장음표시 사용
321쪽
α7o Hippocratis Coi de ratione victus
dicinae ignarus atque insolens, aeque ae illi, eoru
scribere posse videatur, si modo ab aegris diei
cerit, quae per morbos cuique eueniant. At ve ratro quaecunque Operae pretium est ante perspetii lhabere, de quibus aeger Verba non facit , ptu rima sunt ab aliis praetermissa; cum in aliis alia
tum autem nonnulla, quae ad Tecmarsim sunt utilia valde. Porro cum ea VOX Deo dicatur, ut conuenienter et accommodate cui
que medendi ratio significetur, hic sane multo aliter sentire me profiteor, quam illi tradiderunt. Nec vero solum ob id ' non laudo, sed quod
Seeωnda τe- pauca numero retaedia Usurparunt. Nam quae
pubenyso. plurima sunt ab iis c inuenta, ut morbos acutos omittam, eiusmodi sere sunt, elateria ' pharma-ca, hoc est, cathartica exhibere, serum et lac potui dare suo loco. Quae si bona essent, congruenterque morbis omnibus adhiberentur, ad quos ea commendarunt exhibenda scilicet, multo praedicatione hominum digniora essent, quod cum sint pauca, tamen abunde susticerent. Sed albter se habet '.s C H O L 1 A. 4 Nempe symptomata omnia, quae ex ipserum aegro rum relatione cognita atque perspecta fuerint. ue) Cuiusmodi sunt diuisiones, diorismi signorum, cta
O Nempe ad eoMoscendum, et praedicendum. ob praetermissam bene euique medendi rationem 8 Quanquam Sin. s. Lib. VI. Epidem. elaterium ψ matur pro succo eoncreto cucumeris sylvestris: euius elatori conficiendi ratio deseribitur a Dioseoride Lib. IV. c. in quantuis usurpetur κατ' ἐξοχην pro omni medicamento gante, ut Galenus annotauit in Exegesi. et M Theophrδρ' Lib. IX. Tamen hic eum adiunctione pharmaei nihil Rii 'qsignificare videtur, quam sueeum praedictum, in quo pys gandi mira vis inest; ae si diceret Hippoerates unicum ς δη rium erat Gnidiis Medicis instar eathartieorum omnium Τ
322쪽
in morbis acutis. Lib. I. a rium vero et lae instar omnium, quae ad neoterismum adis hiberentur a Medico. 93 Qitia, quot sunt morborum ideae , tot remediorum senera esse debent. COMMENTARIVS.
Galenus in commentario τέ μαρσιν coniecturalem cognitionem Vocat, atque αττοτου τεκμηρίου deduci ait. Τεκμηριον autem vocat signum
syllogisticum, quo posito, necesse est rem sequi:υκριαχεboes apud Hippocratem in Aphor. signifieat scientiam habere per signa syllogistica. Cl
rissimus Duretus volens interpretationem Galeni cum mente Hippocratis conciliare, ita censet. In Medicina duo sunt, quae ad Θεραπειαν spectant:
ιαγνωσις κρη προγνωσις ἰ quorum utrumque insignis consistit; cognoscimus enim et praedicimus per signa, quae aut εικοτοι, aut necessaria dicuntur: Necessaria sunt dembnstr tiua ex signis, quae pathognomonica et Alyxωτισκοι dicuntur. εἰκοτα autem Verisimilia, ut, concubuit cum impura muliere, insectus est; apparens est, non necessarium. Fumus, ergo ignis, necessarium; sed ignis, ergo sumus, non necessarium. Sic signa quaedam sunt antecedentia, quaedam sequuntur, quaedam coniuncta sunt: Et sunt aut causae, aut effectus ipsi, aut rebus ipsis adiunctae proprietates. Rurstim alio nomine quaedam dicuntur quaedam prognostica,
quaedam μνημιονευτικοι seu anamnistica. Sed in morbis, praeter caetera, consideratur morbi spe-ςies, mos, et motus. Morbi sunt signa, nemperius speciei, pathognomonica: motus morbi si
ςum in pleuritide, cui coniuncta febris ardens,, eruenit delirium, est epigenomenum, et ma
323쪽
272 Hippocratis Coi de ratione victustum. Tertii generis signa sunt haec, ut, si in i
pulmonibus sit ἐαπυηριοι, pleuritidis Vel peripneu moniae antegrenae argumentum est. Neque ve eo si signa antecedant, necessario causae sequuti tur; ut nec signa adsunt, quia causa praesens sic Nec enim si bilis in corpore redundet, necessi rio lingua bile suffunditur: quemadmodum nee quia urinae bilioso sero non tinguntur, idcirco
obstructio est in cysti cholidocho ; nam potest esse symptomatica translatio sursum : sed si lin sua bile sinundatur, ideo bilis redundantis signi sicatio fit, ut in Lib. Epii sect 3. sem.
narrauit Hippocrates. Quoniam itaque bl Oratio , unde orsa est, redeat) eurationis qu0dammodo sunt pedissequae et ηγνωσις κο- προγνωσις; fit, Vt id est, ra- tionem bene et conuenienter cuique medendi, Galenus deriet απο τῖ τεκμηρίου, quasi dicat, istam Tecmarsim esse veluti bolem λαγνω-
σεως προγνωσεως. Nee enim potis est quei quam tenere rationem accommodate cuique me
dendi, nisi probe sit instructus u διαγνωσει
324쪽
ποιεειν,-τ αλλα πάντα τὰ τοιουτοτροπα
325쪽
a74 Hippocratis Coi de ratione victus Sed tamen qui postea illud argumentum
a scriptis excoluerunt, pervestigarunt sane quidpiam ex medicorum magis sententia, quae cuique essent utilia ad curationem morborum nrita Sed tamen de Diaeta ' veteres medendi magi ρr honso. stri nihil conscripserunt commemorabile, atque illua praetermittendum rati, quod alioqui erat maximum L Et tamen non defuerunt, qui non ignorarint varias morborum formas atque ideas, eorumque multiplices diuisiones. Sed cum vni
uscuiusque et Universorum morborum numeros propalam explicare voluerint, non recte e
plicarunt ' Illud enim innumerabile videretur,
c si morbi, quo quisque laborat, distinctio pe
teretur, quod inter aegros nonnihil intersit fproptereaque non eundem morbum videri, quin idem sit nomen et appellatio Q Mihi autem in quaque arte animum ad res adiicere. Et quaecunque sunt bene tradita, ea quoque bene ' et recte factitare oportet: Et quae celeritatem ' desiderant, celeriter; et quae puritatem desiderant, pure; et quae doloris vacuitatem desiderant, sine dolore administrentur Denique omnia, quae sunt eiusmodi, ad meliorem statum reuocare Oportet '', cum excellentia V, et praestantia su0rum aequalium et eorum, qui sunt sui ordinis.s c H o i I A.
Galenus narrat suisse idem quidem institutum priori libri et posterioris, sed diuersis modis tractatum.1 Quorum historiam veteres Gnidii ex aegrorum rςl 'tione tradiderunt. a) Hoc est, victus ratione, quae per materiam natur)ς familiarem suscipitur.3 Nam in medendo nullus feraetor Ioeus est, neque vii lior, quam de Diaeta, quae ipsa per se sussieit ad morborηφ)honitate naturae triumphatorum, eurationem, inconsi ς
326쪽
' in inorbis acutis. Lib. I ari
tate autem praeseripta morbos, alioqui sanabiles, essicit insanabiles. ) Qiiasi dicat, infinitorum certus non est numerus, edito absurdum est, Velle persequi omnia causarum procatar-cticariim, et morborum genera. ue) Vt eum dicimus, in iuuene febrem eontinuam ardentem, per haemorrhagiam, solui, in sene, per dysenteriam, eum simae hepatis inflammantur, per haemorrhagiam; cum arteriae et venae socum in se habent, per sudores. 6) e) Quasi dicat, non est idem morbus, ergo non ea.dem appellatio. 3 Illud κοιλωι dieitur, quod fit naturae, morboque eonuenienter; ut cum haemorrhagia suceedit febri ardenti, conuenienter morbo fit; naturae conuenienter, si in iuuene. s) Vt in orgasimo febrium. γ Quasi dicat, propositis contrariis indicationibus, viadendum, viri plus sit tribuendum; et ut e duobus malis mu
nus eligamus. io Nempe ad symmetriam naturalem et cuique conse
H) Ita expressit adverbium διαφεροντωs , cuius Vim e pressit in sequentibus, alio quodam loco. Caeterum hunc Leum male est interpretatus Vasseus. COMMENΤ ARIUS.
Πολυτροπίοις venit interpres varias sp Pies et ideas morborum, πολυκιδας autem multiplices eorundem morborum diuisiones. Quid in per πολυτροπίοις volunt intelligi diuisiones, qt per πολυκιδίαζ subdiuisiones, sed male ; nam per utrumque intelligi , id est, dia inctio similium, dissimilium, signorum, Causa et Corporum. Interpreti placuit per poly- 0piam intelligi materiam, qualitatem materiae, 'uid , symptomata, paroxysmos, crises, sile, Vt, 'ui tenuerit polytropiam, haec quoque omni duerit. Itaque refertur haec dictio Graeca dy'prietatem cuiusque morbi, et cognitionem
327쪽
a76 Hippocratis Coi de ratione victus
signorum, atque communium. At Vero ro . iresertur ad diuisiones generis in species, cavasarum in effectus, et effectuum in causas. At que in hoc nomine πολυκιδ,1 continetur meta
phora, a sacris desumpta. Nam dicebatur assula, in qua dissecabantur victimarum exta tua lstralia ; et πολυκιζειν lacerare et diuidere signifi cat. Quidam constituunt duo momenta, quibus
morborum dognitionem habemus, επιλογισμιον διαλογισμον, Ut ille nitatur signis, causis, conitacturis, aegritudinem designantibus ; hic vero sit ratio, quae ab euidenti auspicetur, rei obscurae notitiam asserens. Vide Galenum Lib. de Opti. mafecta ad Thrai b; Est et quaedam coniectura artificialis, quam Graeci Vocant τεχνικον - χασμιον, eamque prope ad veritatem accedere ait
Galenus Cap. s. Lib. I de Crisibus. Vide Lib. Ide Locis assect. Absurdum est velle omnia singula cerae
numero complecti: nam Medicina non est lπαντων, quia esset infinita; Galenus Lib. de arte lparua, non τινων non de quibusdam, quistesset manea Medicina, sed ατὴρὶ οποων de quali late affectis ; ut cum dicimus, victus humida conuenit Ysaiae, Galliodo, Piscatori, Emoni Socrati, quia illud infinitum esset; atque illu , quod Vniuersim praedicatur, est de qualitate 3,fectis. Si dicas, omnibus conuenit victus humi dus, falsum esset; si singula recenseas, sum; ergo ita fuit pronunciandum.
NOTAE.o Melius ita : Rursiis tractarunt, et scripti=luerunt. ' lb3 ait Erotianus, τα ενο, ιτα ετω
erates scilicet, quod sane hue pertinere videtur bus enim, ex natura morbi petitis, distinguere moxhq
328쪽
erunt, non numero. Et eonfirmat, quod sequitur, μη
e, Rectius ita Foesius; Si quis ex eo aegrotantium moribuni aestimet, quod ab altero scilicet morbo) re quadam differat. Nam quod Duretus τό ἔτερον ad aegros retulit, id ideo secisse videtur, quia την νουσον, et τὸ ἔτερον ob generis diuerstatem, inter se minus consistere posse existimabat; sed Vide sis, quae notata sunt ad librum de Humoribus no. 78. Caeterum pro τὸ , q9od habet Foesius et Mercurialis, reis seripsi τῆ, ut responderet τετειν, et sic etiam Lindenius. Potest tamen et τὸ defendi. d, Malim ego: Ego vero potius arbitror, ut in omnibus artibus diligentia adhibenda est, sic etiam in hae curandum esse, ut, quae recte eueniant, singula etiam bene atque ordine fiant i Nempe noui praecepti hoc est initium, neque eum Dureto ad antecedentia reserendum, quasi velit Hippocrates, ad res potius, quam ad nomina attendendum esse. e Contrarium graecus textus et Foesii interpretatio in-ἐicant.
329쪽
278 Hippocratis Coi de ratione victui i
cauero, quicunque in morbis acutis, a) quos morbos plerique sentiunt calamitosos atque fune stos ', id consecutus fuerit, ut recta medendi via atque methodo, caeteris praeliare Videatur. Sunt autem sere, quos acutos prisci Medici' appellarunt, inflammatio tunicae, costas succingentis, et musculorum internorum pulmonum inflammatio et delirium, intermissionis expers, cum vigiliis et febre coniunctum; et delirium cum febre, sopore et obliuione coniunctum ;et febris ardens, intermissionis expers, cUm imcendio viscerum, siti inexplebili et scabritie linguae coniuncta; μ b) ac caeteri omnes morbi, qui hos consequuntur, quorum 7 febres contimae omnino interimunt: Nam si pestilentis morbi species nulla communis in hominum Vitam ingruerit et inuaserit, sed dispe si fuerint morbi nec ulla re similes plures ab iis ma- his, quam ab aliis quibuslibet, intereunt.
s C H Ο L I A. 3 Inflammatione, ut 1, μαρασμοῦ κεριφρυγει, 2. tradulatione , 3. maligna qualitate, additur eurandi dissiculis lob dissicultatem pepasmi, et naturae collapsa praesidia M Pleuritis. 3) Peripneumonia. 4ὶ Phrenitis. Lethargus. 6) Καν s. ) Hunc genitituim L quorum, doctissimus quidam ip terpretatur, e quorum numero sunt febres, etc. Galς'μ t3men cap. q. Lib. III. de Diffficult. Vespirat. non ita is ς
pretatur, sed docens omnibus morbis aeutis sebres copii titias conivructas, hunc citat Aphor. Hippocratis 8) sitscipienis causae et effetentis diaetae natWxsequuntur, et quo genere continentur morbi acuti es
330쪽
M Id est, varietate naturae, aetate eorum, qui laborant, astinguuntur. 1C Vt diuturnis, syntrophis, increscentibus. COMMENTARIVS.
Ex hoc loco colligere est, morbos acutos duorum esse generum; Sunt enim alii primarii,
corpus Universum inuadentes, Ut καυσοe: Alii
vero, quibus annectitur febris, ut peripneumonia, pleuritis, lethargus; Eiusmodi sunt enim, ut partes, quarum potentia corpus administratur, obsideant, sic, ut eorum obsidio, perpetuo Coniunctam habeat sebrem. Atque earum aflactionum desinitio petitur ex conditione humoris morbifici, et partis obsessae.
NOTAE.a Planius: qui morbi plerosque homines oecidunt. Hippocrates enim vult, plerosque morbis acutis tolli, minus vero, quod interpres, plerosque ex iis mori, qui mo his aeutis laborent, etsi virumque verum. Ego sic redderem: Et quicunque alii morbi ex eorum genere sunt, eum quibus coniuncti sunt, qui nihil re mittunt, sed ita, ut coepere, continuant, pariter, ac illi ac ii morbi, aegros occidunt. Nam quod omnes acuti morbi sebres continuas conitinctas habeant, neque sere probatur omnibus, neque impedit, quo minus ita vertatur locus, ut fecimus. Et melior sane haee interpretatio , quam illae Dureti et Foesii, secundum quas, omnes febres continuae, dique hae solae, neque vero pleuritis, et reliqui morbi acuti, letales esse videntur, quod tamen utrumque falsum. Το ἐπιπαν hoc loco ad ρυνσέει pertinere existimo, ut febres indieentur, quae omnino nihil remittunt.