Hippocratis Coi De humoribus purgandis liber : et De diaeta acutorum libri tres -- cum commentariis integris Ludovici Dureti Segusiani : accessit Constitutio prima libri secundi Epidemion -- cum ejusdem auctoris interpretatione ; Petrus Girardetus...

351쪽

κοιτα την --ιξιν. Quod si humore os persundatur, atque pubmonum materia expectorabilis conuenienter e cludatur '; a) adiungenda tum est Ptissanae sese hitio ut in summa dicam L Nam quae cel rius magisque madescunt et perfunduntur male ria , celeritatem iudicii arguunt. Quae Vero tardius minusque madescunt crisim tardiorem

significant. M Atque haec sunt eiusmodi i suapto natura L Existunt et alia sane plurima, vs ς jutilia et plurimi facienda consulto hic praetor missa', ex quibus significatio fieri debet, F

suo loco a nobis dicentur. Ergo, he longius in nam, quo maior apparet purgatio, eo pleni0 manu exhibebis ' piissanam, donec ad criti' ventum sit', maximeque supra crisim' , minimum dies, quibus aut quintum aut septim 'aut nonum morbi diem agentibus, incidoro et sis Videtur , ut parium et imparium dierum

tio sit. Quibus Mugis, mane χrbitio est Uz

352쪽

nenda, Vesperi Vero consueta cibaria. Sed praeter caeteros maXime ista conserunt iis, quibus ineunte '' morbo, prissana integra uti licet. Nam et pleuriticis dolores ' et morbi ultro statim dea sinunt et quiescunt , cum expectorare quid commemorabile et purgari coeperint Nam tales purgationes multorum pleuriticorum sunt perfectiores, eXquisitaeque magis, minusque purulenti fiunt quam si quis aliter diaetam instituat. Quin etiam crises ipsae sunt uniusmodi magis et secundioris iudicii, minusque

reuersioni sunt opportunae. Iam Vero piissanas ex praestantissimo hordeo, et quam optime coctas esse oportet : idque cum alias, tum si non solo cremore utendum sit Nam praeter caeteras piissanae dotes, quae vis inest in ea, fluida atque meabilis esticit, ne sumptum hordeum aliquid detrimenti asserat. Nam nullo modo ad ventriculum adhaerescit tum spiritus iter non intercludit

' statim et ιυκετέ ς, ut nulla expectorati ratio desideretur, nec in qualitate, nee in copia, nee in modo expectorandi, expectorabilis materiae appulsu, quae purgatio proprie dicitur ab Hippocrate Aphor. δ. Lib. V. Vt excitetur vis animalis potentiae, ad expulso-dem, ut scilicet firma sint latera. 33 Id est, ad eandem legem, de reliquis morbis acutis,

iudicemus.

Eiusque iudieii secundi s nam nomen eriseos, ab- 'lute positum, in bonam partem sumitur; videatur histo. δ' Anaxionis Lib. III. Epid. qiiana narrauit is cap. II. I. de Cri*U. et Comm. in Aph. ra. Li b. I. si ob dissicultatem pepasmi, thoracis oppressi non Ian-

infirmitatem.

nunquam impar sibi ratio exhibendae piissanae, χ' ducitur a sieeiore aut humidiore morbo.

353쪽

Na Hippocratis Coi de ratione uictus

Vt virium, aetatis, consuetudinis annique ipsici ratio. ' isa Ut firma reddantur latera, ad materiae eXelusionein. 9 inio tempore victu quam tenuissimo utendum; naiu lquo propius abest a crisii, eo tenuiore Victu Vtendum, quo longius, pleniore. so) Hoe est, post certamen naturae, et morbi, triumphatoque morbo.

11) Vel, ut in paritate, vel imparitate dierum, magna sit eousilii capiendi ratio. Nam quae paribus diebus impet secte iudicantur, paribus recrudescunt, et quae imparibus, imparibus.12 primo scilicet morbi qua ernario, editis pepalal signis, et morbo humidiore facto. 13) Scilicet punctorii, in tunica costas succingente, supra aut infra diaphragma. 1 γ Nullius opis medicae sunt indigentes. 1;) Et libere et liberaliter, quod sit pepasmi eapax, nec ullam parti3 obsessae malam conditionem denunciet. 16, Qiii enim pleuritici nihil commemorabile intra M. morbi diem expuunt, fiunt purulenti. Si ) Defraudando suum genium , et infirma reddendo

latera.

18) Id est, unico et simplici signorum, causarima, et everetionis genere suscipiuntur. Crisissmplex dicitur, quae cuiusque morbi propria est, ut haemorrhagia in febre asedente iuuenis alicuius. 19) Ad salutem aegri, nulla superstite materia, aut prsetium obsessarum vitio. zo In aqua simplici, nec de integro affusa, amplo ςi capaci vase , Ut tantum intumescat, quantum intimaesi x potest, ex optimo hordeo, quale Lugdunense, nec νς φ

recensue, non eurgulionibus depastum.

21 vitia hordeum, quod integrum praescribitur,

bet persectius coqui, quam cum in cremore datur. laz Non cunctatur in via, qua ad thoracem recta trux COMMENTA RIVS.

Quicquid eiusmodi est, ut inflammatio φeXtinguat, respirationem faciliorem redd x, lturae vim excitet, et obstructa liberet; morbis acutis curandis accommodate exhihI l

354쪽

potest. Nam quod inflammationem extinguat, docuit Hippocrates dicens piissanam esse αθι ιον:quod vim naturae eXCitet, hinc patet, quod obstructa liberet, est respiratuonem faciliorem reddat, patet ex postrema parte

textus, cum ait ουδε πτισσοινη κατοι τήν τῖ

4ιν. Nomen tria significat Sect. I. 1) Lib. de Fract. perpendiCulum , ευθυωρίαν, φο- id est translationem, ut, cum in febribus di

cimus fieri sanguinis ad nares. Duorum quiadem meminit Galenus in Comment. ἐυθυωρίας φορας; Primi non meminit.

NOTAE.a) planius sere ita: Sorbitionis quantitatem, ut equidem breuiter dicam, augeri oportet. Lindenius pro, reposuit .s, sorte, quod vidit, paullo ante scriptum fuissea της επιδοσεος, πλωῆθος τῆ Iοφη 'τος. Sed ως saepe pro res ponitur, et contra. H Κοι τοῦυτοι.) Atque haec quidem est in uniuersum lia. rum rerum natura. sic ego vertere malim. Tὸ ἐπιπων hie est, in uniuersum, plane ut apud Thucydidem Lib. II. t. pag. I28. Tὸ μ λ ἔν-τοιουτον ην ἐπιπαν την quem locum etiani Phatiotinus in Lexieo allegauit, et τὸ ἐπίπαν

exposuit: ὁλοτιλ-. In hoc nostro libello frequenter ita

occurrit.

c) Καρ οκωφ α, πλειων. Hippocrates criticam 'purgationem intelligit, neque mirum videri debet, addidisse: αχρι istos. Vult addendum aliquid esse, donee perfecte iudieatus sit morbus. in Πολλοῦ τιλατεραν.) Interpres legi e videtur πι - , sed defendimus vulgatam, et vertimus: multo persectiores

sunt.

e Tοις δε κτισανας.) Quid hic verba: Vel Hundant, nata per errorem ex praecedentibus, ηπι καλλι Vel scribendum, ολως , quod respondet sequentibus. 44 sitecum enim vel eremorem tantum parandum excoqui Afecte non debet. D pdg. 73o. XXI. XXII. Tom. II. sed cons. Foesii Oecoib

355쪽

Fluidissima 'enim est pugana, minime sitii

ra', concoctu facillima', et imbecillima si exquisite cocta suerit. Quae omnia simul eoniuncta ad bene medendum necessaria sunt Vorum enimuero quis eam adhibeat V prouisionem, qua essici possit, ut in hoc sorbitionis usu nihil omnino delideretur multis damnis aeger augebitur L Etenim verbi gratia. si cui, conri sis adhuc in aluo faecibus, sorbitiones dederit quis, nondum subducta aluo, conceptum umdolorem exacuet, aut, si dolore careat, si timnouum inducet, tum suspiriosus et frequenti0x anhelitus ' fiet, quae respirandi dissicultas de causis mala est. Nam et pulmones Exsiccat hypochondriis laborem affert, aqualiculodlaphragmati.

356쪽

in morbis aeutis. Lib. L

s c II O L I A. 13 Vnde nee ad vias, qua itur ad thoraeem, adhaerescit, nee respirationem impedit, sed contra obstrudias liberat vias, qua itur ad gibbas hepatis.

Vtraque enim qualitate pugnat cum siti, et laeum utrumque sitis extinguit. 33 Qtiod facile a natura vineatur, quia uniusniodi est, aequalis et laeuis. 3 Id est, omnis alienae qualitatis expers, nec stomacho tumultum infert. ue, Qtiasi dicat, si qua harum conditionum omittatur,

eibus non confert.

O In graeco est προς ιμιηρηση, quod Galenus apud Hippo. eratem significare in Comm. asserit, hie vertendum est , id est, eo aspiret, huic studeat, adiumenis tum attulerit. Nec in materia , nec in praeparatione, utendi modo, quantitate, et tempore. 8b In graeco est πολλαχη- in quo notandum est verbum, quod a graecis dicitur, paulo post futurum: atque hoc subiungit, quasi dicat, quamuis suo iure quis piiDiana uti possit, nisi tamen loco utatur, valde in sua commoda peccabit. M Distensione alui, et diaphragmatis compressione. Io Nata ex intempestiuo piiss anae usu, nondum subdiructa suo.

mouet, moti pulmones calefiunt, calefacti siccantur. Galenus Comm. in hune locum. COMMENT ARIVS.

lenus Comm. in partis. II. Sedi. . Lib. VI.'rae vocat την δίαιταν αθενῆ, quae partim in eXercitationibus, partim in potulentis et esculentis

imbecillibus consistit. Tum dicitur duo-hVS modis, vel quod parum habeat 'succi alibilis, Iol quod omnis sit alienae qualitatis eXpers, Cu i modi ii sunt cibi, quibus asperitatis nihil, dul-ς dinis, et aliarum id genus qualitatum , siQ, Vt

357쪽

3ο6 Hippocratis Coi de ratione victus

nec odorem grauem spirent, nec gustui qualitatem ullam manifestam repraesentent. Qui priore utuntur diaeta, dicuntur ab Hippocrate a βιοι pari. II. Sect.I. Lib. VI. Epid. imbecillioraeibaria breuiorem habent vitam; Vt qui, cum .e ercitationibus sese non dedant, sed in otio et uni hra vitam degant, iis cibis utantur, qui parum lita hent succi alibilis, sic eorum aluus ossicii vacui tale fit ignavior, caro iis imbecilla, delicata et mollior. Imbecilli autem cibi quibus utuntur,

omnes pene frigidi secundum Hippocratem ηpart. IJ. Sedi. . Lib. VI. Epid. Imbecilli victus trigidi frigidissimi cibi lentes, milium, cucumbitae. Atque huiusmodi cibi minimum habent cibi sibilis, plurimum excrementorum, et horarii dicuntur, quod suae persectionis horam haheant, quae si elapsa est, vix satis commode usui

esse possunt: o pari. Sect. i Lib. VI. Epid.

et Comm. in pari. a. Sect. s. Lib. VI. Dii Cmiusmodi sunt pepones; dicuntur autem απο τῖπεπτεθα quod suam habeant perfectionem et πεπαυσιν,Vt VOCMAristotesesLib.IIII. teor.Cap.a et Lib. de Munae ad Alex. Cap. . certo tempore,

quod vel ipsi vulgo iam innotuit. Vide Galeni Comment. in Aph. I7. Sect. . Lib. VI. Epid. Igu- δίαιτα duobus modis dicitur O pari. II. Semes Epid. vel quod succi alibilis plena, cuiusm0di carnes, porCinae, panis siligineus; vel quod in cibo elucet quaedam qualitas commemorabilis, Caloris, aerimoniae: utriusque meminit Hippo crates. dum asthmaticis victum praescribit poro . Sect. . Lib. VI. Epid. in hunc modum, boης1 supple Virginem asthmaticam, 'abstinere ab assise sue, ove, boues in agendis a clamore, excanis sentia. Per suem, bouem intelligit eam di ς' tam, cuius meminimus primo loco. Per allium γ

358쪽

in morbis acutis. Lib. L

eam, cuius secundo meminimus; In allio qualitatem acrem et commemorabilem denotat. Quo in sensu dicebat Hippocrates: Eos, qui calido ventre sunt, validi potus et cibi perturbant. In Comm. pari. 2 . Sect.I. Lib. VL Epid. Galenusseribit per cibos intelligi non eos, qui multum habent succi alibilis, multumque nutriunt, sed quibus inest manifesta et potens quaedam

qualitas, quae prouentum cuiusdam maligni humoris faciat, nec non intemperiem augeat. Caeterum piissana dicitur tum quod habeat parum succi alibilis, tum quod alienae qualitatis expers sit. Galenus Comm. in hunc locum. Κυτλα. Omnes pene interpretes hanc vocem confuse sunt nixi latinam reddere, atque immiscent textui Hippocratis, cum debeat ascribi in fronte periodi, ut Galenus in Comment. scribit. Duretus vertit, exempli gratia, accommodate sane, quasi dicat Hippocrates per άυτλα, ut tibi ostendam, quid sit loco uti; et, nisi quis piissana loco utatur, quibus damnis augeatur. Quo in sensu infibris de Articulis et deFracturis, saepe utitur, cum exemplum vult proponere. Vnde memini aliquando hunc locum enarrasse Galenum in Lib. I. de Crisb. Cap. 7. ubi in hoc adverbio αυτίκα valde elaborat, atque idem hoc loco significare ait, ac adverbium αμελη slUe αμε- λει, quod interpres vertit, ilicet, alii vertunt, Verbi gratia, denique, videlicet, scilicet. Nunc docet, quando quis loco uti piissana pos-isit, nec enim satis est iure uti. Nomen σίτου hic vertit faeces, utrumque ζnim significat et cibum et stercus, quemadmo dum narrat Galenus Comm. in Aph. L. et . Sem

359쪽

3o8 Hippocratis Coi de ratione victus

360쪽

τερον. Id ' etiam locum habet in lateralis doloris assiduitate, qui ad fotus nihil concesserit, nee ζηpectoratum processerit sed cum summo lentore, Concoctionis experte, pertinaciter adhaerescit, nisi dolorem quis sedauerit '. aut aluum CLV 3 endo',