Hippocratis Coi De humoribus purgandis liber : et De diaeta acutorum libri tres -- cum commentariis integris Ludovici Dureti Segusiani : accessit Constitutio prima libri secundi Epidemion -- cum ejusdem auctoris interpretatione ; Petrus Girardetus...

41쪽

DEDICATIO.

huc promotam fuisse, confiteor , gratissimaqui mente agnosco, neque Vos colere ac Venerari, ob maxima mihi praestita omnis keneris he. neficia, unquam desinam, sed in Vos, inqu Vestros talis semper futurus sum, qualem mi et esse vultis, et me decet;

LLVS TRIVM NoΜINVM VESTRORUM

addictissimus Cliens Ivsaeus GODO PREDus Gu Net.

42쪽

NOBILISSIMO

SPECTATISSIΜO

IN UTROQUE REGIS CONSISTORIO

SECRETIORI CONSILIARIO, ET AMCHIATRΩN COMITI MERLTISSIMO

S. D. P

I udicium taperientiae Canon et regula perhibetur a summi Praeceptoris genio ; si summis ingeniis , studiis

acerrimis, optimaque doctrina comparatum Vir Amplissime) : Cuius ego scientifici dogmatis pondere cautior Iactus atque sagacior, illustrem in obscuros Hippocratis libros de Humoribus dirgandis, atque de Acutorum mo horum Diaeta Clarissimi Lud. Dureti Enarrationem tuo i dicio consecrandam putaui, ut quod Medicae ἐμπειρὶς principium distinctiuum, seu Lydium Iapidem, omnes celeberrimi nostri ordinis demirentur atque suspiciant. Ac primum ingenii tui excellentiam omnibus dimensioninibus absoluit Disciplina Medica, artium praestantissima, Rique humano generi omnium utilissima, quam indefessobbore , continuis lucubrationibus, Parisiensium ciuium ψommodo comparasti, et aegrorum frequenti diuturnaque

43쪽

DEDI ATIO. curatione ita firmasti, ut, dum in nonro Medicinae L.

crario,Apollinea oracula,magna omnium eruditione,pronum

tiares, euocatus fueris in aegrotantium Liliorum subsidium; ubi toto morbi decursu, impositam tibi prouinciam adeo prim

denter feliciterque exegisti ; ut vel in Ρhilippus alter Medicus Alexandro Magno, armis Darium strenue aggressum, sed grauiter aegrotanti, moerentibus iam picialangibus, exhibito pharmaco, incolumitatem reFrauit, qui exinde hostes numero insolescentes, directa acie prostrauerit) Regeminostrum Inuictissimum, dum ceruicibus haereseos hydrae lobtruncandis, ensem mente deuoueret, insidiosa febre, quae, victoriarim suarum velut cimida, diuinos conatus remora. lbatur , per Dei gratiam tu, ex primis assidentium Medi. lcorum, liberaueris; unde emergens aduocatos in suppetias Rebellium, temerario ingratoque foedere consilio, Britan. lnos terra marique debellauit, posteaque indoctos iuga ferre lsua Rupessanos pertinaci obsidione profligauit. Verum in.

genii tui excellentiam eo maxime nomine omnibus admurandam praebuitRex iudicio acerrimus: cum te in Ρrimarium suae Majestatis Medicum praeelegerit, cuius exercitatissimae industriae humorum omnium motus, vistis rationem, suum vivendi institutum, affectus denique omnes regendos com-1 itteret. Tot ergo momentis iudicium tuum verus experientiae calion mihi occurrit, cuius examini offerrem Ili stris Dureti enarrationem, quam, ex propriis obseruatimnibus, ad Hippocratis libellum de Humoribus, ac libros de Tecmaxsi, apposuit. Et quemadmodum ad inius supremi Principis efformatos mores victusque leges, subditq-rum omnium vivendi institutum, componi debet; Ita equum videbatur, humorum tuto purgandorum, atque communis ciuium victus uiuendiquρ praecepta illi iudicio subiicienda esse, cui ipsimet humores atque appetitus omnes Regii o, temperare confidunt. Quae quidem si , opera mea, velut

suturum meae in te obseruantiae monumentum, tuis au

spiciis, in lucem prodire sinas: essicies, ut illa, magno aegrotantium commodo, tutissima morborum alexiteria dici et

esse mereantur. Vale.

44쪽

Eς , quae obscura in Magni Achillis mediet arma.

mentario videbantur arma, suo splendori restituit Illustris Ludovicus Duretus Benevole lectoo: quibus si faciles praebueris armos, te instruet, ut destruas, velut alter Hercules, insensa humano generi mon' stra. Ecce, inquam, de tribus instrumentis, quibus per tinaciores affectus Ars Medica nouit propulsare, duo porrigit noster Interpres, Φαρμιακείαν Δίαιταν, duo'hR commentariis ; quorum priorem apposuit in libellula Μηgni Hippocratis de Humoribus Purgandis; Alterum intres eiusdem libros de Victus Rationet in morbis Acuti ;DiR hae duae notiones ad praeeipua indidi ossicia ita conq

45쪽

PRAEFATIO,

Meunt, ut nullam fere, vel mitioris morbi, pi ecautionem et curationem sinant esse sui expertem. Nam ut nihil in promptu magis, quam artificialem succorum degenerum vomitu aut deiectione, vacuationem moliri: Sic nullus in medendo feracior locus , neque utilior, quam de Diaeta: lCum ipse per se saepe sufficiat ad morborum , robore nam turae superandorum, curationem; inconsiderate vero aut minus accurate praescripta assectus, alioqui sanabiles, reddat lἀν-τους. Cuius rei dignitate motus Venerandus Senex, statim a limine tractatus Διαἰτης οξεων, Veteres m dendi magistros reprehendit: quod nihil de hac Scientia praecepissent, quae erat ad Therapeiam nedum utilis, imo absolute necessaria. Harum Medicinae partium praestantiam altius contemplatus Clarissimus Ludov. Duretus, inhi; ab uno Hippocrate cuius doctrinam magnopere vendi ratus) Ρhiliatros censuit esse instruendos. Verum quia sententiarum ipsius breuitas, atque rei ipsius , multis obstructae difficultatibus, grauitas ex ipso , ut sciebat, vest, bulo, non paucos ab illius lectione dehortari potuisset; ibrorum commemoratorum in Latinum sermonem conue

sone, ac eorumdem interpretatione, faciliorem suis aviditoribus posterisque studiosis aditum comparauit ; quae quam cum mente Hippocratis consentire debeat, et quaim tum lucis rerum Oblcuritati sit allatura , admirabile illud eius Ρaraphrastae in Coacas Ρrognosses editum opus vide- rur tibi satis indicare. Quod spectat igitur ad primum tractatum, qui est de Humoribus purgandis , in eo vers tur, ut accurate dignoscamus, quinam humores purgatio- nis materiam et occasionem praebeant , seruatis omnibus cautionibus, quae multiplices occurrunt. Cuius libelli uatuor partes merito eqnstituuntur ; quarum prima est,e humorum purgandorum disserentia , seu qualitate eorum, quae eXpurganda aut non purganda sunt : Item depurgandi modo, qui reuellendo, derivando , coeffundem do, et simpliciter vacuavdo, perficitur : Tum de occasio

46쪽

PR AEFATIO. Me est, quid faciendum, quid inhibendum, autem

istendum : Ac postremo de quantitate ipsus pin gationis. tam partem , quia maiorem operam desiderare visa est, pquae selectiores Artis purgandi praeceptiones eminenter in se reconderet, Interpres curiosius est smplexus; et ad eam excolendam, paraphrastae in modum exspatiando, ueriori ingenio exquisitissimas istius negotii cautionea de lectuqque venatus est, quas Philiatris exponeret ; ut omnis eulpae errorisve occasio, in decernenda cathars, circum spieientibus praeriperetur. Secunda pars occupatur in signis imminentium , praesentium morborum, quae desumit ab odoribus partium aut totius corporis, excrementorumque, e variis ductibus eXeuntium, conditione; item ex insomniis, vario statu , sensuum functionibus laesis aut illaesis. Tertia de morbis, eorumque causis, agit, quos quadruplici differentia comprehendit: Alii enim 1lint Congeniti, a temperamento, Vel habitu cuiusque naturae

deducti: Alii Fndemii seu vernaculi: Alii Sporadiei seu dispersi: Alii Epidemii seu vulgares. Quarta pars, seu verius conclusio totius, ostendit colores ex quibus humoris redundantis significatio depromi debet) non esse similes

omnibus anni temporibus aut constitutionibus, ut neque aetatibus: Tandem haemorrhoidum atque quorundam abscessitum commoda et incommoda subiungit. Tractatus alter , genuinus Jt et priod Hippocratis foetus, quem vulgo cognominant De Mutorum , essentialium scilicet aut symptomaticorum, morborum Diaeta, quae per cibos, maiori ex parte naturae consociales, et medicamentosos, suscipitur, 4n tres libros distribuitur , qui de Tecmarsi ubdentur potius inscribendi, quam de Victus ratione de quaiola hic non agit aut de ptissana , quam hic, familiarisiqntum exempli gratia, ut soleo praemittit: Cum prae'

lyra exponant τῆς TMκμαρσεως seu ratio Mm, cuique conuenienter medendi, habita ratione uniue R et particularis cuiusque naturae, quod in contextus

47쪽

PRAEFATIO. et interpretationis cursu latius patebit. Quae Vna Tecina,

sis Medicum Dogmaticum, Sectamque Hippocratis

Galeni Methodicis et Empiricis reddit excellentiorem , ii suis operibus prudentiorem, ciuiumque vitam tutiore loth constitutam. Ad harum commentationum calcem subiit, ximus, ex eodem Lud. Dureto, Interpretationem constitu.

tionis primae Lib. II. idemion , quam luce non inii. gnam iudicabis. Veruntamen Mumanissime Lectod quid luminis comm0dique, ex hoc studiosissimi Interpretii labore, sanitas publica perceperit, cum nullus argento color sit auaris abdito terris, aequalem illius gratiam sis vindicare videtur Clarissima dum vixio nostri ordinis list

Ioannes Diiretus, qui, cum Patrem, virum alioqui existi,inatione colendissimiun, suae gloriae hominumque expectitioni quodammodo deesse, animaduertisset, illius in Coscas praenotiones Hippocratis indesinenti utilitate Aecth. dissimum opus perfecit, ac luci dedit. Ac tandem, ubiu remotis nationibus, parentis sui commentationes in libro, de Humoribus et de Diaeta acutorum, naanu auditorunt scriptas, recuperauit; ille commoditatis publicae semperiauidus, easdem, duobus exemplaribus annis Is6s. et 136θ. ldictatis, mihi commisit, ut curarem illas typis mandari:

Quarum exemplaria quia δευτεραι φροντίδες saepius ini φωτεραι) intor sese composui ; ac ex illis, quidquid synonymuin et rei intelligentiae congruum occurrit, fideli di ligentia primum adaptaui ; Deinde ipsum Libri de Humoribus contextum , Galeno muniente viam , in sententia, trum vel periodorum ordinem seiunxi, reddita, cuique sen tentiae, sua interpretatione et enarratione ; atque ad proni lptiores. lectorum usus, cuique tractatui suum indicem pos

posui : Tum demum, ut tanti viri, optime de hominui, salute meriti, studio imperioque satisfacerem , tuis oculii leas obiicere conatus sum , non ea pnritate, nec iis orna

mentis enitentes, quibus, si fatum sivisset illustrasset ii lustris ipse Ioannes Duretus, omni scientiarum lumine aς sinsu

48쪽

PRAEFATIO. singulari humanitate ornatissimus, cuius beneficiorum iniue magnitudo aliquam eX me grati animi solidaeque laudi; memoriam merito postularet, nisi virtutum illius, ex ipsismet unguiculis, incrementa ab ossicio deterrerent: Non

deerunt ut spes est) in Gallia Achilleae Lyrae, quae lauro

redimitae virtutum fastigia carpere audeant, et praeclara eius facinora, heroum pulcherrimis factis componendo, anteponant. sed pensi mei potiorem absoluisse partem non prius videbor, quam huiusce Ludovici Dureti lucubratiunculae editionem tibi accopiam effecero; quod cum sperare non liceat, quia dignis res ipsa ornamentis destituitur, illam singulari tua , si lubet, humanitate collustrabis :Sic eficies, ut statim atque completam Aphorismorum quae septima sectione manca est) eiusdem authoris inte

49쪽

roniam Facultatis Medicae Parisiensis decreto sancitum, at ti

Senatusconsulto stabilitum est, nequis Parisiis, opus, ad aftem Medicam pertinem, typis committat, sine Medicorum eiusde Facultatis examine et consensu : Ea de eausa M. Ρetrus Girarde iCollega noster, Medicus doctissimus, proposuit nobis tres tralii. litus Magni Hippocratis; Primum πε οι χρυ μων, seii De H timoribi a purgandis; Alterum De Victus ratione in ni orbis Acutis, tristi libris comprehensum: Tertium, in Aphorismorum Hippocrati

Sectiones sex priores commentarium , horum omnium interpres et enarratore Lud. Dureto, Segusiano. Qitorum librorum in. terpretationes ae enarrationes Ioannes Duretus, Ludovici filivi, Collega item noster, Consiliarius et Medicus Regius, manust .ptas recuperauit, atque ut nobis innotuit 'instituto testameni dicto Gi rardeto curam imposuit, easdem typiti mandandi, una custeommentariis. Qtiae commentationes, quia non solum certissidii humorum, tuto purgandorum, atque de acutorum morborum Diaeli Praecepta,. ex summis Hippocratis alioriimiae Dogmaticorum theo rematis hausta, comprehendunt; ivstrum etiam cognoscendi, prat. dicendi, atqtie curandi artem, ipsamque genuinam Hippocra. tis mentem unde Philiatron ingenia certo erudia litur, exponimi; prqpterea e uulgat1onis iure donandas existimavimus. Datum Pari id anno millesimo sexcente fimo trigefinio, die Iantiarii vigesima sexta i

In Lu Do v I CUM DURETVM, magni H1ΡPoe RATIS libros commentariis illustrantem.

Oellieet HIPPOCRATE s iterum, D v R A T E , reuixit, . Aut totus nobis factus es HIPPOCRATES 3 Fadius es HIPPOCRATES, animat tuus ossa peremti Spiritus, hute vitae restituisque S E N Ε Μ. Fallor; namqite, palin genesis si vera , remigrat Ιn T E, mutatis sortibus, HIPPOCRATES.

50쪽

LECTURIS SALUTEM.

R C Num illa quae videbantur Vobis exponem da se de eo, quod a me, in his Hippocratis libellis, praestitum fuerit, in illis literis dicta Ant, quas in fronte

libelli apposui, non esse videbatur, cur Vos ampliissmorarer. Incidit tamen aliquid in impresione libri, quod Vos ignorare non debetis. Statutum erat, in graeco textu, versone, commentario, par brosi, Iulisque ordinandis, itaprocedere, ut se singula quasi ea ciperent.. Cuius tamen rei experimento facto, facile apparebat, id sine multis incom1 dis feri non IV Placebat igitur pr mo loco Hippocratis librum de Humoribus ponere, qualis a Giraristo editus fuit, huic vero meam paraphrq subiicere , cum annota-giunculis. Videbantur hic graeca abessse posse. Sed Vinium aliqua in notis sunt, quibus graeca expli csivtur , deinde ordinem sectionum non tarum mutavi, quod duo requirebant, ut graeca adiicerem. Ps