Theatrum passionum : animae apertum in Caesareo-Archiducali Universitate Oenipontana

111쪽

excaecata blanditiis eorum mente CXtorserunt: hinc verior illorum seniatentia, qui statuunt, non Vitiari testamentum, quod maritus blanditiis uxoris ductus , in favorem illius confecit. Nihilominus cum proritationes sensibiles , Ob amicam vim, quam voluntati ex se fragili, & infirmae inferunt, aliqua ratione voluntarium imminuunt; efficiuntque, ut actio minus sit in potestatessita ob aegrit dinem Virium voluntatis, quae semota eXacerbatione hujus sibi adjuncti ardoris, fortius resisteret illicitis. Transeat, qu6d huiusmodi paΩsionis impulsius siti homini intrinsecus; inclinatio tamen hujusmodi non est adaequati intrinseca voluntati; ideo licet Violentus iste motus non

sit minus spontaneus , sit sermo siit de homine ut inVolvente partem sensitivam, resipectu tamen voluntatis ambigi nequit, illum esse minus v Iuntarium, quia passio Voluntati est extrinsieca. At, inquies, ista comcitatio immanet ipsit Voluntati, appetitus enim, & anima eX parte principii sunt idem : quomodo ergo mo Vebitur Voluntas ab extrinseco quomodo sic minuetur voluntarietas ξ an non potius illa magis augebutur, prout augetur per acquisiitum consuetudinis halatum Z dicam, si a commodaveris intentionem,& subtilitatem tuam. Materiales operati nes respectu rationalium dicuntur eXtrinsecae , quatenus se habent quasi disparate in ordine ad animam, & sunt inter se quodammodo ex conceptu suo independentes; unde quando anima determinatur a siensit, ilibus ad spirituales actus , dicitur ab elitrinseco determinari, non ab intrinseco. Declarare tibi rem poteris amplius in potentia Visiva, & auditiva, quae licet idem sint ex parte animae, tamen ad audiendum per accidens sic habet posse videre , & econtra. Si haec non satis faci ant, certe per obtenebrationem , quam passioneS inserunt, intentum consequar. Oculo enim mentis per concupiscentiam hebetato, & ex parte obducto, tollitur notitiae claritaS; hae absente ipsam quoque Voluntarii persectionem imminui oportet. Ita enim ego mecum hactenus dis. currebam : omnium Voce eX hoc Capite per passionem retunditur acumen libertatis: igitur eodem jure torpebit etiam voluntarium ; nam quidquid libero officit, obscurando cognitionem, ossicit quoque voluntario, ad

quod rerum representatio requiritur.

Atque hinc expressit Aristoteles 7. ethic. cap. q. peccatum ed ria Nnus fore, ac levius, quo Vehementior fuerit cupiditas, quae ad illud propulit, & dimidiatum videtur facinus, cui non accessit diuturnior deliberatio. Aliter si tibi visiim fuerit, perge, per me licet, & Augusti nurn. corrige, qui lib. I . de ciVit. cap. I r. inde exaggerat peccatum primorum parentum, quiH nondum , ut inquit, voluntati cupivitas res ebar.

112쪽

. An passiones minuant libertatem.

Quasi diceret, peccatum illud futurum suisse minus grave, si ex antece dente inordinata cupiditate appetitos fuisset perpetratum . Veterum monumenta evolve, & deprehendes, ea, quae eX doloris, vel irae impetu admittuntur, mitius plCcti, ac saepe etiam inulta abire, miserante tu dice conditionem animi vel justo dolore, Vel ira assiicti. Sic M Pompetalius praetor neque damnare, neque ab lVere Voluit mulierem , quae maia trem fuste percusserat, dolore necatorum filiorum , quos avia filiae in sensia peremerat. Hoc ipsum agnOVit Tiberius eo judicio, quo damna vit Mundum equestris militiae ductorem, cum Paulinam, quam deperi bat , in Isidis templo constuprasset, Corruptis pecuniarum vi sacerdoti bus. Namque ipsium Mundum, quod amoris aestro absorptus scelus perta petrasset, exilio tantum mulctaVit : sacerdoteS autem in crucem egit, templum diruit, Deae simulacrum in profluentem projici imperavit,nopexigua imminuti per concupiscentiam Voluntarii significatione. ipso Deus Deuteronomii cap. I9. minorem paenam eius, qui per animi impotentiam ex maestitia haustam deliquerat, ratam habuit, ut adeo mirum non siit, si leges civiles , V. g. lex aut factA . causis.st depinnis, aliaeque peri nullae suilragentur. Igitur quando passiones suavitatem objecti importune exhibent, & aCriter ingerunt, eX altera Vero parte turpitudinem occultant, actus subsequens simpliciter erit liber, & qua lantentis

involuntarius, quatenuS ad eum Voluntarietatis gradum non ascendit,

quem, si abestet vehemens abstractio, S per pathemata illectio, fuissoc

f. II.

quid sientiendum de metu Z

oela vero metum superius excepimus, nunc , quid de eo sentiendi mibit, est enodandum. Adverto , metum posse subinde nos impellere ad admittenda objecta alioquin nobis ingrata ; prout metus mortis pertrahit ad projiciendas in mare merces , quae abiectio valde dure si scis Ltur ab homine, qui thesauris istis cor suum assixit. Posse item adigere ad objectum, in quo alioquin magna percipitur Voluptas, vel saltem nulla sentitur dissicultas, ubi si quis mortem comminaretur alteri, nisi comederet cibum alioquin illius sapori valde arridentem. Hoc discritamine posito sic statuo r quando metus instigat ad actionem secundi ordinis , tunc non minuit voluntarium, sed potius illud auget, eo quod ad-

113쪽

dat novum pondus boni attrahentis. Sic clui ex sie propendebat ad hau stum ob aridam sitim vel delectationem, si stricto gladio ad hauriendum

pocuIum togatur, talis timor non reddit ipsi haustum ulla ratione violentum. Si vero objectum, ad quod metus inducit, alioquin tale sit. Ut ab ea Voluntas abhorreat, tunc admitto, a metu Vitiari puritatem vo-Iuntarii. Hanc duntaxat, & non aliam necessitatem in tyranni precibus admixtam agnosco, ob metum nempe instantis damni, ns voluntati petentis protinus fatisfiat. Eleganter Auinius expressit potisssimum hoc imperandi genus esse, cum rogat, qui jubere potest, quando a Theodo fio ad edenda sua carmina rogatus, ita est praefatus. Scribere me jubet Au Tullus, mea carmina possit, Paene rogans, biando vis latet imperio. quod idem alius non inscite lic expressit: Nonne rogare ducum secies violenta jubendi 'Et quasi nudato supplicat ense totens.

Inest igitur vis quaedam, atque necessitas in eo , quod per eas precesessicitur metu imminentis mali, si, qui rogatur, ad eas obsurdescat r ac proinde, quod ex metu fit, non Vacat in Voluntario, sed est mixtura quaedam ex volitione, Sc nolitione. Nolitio enim mali, quod metuimus, est plane voluntaria r volitio autem medii ad malum illud declinandum Usurpandi involuntaria est; quatenus Voluntas, quae metu ingruente illud vult adhibere, Getrectaret sorid id facere, si metus abesset. Indicium hujus mixturae patet iterum in mercatore, qui tempestate, Sc metu interitus pressus, merces in mare projicit ad nauem exonerandam, ut ea ratione Vitae, ac saluti consitatur. Actio projectionis spectata in se impedit inclinationem voluntatis , & idcirco ingenerat molestiam , nec absque dolore exercetur. Aliud indicium hujus miscentae de sumi potest ex eo , quod plerumque leges, alio duin justae, metu incumbente non obligent cum tanto rigore ; cur enim legislator prudenS noluit subditum adstringere ad legum observationem, quando gravis metuS damni non facile alias declinandi interponitur certe alia hujus rei ratio dari non potest, quam quod jus ipsius arbitrii aliqua ratione hedatur.

Ut tamen actio metu extorta meritb censieatur minus expeditUm

reddidisse Voluntarium , oportet eam nasci ex metu gravi, nec lil since-tet qualiscunque animi aegritudo. Ita restrinxit assertionem philolophuS noster a. ad Eundem. cap. 9. Ubi dixit : Non si quis, ut contactum vitaret, occidisset alterum, vi se id, coactumque Iec se aicate majus enim , acerbiusque malum oportet nou facienti propostumst. Non tamen malum metui illi Objectum debet esse gravius malo , quod

114쪽

n passiones minuant ubcrtatem. 99

Heurreretur, si homo metu succumbat, seseque dedat; id enim neeeia sarium non est ad Consternationem , siquidem malum negan 1 fidei riuod martyr incidet, si ob horrenda tormenta a fide resiliat, longis

oravius est uuibusvis tormentis: & nihilominus ipsa tormenta censenia Pur malum sufficiens ad urgendum metum inductivum voluntarii. At ouodnam malum Censendum erit graVe ad hoc, ut qui S merito percel- rur metu λ quodnam erit minutum, & indignum nomine mali ἔ sic: bin Comparationem istam mali, quod timetur, attendenstam esse Penes mala , uuae passura evenientia hominis non meticulosi animam confundere sunt apta , & idonea ad eum de proposito dimovendum,. Sin minus juxta leges rationis, considerata mali acerbitate, & hominis

conditione, quae non nisi magno nisu assurgere potest ad subeundunia atrox illud malum potius, quam ut a proposito scopo deflectat. Qui enim mali impendentis metu , quod cum hUiusmodi malis, quae passuria pravia habentur, expugnatur ad aliquam actionem, Quam alioquin no fecisset, non potest censeri leviter attractys, & merito iudicatur cum dμ

maximὲ sit ex natura rei potius, quam eX conditione persona: timentis ;tamen etiam haec non est dimittenda in tali aestimatione. Aliud enim di cent esse opportunUm ad percellendam mulierem,Vel puerum, quod circa virum militiae asilietum pro nihilo ludicaretur. Hinc pastam metus,

de duo hactenus, vocatur meim cadens in virum consantem, vel me-tm Mus. Ut habet Ulpianus, Labeo . Celsius partim sie eo quod metus cauia. partim q. de regulis juris. eo quod scilicet sit gravis mali, ac

prudenter susceptus. Et hOC Vocant metum cadere in conssantem V1-rum. Non enim metum cadere in aliquem est quodam odo eurn digito tan2ere ; sic enim metus leVis diceretur cadete in constantem viruin, duod esset ridiculum t igitur metum cadere in constantem virum, est hominem ita metu moVeri, ut, tametsi alias fortitudine pectus obarm tum gerat, nihilominus concutiatur,& de proposito dimoveri possit. Animadvertendum etiam,nunquam esse necessarium, ut rimul cum actione ex metu nata reperiatur haec Volitio conditionata : Non facerem hoc, nisi me metin impellaret. Nam metui quis satisfacit ex integro eam operationem amplectendo , quae h c & Aunc requiritur ad vitandum malum , etiamsi eam conditionatam voluntatem non habeat. Ouod enim actio aliquam difficultatem includat; ut est projectio me emisi, silmilasque naturae contrariae, ad siummum ostendit , posse volunt

tem hunc modum tendendi habere : Nou facerem, si aliter possem :

115쪽

quod vero debeat necessario hoc dicere, nulla Via demonstratur. Imo oppositum mani R. ste constat in eo , qui Cum simina arduitate suo oestionem peccandi stuperat, ne in barathrum detrudatur; cui ea sust:estio est secundum quid involuntaria,& tamen nullatenus potest in hunc actum prorumpere : Succumberem tentationi, st aeternum supplicium non timerem I talis enim actu committeret scelu8, & tentationis norta evaderet victor , sed illi faede siccumberet. Nihilominus quando a metu, tanquam Tyranno coacti , opus aliquod suscipimus, aut admittimus, libertas adhuc potestatem suam retinet. Sic etiamsi mihi succensi Phalaridis tauri, aliaeque mortes proponantur, nisi genibus flexis, idolis ligneis thus immolavero, adhuc in me a electionC positum est, in iaciem Neroni dicere; non tinmolauo, sed potius stupplicia praeeligo. Igitur si poplites curvavero mortis metu , libere consentio. Nempe fieri non potest , ut quidquam collato Aeteriori cum optabili amplectamur, nisi assensus consuliti imperet, ut unum alteri mali metu praepouatur. Neque tantum intendo adtiam ex metu profectum esse voluntarium, sed alo, quamVis voluntarium, &involuntarium commisceantur in hujus modi operatione, praedominari tamen voluntarium, & robustam nolitionem ac repudiationem p V Iere languidae, & inefficaci volitioni ad bonitatem, malitia seu difficultate dilutae.

s. III.

In metu moluntarium pra dominatur involuntario.

I Oluntarii in hujusmodi actibus praeponderantis indicium evidens' suppetit, quod metus non eluat maculam actionis ex se turpis, & etitae. Quamvis enim metus interdum legum aliqciarum obligatione exsolvat ; tamen alii sunt, qui etsi metu interposito Cificiantur, nihilominus inquinantur, eo quod lex non obstante tali aegrimonia vigeat, &pexstet integrum malitiae fundamentum. Huiusmodi namque actibus frustra obtenditur metus, cum praestet gravissima quaeque in Commo iambire . quam scelus admittere quae omnia iurisconsulti sustas ruminant. Ratio a priori desumitur ex Angelico, quod nempe unum quodquc principalius denominetur ab eo, quod ei competit: & non nisi Pcundum. quid ex eo , quod competeret illi, si aliqua condi io poneretur , quae nunc non ponitur. Illud enim reipsia, & actu inest rei; alterum autem

116쪽

IO Ion pastores missant libertatem.

non nisi in apprehensione nostra: actus autem ex metu hebescens, estre ipsa, & de facto voluntarius: non autem involuntarius nisi sub conditione ; nempe quia si se luderetur status praesen S, & removerentur hae singulae circumstantiae, ho o huiusmodi medium non eligeret, doletque se eo in statu esse . quo satius ducere debet hoc medium eligere, quam alteri malo subjacere : igitur homo in hujusmodi eventu censendus est potius voluntarie operari , quamvis in ejus actionem inimica quaedam resistentia invehatur. InsinuaVit hanc doctrinam non obscurl magnorum moralium Magister lib. 3. ethic. cap. I. Ubi aperte agnoscit, quosdam actus turpes, dc minus decentes hominum statum non quidem turpitudine peccati) absque culpa, & Cum laude eXerceri; quamvis aliud quoddam opus V. .g. ministerium aliquod, usque eo abjectui . sit,& abhorrens a conditione hominis, ut generosi S animus cum laude, gravia quaeque potius sit delecturus, quam ut ob exiguum peculium sieeo usque demittat, & operi addicat. At quibusdam acti hus metu ereptis venia potius, S commiseratio debetur, quod considerata humana infirmitate di vegeti mali impendentiS acerbitate, ac culpae tenuitate lapses veniam mereatur ; quam Vis gloriam relaturus fuisset, sit generosi delegisset malo notius, & incommodo, quam probrosis subjacere culpae.& revera mala se gesserit impari conatu pugnando & cedendo. Quis enim non moveatur commiseratione illius, qui stricto ense, nisi loco lummendacium effutierit, timore CXarmatus succumbit; quamvis immortali cum laude necem potius oppetere, quam se levi illo mendacio fardare debui stet, & ita plane factum oportui1set i verum mox istis subjungitur ab Ethico, culpae quaedam tam sunt graves, Ut qui eas admiserit, nullum possit metum obtendere, vel inde commiserationem exspectare, ut morte potius defungi debuisset , quam tanto crimine se inquinare. Hac ratione mors Eriphilis per Acnamnem filium illata , non caruit gravi scelere ipsus filii, ridiculique se excusavit praecepto patris, S metu delinquendi in iussa patris Amphiarai, qui ab uxore proditus , proficisci ad

hellum coactu6 fuerat. Tam faedum enim actum nullius magni boni praetextu in animum admittere oportuisset.

Nec obest hucusque dictis , quod aliqui contractus iniusto gravi metu extorti positiVo jure irritentur , alii Vero pro arbitrio metum passi facith rescindan ir a judice, quasi supponente, consumptum in eis fuisse

voluntarium , ideoque praestimente esse per vim illatam extortos. Revera enim Theolcgi morales & jurisprudentes ruscindentes hoc non

supponunt; alioquin si gesta fuissent incusio juste metu, aeque forent irritanda , contra quam juribus cautum est. Igitur pro certo statuendum,

N a pacta

117쪽

acta illa, & eonventa aliunde nulla este, qulim ex desectu vesunt t& libertatis indifferentiae. Idcirco igitur Vel lex naturalis, vel positiva conventiones, & contractuS multos Valere noluit, ali OS Vero voluit facila resicindi, qui metu urgentur, & ex si a natura subsisterent, quia actus per iniuriam obtentus non debet ei patrocinari, qui vim intulit: de hoc non parum conducit, ut obViam eatur infinitis malis, quibus aditus parat etur, si1 injuriae irrogatio utilitate & commoditate faveret irroganti. Quemadmodum igitur venditio nulla est, oh enormem Iarsionem alia terius paciscentis in eodem utique genere honorum: ira non minus rescindendie sunt convzntioneu in diverso bonorum genere k cum aequo enormis Iersio interVeniat, quoties minis , & terroribuS Obtinentur. Saepissime etiam.intervenit defectus pugnans cum ratione actus qui exercetur . quam is consensus simpliciter Iiber interveniat, & tunc actus seclusia etiam Iege humana irritante, nullius est valoris. Ita donatio gravis summete facta ex metu gravi praedoni, ne Ioco auri vitanti eripiat , suapte natura nihil valet, etiamsi volita sit.. De natκra .cnim donationis est , ut fiat ex liberalitate, & plena Iibertate , cui impedimentum injicit metus mortis a praedone alioquin imminentis. Quamvis idem non contingat in donatione alicui tertio facta , ut me an invadente praedone suis Viribus tueatur ; quod enim isti donarur , robur& vim obtinet, etiamsi metu adactus donem. Nimirum praeterqua quod iste praemium ac mercedem operae suae praestitae accipere debeat , mctus ibi intercedens, ex quo proxinit persolvitur stipendium , non est metus extrinsicce iIlatus, qui solus patienti est injurius, sessoritur immo- diate ab intrinseco, ac homo ipse sibi eum insert; proinde injuriam nox patitur, neque leges sussiciens habent fundamentum ilIum irritandi.

Di S SERTATIO XI.

Utrum fuerint passiones in JESU Christo,& quomodo illae a nostris fuerint diversae Zj. I. Tastiones habuerunt tere locum in appetitu sensitivσ

Christi.

Modicum christianis religionis lumen illi affulgere deberet,qui igu

118쪽

raret, Dei filium voluisse naturam humanam assumere tam infirmam, , nu1m illa in se est: & excepto peccato, ac ignorantia, defectibus cum dignitate suam personam dedecentibus, in aliis omnibus miseriis, fratri bus suis fuisse assimilatum. Indiguit per decursium vitae alimentis ad eandem conserVandam , quiete, ad reficiendas Vires , somno ad interpolandum laborem, aliisque remediis, quibus proVidentia divina nos ii 1truxit contra naturales segritudines. Expositus fuit iniuriis tempestatum, passus est vicissitudines temporum, Visus est obriguisse gelu taviente hyeme. & sudore perfusus ardente sirio cane. Elementa, quae ipsum

venerabantur Ut Deum, impugnabant ipsum Ut hominem . creaturae ad

illius nutum obsecundantes. alio tempore ipsium abgrediebantur, & stuctus , qui eo vigilante stagnabant pacati, eo dormiente in navim magno imperia spumabant. Fames ab ipso in desierio devicta, iterum in civitatibus in illum insiurrexit; mors ipsa in persona Lagari oppugnata, &prostrata, ausia est vires colligere, eumque in Calvariae monte deprimere. Cum igitur etiam passiones aliud non sint, quam morbi ab homine inse-

Parabiles, noluit etiam ab istis esse eXemptus. Hinc conjunxit lachrymas suas fletoi Magdalente; prius commiseratione particeps factus opprimentium taminam malorum, quam omnipotentia su a iisdem mederetur : pri Hsquam patraret prodigium , signa dedit imbecillitatis , i prius lachrymis tinxit sepulati rum, ut in cunaS converteretur renascentis Lagari. Permisit tapias, ut cor illius occuparetur tristi tia, & miraculo stupendo effecit, ut in anima illius simul resideret gaudium & dolor. Denique ut Varii eVentus C Currebant per Vitam δῖ. annorUmia,

varias concipiebat passiones , amore hominis eo adductus, ut etiam proprias illius infirmitates non respueret , sed easdem amplecteretur. Pereant igitur argumenta philosophorum , qui negant in sapientem c dere perturbationes animorum et habeant eas animi christianorum, nec Stoicorum consentiatur errori, qui prosecto siicut vanitatem existimant veritatem, sic stuporem deputant sanitatem, ignorantes silc hominis animum, quemadmodum CorporiS membrum desiperatius aegrotare,quando doloris amisierit sc nim .

Ut vero ista in particulari pateant, imprimis exploratissimum est. in Christo debere agnosci dolorem ex tot circumsonantibus Scripturae Textibus. Dolores enim nostros tulit per suos dolores, &hac maxit nixatione Patri Divino satisfecit pro nobis, quos perdiderant voluptates illicitae iustis doloribus compensendae. Rursus ad immensiam tristitiam v

luntatis , qua persundebatur ob prope infinitorum mortalium , fine suo aversionem, de inutilitate fuli 1 se sanguinis, de eluVione denique tot ma-

119쪽

lorum orbem uniVersem iΠUndante , ad hanc, inquam, tristitiam nota poterat non subsequi tristitia in appetitu inferiori, secluso miraculo , c jus invehendi nullum plane est fundamentum. Solum illud Lucte.' dia.

Pater, sepossibile esse. Suffcienter Vindicat Christo dolorem, &tii

stitiam, ita ut nu8quam magis pietas ejUS sit admiranda. Minus enim contulisset nobis, nili & nositrum suscepisset affectum. Su scepit Tristitiam nostram , ut siciam nobis largiretur laetitiam, & qui pro se nihil hα-buit, quod doleret, pro nobis doluit, & sequestrata delectatione Divi nitatis aeternae, taedio nostrae infirmitatis est affectus. Fuisie in Christo iram indubitatum est eX cap. 3. S. Marci, ubi lebimus , eum circumspexisse adversarios cum ira, & contristatum esse sit per caecitate cordis eo rum. Timorem locum habuisse demonstrant SS. Evangelistae Joannes,& Lucas , qui Christum paVentem & turbatum sine ambiguitate produnt. Quid enim ista verba: Pater , se fleri potes, transeat a me Cm lties iste 8 Quid enim i sta, nisi inbelli duce pusillanimorum trepidationes

aegroti vox est in medico et imo Cousque praevaluit, quae fortis est, ut mors, dilectio, ut tristem Dominum Angelus confortaverit. Nomitanatim autem concedo etiam in hominum SalVatore eum timorem, qui pudor, sive Verecundia apyellatur, nec primus sium, qui post Doctorem mellifluum eam pudoris materiam, quam CX CorporiS mr latione contrahimus praesertim si eae partes pateant, quaS natura VelataS voluit ,. Christo in cruce pendenti non defuisse assirmo.Quibus autem contrarius error adscribitur de passionibus in Chria. sto eliminandis, non eo, Ut aequum emensu fuerunt intellecti. Respuit

has in Christo S. Hilarius, si i ilia secundum deitatem spectetur ; ad mir-

tit tamen in humanitate contra Arriano S, cum quibus confligebat, qu que verbum in divina natura dolUisse contendebant, Coque omnia sin

stre detorquebant , quae de Christi doloribus stripturae produnt. Aprobro hoc sianctus vir facile purgatur a iis, qui ejus scripta evolvunt, tibi commentariis in psial. H. siplendidissime se ab hac calumnia sic vinia dicati passus ergo est Deus, quia se sita biecit voluntarius passioni , seclsuscipiens naturales ingruentium in se passionum, quibus sto rem patientibus necesse est eas inferri, Virtutes, ipse tamen natura sust non excidit, ut doleret. Ratio autem, qua doIorem a Christo patiente stibiaiatum volunt , pro refutatione aliud non meretur , nisi contemptumia non enim invitus patiebatur, sed Volens, ut nostro bono consuleret: Neque tamen non patiebatur, sicut aegrotus sium it amarum pharmacum,

ut simitati restituatur, & tamen ejus amaritie maIe assicitur. Cespu

120쪽

virum pasiones fuerint in 1 u Christo. ios

Cespitant etiam, qui iram 1 Christo excludunt, quafi Scriptura vania tam in eo mansuetudinem celebraret, ut ne calamum quidem quassatum esset confracturus. Pessime interpretantur, quasi omnis ira vitio laedaretur, & si mediocritatis fines non excedat. Intra rationis gyrum contenta modum honesti observans ab Aristotele insignitur, qu6d si alia tium rationis , & cos fortitudinis e Proinde summopere decuit, triai Christo tam arduis laboribus intento , residere affectum ad eos adeo

commodum.

Hallucinantur quoque, qui timorem in Christo I synodo damnatum arbitrantur; refellitur ibi Theodorus itum, quod Christum purum hominem statueret, censueritque , illum non potuisse timorem aut praevenire, aut fraenare, sed in eo fines excessisse, ut explicatissim h videre est ex verbis ipsius S. Synodi. Quaerit enim, quomodo timorem in pas sione siusceperit Z quid vehementioribus orationibus ad imminentem necessitatem indiguerit, quas cum magna, & clamos a VOCe , Cum plurimis lachrymis Deo referebat; cur ex immensa trepidatione fontes sudoris emisierit sanguinei Θ quid denique Angeli adventu , & visitatione egebat reficientis in eXperimento malorUm, confortantis ejus alacritatem , urgentis ad patientiam , & tolerantiam ostensione futuri fructus,& futurae gloriae Θ quid haec omnia, nisi quod Verum aliquem timorem Christus expertus fuerit Θ denique, si qui alii tentasse videntur passiones Salvatori abjudicasse, ne impegisse eos dicamus, sumendi sunt hoc senam, quod pathemata non necessitate aliqua naturali ingruerint, sed ipse eadem cum Voluntate libera susceperit, adeoque passio nec non fuerit passio, nec tamen naturam passionis eXercuerit. Hoc tunc vel maximi videtur contingere, Cum motus sensibilis patientem velit, nolit, ad dolendum potest compellere; cum iuxta impetum , quo iste superveniens ingravescit, ille Vel animo , vel corpore contabesicit. Hanc autem vim motus sensibiles in Christo nequaquam adhibuerunt, cum eorum . amaritudo adversus Cinciistimam personam praeValere non potuerit, quia etsi appetitionum stimulatio fuerit gravis, & multiplex inflicta, ille tamen nonnisi qUando, .quantum , & quomodo Voluit, est amictus. Unde non usque adeo male id, quod sensit, dicitur quodammodo non, sensisse, δc vim poenae Eevientis , sine sentu poenali excepisse ; qui videtur non sentire poenam , qui ea non graVatur , & Videtur non gravari, qui voluntati S imperio gravedinem moderatur. Maxim δ vero decuit Christum Vere, &non tantum apparenter, affectos sensibilis susceptio ad veritatem mysterii incarnati detegendam,