장음표시 사용
291쪽
transeat, et utrumque adeo morbo teneatur. Quare elliri hoe loco Hippocrates tantum posuisse videius ut lienem saltem disponi ad grauiorem morbum, et paulullum tumere, significaret.
μησις τη κατοι τουτο το ας εςιν. Quando igitur et ver ita procedit, ut ex lsrigore in calorem repentinae mutationes fiant, vere etiam homines solent regio morbo infestari. Nam haec temporum anni mutatio, quantum ad frigoris et caloris vicissitudinem attinet, ii, Cit, Ut ver et aestas autumno sere similes fiant
Ii6 Et ver. Reposui ηρ pro ρ, auctoritate Galeni, Cornarii et Foesii, etsi alii Codices aut etiam in habeant, nisi forte hortim alterutrum Dialecti sit. ii ) Nam haec. Reliqui interpretes parum videntur de exprimendo sensu horum verborum solliciti fuisse puto hoc loco non quamcunque tempestatem mel anni tempus esse, sed autumnum, quem Hippocrates dixit icterum
ου κατοξεες, ουδε- γλως v. Sed ubi verno magis simile tempus aes 'uum est, plurimumque adeo a calore suo remit tit, mitiores febres sunt, earumque vis sudori bus copiosas infringitur. Quicunque autem morbi incidunt, sunt benigni admodum, et 3 l
aegri salutem tendunt, eumque neque celox, l
292쪽
nimis opprimunt, neque aestu, immoderatoque calore corpus exsiccant, aridasue linguasessiciunt.118) Sed Gid Haee verba, ut plura alia, ex Aphorininis descripta, in quorum VP Lib. III. leguntur. Huie Aphorismo Celsus in Lib. II. Cap. I. suae Medicinae locum dedit, et ita latine conuertit: Ubi vero calor, a Primo vere orsus, aestatem quoque similem exhibet, necesse est, multum sudorem in febribus subsequi. Quorum verborum is esse sensus, primo quidem intuitu, videtur: si calida tempestas primo st, tim vere incipiat. et talis per aestatem duret, sudorem multum in febribus subsequi. Qtu autem propius ea verba inotuiti fuerint, ita interpretanda esse videbunt: si idemeatoris gra/us etiam aestate sit, qui primo vere fuerit, oportere, ut in febribus multi sudores subsequantur. Id. que cum re ipsa plane conuenit; quo enim maior in febribus aestus est, eo siccior cutis deprehenditur; eaqne expositio alio loco ex Hippocrate confirmatur. Nam in Epidem. Lib. ILMeh. I. pag. 994. inquit: ἔν καυμιασιν - vel
oη - , - περιπνευμονιη , η κυναγχι - . Si verno tempore hyemalis tempestas, ipsumque Ver, quasi nouissima hyemis pars est, etiam
nyemalem tempestatem, quae tunc valetudines v ruunt, sequuntur, ex quo genere sunt omnes Oum tussi coniunctae, quaeque pulmonibus insi- M, 'el in partibus propinquis consistunt, Vmost peripneumonicae vocantur. Oriuntur autem ea Viletudinum genera, quae lauces, viaSque piritales occupant, et inflammatione tenent, ea 'Ne anginosa nominantur.
293쪽
eimem abit, non statim huic tempestati conueni entes morbos parit, siquidem non in tempore, quo ex ordine naturae debebat, incepit, sed suum adeo ordinem transgressus est.
II9) Autumnus. Foesius ni auult φθινοπωρον; sed nihil mutandum. ita positum est, ut frequenter solet
Adeo inter tempora et ipsos morbos, pr0ptor lVtriusque mutationes, magna similitudo inter ζ' ldit. Etenim illa, propter tales mutationes, dicatione, ad minimum salutari, destituuntur, que a naturali sua constitutione plane desciscupli nihilque ex ordine et lege naturae profer Idque non minus in morbis incidit, siquN ''Vel ante tempus erumpunt, vel iudicationei' yy ticip)nt, vel propter intempestiuam immatur)φ' que Crudae materiae e cretionem, haec partem intus relinquitur. Et ita male pol
294쪽
morbus ut plerumque reuertitur, sic; quae vale..tudinum genera inconstans tempestas peperit, et praeter rationem quoque finita sunt, ea per eandem etiam tempestatem redire solent.11o Iudicatione.) Cur inconstantia anni tempora dubiam Crisin faciant, expositum est ab Ill. Homnanno in Diff. deerisium natura. g. I9. Caeterum huc pertinere videntur, quod nempe anni tempora et tempestates in uniuersum attinet, Quaestiones instowii, an iuxta varias anni tempestates varie regenda C. H. sanitas ' et Casamaioris an a temporum varietate morbi varii' in1) Et ita.) Huius loci versio, etsi sine dubio vera sit, tamen Graeco textui minus respondere videtur, quem adeo
sic emendare velim: ωσπεο νοῦσοι aτω ποι ἐάσι. Potuit facile
transpositio fieri vocabulorum νῆσοι et Πω ,. propter aliqualem sitnilitudinem, quam inter se habent.
Quare cum tantam tempestates vim habeant in morbis pariendis, vel iterum excitandis, in id maxime medentes incumbere necesse est, ut illum corporum tempestatumque consensurn intelligant, et an integrum corpus fuerit, neCne, quod aliqua tempestas excepit, quae aegrum fecit. Nam hoc quidem naturam morbi permuti
295쪽
samque tempestatem, quam asserunt, aures heis hetant, oculis caliginem affundunt, et reliquos sensus tardant, capitis dolorem mouent, totum corpus essiciunt hebes, lentum, languidum, eiusdemque robur naturale exχluunt. ISque vel tus quum diu flans vim suam ac potentiam exemerit, in morbis, qui tunc inciderint, spisso glutinosoque humore madentia Vlcera, similiaque symptomata sient. Occupabunt autem ea
potissimum os, pudenda, aliasque simili humore perfusas parteS.
1213 Austri MiramidumJ Ηime Ioeum et Aphor. XVII.
Lib. III. simul eomprehendit Celsus Cap. I. Lib. II. atque de omnium ventorum, maxime tamen Austri, vi in corpora animalium cons Ren. Moreau ad Scholam Salernit. Cap. I. Memb. IIII. pag 3 . seqq. et Ill. Ηosmanni Diff. de potentia ventorum in eorpus humanum, et obserii. Barometr. Meteo IN. Cap. VI. Halae Iror. Vid. etiam Redelii Patris Propemt. de statu aeris austrino. Ιenae I23 Bpue ventus. Foeta auctore ἔτοι rescripsi et ad
12 Madentia Oleera. Cum austrina tempestas humidum aerern animantium corporibus inserat, ea duplici rati- une destruit. Nam propter debilem aeris elaterem, serosi praecipue humoris per vasa progressiim tardat, ae lentum efficit, sed humidi abundantia iustam debitamque humorum miseelam impedit, se, ut ipsi utraque ratione ad putredi nem disponantur. Ex qua, necesse est, talia hine inde Vlcera prouenire, quae continuo madent, et glutinosum bu morem fundunt, ae pilorum defluuium faciunt, siue etiam Bd canerosorum, quae vocant, indolem aceedunt. Ad cuiψ generis Vlcera generanda, nec omnis humor, nee eunct corporis loca aeque idonea sunt. Est autem aeeuratissimRHippocratis obseruatio, de ore pudendisque, tanquam p)r tibiis, ad eiusinodi ulcera gignenda, maxἱme aptis. SQ ςt enim earum fabrica admodum laxa, et tenerae spongiae se . milis inueniri. Deinde etiam permultis glandulis instructρς sunt, quae eontinuo glutinosum aliquem humorem confiς,
uni, qui, quod retentus fuit, aliquanto viseidior factu=ν Partes illinendo lubrieas faeit. Talis autem liquor, et ii
296쪽
saturalibus masculorum, praecipue circa glandis eoronam . sed multo magis circa muliebria, potissimum in vaginae .stio, eonspicitur. Eaque caussa est, cur feminae saepius, quam mares, praeter veneream caussam, ex solo fluore albo, eiusmodi viceribus laborent, et ab iis difficillimo liberentur. Ad quam eatissam tamen et haec accedit, quod lasciuae ae prurientes puellae, vel digitis, vel arte paratis fascinis, eontinuo sibi fossas inguinis fatigant, et ulcera refricant. Qiae autem, non unius generis ulcera, potissimum in insantibus, frequentissime circa os generantur, sui prouentus eaussam in laxo humidoque habitu eorporis infantum habent, quo fit, ut horum plures , usque ad pubert,tis annos, cum hoc morbo conflibentur
ς ηθεων, οκοταν ἔτος τοιαυ- τοι τὰ νουσημιατα. Quum vero aquilo a septentrione seigus aduehit, et corpora primum humida facta, mox iterum densat, et rigida reddit, tum tusses fiunt, vel siccae, scilicet y vehemens Digus est, vel , humidae, si tempestas similis. Hinc etiam famees inflammantur, et ceruix rigescit, venter adstringitur, urina dissiculter et cum dolore mittitur, homines Dequenter horrore corripiuntur, et corpora intremunt, et lateris pectorisque dolore discruciantur. Et tales maxime morbos e pectari oportet, quandocunque aseniones prae
ualuerint.' Ι2s vero avito. Ilune loeum Celsus se exprecst, Lib. II. Cap. I. Aquilo tussim mouet, fauces exasperat, ventrem adstringit, urinam supprimit, horrorem excitat, item dolorem lateris et pectoris. Nisi Celsi auctoritas ob- 'stret, posset forte φρικωδ- eoniungi eum ἐδύναν. Hic iteriim scribendum videtur στοι, vi seci.
297쪽
Quodsi vero hae tempestates solito diuti
us saeuierint. febres orientur; nimirum ardentes, si squalida tempestas praecessit, et corpora exsiccata sunt. putridae autem 'corruptique hum, ris indicium facientes, si ventus imbres aduexit, et humida tempestas fuit. Atque ad haec plur,mum etiam confert corporum constitutio. Quae quomodo ex alio priore tempore affecta, quasi excepta ab illis tempestatibus fuerint, et cujus generis humor tum inter reliquos in corpore praeualuerit, ac redundauerit, quam diligenti sime est cognoscendum.
raue) suoa si autem hae tempestates.) Foesius in annota
, tionibus ad hune loeum nonnullos Codiees eitat, qui haςς prima verba ' εν μῶλλον πλεονάζη eum antecedentibus con iuncta exhibeant. Et quamuis id videtur minus recte fieri, tamen, si cum sequentibus connectantur, non statim elucς quomodo ipsa interpretanda sint; neque etiam ex Foesi e Dureti versione id cognoscere lieet. l Martianus vero ps pius ad veritatem accedit, qui haee verba ita vertit: Si tem poris alteratio nimis excedat naturae eonditionem. cum que Hippocrates paullo post dieat, μαρ νότια νρας , perspicuum est, de his binis ventorum generibus sex'monem esse, et Hippocratem innuere voluisse, utrumq'quentum, siue siccam, siue hiimidam tempestatem aduexeri pii febres tamen diuersas generare, modo diutius perstiteri' )et consuetum quasi temporis spatium exeesserint. Λ ς'
298쪽
orba: anteeedentibus ἔτος δυνανείη quodammodo opposita esse videntur. 1zr suae quomodo. Verba: 'M οκωs - - Βερης ωρηs videntur abundare. Paullo ante β. .64. scriptum erat: ὁκοίωs 1ν ἔχοντατι - ωostv παραλαμβα-σιη, et hic sequitur κέ ἔ, bis etc. quid si ergo dicamus, librarios errorem commi, sile, propter similitudinem principii paragraphorqm 8 An
potius verba: Dei οκως ἔν etc. in margine adscripta, ab aliquo in textum recepta sunt l118) Et cuius ) Cum Mercuriali existimamus haee verba: οκρίου τένοs ἔν χυριου δυνασέυοντος ἶν τόν debere ad illam sententiam reserri, quae not. I 26. exposita fuit, aliterque adeo interpungenda esse, quam Girardetus secit. Debet enim, ex Hippocratis mente, etiam corporis dispositio, qu tenus ab humoribus et tempestate praegressa pendet, concurrere, ut possit vel ardens vel putrida febris, sub illis vemti , Mnerari.
Siccas vero tempestates cognouimus aeque austros consequi atque aquilones. Eademque ratione et aliae tempestates variant, quod sane magnum et animi attentione dignum est. Nam inter corporis succos, quorum quatuor numeramus, quisque alio anni tempore aliaque regione exsuperat. Aestas igitur, propter calorem, ma-χime bilem gignit, ver sanguinem rubrum in Co pore producit, cujus plenitudine venae turgent, aliaque anni tempora, suo quodque modo, atque natura, alium in corpore humorem gignunt. in Ix9 H
299쪽
11ρὶ Et aliae. Tὸ γὰρ male hie, enim, Vertitur. UDrissimum est idem hic valere, quod autem 13ω Exsuperat.) cum Voca Ium μεγαs de humoribu, dieatur, videtur optime verti posse per turgen , prineips
Quarum omnium rerum mutationes ut suquid ad corporum sanitatem , sic plurimum ad creandas valetudines conferunt; quo maiores amtem subitaeque magis vicissitudines sunt, eo gratiiores morbi ex ipsis orti procedunt. Eaeque mutationes cum in aliis quibuscunque rebus magnae sunt, tum praecipue in anni temporibus, quae prae reliquis animaduersionem desiderant. ae autem rerum mutationes paullatim fiunt, nihil mali asserunt, neque adeo metuendae sunt. Itaque de simili anni temporum vicissitudine, et victus rationis, maximeque frigoris, et caloris atque aetatum sensim placideque factis mutati0Dibus , medentes securi sunt, easque corpori praessidio fere esse sciunt.
300쪽
Sunt tamen et in harum rerum mutationibus perferendis aliquae varietates. Nam ' ex diue sissimis hominum naturis, aliae aestatis , aliae hyemis iniurias facile ferunt, ac bene se habent, aut iis male assiciuntur. Idque non minus de reliquis rebus sic obseruatum est. Nam hominum naturae etiam ad regiones, et aetates, et dia i S, seu victus rationes atque morborum alias constitutiones disserunt, aliaeque ab aliis bene maleve assici consueuerunt. Neque alia aetatum ruio est, quae etiam ita se habent ad anni te p0ra, et coelum, et victus genus, et morbi lar- λ , et constitutiones alias, ut non cunme il- res omnes aeque bene ferant. Porro in sim. gulis anni temporibus quale vivendi genus con-μ'diat, quemque adeo cibum, potumque sum hQmines oporteat, accurate spectandum est Vnocunque igitur hyeme assumuntur, Vbi cor