장음표시 사용
51쪽
sis appellatur eaecitas , & caecitas Gr ρνι- ωasivum dicitur. Simili rer homo vivit. ,
sed idem, quoque vita orbari metest , id est mori mors iraque est privatio vitae , &ensi privativum dicituro Contra vero enς
postlivum dicitur, quod est aliquid ; ita visus est ens positivum. Quia autem ens positivunt, & privativum simus esse non possunt , ideo dicantur privative opposita. II. Necessariam dicitur id , crius oppo rum impossibile est seu contradiAionem involvit . Si in ne quadam loco, unius. substitui possit aliud quid piam , vel si possit iis quae insunt aliquid aliud, quod non i-rat , a cedere, caereris, quae ita eadem, re
sunt, iisdem manentibus, tum res ipsa, tum illud, cuius locs aliud substitui potest, dicitur mAtabile. Hinc liquet quando nam aliquid acta muretur, nempe dum non amplius manet idem ; ves si ur quo tante non erat , vel si notr sit, quod ante erat, vel si sit aliud, quasi ante erat . V ceversa si in re quadam nihil sir, cui aliud substitui Tossit , caeterla iisdem mammibus , nec etiam aliquid MCedere quea j erit etiani ea res j atque etiam illud ,. eui nihil aliud rn eadem re substitui potest, immutab Ir.' III. Quod necessarrum est, . illud est immutabile. Etenim si attributum almuod ne - cessario inest labiecto, nihil in lacum attributi substri re licet j caeteris iisdem manentibus, ac proinde atrributum est rmmu tabile, ideoque & subjectum respectu a tribui h immutabile est . Vice versa, quod immutabile est , illud est necessatium s ς-nim ponamus attributum, quod inest f
52쪽
Metaph . Pars I. Caput II. II lecto esse immutabile , ergo pro attribui substitui non potest aliquid aliud , salvo
manente subjecto, ac proinde attributum necessarium est . Igitur necessita; & immutabilitas ita arcto vinculo cohaerent , ut sublata una, tollatur & altera; posita veris una, ponatur & altera . Unde ex immutabilitate concluditur necessitaa tanquam ex definitione definitum.
IV. Coettingens est cuius oppositum nul- Iam contradictionem invo=vit, seu quod necessarium non est. Ita calor lapidis contingens est, calor enim abesse potest. Hinc patet esse mutabiIe quidquid contingens est,& viceversa esse contingens quidquid ' est mutabile . V. Res in se, aut as state spectari dicitur, si non attendamus nisi ad ejus e sentiam et sub data autem conditione, aut in potesi spectari dicitur, ubi praeter essentiam praesupponuntur determinationes aliae, quae posita essentia, nondum ponuntur. Hinc, quod in se spectatum necessarium est , dicitur ab statae necessarium t quod ero necessarium niam est, nisi in hypothesi data, seu sub data quadam conditione, dicitur Opothetice necessarium. Ad necessitatem contingeritem revocatur necessitas , qua moralis dici solet , id nempe morali er necessarium dicitur , cuius contrarium non fine maxima diffsultate, & vix unquam contingere potest d frequentius morat i rer necessarium vocatur , culuς CorItrarium abhomine sana mente praedito fieri non potest; talis est necessitas, qua homo sui compos
53쪽
inter Venenum , & cibum salubrem libere
eligens, illud rejicit, hutac sumit ; si eni in
a. iter ageret, non. esset sana mente praedi
. Quod absolute necessarium est, contingens esse . nequit , curn eius Opposituram Ie spectatum se constanter impossibile . Contra matem, quod hypothetice necessarium est , in se contingens est; etenim ejuS, oppontum non nisi in hypothesi data contradictionem involvit ; sublata igitur Ex pothesi contradietionem non involvit , a proinde ab olute necessarium non est. Hinc patet solam necessitatem absolutam contin gentiae repugnare, minime vero hypotheticam . Duplex illud necessitatis genus pro
' notari debet , Re hypotheticam necessi-
ratem cum absoluta confundamus : haec omnia non solum in rebus Metaphysicis , sed etiam in 1 heologicis contra Socinianos. disputationibus maximae utilitatis esse pos-
stant. In plerisque Philosophorum libris am-
. biguum est nec satis determinatum continis gentiae vocabulum s aliqui. contingentiarni velut omni med Ge necessitati etiam hypotheticae oppossitam considerant : hi autem a vulgari, & recepto loquendi usu recedunt ;in quotidiano enim sermone necessarium di ia itur , quod necessitatem duntaxat moralem importat; aliquando etiam futurum contingens a Deo praevisum vocatur necessa rium. Necessitatis notionem ad decentiam
quo3ue, ad quasda' i scilicet actiones coriis venientes transerre solemus; sic loqui familiare est A feris enda episola , ab a-sndo amico ab tinere non possum. Varias . illa Σώ
54쪽
mphans. Parra. L Caput IT rspi illas necessitatis species unusquisque novit licet eas in sermone familiari. verbis nota diiunguat. VII. Si existentiae ratio sufficiens in ex, sentia entis continetur,. ens necessario e Xi
l stit, estque existentia eius absolute. necessam, ria. Si enim existenti e ratio sufficiens iu essentia et tis continetur , ens, istud id eo ii ex i stit . quia hanc habet essentiam, ac pro inde existentia est ejusdem entis attributum essentiale. ; sed attributae sunt. absolute ne cessaria , ut ex . praecedentibus collygitur,.: hi deinde infra sullus ostendemus ό ergo exi stentia est absolute necessaria. Η incens ne cessarium est cujus existentia absolute ne cessaria est , . seus quod1 rationem existemias suae su meientem natat in essenti sua, &eNS Contingens est quod rationem sufficientem existentiae suae in essentia sua non habet. Unde patet omne ens esse vel ne cessarium vel conlingem. VIII. Disputare solent Philosophi utrum retis nomen sit uniυocum, seu in eodem sensu sumi debeat. respectu entis. ne cessarii& contingenti. , respectu substantiae .& mo di , & tarulem respectu spiritus & corporis. Tota quaestio iIta , quae. ita tres partes frustra dividitur , una eademque. responsio 'ne iacile solvi potest. Etenim si considerei tur ens generatim tanquam genus supre mum , abstractione facta a disterentiis qui buscumque, certum est emis nomen saltemper abstraetionem uni vocum fieri respectu sentium quorumcumque .. Verum quia ens
per mentem duntaxat a suis disserentiis se- P rari potest, . revera & sine ulla mentis
55쪽
operatione entis nomen in eodem sensu coa- venire non potest diversis entibus, at proinde non est univocum . Hinc patet co troversiam iIIam, quam nimis serio agitant
aliqui , moram esse logomachiam , seu totam in nomine positam. Maioris utilitatis est sequens conclusio.
EFentiae νε-m m attributa sunt absGre necessaria , i immutabilia oe aetemAE , modi vero sunt fi dithetice tantum n cessarii , mutabiles m non aeterni. Prob. I pars'. Essentia est id , quod primum in ente concipitur & sine quo ens existere non potest ; sed primarium it Iudattributum, quod primum in ente concipitur, absolute & in serpso consideratu Π, e go essentiae rerum sunt absoIute necessariae. Porro attributa fluunt ex ipsa essentia; ergo posita essentia , necessario , & absolute ponunrur attributa , ac proinde & attri-hura sunt abolute nece stat ia: Sed quae sunt absolute necessaria ea sunt immutabilia, ergo essentiae rerum , & attributa sunt immutabilia ; quae autem sunt immutabilia ,& absolute ne essaria , ea perpetuo suere in intellediu divino: Deus autem est artemnus, ergo essentie rerum , & artributa absolute necessaria & immutabilia ab aeterno fuerunt in' inteuectu divino , ac proindoeessentiae rerum , & a tributa sunt ab Iut Enecessaria immutabilia & aeterna . Prob. v pars. Ideo modi actu existunt ira
56쪽
Metaph . Pars I. Caput II. Iin aliquo subjecto, quia insunt eidem subiecto alii modi, vel etiam propter alia entia ab eodem subiecto diversa , ut aritea demonstravimus . Ergo modi non insunt nisi praeter essentiam rei aliquid aliud ponatur ; hoc autem posito ipsi modi ponuntur ; ergo modi sunt necessarii duntaxat sub data conditione, seu hypothetice. Obii. Si essentiar, & attributa rerum eia sent absolute necessaria , immu abilia ,& aeterna , res dici non possent creari in tempore ; absurdum consequens , ergo &
Resp. Dist. mai., Si essentiae rerum , &attributa essent absolute necessaria, immu tabilia , & aeterna quoad exilientiam , res dici non possent creari in tempore , Concomai. Si fuit tantum absolute necessaria ,
immutabilia , & aeterna quoad possibilitatem intrinsecam , seu meram nota repugnantiam, N. M. Itaque sensus quaestionis hujus non est essentias rerum & attributa necessario , immutabiliter , & ab aeterno existere a parte rei , & independenter ab intellectu divino; nemo nescit solum Deum existere necessario et sed sic intelligenda est quaestio, quod scilicet essentiae & attributa rerum sint necessaria absolute, & intrinsece possibilia , ita ut haec possibilitas seu
non repugnantia a voluntate Dei nequaquam pendeat; quod autem necessario pos-sbile est, non ideo tamen existit necessario e dum autem essentiae rerum, & attribu
ta dicuntur aeterna sic istud intelligi debet, quod scilicet essentiae rerum, & attributa non sint entiae extra Deum existentia , sed
57쪽
7Hetaph . Pars I. Caput II. M possibilitatem intrinsecam & absolutam, dici non possent ed di de nihila, subdistinguo ; dici non possent educi do nihilo quoad essentiam, conced. quoad existentiam i N. min. & similiter distinguo consequens; non posset dici res este creatas quoad possibilitatem intrinsecam , C c. conseq. quoad existentiam, N conseq. Inst. 3. Atqui nullo modo possent educide nihilo, ergo nulla solutio . Prob. sub C. Essentiae & attributa ab ceterno sunt ali quid ; sed res deducuntur , seu componuu tur ex essentialibus , & attributisi, ergo Non educentur ex nihilo . Resp. Dist. mai. Essentiae & attributa aliaeve ino iunt aliquid , existens in intellectu divino, concedo seorsimo ab intellectu divino , N. maj. , & concessa min. distinguo similiter consequ . Quare ut res. dican tur educi de nihilo, sufficit ut nihil fuerit extra mentem divinam , quo usus fuerit Deus ad res etar mandas ; non autem re quiritur ut nihil sit etiam ita intellectu di-Vino, a quo educantur : alioquin admittendum esset Deum essa sine- id eis rerum , iuxta quas res ipsae productae fuerunt. Inst. 4. Si essentia: rerum essent ab aeterno, res possent dici aeternae quoad prin
cipalem sui partem: absurd Cons. ergo α
Resp. Dist. seq. Idest posset dici essentiam & attributa rerum ab aeterno extiti in intellectu divino , concedo ; seorsim ab eo , N. sequelam , & similiter distincta min. N. Cons. Inst. I. si ideo essentiae rerum, & attri
58쪽
buta essent aeterna, immutabilia, & necensaria, quia illarum idea in intellectu dia vino existit ab aeterno, modi etiam &alia omnia possent dici aeterna , necessaria & immuta ilia cum pariter illorum idea sit in intellectu divino : falsum tamen conseq. ergo & ant. Resp. Dist. sequelam . Modi & alia omnia possent dici aeterna, & absolute necessaria & immutabilia, si in eorum conceptu involverent eamdem necessariam connexionem, quam involvunt essentiae & attributa rerum , ita ut etiam per voluntatem divinam mutari non possent, C. secus', N. mar. Igitur essentie & attributa po sibilitatem rerum intrinsecam constituunt ,
Iae quidem possibilitas intrinseca etiam periei voluntatem mutari non potest , ita ut res sine sua ementia vol suis alitibulis in j intellectu divino , atque etiam extra ipsum existere impossibile omnino se . Idem vero 'diei' non potest de modis, qur possunt a inaesse vel abesse , salva subjecti gentia , quoties & quomodocumque Deo visum fueriarit; ac proinde modi sunt mutabiles , neque eorum in subjecto aliquo absentia con- tradictionem involvit , prout etiam repraesentantur in intellectu divino , atque ideo non sumi necessarii nee proinde aeterni
59쪽
Metaph . Pars I. Caput III. 4s
De generalibus entis adfectionibus . l
De tinitate tibi etiam de quanti rate oe qualitare . I. Ussentiae rerum sunt prorsus immuta-n biles , ideoque salvo ente , nihil e Gsentialium tolli , nihil quidquam aliud in eorum locum substitui potest, . Porro infe
parabilitas eorum per quae ens determinatur seu ut tale constituitur , unitas entiδ appellatur . Istar autem unitas non modo in essentia communi spectatur, quando nimirum de ente universali serino est , verum etiam in essentia singulari , cum de entemsingulari agitur . Ob hanc unitatemens omne consideratur tanquam individuum, & entia singularia dicta fuerunt indi Vidua ; quoniam autem attributa , quae ad ipsam entis essentiam pertinent separari nequeunt , salvo ente , id est nisi mutetur genus, aut species , aut individualitas, ideo Vi unitatis ens:omne ita est aliquid , ut. nihil aliud ,essa possit'; hinc ens omne tum universale , tum singulare est unum pideoque triplex distinguitur unitas, genera-
ea , icilicet . Decifiea & numerica , cujus quidem distininionis hic sensus est . Genus hoc vel haec species tale ens universale est , ita ut impossibile sit aliud en Iuniver
sate , quod cum illo genere vin ilia jpe. ie
60쪽
idem sit; item tale individuum ita est si ii larer, ut impossibile fit hoc ipsum individuum aliud esse numero singulare . II. Quod unitatem jam appellavimus , id aliquando vocatur identitas , & eodem modo dividitur ; verum de identitate iam μrmonem habuimus . In Eurus vocabuli usu observari debent ambiguitates aliquae : dem fluvius E. G. dicitur aqua hodie per Tyberis pontem fluens , & ea quae heri fluebat, quae quidem id etalitas non est mi
merica, cum eadem non sit numero aqua enavis quae saepiM refecta fuit eadem dieitur, licet ne tabula quidem,supersit ; haec
autem identitas non aest identitas materi E , sed formae ob eandem scilicet servatam navis sormam. Idem aliquando dicitur mutotis materia di serma si corpora nostia continuis accessiopibus & effluviis mutantur', S tamen vulgo eadem dicuntur ό nemo nostrum idem est in senectute qui fuit iuvenis corpora nostra novam quotidiemRteriam, aliamque formam induunt; quia tamen in eodem homine eadem numersanima remanet , nulla habita ratione murationum , quae in ipso corpore perpetuo contingunt, idem erit homo . Ex his Omnibus patet identitatis nomen arbitrariis significationibus plurimis obnoxium esse . Unitati opponitur multiplicitas sive compositio, quae proinde triplex etiam est. Etenim quae dividuntur , vel ut plura ejusdem speciei individua eonsiderantur , velut/plures ejusdem generis species , aut etiam tanquam diverta genera . Prior multiplicitas appellari potest numeraca , secunda