장음표시 사용
261쪽
a 6 Institutiones Philosephleae
judicaturus sit praevidemus saltem probabi liter ; & quia voluntas non sese determinat fine motivis I saepe etiam actum voliationis praedicimus. Quoniam itaque haec cognitio certa vel probabilis eorum , quae in Mundo materiali & in animabus libetis. contingunt est perfectio , quae animae nostrae inest, ea quoque Deo tribuenda est in gradu abso late summo , ac proinde Deus
.certo praescit omnia quae contingant in
Mundo materiali , quae in animabus contingunt, ipsaque earumdem decreta libera VIII. Decretum Dei est ab aeterno, i mutabile & tamen liberrimum. Nam Deo, ab aeterno. iniunt omnia quae inesse possunt & in eo nullae datar statuum successio
nulla mutatio & simul vult quidquid vult & quia est ens a se , persessissimum , i dependens, sibimet si sufficientissimum est nulloque ente alio extra se indiget vitta modo , & eius voluntas liber ima est quoad ex quae Deo sunt extrinseca . Quamois brem cum decretum sit actus se . determinatio voluntatis ad aliquid agendum. vel non agendum , decretum Dei est ab aeternαῖmmutabili & tamen. liberrimum . Frustra objiceretur decretum aeternum; atque immutabile esse quoque necessarium ac proinde, minime liberum; nam- necessirras deereti divini est tantum B Othetica
& consequanI., non, absoluta &antecedens ,
quia neque in Deo ipso, neque in entibus extra Deum possibilibus. aliquid' inesse potest, quod Deum necessario determinaveritia: dvcretum formandum ; sed' sacta tantum
hypothesi quod inua, aliquidi decreverit s
262쪽
Metapos Pars II. Sect. II. C. L 247tum sequitur decretum esse aeternum &immutabiIe, ac proinde necessarium necet- state tantum hypothetica es consequenti,qnae libertatem non tollit i. Itaque Deus
qui per essentiam suam sibi conscius est &intellectus sui & omnipotentiae & voluntatis liberrimae, prius prioriame scilicet 'tionis non temporis ) video in intellecta suo possibilitatem rei intrinsecam , in sua
omnipotentia possibilitatem ejus extrinse- eam , & in sua voluntate libera non repugnantiam , ut decretum rei producendae ponatur vel non. Tum sese liberrime determinat ad illam rem producendam in tempore, seu ponitur decretum, quod proinde ex natura Dei immutabile est & ab
IX. Deus eorum quae in Mundo sunt nihil in partieulari vult, seu decrevit ab istute spectatum , sed.in relatione ad to- eum . Mundus enim ens unum Est & singula in eodem veti simul vel successive existentia sunt eiusdem partes . Quoniam ita- te Deus qui omnia ab aeterno Ac simul eu unico intellectus actu cognoscit, Mundum tanquam ens unum, & singula coexistentia& suceessiva tanquam unius totius partes ibi repraesentavit ab aeterno , actuat itatem quoque totius Mundi & eorum omnium quae in ipso sunt , simul unico voluntatis actu decrevit, ac proinde nihil decrevit in particulari sine ratione ad totum . Haec propositio probe notanda est ne circa originem , & permissionem mali oriantur di ficultates gravissimae s quaecumque enim moveri solent non aliunde proventunt quam
263쪽
quod res quaedam particulares reserantur ad voluntatem divinam sine relatione ad totum systema a Deo decretum,. Quoniam autem homo .perspicere nequit omnes re rum in Mundo contingentium relationes ad totum systema mundanum , decreta Dei
sunt imperscrutabilia. Unde Apostolus ad Rom. cap. II , V. 33 ait : O alti do dis tiaram. Sapientiae oe scientiae Dei l quam
ineomprehensibilia sunt judicia ejus in
vestigabile; viae Hur D . Hie autem obiter observabimus accurate distinguenda esse eae quae sunt supra ratio. nem ab iis quae sunt contra rationem. Smpra rationem esse, vel uno nomine' si .
xium dicitur quod ex principiis . rationis. demonstrari non potest . At contra ratiamum esse dicitur quod- principiis rationis repugnat. Haec duo pessime confunduntur
. nempe esse supra rationem & esse conixa. eandrm 4 Patet autem in divina revelatio, ne, locum esse mysterilisi, cum enim Deus
infinite plura intelligere , velle ac lacero possit quam nos ex pxincipiis: rationis nostrae admodum limitatae percipere possimus, inter divinadi revelationis characteres mysteria continentur , ideoque absurde &contra ratiouem ipsam agunt Religionis revelatae hostes dum mysteria revelata in. - dubium vocant vel impugnant. X. RG decretae: possibiles fuere anis decretum , sed actu praescriptae post decretum . Etenim Deus per scientiam simplicis intestigentiae cognoscit omnia, tum intrinsece tum extrinsece pessibilia . Quoni Ami veru per defretum . ita demum evadunt
264쪽
Mer έ's. Pars II. GR. II. C. I. 'futurae , liquet res decretas posti decretum actu praescriptas fuisse. Illud autem decre rum Dei licet immutabile & praescientia eius licet infallibilis , nec contingentiam
nec libertatem tollunt . Nam cum Deus rem quandam decernit, eam ex stata possibilitatis ad actualitarem vult perducere pSed cum possibilitas rerum non pendeat a voluntate Dei, res ante decrerum, iam ina
telligitur possibilis, & quidem intrinsece ,
quatenus idea ejus in intellectu divino continetur , extrinsece vero quatenus Deus eam facere potest. Talem igitur eam deineernit qualem possibilem esse intrinsece ae extrinsece novit , hoc est , qualem a se fieri. posse, intelligit , antequam eam ad actum perducere velit. Quoniam itaque de cretum rei intrinsece Rique extrinsece pose sibi Iis nihil addit nisi certitudinem existem di, ideoque eandem relinquit qualis spectatur ante ipsum ς evidens est id quolante decretum divinum spectatur ut comtingens, idem etiam non aliter quam confingens speistari posse post decretum ; μquod ante decretum intelligitur esse liberum ,. id etiam biberum intelligi post decretum . Igitur decretum Dei, licet imm rabile nΗc contingentiam , nec libertatem tollit. Similiter praescientia Dei, qui errare non potest, in re decreta nihil mutat;
sed per eam Deus, tantummodo actu novit res decretas . Quare cum decretum nec contingentiam , nec libertatem tollat praessentia quoque nec contingentiam nec li
265쪽
Σm distiminionex Milosephie mutabili , positaque in allibili praesidientia, ,.
necesse esse ut quod decretum ac prauci-ptum est eveniat. Nam id tantum necesse est necessitate hypotheticis, non. Vero ne-οessitate absoluta. Et ratio est , quia dumi ponitur decretum aut praescientia rei suturae ponitur etiam eandem suturam esse . Unde ex hypothesi decreti aut praestientiae necessario consequitur rem decretam. aut praestitam esse futuram At illa necessitas non est absolutλ , quia decretum, atque. praescientia rem. natura sua contingentem aut liberam relinquunt in. sua contingentia& libertate , atque immutabilitas decretii ae infallibilitas praescientiae , non e π res suturae necessitatΘ ac immutabilitate , sed,
ex natura voluntatis ac intellectus Dei nascuntur. Si quis vero dicat supponi posse
rem: contingentem aut libere futuram, nomesse suturam , quod repugnat. immutabilitati decreti & praescientiae divinae infallibilitati , irespondendum est id, posse supponio xtra hypothesim decreti ac praestientiae
divinae, leu in se u d si , non autem: in hypothesi iacta decreti. ac praescientiae , seu in Ρnsu composito. Dum. enim res sup ponitur a Deo, decreta atque praescit ,, is ponitur etiam eam essae suturam & ide Ddum in hyeothesi decreti: ac praescientiae Dei supponitur rem decretam ac pyaescitam non, ese futuram , duo, simul contradidiaria ponuntur, videlicet rem. esse futururam & tamen non esse suturam. Hactenus in decretis divinis multiplicitatem: dive sumque ordinem consideravimus; at eave
sim est ne de Deo ex nobis ipsis iudic
266쪽
rmapis II. Ses. II. C. I. Esrmus , ipsique tribuamus quod in nostro duntaxat intellectu existit. Et quidem Deus omnia ab aeterno & simul atque unico i tellectus actu cognoscit , omnia smul unico voIuntatis actu decre it . At quemadmodum ex infinito intellectu divitio eolligitur unicum esse Dei decretum & sine ulis
a temnorum successione, ita etiam ex nostro finito intellectu humano colligitur in decretis divinis multiplicitatem diversumque ordinem spectari posse , ratione stilicet obiecti & ad faciliorem decreti divini
XI. In suis decretis Deus est infinite sa-pIefis . sanientiae nomine intelligimus scientiam ad ionibus liberis fines naturae sua Convenientes praescribendi & media ad eos conducentia eligendi , atque fines particu- Iares sibν invicem & ad totum subordinan-d . Iu sapientia igitust tria spectanda sunt , nimirum t finis determinatio , et mediorum eIectio . I finium particularium su-hordonatio. Ex hoc triplici sonte aestiman di sunt sapientiae gradus , ita ut quis eῬfapientior sit , quo rarius ab his regulis aberrat . At Deo eompetit sapientia ita gradu absoIute summo seu perfectissrma petenim mens humana capax est sapientiae: Ficet admodum limitatae tum quoad finis determinationem, tum qnoad mediorum lectionem, tum quoad finium paciscularium subordinationem . Quare cum perfectiones, quae animae humane insuat , Deo tribuendae sint in gradu abistute faminci ,& qaidem quae nobis, in sunt per modum
potentiae , Deo eonveniant per . modumi
267쪽
aset Ii n uti ones Phil opsitae .ctus i, sapienti in gradu absolute summo Deo inest . Quia. igitur sapientia triplicem scientiam involvit,. nempe finis. determinaerionem 1 medioxum electionem , & finium particularium subordinationem , Deus tribplicem hanc scientiam habet in. gradu a solute summo: persectissimam ... Quare sapientia Dei est illimitata , . infinita , &cum ea eomparari non potest. sapientia enistis finiti t. . itaque Deuc nihili vult nihlque facit abs- sue .fine ; finis, Quem Deus intendit, Deum,
ipsum maxime decet, nihil ine . . facit fru'
fra, Etenim Deus, sapientissimus est , sed sapientro es: ubre propter- finem, nec velis Midquam absque sno , ex, definitione. sapientiae; ergo e Deus nihil vult nihilque facit absque fine Ex eadem definitione patet, finem, quem Deus sibi constituit , talem esse debere , ut Deum m ime deceat . Tandem. iquet, . Deum nihil facere. frustra iaeum frustra quid facere dicats r qui vel inuito fine , id facit , vel facit quod finis consequendo n*n sufficit , aut non condu-
D Igitur Deus. madum non vult, nec. illud tanquam finem intendere potest. Deo enim icompetit voluntas optima seu in gradu absolute summo & abIque ulla. imperfecti me sed voluntatis impersectio est si ita. malum ferri possit ἡ . . Deus igitur malum non vult , ac , proinde. illud tanquam finem intendere nequit. Absurde igitur A super- . be ea quae in Mundo contingunt existianant prophani atque impii homines. cum sapi-xuria cauerisque divinis attributis concilia-
268쪽
metaph . Pars II Ses II. Cia L et frni non posse , eo quod ipsi non videant
oua ratione concilientur . Etenim cui
scientia aec sapientia humana sint limitatae, evidens est fieri non posse, ut homo sciat in . singulari fines omnes , quos sibi Deus constituit, omnia media , quae ad. fines Illos conducunt & totam finium partic larium subordinationem Homini Im, perscrutabilis est sapientia divina. , atque hic rursus & saepe saepius exclamandam est cum Apostolo : AIis do Ia
XII. Bonum in sin aliquid dicitur quam tenus suam in se habet persemionem abique
relatione ad. Miud . Iare bonum relate
ad aliqd Vocatur se quod ad persectionem alterius aliquid conserv. Malum i n. se a II quid: appellatur quatenus imperfectio quae 'dam ipsi inhaeret & malum relate aut aliud dicitur,. qu01 al imperfectionem at terius . aliqyid confert Malum mei fas 'cum dicitur, quod ex . natura sua rem Iln- persectiorem reddere censetur . Ita. Intelle'
ictus nostii limitatio habetur pro malo me taphysico , quia intellectus noster longe iuret persectior, si ea limitatione careret .malum P sicum vocatur , quod. liatum Mundi quoad . essedus naturales imperis Hiorem reddere censetur . . E. G. tempς stas, qua damnum. Infertur frugibus &bus , dicitur malum physicum propterea quod status Mundi quoad enectus inaturuses censetur impersectior, quam si. nullum unquam frugibus aut aedibus damnum, a tempestate esset metuendum . Malum deni- qudi Morare nuncupatur quod inhaeret aestionibili
269쪽
134 Institutisndis Pli μέ eaenibus liberis hominum , ob quod eaedem
dicuntur vitiosae .XIII. Deus est summe bonus seu optimus in se, ipsiusque bonitas essentialis est immensa. Ens enim bonum in se est quatenus ipsi inest persectio , ideoque ens in se optimum seu summe bonum erit , cui inest omnis persectio in gradu absolutae summo, seu quod absolute perfectissimum est; sed Deus est ens absolute persectissimum , ergo Deus in se summe bonus est , atque haec est bonitas Dei e natalis ει-bsoluta non confundenda cum bonitate
Deus Mundum in tempore Creare decrevit ab aeterno , emnque propter serpsum produxit seu manlisitationem sui iplius &persectionis suae infinitae constituit . finem tittimum totius Univein. Cum enim Deus sit sapientitanus ac proinde finem optimum in suis actionibus Iiberis sibi prae scribat , ipse vero sit in se optimus & sibi
metipsi sufficientissimus, non potuit decemnere Mundi creationbm ipsumque creare , nisi propter semetipsum tanquam Memiultimum rerum omnium . Quia autem ni
sil est extra Deum , quod ad ipsus pers
Etionem c ferre aliquid valeat, entia enima Deu creara possunt esse duntaxat signum persectronis sui Creatoris , nullus concipii potest modus, quo Deus propter seipsmn uidquam laetere possit ,. quam manisestano suam persectionem per hoc quod facit τErgo manisestationem persectionis suae im nitae constituit finem ultimum totius Uni- si .. Ηinc. Provis I 6 , v. legitur: in eo -
270쪽
nu 1 s impium quoque ad diem malum:
scilicet , homines fecit quos noverat mala moralia perverso libertatis suae usu perpetraturos , idque permittere decrevit , &malae physica idcirco eidem decrevit immittere ut hoc ipso manifestaret perfectionem suam . Hinc etiam juxta Apost ad Rom. I. in Deus se manifestavit hominibus . per creationem hujus Universi quarenus per ea , quae facita sunt inυisibilia
Dei veluti sempiterna. ejus υirtus oe Divinitas intestiguntur. . Unde intelligitur Deum voluisse ab aeterno ut homines per ea quae secit, attributa ipsus cognoscant L. complexio autem attributorum divinorum sequatenus a creatura rati nati agnoscitur .
dicitur gloria Dei : unde gloriam suam manifestare dicitur Deus quatenus persecti nam suam, absolute summam aut attributae sua hominibus revelat. XIV. Cum perseetio sit consensius in , va-xietates , ex demonstratiscin Ontologia, . seu plurium a se invicem differentium renden-ria ad unum aliquod obtinendum , omnia
quae sunt & fiunt in universo diriguntur ad finem ultimum , nempe ad manifestationem gloriae Dei, ac proinde patet Mundum eam habere persectionem , quae iii gloriae Dei manifestatione consistit ; juxta illust Geses. I : Hir mur euncta quae fecit , oe erant valde bona . Quia vero perfectio partis. aestimari nequit nisi in rei tione ad' totum ; persectio eorum quae lanu&. fiunt in Mundo, aestimanda non est nisi in telatione assi tot uin universum , & Ral