communis , nec ista , paternisas est communis. Sed si paternitas, & essentia essent a parte rei formalitas eadem, tam istae posteriores essent verae, quam illae priores , ergo a parte rei essentia, & paternitas in Deo non sunt eadem sormalitas. Prob. maj. de s eunda persona in Deo, tam Vera est ista, ter bum teneratur, quam ista, Filius generatur ; quia sub

duobus nominibus Verbi, & Filii, significatur e dem persona divina s ergo si nominibus paternitatis,& essentiae significaretur eadem forin xlitaS , tam v ra esset haec, paternitas communicatur, quam ista, essentia communicatur 3 & id a parte rei, dc indepe

denter ab illa praecisione intellectus . Idem etat de istis, parer generat per intellectum , O generat per

Doluntatem ; quia voluntas, O intellectus essent eadem formalitas a parte rei, & in cognitione divina , quae non eraescindit, nec disting iit indistinguibilia,

sed concipit omnia adaequath, .di clarissime.' Confir. haec propositio . Usentia es paternitas,' plus dicit ex parte rei, quam ista , est esse sia; vel natura, Vel Deitas ei ergo in Deo, 3capa I te rei paternitas est quid superadditum, & distini ctum ab essentia. Ρrob. ant. nam prima non est idem tica , bene vero secunda, 6c s. &4. quia ementia , di natura, & Deitas sunt Synonyma in Deo, dc fumum: tur pro eadem entitate . . . i Dices a. ad primam majorem argumenti, quodi illa est vera in creaturis Propter finitatims non v

id in Deo, in quo essentiaper infinitatem omnia i

I a cludit

255쪽

Cori identitatem . Sed

intellectus sunt' ai p/trinitas, de .ceretur de uno quidquid e

et ex connotati, disterentia ste tens qui nihil ponit in re. Ud enim 'tem, aut falsitatem praosim eum

se, quod concipiam illud ada: aura

datur Penes consormitatem eius eum 'I . n' '

autem cum intellectu loquenti, oh ha- ' xit, quod verbum procedi I p. - - 4 6dς. Rssionem, d per intellectum no '. im Heratiodita Patre, &Filio ri C; a Proce generatio, & non per im lectum ut ratem, non diceret haee ita esse De , sed tantum ita esse a nos Ora

Vςi totum concipitur, vel totum ia*din iubilc r nare non se videt, nec videre potest

non videt in se differetitiam illam me onis Sob

256쪽

Disp. III. I97

rhus sancti a productione Verbi, quia non videt di serentiam ullam, aut distinctionem illorum actuum, nee principiorum illorum , scilicet intest ectiis, &Voluntatis, nec ab essentia, nec a se invicem ; ergo videt utramque procedere ab eodem indivisibilli tui-cipio , quod aequE dici potest a parte rei essentia, aut paternitas, aut Voluntas, aut intellectus . . Prob. s. illa sormaliter ex natura rei distinguuntur sermaliter, quae entitatem habent seorsim conceptibilem. & definibilem a sed tales sunt persectiones attributales Dei, tam relativae, quam absolutς ; er-tgo dic. Mai. patet, nam definitio explicat naturam rei. Et sic quae diversas habent definitiones, ita di diversas naturas , dc conceptibilitates: Prob. min. I. .ex Patribus citatis, maxime ex Augustino. Dis omnis res, quae relative diritur , est aliqω id excepto relativo r. sed pater dicitur relative, O Verbum non ad se dicituν, sed tanium relative ad eum , cujus est Vedibum , siaut Filius ad Patrem; fad ergo filius, & e

ter includunt aliquid praeter essentiam, nam aliud est esse Deum, aliud esse Patrem, inquit ; ergo Deitas est seorsim concepti bilis, &definibilis a paternitate , & filiatione 3 & istae non sunt de conceptu formali essentiae; nec ista illarum. Relationes suppo- nunt essentiam , cui adveniunt, di inter se sic opponuntur, ut constituant distinctas realiter personas. Item quoad alia attributa patet ex iisdem, &exaliis SS. Patribus, qui dicunt, illa circumstare essentiam, & esse eius qualitates, &e. Item probabitur eadem minor, dum de singulis attributi sociales definitiones assignabimus, in quibus nec essentia, nec illa invicem continentur. . Confir. Sapientia, & bonitas, misericordia, &ium-tia , ut sic,& in suo genere non sunt idem formalii ter ; sed ut sic, & in suo Fenere habent diversos co ceptus formales, & definitiones; ergo neque in Deos stini idem formaliter. Patet conseq. nam sunt in Deoi perfectissimε secundum rotam suam essent am ; ergoi cum toto suo conceptu sormali ι ut patet ex dictis sui pra , ubi probavimus attributa , &persectiones si -pliciter simplices esse in Deo formaliter. Hoc enimi est esse secundum suum conceptum quid ditativum L

257쪽

is 8 De Attributis in genere

Ee entitatem suam sormalem . Prob. ant. Nam nihil. habent amplius in Deo, quam in suo Genere praetexinfinitatem , seu unitatem in essentia Dei, sed per infinitatem, & unitatem in essentia Dei non destruitur, nec mutatur , sed potius perficitur natu xa illorum ; Ergo in Deo non sunt idem sermaliter inter se. Prob. min. si enim per infinitatem mutaretur natura rei, quam assicit infinitas, non esset amplius modus ejus, sed essentia : & sic sapientia, cui adveniret infinitas , cessaret esse sapientia , quod faΙ-kssim in est.

Piob. 6. Intellectus, & voluntas distinguuntur a parte rei tum inter se , tum ab essentia ergo in divinis datur talis distinctio. Prob. ant. I. quia sunt Principia divelsarum operationum , quales sunt volib. tiones , & intellectiones; a. diversarum producti num , quarum una est formaliter generatio, &alia non, sed spiratio. Filius procedit ut Verbum, seu concc plus mentis , Spiritus vero ut donum, di amor; Exit eiιim vi Patre, O Alis 3 non 'nomodo natu ,

sed quomodo ratus , inquit Aug. fi J ideo dicitur non

generari, sed procedere.s unde sic argui potest et Ubi sunt diversae sormaliter, parte rei emanati nes , ibi sunt diversa pariter principia a sed in Deo sunt divetis emanationes s scilicet productio Vethi, quae est generatio , ct nativitas, do roductio Spuitus Squae est non generatio. sed Pi ocessio,& teImini Dir ducti sunt etiam non modo distincti, sed& diversi, nam terminus generalionis est Verbum, d te minus mi lationis est Amor s. ergo S principia formalia, , scilicet intellectus, & voluntas sunt a parte rei diversa. Maj. prob. nam idem formal .rermanens id ni semper natum est facere idem . Ergo idem sol malilei pi incipium liaberet eandem productionem , & eundi in iciminum suae productionis. Certe n Ut hoc e sici, numqDpm ex dix ei sitate , Vel unitate essectuum posset cognosci di versitas , vel uni tas causariim ; dc productio caloris , di ignis posset tribui aquae , & vicissim se . . . Dices . Eadem voluntas Dei est principaum spirationis, & creationis, quae sunt operationes dive

sissimae ; & idem sol indurat lutum, di emollis coram s

258쪽

ram ; ergo falsian .est illud axioma

Contra: in creatione, &spiratione voluntas resp cit diversia objecta, & materias, sicut& sol ; ergo et non mirum, quod Onerationes, & producta sint cilia versa; sed in generatione, & spiratione omnia sunt a parte rei eadem praeter intellectum, & voluntatem; . ergo soli, distinctioni harum potentiarum tribui debeti illarum productionum diversitas 3 Prob. subsum it Pium is est eadem essentia, ut oblinum fiscundans i1ntellectum, & voluntatem in utraque productione; ruod λrte non potest dici de creatione in Deo nec ie virtute indurativa luti, de mollitiva cerae in sole: .

nam forte potentia Dei ad extra distinguitur mi maliter a virtute spirativa, &similiter illae virtutes, in Sole. . t Prob denique, quia sine ista distinctione ωrmali;

Inter essentiam , di relationes, & attributa non possunt explicari commode veritates, quas fides &Theologia docent de mysterio Trivitatis, di de Deo ipso; & nulla est repugnantia, vel inconvenienseam admittere, & illa uti s ergo admittenda est. PM, et consequens: nam debemus admittere in Deo,quae cumque mVis decent, & conducunt ad dignitatem, ei & ad fidem tuendam, & mVendam. a. Pars an- tecedentis patebit solutione obiectionum. Prob. quoadl a. ex dictis hircusque de contradictionibus, & pr cessionibus, de communitate naturae, &praedicat rum , &attributorum essentialium, &absolutorum, dide incommunicabisitate relativorum, di persona.

ium, seu notionalium. & de diversis conceptibus Ormalibus , di obiectivis, ac definitionibus illorum

omnium s & de differentia emanationum, ac princi- .pior tim eorumdem. a. ex dicendis circa diversas pro positiones, & veritates receptissimas, quae sine tali

distinctione salvari facile non possunt. Et quidem hae propositiqnes ab omnibus Patribus, di Theo logis iuxta princira fidei admittuntur. Deus est Dem

sua Deitate , sua natura , sua essentia; dc sunt sors males, & consequenter istae sunt etiam verissimae, Deus est sua Deitas, sua natura , & sua essentia. Ustae vero non eodem sensu, dc modo admittuntur a Deus est Deus per suam sciantiam , vel misericordiam,

aut, , stitiam i sc omnes fatentur, quod priora ilis I 4ῖ - . PLAES

259쪽

1 yo De Attributis in genere.

& idem ergo nulla ibi est distinctio a parte reti, fila quoad voces. Prob. ant. ex Aug. fi J Deus multipliaeiter dicisur quidem minus , bonus, faρῖens , beatm, merus,ct quidquid auud non indignὲ dici videtur; fe eadem magnitudo Mus , quae sapientia , eadem bo nitas, quae sapientia, O magnitudo. Et S.An Im. saJ Summa natura non proe te dicitur iusta,quia habet iustitiam , sed fuia exsit justitia s ergo in Deo Sapie tia , & Magnitudo sitnt pure idem sub diversis n9m nibus , & idem est de justitia , & aliis Attributi si

ter se, quam cum Essentia. Rei p. dist. utrumque anti quam illas esse per ide litatem realem , conc. per identitatem formalem, neg. ant. &conseq. Magnitudo , & Sapientia realiter sunt idem s & Deus est realiter sua iustitia , quam non dicitur habere velut quid realiter dist i et um, Zc extraneum ab essentia sua ; sed . tantum' sunt formalitates distinctae pilis, quam nomine , aut ratione. Eodem sensu loquitur idem Augiist. clim dicit bonitarem, & iustitiam non esse diversas qualitates s Os J Sed quae iustitia ipsa bonitas , e quae boniatas ima beatitudo . MD. Bernardus dicens 1 s J Hoc

Deo s. , quod hαc Omnia esse s et si eentum talia. addas, non recessit ab esse a scilicet non differunt ab essentia , nisi nomine tenus . Item Gregorius Nyssenust omnem circa essentiam. LFestatem reji- eis diυina simplex, variationis inscia natura ri et haec , & similia rejiciunt distinctionem realem , qualem illa habent in creaturis 3 non formalem,quae non impedit, ne una sit realiter alia, & una omnes in essentia. Instabis. Sancti illi Patres docent, per illas V ees divessas unam rem significari, inquit enim Ber nardus a sue J mees ἀυersae, semitae multet , sed uinnum per eas significatur. Et S. Cyrillus illam di versitatem vocum, aut conceptuum triburt. intellectus nostri limitationi ,& impei sectioni , clim ait: Substanxiam Dei fel a perfectam esse, sed nos es,

nonnunquam accidentium modo concipere , &c. em

go tota distinctio venit ab intellectu , est purae

260쪽

Disputatis Iu 1θI

Resp. neg. conseq. Loquuntur enim de diversitater ait, quam prorsus excludunt ab essentia Dei, &divinis qualitatibus,&quoad hoc diversa nomina unum semper Deum significant, sed unitate naturae, di esse realiS.

Objic. a. Ubi non est unum , dc aliud a parte rei, Ibi non est ulla distinctio, nisi rationis,aut vocis ;sed in Deo non est unum , dc aliud, nisi per intellictum; ergo nec distinctio. Prob. min.quia Deus alioqui non

esset simplax. Res P. I. neg. mai. absolute. Nam inter Pei nas Divinas non est proprie unum , & aliud ,& tamen est distinctio realis , & una est realiter producens, ut Pater alia producta , ut Filius. 2. neg. min. Non est quidem in Deo alietas realis , sed formalis , ut Patet de perfofiis , &de relationibus, quae licet non sint unum,&aliuduenihilominus distinguuatur realitera

Concl.III. Attributa divina tum relativa, tum absoluta distanguuntur formaliter a parte rei , seu objective, tum ab essentia, tum interse. Ita Scotistae omnes contra Thom istas, & turbam Neutericorum, aliquot

tamen exceptis, ut notat Baro.

Probatur I. ex Scoto iam citato, Sc multis aliis in locis, ubi clare adeo mentem suam hanc aperit,

ut mirum sit, quomodo de illa potuerint aliqui dubitare . Id enim ex proseta asserit δε nam cuiuquaereret, inrism in divinis possi esse major distin-

Aio , et diversitas, quam conceptuum: respondet: Dicitur, quod sic , Mi Personarum, quae est realis, es Auributorum, quae differunt praeter operationem tellectus s quod valide probat per totam collationem, de resolvit argumenta contraria; dc tandem sic argumentatur .. diuinctio , quae es ex naςura rei, major est ilia , quae est sanium conceptisum ., sive per intellectum. Sed diseinctis Mitributorum in Deo, de personarum est ex natura rei sergo dic. Et alibi hoc probat multis rationibus f v. g. Distinetis perfectionum attributalium c ex adversariis ) est fundamentum respectu distinctionis Ema-

nationum : sed. distinctio Emanationum es realis , nulla autem di inctio realis proxigit necessario diascinctionem , quae est ranxum rationis; sicut nec aliud,

quod

SEARCH

MENU NAVIGATION