장음표시 사용
111쪽
Motus . pars II. Caput L p gas interiorem affectionem animae , qualistipsi advenire solet ex occasione corporis , N. ant. & conseq Equidem si sensatio sumatur pro perceptione alicujus impressionis factae in corpus, mens extra corpus nullam sensationem habere potest ὸ cum enim cor- .pori desinat esse conjunina , illius motibustansuam occasionibus non afficitur . At si sensatio sumatur pro interiori ipsius humanae mentis affectione , quae Occasionem habere solet a co ore , certe mens a corpore separata sentire potest ; etenim iisdem perceptionibus tunc affici potest , Deo volente , quibus asscitur ubi corpori est sociata, cum eo tantum discrimine , quod ubi eorpori sociata est , illas perceptiones accipit ab obiectis externis meaiate , scilicet mediante corpore suo s ubi vero a corpore soluta est , easdem aut similes perceptiones ab iisdem objectis poterit immo ia-
Obile. 2. Mens humana est essentialiter sorma corporis , ergo pendet a corpore ut existat .... Resp. Dist. ant. Est essemialiter forma corporis secundum aptitudia nem , C. A.; secundum actualem informa nunem , N. A. & Cons. Mens ex propria conditione apta est conjungi corpori & cum eo totum substantiale componere; sed cum sit substantia a corpore omnino distincta ,& extra corpus agere possit, non est de ejus essentia ut corpori conjungatur . Hanc dis- ficultatem iusius deinde explicabimus. Inst. Mens humana est pars hominis et ideoque substantia incompsera , ergo de ejus essentia est ut actu conjungatur corpori .....
112쪽
Res p. N. cons. Mens humana non dici tui: incompleta eo sensu quod ii quasi dimidium substantiae , cui desit aliquid ad rationem substantiar ; sed eo tantum sensu quod sit apta ad corpus insormandum ti
hominem una cum corpore constituendum .
Objic. I. Quod crescit , viget , deficit
cum corpore; c uod omnibus corporis mutationibns est obnoxium , debet dissolvi &interire cum corpore , atqui mens humana&c. I crescit enim .in pueris , viget in juvenibus , deficit in senibus, sana est in sta nis , aegra in aegris Resp. Dist. Mai. Si haec omnia menti realiter non secus ac corpori contingant , C. Mai. Si apparenter tantum , & ex occasione corporis, N. Mai. D. M ; N. C. Illae igitur mutationes quae videntur menti humanae contingere , ipsi revera non accidunt, sed sunt propriae
solius corporis, cuius organis mutatis, necesse est, ut anima Videatur murata , Propter arctissimam quam habet cum corpore ccniunctionem . Itaque mens non ratione
fui, sed apparenter tantum crescit, Viget, ac deficit ; scilicet quandiu mens conjuncta est corpori , ea videtur esse conjunctio a Leo instituta ut nullae oriantur in mente cogitatioRes , quas statim non consequantur aliqui spirituum animalium motus in organis corporis & praesertim in cerebro s& vieissim nulli fiant spirituum animalium inotus , saltem aliqua ratione , quin illico mens ad varias cogitationes pro istorum
motuum varietate determinetur . Undes cum
imbecilla sint & imperfecta corporis orga na , dum nranis molle est ac fla dum cere.
113쪽
brum , non tam iacile nec tam constanter mens determinatur ad cogitandum , vel etiam pluribus cogitationibus Occupata continuo distrahitur ob levitatem spirituum &delicatiorem totius corporis habitudinem . xlinc levitas di incestantia puerorum , qui seriis rebus vix possunt attendere ; hine eorum dissicultas & impotentia ideas inter se comparandi, ει ratiocinandis; quia non satis diu eaedem idear menti praesenteS retineri possunt , & liborum attentio nimis occupatur , imo tota a viridioribus sensationibus exhauritur . At quo magis explicantur .& inter se ordinantur organa cere-bii , quoi solidiora sunt ac,firmiora, , quo liberior spirituum . aditus & fluxus per eo-ram meatus , eo magis crescere atque vigere ipsa mens videtur, quia facilius promptius di sortius determinatur ad cogitandam, i inque diutius retinet easdem ideas Quas inter se comparare potest , nec tam de distrahitur , atque idcircoamens in
raris i firma in ,: . Eum vero . deficiunt spiritus animales , dum ex siecantur rigastuntque organa , humoris desectu atque inopia, vel nimia humoris copia recluduntur organorum meatus , tum ipsa, vis cogitandi languere videtur, ut contingit in decrepitis senibus . Ob easdem rationes mens turbaturm ebriis S phreneticis quia cum abundet ferveatque nimius sanguinis & spirituu ursulus , hinc oritur violenta fibrarumi cer
bri & arteriarum agitatio ι multaeque pro miscuo es tumultuoseaxcitantur ideae, dum per cerebri vestigia cum impetu & sine omdine currunt spiritus, tumque in musculos
114쪽
roo disti riones Philosophicae .
fluunt turmatim ad varios motus ineo
cinnos & convulsivis similes excitandos . Contra in lethargicis , suffuso aqueis h moribus cerebro & spiritibus implicatis , vaeui laborant residuntque nervi & musculi; unde stupor altus & diuturnus obrepit, totumque corpus occupat, . In his autem omnibus casibus aut morbis , non ipsa mens sed cerebrum curatione indiget , nec sit stantia spiritalis istas in seipsa patitur vi eissitudines, sed tantum propter suam cum
corpore connexionem a quo. pendet tamquam ab istrumento cogitandi male affecto, sicut fere manus scri alis pendet avitio, aut perfectione ealami s quapropter mens at corpore soluta , nec iami organis ejus obnoxia, prorsus immunis erit ab illis
Inε Ipsa mens humana obnoxia . est innumeris mutationibus, ergo naturaliter in-rerire debet . . . Resp. Dist. ant; obnoxia est mutationibus accidentalibrar, Con. Ante.
substanaiasibus , N. A. & cons. Equidem
mens obnoxia est variis mutationibus , quia eapax est diversarum operationum & mo dificationum ; sed illae mutationes sunt Mere accidentales , quippe substantia animae varias & oppositas suscipiens modificationes ipsa quidem mutatur, sed totam sui essemtiam semper retthet. Praeterea, quod diligenter animadvertendum est , modificationes oppositae, volitiones scilicet & nolitio. nes, amor, & odium sibi succedunt in ea. idem anima , sed sine ulla Mivisione & se. paratione partium in subjecto a at modifi. cationes corporis , quae sibi succedunt in
115쪽
Metaphri. Pars II. Caput L Io Ieodem subiecto longe aliter se habent. Igitur diversae & oppositae modifieationes ollae possunt mutare substantiam ipsam , &lubjecti corporei interitum importare , idem non possitnt in substantiam spiritualem &simplicem, qualis est mens humana. Objic. 4. Ex animae spiritualitate non colligitur illius immortalitas; ergo nulla
sunt argumenta , quibus animae immortalitatem demonstrare Foluimus ..... Resp.
N. ant. Etenim substantia partium expers ex natura sua immortalis est . Praeterea etiamsi permittimus Ant. , negare tamen possemus consequentiam ; non enim solonoe argumento usi sumus , verum & pluribus aliis ; argumentati ' enim sumus ex consensu hominum, ex constentiae Oimulis,
ex iustitia Dei , aliaque plurima adhibui
Ins. Quod eogitat est spirituale e sed
Brutorum animae cogitant ; ergo sunt spi- . rituales ue atqui tamen morte pereunt cumeorpore, ergo licet mens humana spiritualis & simplex sit , minime sequitur eam esse immortalem Singulae huius argumenti propositiones facile probantur . rQuod eogitar est spirituale iam a nobis ipsis
fuit suis demonstrata . a Brutorum animcogitanσὴ ex Brutorum actionibus est manifesta ; innumera enim quotidie videmus abrutis animantibus fieri , quae sine cogitatione mullo modo explicari possunt; ita fe- lium solertia & dexteritas ini capiendis muribus , ita fidelitas canum erga dominos, ita ars imitandi in s miis , ita innumerasaae omnibus obva & notissima, quae iusius
116쪽
yoa Institutiones Phil ρολιὰ persequi superfluum est , sensum & cogitationem in brutis demonstrant , nec mecha nice fieri possunt . Haec altera proposilla rAnimae brutorum cum corpore pereunt , Rb omnibus , si paucos metempsico fis aut haτ-moniae praestabilitae patronos. excipias , admittitur . Et quidem si anima bruti est spiritualis & immortalis , quid agitur de innumeris et illis tot animalculorum anim bus immortalibus. An de corpore in corpora transmigrant Z An entia in. Mundo inutilia finni post eorporis interitum Praeterea quemadmodum crudelis merito dicitur homo , qui hominem occidit , cujus anima est immortaliq , ita non fine cruda. litate summa perirenti toti animalia , quorum animaε immortales essent.. Respondent Cutesimi negando bruta animantia cogitare aut proprie sentire, aut ullam illis esse animam ai corpore distinctam, multisque rationibus probare nituntur Deum potuisse secere corpus bruti quale est, ita ut sine ulla anima & pen solum
corporis mechanismum omnes quas in brutis miramur actiones obiret . Totam, qua
tam possunt, suae hypothesi probabilitatem conciliant Cartesiani his aluique similibus
exemplis & rationibus . Ea est hominum industria ut machinas brutis animantibussere similes fingero potuerint . Fertur . Ioannes Regio montanus aquilam ligneam fecisse , quae in aera sese. recipiens Impera tori Norimberga in tendent, viam demonstravit'; muscam. quoque volatilem finxisso dicitur. Notissima sunt omnibus, quae nae
tantur de fictili capite Aberti Magni ,
117쪽
Metapbs pars II. Caput L Io 'quod verba quaedam protulisse legitur Nec minus stupenda est structura ferreae statuae , quae per varios anfractus ad Regem perrexit , flexisque genibus & libello supplici oblato , libertatem auctori suo ca , ptivo imploravit , & eadem via reversi
est; sed quidquid sit de illis , quae jamn
tur artis mechanicae portentis , certissi naest & sere incredibilis artificum quovum-dam industria, quae tanta suit , ut difficiliores animalium motus imitati suerint, &in variis machinis expresserint . Porro si tantum potuit humana dexteritas , quid non poterit infinita Dei potentia, cui certe nulli limites praescribi possunt λ Igitur non repugnat soli mechanismo tribui omnes quas miramur brutorum operationes.
Porro natura simplex est , utcivulgare fert philosophicum axioma , atque frustra fit per plura quod fieri potest per pauciora . En speciosissuram Carteianorum argumeAtationem .
Respondent vulgo alii , maximum e inter bruti & hominis animas discrimen .
Homo enim ideas abstractas format , veritates necessarias & aeternas ac semetipsum actu reflexo cognoscit , ac tandem ratiocinatur ; at Bruta sensationibus tantum a guntur , . res singulares & corporeas dun ruat percipiunt , actus reflexos non eliciunt , neque ullo modo ratiocinantur aut unum ex alio: deducunt . Unde concludunt brutorum animam non esse spiritualem, sed materialem . Verum hac ratione con-Vellitur argumentum , quo probatur cogitationem nonnisi substantiae simplici posse
118쪽
convenire , ideoque nulla est ratiocinatis inde deducta ad statuendam mentis hum nae immortalitatem. Et certe fatendum est . mentis humanae spiritualitatem ae immortalitatem aliis plurimis rationibus comprobari , quae ad bruta transferri nequeunt ;ied tamen validum illud argumentum elevaretur, hoc, si verum esset, Peripateti eorum responso . At ipsi facile satisfacere non possunt his quaestionibus : Quomodo concipiant cogitationem inesse posse fu, stantiae extensae & partibus compositae νQua ratione statuant bruta nullci modoratiocinari Unde per rationem solam istibant ideas abstractas & ratiocinandi faculiarem non posse esse nisi in substantia simplici , ideas Vero fingulares atque memoriam pone esse in substantia composita &Respondent alii, nihil , si rationem: solam eonsulamus, obstare quominus bellu is tribuatur aliqua ratio imperfecta , & sub Itantia spiritualix inferioris ordinis . Quae enim, Naquiunt , ratione humana demon-:trari potest Deum naturas quasdam intelligente& minus persectas. ac an breve tem pus duraturas non creasse ρ Sed hac responsione subvertitur principium istud .
Deum nullam substantiam annihilare . Si vero animae illae brutorum immortales dia euntur, jam vel metempsicosist absurda opini admittenda , vel respondere conum tur hujus sententiae auctores gravissimi mdifficultatibus , quae proponi potant circa Hatum earumdem animarum pinu uam in
119쪽
μισο . parar IL Capue. L ios Nos vero in hac tanta opinionam varietate , in hac rei ipsius obscuritare dicimus , non ideo neganda e sse quae clara sunt , eo quod obscura quaedam evolvere
aut mente capere sequeamus I cum Nero
argumenta, quibus mentis humanae spiritualitatem & immortalitatem comprobamus , valida certe sint atque perspicua , objectiones ex ignota brutorum natura dein sumptae certa & evidentia argumenta non labefactant . Igitur his aliisque id genus plurimis quaestionibus nou alio respondemus modo, quam candida ignorantiae nostrae consessiona 3 fatemur scilicet hoc nolbis esse per solam rationem incognitum ;hic tacitum pro anima nostra pugnamus , sed ratione sola, neque omnibus difficuli tibus ex incognita belluarum anima sarisin facere possumus . Argumentum nobis παpositum est ad ignorantiam, non ad νώ rium ; contra vero argumenta pro spiria tualitate & immortalitate animae sunt adfudisium , atque desumpta ex ipsim rei natura . Id autem maxime cavendum e stne tertissimas demonstrationes philosophicis opinionibus misceamus ἔ atque religiosissime praesertim servari debet haec reg sa , si agatur de sanetissimis Fidei nostrae deeretis. Obiic. Sapientiae eap. ao Iegitur Ps εω , id est post mortem , erimus tan-
qu m non fuerimus ..... Cinis erit cor.
am mollis are; ergo mens Rura tenuis, quae homine moriente evanescit . . . . .
Resp. N. Cons. Non ex propria pers '
120쪽
ios Institutiones Philosopλω 'Sapiens loquitur , sed ex persona impio
rum , ut capitis initio admonet τί Dixerώ-- impii cogitantes apud.fe nam recte dii &vers. a subjungit: Haec cogitaυerunt impii
edi erxaverunt ..... nec judicaverunt ho norem animarum sanctarium, quoniam. crea γυit Deus hominem inextreminabilem. ,. 'ad imaginem similitard nisa si e focis. i
.i Inst. I.: Ecclefiastes eap. Ips eκ propria persona loquens vic ait : vis in, teritus es hominda st iumentorum , s aequa utriusque conditio ; Mut moritur εο--ο , Fc illa moriumlux . . . . . nihdi harib ν homo iumento ampliua, ergo tam mo ritur anima haminis, qum4 belluae . . . . Resp. 4 μ cons. Nam haec. Scripturae. verbλnon debent intelligi de mente humanano de vita hominis animali , quae non ma- iis stabilis est quam bruti cujuslibet . Inahoc toto libro declarat Ecclesiastes praesen tium & sensibilium . . bonorum vanitatem nosque admonet ut ad vitam aeternam &hona increata aspiremus antequam reversatur 'Ivis. in terram suam unde erat , m spiritis; redeat ad Deum qui idedis iliam ,
clesiastes : Quis novit s spiritus filiorum Adam Utenzar furfum, O s spiritus ju
mentorum descendax deorsum 2 lyrgo aequa-ὲis est conditio hominis cum iumento, etiam quoad interitum ., a. . Res P. N. cons. Verba Ecclesiastis non sum dubitantis, sed increpantis amorem sensibilium , & dam- i