장음표시 사용
361쪽
3io Hippocratis cit de ratione victus
endo ', aut venam secando aut alterutrum ad
hibendo, quod duxerit esse utile, plisianamque, cum sic affecti sunt ', exhibuerit, celerius opinuone hi moriuntur L His de causis igitur aliis
etiam magis, quae sunt eiusmodi, qui integraptissana inconsiderate utuntur septimum moriabi diem agentes aut celerius morientur 'φ: alii quidem mente perculsi '', alii vero ab orthopnoea
et steriore suffocati Eoque fit, ut huiusmodi homines sideratos et fulmine ictos prisci nomunarint, tum ob eas sane causas tum vero non
minus, quod iis mortuis latus liuidum plagae assimile deprehendatur. Huius rei causa in promptu est quod, antequam dolor coneesserit, moriantur celeriter enim suspiriosi fiunt et anhelosi; itaque frequenti et multa respiratione, Ut iam a nobis dictum est, expectoratum, cum summo lentore coniunctum et valde glutinosum, sine ulla spe concoctionis, spiritus transmissionem prohibet. Etenim, quod in bronchiis lentum cunctatur, eXpectoratum, spiritum aditu ad cor pro-' hibet, celeriterque foras efferri codi. Atque
ita in perniciem aegri mutuas tradunt operas. Nam expectoratum glutinosum dum cunctaturue, respirationern crebram eiscit haec autem se quentior reddita, glutinosius expectoratum reddit et essivere prohibet. Verumenimuero com memorata haec, quae dixi non solum in eos e
dunt, qui intempestiue utuntur ptissana, sed etiam multo magis, si quid ederint hiberintve, quod,
aeque ac piissaria, non sit accommodum '.
362쪽
si venam intereostalem, aut azygon, aut per manunatian eo influxit, excitatus, attractus, expulsus. 3 Semper assiliente scilicet noua materia. 4ὶ In graeco est , Galenus sumi ait pro et verbum est politicum, dicunt enim Galli, si eommenta acraeserti pourriture. Quae cocta sunt, lenta quidem sunt, sed non ita, ut hoe loeo describit Hippocrates.s In graeeo est λύειν, quod verbum apud Hippoeratem duobus modis sumitur, pro reuera soluere, ut Aph. I. Lib. II αποκληῖαν λύειν. Alio modo pro liberare quidem, sed non citra mortem, quod πολιτικῶs dicitur , ib. M.
Lib. VI. O In pleuritide costarum inferiorum, per catharticum
) Ad mutationem doloris in pleuritide costarum superiorum. φ8γ Id est, eum doloris summa sunt omnia, nee pepas
ulla signa dantur, in propria morbi materia. si Intercepta respiratione, et suffocato ealore nativo. xo Qtiando scilicet peeeatur in commoda aegri ; nam quae offensiones fiunt in grauibus morbis, graues esse solent, si qua culpa commissa sit. Porro προφασε- nomen sumitur pro causa procatarctica et soris incidente apud Hidi
H) Omnino autem non est utendum, eum siems est morbus, doloris assiduitas, summa respirationis dissicultas. Ia) Strangulato ecfore, per intereeptam respirationem, a vitio instrumentorum, mouentium, deducentium, et excupientium. I3 Per materiae morbificae in cerebrum metastasim.14ὶ A materiae eontumacia, bronchiorum obstructione, et lateris infirmitate. 13 Quod celerius hominum opinione moriantur, aut quod mente perculsi, aut cum orthopnoea aut steriore moriantur. In graeco est id est percussus, attonitus.16 Quod celerius opinione moriantur, et latus livescat. i ὶ Non dissicultate expectorandi, vi senes, sed inflammationis eruditate et corruptione, superstite adhuc materia, quae et distendendo et stimulando dolorem ciebat, quaeque eunctando magis computruit, partibusque obsessis vitium intulit.
38 Quod scilicet neque libere spiritum dueant ad tem-Pς tionem caloris, nee laliginem excludant ad illius ex-V 4 purga-
363쪽
3ia Hippocratis Coi de ratione victus
purgationem, unde fit, ut extinguatur calor natiuus et susso.
193 Nempe dissicultas curandi, et materiae contumacia. Lo) Sie in pulmonum bronchiis consistens materia spiri tus vias et fuliginis intercipit. 11) ob instrumentorum contumaciam, audio scilicet re spirationis usu necessario. 22) Nempe moriendi celeritas cum delirio, orthopnoea, laterisque liuore coniuncta, ob cruditatem et corruptionem phlegmones. Vbi notandu' locus g)' Hippocratis , ubi agit de distinctione livoris et nigredinis. Nam licet liuor sit ad nigredinem via, tamen a nigredine non possunt captari argumenta tanta eorruptionis, quanta a liuore. Etenim pars aliqua saepe nigrescit ex materiae Venenatae as. . fluxu; quod si pars sit capax materiae totius, conualescit; liars quidem assicitur, sed tandem defungitur affectione; Attuor ab inopia, caloris natiui oboritur, et spiritus vitalis in.
α3) Ae si dicat, si ptisana omnium cibariorum praestantissima; malo vi, mortis consecutionem affert; quid de aliis iudicandum, quae nec bonitate succi alibilis, nee s, cultate medendi, cum piissana sunt conferenda lCOMMENΤARIUS.
Hactenus in eo elaborauit Hippocrates, Ut falsas et varias priscorum Medicorum opiniones radicitus conuelleret ; Nunc veru suam ipsius sententiam exponit.
N o T A E. α η οκοτερον ἄν τετεων-inio qilaeso τὸ τε ζ pertinet ' Ad muλὰν et certe non potest. Mihi videtur ωα ιενο των sibintelligi debere, et Ver ti : Viicquid aegris, ita laborantibus, conduxerit. NeqWς easus obstare debet, ευμ φόρδεν enim eum genitivo saepe aph Deutosthenem legitur. Tοὶ ἔ χωσι, quod seqttitur, paritor δ aegros pertinet. Forte tamen τὸ v. τέων, ex eiusmodi, δη etiam ex iis, interpretandum, et reserendum ad ea, q yδς
' h) Ιων τουτέων γμοντα . proprie: Ex eiusmodi medici di eelerri ine mors oritur, vel : talia auxilia cito mortem generδη 'c) Διω τόδε μάλισα.) Dubium est, quid intelligat Hip
364쪽
poerates per τοA. An quod moriuntur απνοπιγδενες, an
quod μωτεροιὶ Mihi illud probatur. Qitot enim morisbi sunt , qui tertio die, imo citius iligulant His mortui de. berent adeo omnes βλητοὶ diei. M IIριν τὴν Ex hoe loco inprimis patet , ἰχνο ab Hippocrate poni pro inflammatione; Hac enim non sublata, si aeger moritur, pars affecta iiiiida est. Idque eonfirmatur potissimum hoc, Fqd in Lib. de Liquid. usu,
de aqua dicit: οδυνωδεα ανεκπυητα ποιέει, vid. et Lib. V.
Aphor. 2o. Nempe et nos vulgo dicimus,m Settensiecheli non bie entiundiing ber Seite, neque aliter Celsus πλευριτην laterum dolorem vertit. Dolor in sensus incurrit, inflammatio contra, et hinc probabiliter omni inflammationi internae nomen a dolore impositum suit. Imo omnis morbus, eum quo fere perpetuus dolor coniunctus, Hippocrati dictus. Vid. Gorraeus in Definit. e) Α'λλα την ρέγειν. Interpres sequentia verba omisit, quae, etsi in nonnullis MSS. desiderari, in plerisque tamen inueniri, et a Galeno agnosti, Foesius tradidit : αλλοὶ
bronchiis, seu cartilagineis asperae arteriae articulis, qui in pulmonibus sunt, adhaerescens steriorem facit, et ubi eo res deuenit, pleriimque aegrum iugulat. f) Interpres sine dubio illam venam significat, quae asinistris superiores costas adit, atque in subclauiam venam eius lateris aperitur, quamque sere hemyazygon appellant Dissectores. Cons. Eustaeh. Tab. XXVII. Fig. 3. s. 6. 7.gὶ prognostie. II. 11. pag. 4 8. 24. pag. 4 9. et VIII. 13. pag. 434.'Tom. I.
365쪽
ειη, ριελικρητω Maximam ergo partem omnino similis est prouidendi ratio ', tum iis, quibus piissana integra uti licet', tum iis, qui succo uti debenth At vero quibus neutro horum uti licet, sed potione sola viendum est locus est aliter atque aliter prouidendi ' Omnino autem hoc ita faciendum videtur; nam si aegro nuper pasto, nedum subducta aluo, febris inuaserit, siue ea cum dolore coniuncta q sit, siue doloris expers tum sorbitionis usum tantisper inhibere oportet . quo faeces ad imam intestini partem secessisse videantur. Vtendum autem potione ', si quis dolor vlageat, Oxymelite', hyeme quidem calido seu ege' lido '', aestate autem frigido Quod si ineDplebilis fuerit sitis, melicrato dilutissimo) ς;
s C Η Ο L I A. I Tιμωρειν vertit hoc loeo prouidendi rationem; omης interpretes vertunt adiumentum, utrumque bene; Omhi 'qsinailia sunt adiumenta, quae a Medi eo debent afferri: f- dem omnino et prouisio et eautio esse debet. 2 ' Qxtibus ineunte morbo expectoratum seliciter 'in tute naturae procedit, et erisiis absoluitur simplex, stςμφ'
iudicii, et recidiuae expers. 3 cre
366쪽
3 cremore stilicet, et eum os humescere coeperit, dolore sedato sotu, secta vena, aut purgato etiam corpore. γ Vt oxymelitis, mellerati, aquae, ad explendam sitim, temperandum sebris ardorem, sicco scilieet adhue morbo, in breui historia, eorpore firmo, solido, et succi pleno, viribus integris, sine ullo infirmitatis metu; aetate constanti, in quo eonsistit δίατα σκετρώ. ue) Q iasi dicat, perspecta cuiusque natura tum propria, tum communi, et peculiari affectione, intelligamus, quibus aqua, quibus oxymel et Oxycratum sit exhibendum, et quubus non; quod τι-οεῖν significat, eum distinctione obse uare, unde Duretus vertit distinctionem, et cautionem adiumenti asserendi. O Id est, cum partis alicuius inflammatione, ut febris eius partis sit symptomatica. et) Cuiusmodi febris essentialis.s Sicco morbo, viribus, integris, sine metu infirmitatis. Ad incidendum, tenuandum, detergendum, expliea dasque pulmonum alas. io) Quia frigus thoraei, et neritis inimicum, et pub
Ii Ad extinguendam sitim, cuius causa expectoratum facit glutinosum et contumax. ra) Absurdum videtur melleratum praescribere, quod
ut ait Galenus Lia. III. huius operis) sit bilescit
enim mel, ideo non coimenit, imo Oxmel praestantius est. Dicimus per aecidens et melleratum esse ex usu, et Oxymesn0n esse. Nam oxymel assidue praescriptum aluum ipsam edit, r.eruosis enim partibus acetum ossicit: Melicratum
ηιςm prodest, ii modo sit dilutissimum; alioqui sitiserum
khlegra ptisana, tum iis, qui eius succo utuntur, nee noni , quibus neutriun horum, sed sola potio conuenit: ta-φςn etiam est, ubi illis diuersa ratione prouidere oportet. Viiis versionis ratio,ex voce τὼ πλῶσα, tum quoque ex sequen yyyis reddi potest. Foesius autem et Duretus videntur legis αυτε p. Tοτσι μήθ' Dεριν cetr. 4 Tο σιτίον. Faeces, nempe quae, quamdiu recte Vale 'η, proprie ex cibis fiunt, ex quibus liquida quasi extra ctas
367쪽
ai6 Hippocratis Coi de ratione victus
Ela, ctylum, solida et fibrosa, quae remanent, faeces eonM.tuunt, quas celsus proinde optimo iure cibi reliquiaa ij. pellauit. e
368쪽
m morbis acutis. Lib. I. si Deinde vero ' si et dolor concesserit, nec ullum aliud signum calamitosum apparuerit sorbitionem tum dare oportet non autem plena manu, neo admodum crassam; sed exacto morbi septimo aut nono die, scilicet exhibebis multam et crassam si vires posse valere videamici b) Quod si pridianae ueces per suum non secesserint', et post inediam tridui aut quatridui, inire pastum incipiat, siquidem valeat aeger, et
florenti fuerit aetate g) clystere cienda est aluus. Sin autem suerit infirmior, balano prius utendum, nisi ultro pulchre feratur. Sed plisianae exhibendae e) occasionem ineunte usu ', totaque historia captare oportet. Nam cum pedes stigidi fuerint', ptisianae usum inhibere oportet '', sed maxime potu abstinendum' . At cum librilis calor ad pedes P descenderit, tum exhi
benda ptisanae sorbitio est. Itaque sibi quisque persuadeat velim, Q occasionem plurimum posse
in omnibus morbis, maxime in acutis, potissimum vero in quibus febris et ardoris summa sunt omnia, et maxime calamitosis Caeterum ineunte iam usu praedicto ac primum cremore utendum est potissimum, deinde vero piisiana
integra, accurate naentis aciem ad argumenta praescripta et canonem intendendo.
aut venae sectione. 2 Non difficultas spirandi aucta, non sterior, non uri-haruin praua conditio. 3) Scilicet eum os humescere coeperit et expectoratum procedere. Α) Qxii a naturale est, ut aluus diuturna offieii vacuitate 'tignavior, et habitu collapso et alienato temperamento, k leuitati eorporis satisfacere nequeat.
369쪽
3i8 Hippocratis Coi de ratione victus
s) Sine ullo infirmit tis metu, ut certe putantur in h6. mine aetatis constantis, corpore sileci pleno, latis et almplis venis, hyeme, et in eo, qui paulo ante liberalius se is uitauit, cum antea frugaliter victum instituisset. 6) Visere sistuntur, propter ventriculi ignauiam, ex diu.
turna ossicii vacuitate, et alimenti necessitate. et, Seilicet sine ullo infirmitatis metu posse valere vide. atur, ut si eorpus ἐυσαρκον succi plenum, σοι φόρητον, eon. santis aetatis, non lienteriae, non syncopae obnoxiudivi contingere solet ' in senibus, pueris, in regionibus ealidi, et rapido aestu. Galenus in citnm. diligenter hune notii Ioeum, dieens non abs re Hippocratem aetatis meminisse. Nee enim sat est, in praesenti vires constare, sed videndum, an sine infirmitatis metu. Securitas autem virium digno. scitur ex mole corporis, charactere, diaeta, vita anteacta, tempore, aetate, corporis vitiis, et trium facultatum princi pum bono statu.
8) Cum quis iure et loeo uti potest. 9 Id est, initio paroxysmi, per caloris natiui assectio.
nem, a contrariae materiae occursi, in superiore ventre.
1o) Ne eollecta in aluo febrili materia, corrumpatur ebbus, et in thoraee dissicultatem respirandi pariat. II) Quia celerius corrumpitur et bilescit. 12b Restitutis scilicet et temperatis hypochonctiis, et thorace, et cum febrilis materia facta est καταΗοπος. 13) Inflammatione, maligna qualitate, et translatione symptomatica.i Vt assuescat natura facta ignavior, et Deilius Pon
13) Qiubiis argvinentIs definiti sunt omnes piis sanae di Iectus ex qualitate cibi, morbi historia, motu singulari, Vixi' bus aegri, et peculiari natura.
Rigor tribus modis dicitur, aut enim est y riodicus, ut in febribus tertianis gumentum dat: Criticus, ut qui septimo die δς cidit in febribus ardentibus, quem sequitur sudVμVel haemorrhagia: Symplomaticus, qui fit inp*morbi, Ut, qui accidit sexto die, saepe fi morbi, et malus est 3 vel dum stiri 1 atum fit
370쪽
parte aliqua, cuius meminit non longe ab initio coacarum praenotionum Hippocrates.
NOTAE.αὶ Ἐν-αλγημαι. Duretus hoc Ioeo negativam partu eulam optimo iure adiecit, et Verissimam versionem fecit. quod ex antecedentibus planum est. Forte autem pro hulegendum εχη , ' paullo antς, Vel εχη potius mutandum primo loco in ενν. b, Haee planius ita vertas: Quod si eui post reeens sumatum cibum, prioris recrementa nondum per aluum secesserint, hute clyster est insundendus, siquidem validus et aetate florente sit. o Satius est vocem καιρον hoc loco tempus vertere, etsi Oeeasio ex tempore. - Ηoc tempus, vertendum est, siquidem in graeco: τὸν καιρον τειον , idque ad antecedentia verba pertinet: οκο- ταν κω η καταβη ἐς τas ποδας. In Lib. de Humoribus ait: ἐν καταρροπε τη νάσω.