장음표시 사용
131쪽
huisset alimentis, & necessarium non fuisset privilegium , ut liberaretura malo , quod non erat pertimescendum. Igitur cognoscimus, eundem, sicut indiguit cibo ad vitam conserVandam,ita eandem perdere potuisse;& quia vita debilis redintegranda erat auxilio fructuum miraculo exeoctorum, sequitur , eum a morte non fuisse immunem, & vitam illius ae qui indiguine remediis obstantibus, ac nostram. Verum est, huiusmo-cii remedia siua virtute superasse nostra, & operata fuisse essicacia singula. rt, & validiori, ita ut vitae cursi is nunquam tam funesto fine terminatus fuisset, ac noster: verum etiam est, sui me eliminatam omnem corporis . corruptionem, sed fatendum pariter est, si homo talibus remedi Is usius non fuisset, a calore naturali absumendum fuisse humidum , ut vocant:
Philo phi, naturale, & senectus indisipensiabiliter illum ad confinia mortis protrusisset. Ab hoc, quam parum absit Hipponensis Antistes, patet
Iuculenter ex lib. I. Quaest. Vet. & no Vi testamenti, Ubi scribit: Non compus ejus tale erat, quod dissolvi impossibile videretur, sedgustus arboris vitae eorruptionem prohibebat. Denique etiam post peccatum potuit indissolub iis manere ,s modo permissum ei esset edere de arbore vitae.
Si igitur Adamus naturaliter . morte exemptus non fuit ob annexum sibi corpus, etsi morti non subjacuerit unctus balsiamo divina gratiae; diciaeque poterit illum non omnibus passionibus caruisse, eo quod anima corporeo ergastulo fuerit mancipata. Solum igitur statuendum,mansuetiores tunc fuisse passiones, a justitia originaria sanatas has aegritudines timuisse Adamum in statu innocentiae, sed timorem natum non esse sine ratione; sipe in varia abductui fuisse, sed spem istam fundamento non destitutam. Credo eqUidem, , non omnes in Adamo passiones locum invenisse, eo quod animam adquietem ordinatam infestare non potuerint illi affectus, quorum praecipuum munus est fana consilia praepedire, aut perniciem ad Vocare; non dico, cor illius fuisse occupatum tristitia , aut desperatione, eo qUOd m tum ipsi appropinquare non potuerit, & inundatus solum gaudiiS, maerore, solis miseris proprio, caruerit. Interea tamen Certo existimo, Cum
perspiceret se subjectium legibus a si prema Majestate stibi impositis, subinde spem ipsi blanditam fuisse, vel timore absterritum, aut ab utroque a sectu inter repagula debiti ossicii coercitum. Ita certe censeo, in infelicissimo illo contractu inter incautam Matrem hostram, & diuino ne in instituto, repertas fuisse omnes illas passiones, quae communiter insurgere solent, ubi de negotiis majoris alicujus momenti consultamus, mihique persuadeo, promissa infernalis seductoris arrexisse illam ad speranduta sminas a Deo intentatas timore illam perculisse; pulchritudinem pomi Veliti
132쪽
An fuerint pusiones in statu innocentiae. III
vetiti induxisse ad desiderium; & difficillimum erit concipere, tantam
voluntatis immutationem sine ulla corporis alteratione, aut immUtatione. Atque ho C 'est fulcrum, cui innititur assertio, hominem in statu innocentiae passionibus fuisse expositum, quas nos experimur, Cum fuerint ipsi metuenda supplicia, praemiaque respectanda. Sicut usus est sensibus , tanquam instrumentis corporis sui, ita adhibebat passiones ad animae suae functiones. Nec differebant illae a nostris pathematis ex earum natura, sed sol iam magis dociles se exhibebant rationi,& per gratiam originalem earum raebies, & confusio extinguebatur.
Omparando statum hominis post in licissimum Ad te lapsum cum si
tu ejusdem in puris naturalibus si culpam originariam detrahas, hominesnque solum quoad intrinseca consideres non sunt in uno statu aliae. aut vehementiores pastiones, quam in alio ad hona sim sibilia inconcessa, experiretiirque ille eandem in utroque pugnam partis inferioris cum superiore. Videt Ur noc sequi ex hac propositione damnata : Integritis primae conditionis non fuit indebita naturae humanae exaltatio, sed naturatis conditio, quam confixerunt Sanctus Pius Quintus,& Gregorius Decimus tertius. Ex ea enim infero sic: igitur tenenda est ejus contradictoria: integritas primae conditionis, prout illa abstrahit ab elevatione naturae humanae, fuit indebita naturae humanae. Sed , amabol quid est aliud integritas naturae, prout illa ab elevatione praescindit, quam plena subjectio partis inferioris adsita periorem Θ si ergo integritas non fuit debita humanae naturae, neque siubjectio partis inferioris ad superiorem ei debebatur, & quod ulterius concluditur, tales nunc exsurgent eX hoc fonte passiones, quales excitatae fuissent, si donum illud removens haec mala nunquam intervenisset. Indicant hoc ipsium non obscurε sacrae litterae Genec 3. illis verbis ; pulvis es. &in pulverem reVerteri S. Hujus sententiae juxta purpuratum Bellarminum sensius est : quamquam mea benignitate te valde gloriosum effecerim, ita ut nec mors, nec alia tibi mala formidanda essent; tamen eX natura tua mortalis, doloribus, labo
ribus, passionibusque subjectus eras ; Verbo pulvis eras. Et quia dono ill G meo stiperaddito es tua culpa sipoliatus, & in statum tuum naturalem ecidisti, in antiquum pulverem tam physicum, quam moralem, tam
a s io nes fuerint in flatu pura uatura
133쪽
in mortem. quam in concupiscentiam reverti te sinam. Sla etiam mἰr tur regius Propheta psal. 8. hominem fere Angelis aequatum dum inquit di tita es homo, quod memor ω ejus sec. quasi dicere vellet, Obstupes en
.lum est: , hominem ex natiara sua Corporeum, mortalem, animalium. Caeterorum affectibus obnoxium, ad eum honorem, S soriam evectum
ut parum omnino ab Angelis distaret. Et quid designant honor, & gla ria,quibus dona primo homini colIata comparantur, nisi asiquid extrinse cum, & superadditum Θ de Veterum, Sanctissimorum Patrum testimoniis si loqui vellem, infinitus essem. Sic enim S. Dionysius Areopagitalibro de divinis nominibus cap. 4. parte .loquens, Nec Tetica, ait, munera his tributa aliquandopermutata, sed integra sunt, penitusque consima. Ex quo Scholastici Theologi communem illam senten- viam acceperunt, naturalia in daemonibus post delictum commissursi. mansisse integra. Si autem in Angelis malis naturae dona intacta fuerunt relicta, quare multum dubitemus, ut id de homine quoque intelligamus sic etiam S. Augustinus Lib. q. io Julianum cap. uli. ait r quid est, gustato cib6 prohibito nuditas indicata, nisi peccato nudatum, quod gratia contegebat Θ Gratia quippe Dei magna ibi reat, ubi terrenum se animasse corpus besialem libidinem non habebat. 22ui ergo vestitus gratia, non habebat insiso corpore, quoipuderet Iobatu gratia sin- sit, quod Uerire deberet. Vides hoc loco semper ab Hipponens in notacentiam illam , justitiamque originaIem primi hominis, gratiam appellari 1 vides eam indumento, quod superadditur eXtrinsecta, humano corpori perpetuo comparari. Vides denique bestialem libidinem terreno , & animaIi corpori naturaIiter convenire, & ideo non ex natura sua, sed ex Dei favore corpus Adami terrenum, & animale in statu innocentiae
caruisse. Accedit S. Ambrosius, qui libro de Elia, & ieiunio cap. 4. sic
scribit. O ertus erat Adam virtutum velamine, Ariussuam ρr avari
earetur, sed tanquam exutus praevaricatione vidits ese nudum, qui indumentum, quod habebat, amiserat. An non sterum Vestis appellatio gratuitam innocentm stoIam indicat Addamus hisce argumenta eΣ ratione petita. Constat, naturale ec e corpori animas sensibus, & appetitu praedito inclinari versus bonum sensibila r naturale esse 'iritui rationas concupiscere bonum Birituale, ac rationale: quare si ra corpore animali, & spiritu rationali una natura completur, iragenitum huic composito erit diversias, & Inter se pugnantes propensiones elicere. Quod igitur primi parentes nostri ante fatalem pomi esum pugna ista Viollantiore , & maxime perscuIosia diversiarum appetitionum Caruerint, donum erat naturae vires excedens, & non conditio
134쪽
An fuerint pasones ita fatu innocentiae. I Is
ditio naturalis. Secundo , si maior claretur passionum rebellio in natura lapsis, quam in natura pura, tunc haec provenire debuisset ex morbid aliqua qu alitate. At quaenam hujus causia idonea assignari potest Z certhnon alia, nisi peccatum protoparentis. At Vero hoc ineptum est ad producendam in nos , derivan tamque hujusmodi qualitatem, quia actus manducandi vetitum cibum in ipso protoplaste remansit, & ideo in aliis qualitatem istam morbidam procreare non potest. Rursius an ex peccato primi hominis producta fuisset naturaliter qualitas aliqua in ejus semitane , cuivis inesset venenatam illam qualitatem in appetitu , subinde aliam in voluntate posterorum producendit igitur peccatum in omnibus hominibus eadem vi polleret, & caeteri parentes scelerum suorum tace pariter posteros inclinarent ex Vi generationis naturalis. quod ex innumeris titulis cuilibet displicere debet. An dices, non Virtute generati nis naturalis , sied ex sola Dei voluntate aegritudinem traduci i at reclamant Scripturae , quae con piscentiae actus non esse, Deo multis locis testantur. Ita D. Joannes eandem affirmat non esse ex Patre , sed ex mundo. D. Jacobus scribit: neminem a Deo tentari, sed . ia concupiscentia; lex non concupisceι , siancta, & bona sine dubio promanat a Deo: qti Omodo igitur lex membrorum, quae illi repugnat, est a Deo tquomodo, sit ipse hos stimulos produxisset, non esset ille causa. & Author peccati Z
Neque passiones indomitae allicere nunc possunt Voluntatem intensiore conam ratione habituum Vitiosorum , quibus assecta est in uno homine potius , quam in alio ; haec enim consideratio est extra rhom-hum pretesentis controVersiae, cum homo lapsius ratione solius peccati originalis non induerit aliquem habitum Vitiosum , utpote sui solum erumpit per plures actus frequentatos. Quin feri posset, ut homo quispiam genituS in natura pura, postea per pravam consuetudinem sibi adscisceret intensiissimos vitiorum habitus, quibus pathemata aeque redderentur estraenia, ac nunc in homine lapso aequaliter vitioso. Denique tertio, sit vires appetitus in homine post perpetratum peccatum in se sunt minores, quam fuissent in natura pura, hoc solum accidere posset per ablationem alicuius boni intrinseci in ea facultate; vcl per introductiq-nem cujuspiam qualitatis nocivae; vel per imminutionem inclinationis
naturalis ad honellum. Qua enim via alia deterior status exponi potesti
At vero nec potuit detrahi anima, nec corpus auferri sine totius hominis destructione. Non secundum ; quia qualitatem illam prorsius commentitiam esse nunc primum ostensium est. Non denique tertium; quia
etsii per quodlibet scelus superinducatur aliqua pronitas ad scelus simile
135쪽
in futuro perpetrandum ; haec tamen maior inclinatio tantum oritur in specie relicta, quae successive augmentari potuisset in ipso Adamo non autem modo in illius posteris. Addo tantum hoc, quod si per admissum
delictum intrinsecam corruptionem humana natura passa fuisset, tunc janua aperietur afferendo , per plura , & iterata crimina posse ex toro congenitam naturam deperdi. Credo autem , cum Hipponensi lib. de Spiritu cap. 28 .hominem etiam eXtreme impium fine aliquibus bonis non inveniri. Credo cum eodem nullius animam adeo esse perversiam , intaculus corde Deus non loquatur, quae locutio interior locum non videtur habere in eo, a quo omnia naturalia intrinseca excluduntur: credo deniaque in ipsis damnatis remanere, naturalem inclinationem ad virtutem , sine qua in eis remorsus conficientiae vix sialvabitur. Igitur videtur multipliciter manifestum, passiones nunc ex se non parturire peculiarem disificultatem ad peragendum bonum, & malum evitandum, quae non etiam in statu purae naturae emersisset.
g. IV.ssuo mori homo per peccatum fuerit vulneratus in
Fd qua ratione nos in hac sententia exponemus similituclinem illam 2D. Luca nobis propositam hominis scilicet descendentis ad Hierusalem qui in latrones incidens non solum sipoliatus vestibus, sed etiam impositis plagis siemivivus fuit relictus Z huic enim Patres communiter comparant hominem post Adae lapsum, voluntque hominem a sede gratiar dejectum, non modo spoliatum fuisse gratuitis donis, quae vestium extrinsecarum nomine intelliguntur; sed advertunt etiam, in naturalibus vulneratum fuisse. Nodus iste adeo difficilis non est, ut praeeunte DO-ctore Angelico solvi non possit, qui Ι. 2. q. 8 s. art. in Cod pore Concupiscentiam sanatam esse docet per justitiam originalem, qua justitia post peccatum perpetratum potentiae naturales fuerunt destitutae: additurque: se ipsis desitutio vulneratio dicitur naturae. Quoes non ita cum Calvino, Luthero, Jansenio, & horum gregalibus est accipiendum, quasi iustitia originalis ideo dicatur naturalis, quod debita fuisset; se a quia fuit sanativa natum ad rebellionem propensis , & quia fuit reducti va naturae ad ordinatam subjectionem: bincque appellatur naturalis non
136쪽
An fuerint palpones in statu innocentiae. 32 s
entitativi , & ratione sui, sed terminative, & relate ad id, ad quod
Ut autem haec clarius perspiciantur , servit nobis Philo phus, qui dolorem & vulnus inductivum doloris in animalibus ex divisione, aut separatione quadam continui oriri docet. Cum igitur in homine duae partes nimirum anima rationalis, & corpus, ac subinde duplex appetitatus , alter rationalis, alter sentiens ) in felicissimo illo justitiae originalis
statu essent conjunctae, & amica Unione Con Venirent in bono agendo,& malo vitando, etiam intra ordinem naturalem ; postea verb per aminsionem eius doni supernaturalis fuerint inVicem divisae, quod amodo, &in opposita inclinent suo nisu, iure merito dicitur homo lapsus non sis tum fuisse gratuitis sipoliatus , sed etiam Vulneratus in naturalibus. Si unio nulla praecessisset inter utramque partem, prout antecessit statum naturae lapsiae, tam parum naturalium hominis partium divisio vulnus di ceretur , quam parum labiorum s.paratio rationem scissionis haberi Porro vulnera homini illata per crimen originale quatuor numerari so leni ; nimirum infirmitas, ignorantia, malitia, & concupiscentia. Ιnfirmitas in eo sita est, quod natura humana spoliata donis gratuitis, ac sibi relicta non solum subjaceat aegritudinibus, & morti corporis, sied neque polleat robusta Vi ad bene agendum, careatque in poenam delicti ad missi iis auxiliis, quibus alias munita pie Vixisset. Ignorantia est inlicitiaveritatum quam plurium non modo ad theoriam, sed etiam ad morum praxin sipectantium; sive desectus considerationis motivorum ad sanctε operandum utilium, qui facit, ut homo tenebroso quodam , i&profundo sinu isnorantiae delitescens, non nisi cum magno labore statutarium: meminerit, & perceptorum facile obliviscatur. Malitia potissimum hahet locum in voluntate, quae Ob perVersum amorem a Deo ultimo fine fuit aversia, & inclinata ad bonum commutabile sibi oppositum. Con cupiscentia denique ex eodem fonte orta est propensio ad honum sensibi te & delectabile rationi repugnans : haec amisso aureo framo justitiis originalis, quo in ossicio continebatur, siponte sua belluinos excitat motus, ac Leph adeo emrsenes, ut rationem impotenter abducant, nisi gratiae Naribus inhibeantur. Sed haec tam graVia, & exitialia vulnera non habu te homo ex institurione divina attestante Hipponensi Praesile lib. 3. delibe ro arbitrio cap. 18. non posse a libidinosis operibus temperare non esse naturam instituti hominis , sed paenam,& Vindictam damnati: coibant prius mutuo foedere anima, & corpus, Vires hominis superiores, & in se riores in cognitionem Veri & amorem boni honesti, non modo superna
turalis, sed etiam naturalis: at ubi separatio facta est non solum stubse
137쪽
esta est spoliatio donorum supernaturalium; sed praeterea haec quatuor vulnera naturalibus viribus fueruut inflicta, etiam scipissime passiones
Opponit se hisice Thomas de Lemos.
Hisce se acerrimi opponit famosus divinae gratiar contra Molinam pugil
Thomas de Lemos qui in panopita sitia demonstrat sententiam nobis adversiam esse Divi Thomae, ut refert Henricus a S. Ignatio in ethica amoris. Hic si fides adhibenda celeberrimo Historico Sery, contra Gregorium de Valentia nostram opinionem sustinentem in congregatione decima de auxiliis, multis declamavit, ex eaque peccatum originale eX- tinctum iri contendit. Quin consultores jussu Pauli quinti jam elaborarunt Canones damnandae hujus doctrinae, ut adversis Tridentinis decretis ; proferturque illa ab eodem Historieo non quidem ut authentica oblegitimae promulgationis defectum, sed ut veritate Scholastica nixa. Bene est, amplector adversiarium, & illius dictis levi impendio dis sertationi meae firmitatem statuo. Demonstrationem ventilat; sed puto esse talem, quae fit digito, & aliud non est, nisi indicatio: pernego autem esse demonstrationem talem, de qua Aristoteles in libris posteriorum ait, esse syllogismum evidentem per causam , donec allebetur demonstratio. In congregationibus habitis declamaverit Lemosius, contenderit ad raucedinem usque; quid inde Z elaborarint Consiliores Canones ; quid mali evenit Z quis nescit, ex his pro Molina stetisse Hen cum Sylvium Vicarium generalem Ordt Carmel. Anton. BOVium ejuS-dem ordinis praestantem Theologum postea Melvitensem Episseopum, , aliosque viros omni exceptione majores. Ad hullam quod attinet dormiamus securi dum illa authentigetur. Interea legat Lemosius constitutionem Innocentii X. in qua decernitur assertis actis manu scripti S,& forsitan typis excusis, congregationum habitarum sub Clemente VIII. &Paulo V. nullam omnino fidem esse adhibendam, neque ab alteFutra parte , seu I quocunque alio allegari posse. Nec tantum Ponti seX acti S , &constitutioni Paulinae praetens e fidem in judiciis decisivam, verum etiam fidem historicam ademit. Lemosti enim, Pegnaeque acta , neC non bUlla praetensa Pauli V. prius, & antecedenter ad constitutionem InnOCen-xii jam carebant fide in judiciis decisiva, cum multo ante sumus Pontifex
138쪽
. An suerint pras lines in statu in centu. x et g
er solenne decretum permiserit in Ecclesia citra censtiram doceri tam loctrinam Molinae, quam Banesii : igitur Innocentius ademit ipsis fidem, Ouam pure habebant, puta fidem historicam. 3 Tam multus est hic auctor in sua opinione stabilienda, ut in primo Tomo partem posteriorem fere totam impendat ad persuadendam liberi
arbitrii laesionem velut certam omnino,&manifeste traditam a Conciliis, di Patribus ; velut doctrina catholica circa gratiam, & culpam originalem vix , ac ne vix quidem possit subsistere, si asseratur naturam insectam peccato iginis habere easdem Vires, ad bonum agendum, & vitandum malum,quas possideret condita in nuda natura. Sine,ut firmitatem tantum praecipui fulcri periclitemur. Sic autem habet: in statu naturae lapsie tanta communiter censetur rebellio passionum, ut absque praesidio supernaturali non possit moraliter homo servare diu legem naturae, & vivere sine crimine mortali: haec autem imbecillitaS repugnat in statu naturae
purae, & nocentis, cum obstet justitiae, bonitati divinae hominem condere in tali statu, in quo sit moraliter ineptus ad conseeutionem siluithni finis, & coactus ad transgressionem alicujus praecepti gravis: igitur non tam indomitae passioneS inclinarent ad actus turpes contra praeceptum naturale hominem in puris naturalibus constitutum, quam re- helles nunc in malum, & perniciem pertrahunt. Et quis unquam prudenter optare posset in ea conditi Θne creari, in qua eX una parte moraliter esset necessitatus ad aliquod crimen grave saltem indeterminath sumptum : eX alera Vero parte perpetrato semel scelere, remissio illius ipsi non deberetur, cum remissio peccati gravis sit beneficium prorsus indebitum, & transcendenS omnia creaturarum merita Z an non ambae auia
res tinniant animae piae, si audiat, Deum justissimum, optimum,& sianctis simiam sub gravimina comminatione aeterni supplicii homini imperare consecutionem ultimi finis, & tamen innocentibus per effraenes passiones obicem ponere moraliter insiperabilem i nec tussicit reponere hominem in ea hypothesi habiturum Vires ad praevalendum passionum seditioni per auxilium sibi , Deo concessum. Vel enim hoc adjutoriumuconsisteret in ordine gratiae, Vel naturae Z per primum tolleretur, sive clissolveretur status purae naturae, a quo procul exulat omne spectans ad gratiae classem. Secundum non sissicit; chm illud adjutorium in alio consistere non valeat quim in generali ipsius Dei concursu,qui sicut nunc non
est potens ad gravem tentationem luperandam, ita nec tunc inclinationibus praeValentibus adVerSUS rationem praeponderasset.
Hoc est potissimum fulcrum adversis opinionis , maiorem forti, quum pro merito, praeseserens sipeciem. Aio igitur, homini in natura
139쪽
pura condito semper futuras suisse moraliter sessicientes, Τί expeditas viares ad resistendum inordinatis passionum motibus, Vel eX Vi concursus, generalis Dei, si affectus insurgerent nisi leviori,& non superante connaturalem rationis, & arbitrii facultatem ; vel ex vi sipecialis auxilii intraordinem naturae collati, & nullatenus seectante ad classem supernatur lem, quo solo status purorum naturalium subverti posset. Hoc ipsum divinae benignitatis praesidium intra ordinem naturae dupliciter distingui deberet, in unum, quod esset sufficiens ad tollendam moralem necessitatem peccandi, & alterum, quod esset efficacissimum, ut modo contingit in exaltatione gratiae si pernaturalis. Si sermo sit de adjutorio emcaei , sialtem respectu hujus, vel illius hominis in individuo, liherrimum es.set Deo illud pro libitu denegare, aut liberalissimε, sive ex gratia late dicta, & intra naturae limites contenta quae sani excludi non potest y statu purae naturae conferre. An enim divina liberalitas thesaurorum suorum domina non est, ut eos tribuat, quibus Vult, & quos Voluerit, repellat Z negata autem hac divinae benignitatis protectione, & conces- cessa solum moraliter sufficienti, manifeste constat hominem in ea hypothesi liberrimi peccaturum. Adjutorium porro speciale sitficiens, sieu praebens homini in natura moraliter sufficientes, & expeditas vires in actu primo proximo ad resistendum passionum tumultibus vehementissimis nunquam a Deo negaretur innocenti, sied potius deberetur.
At, inquies, quomodo potest gratia deberi Z quid gratiae magis ad-Versum , quam debitum Z an non ideo gratia , quia grati S datur, eX nominis etymologia, & communi mortalium sensi Z an non Aristoteles hisce lib. 7. Rhetor. cap. 7. quid est gratia Z gratis datat quid est
gratia Z gratis donata, non reddita, maniselle oppositionem involvit Verum enim Vero cuperem , ut intelligeres medium hoc , quod ego nunquam gratiam nuncupavi, dupliciter deberi posse. Non est idem ,
Deum aliquid debere sibi , & debere homini. Fidelis est Deus, qui non patietur mortales ab appetitionibus siensibilibus tentari supra id, quod possimi teste Apostolo. Hoc medium igitur debuisset Deus sibi,
ut imbecilles homines in statu naturae purae viventes, Vel non sineret in graviores ad malum impulsius incidere, vel auxilium iis praepararet sufficiens ad resistendum. Nondum tamen dico, Deum sic hominibus
debere gratiam : & multa potest Deus debere sapientiae siuae, & justitiae, ad quae praestanda nulli obligatur creaturae, sapientiae, & justitiae suae debet Deus , ut non praecipiat homini, praecipue innocenti, impos, sibilia: justitiae suae debet, ne poenas exigat ab eo, si quid non fecerit, quod in sua positum potestate non habuerit. Ita, si recte memini, eo
140쪽
on fuerint pulsiones inflatu innocentiae . Ir s
era Lutherum. & Calvinum definitum fuit , Patribus Tridentinis, ita
contra Jan senium a Pontificibus. Unde sicut nunc, quoties Divinus Legislator homin. praecepta imponit, quae absque stupernaturali gratia adimpleri nequeunt. Exigit a Deo sua sapientia, &justitia, ut tale auxilium , lichi naturae hominis indebitum , omnemque ejus ordinem transcendens , nequaquam claraeget, praesertim, si transgressionem ad culpam, & stupplicium imputare decreverit: ita ad ejus quodammodo iustitiam pertinet homini in natura pura prorsus innocenti oportuna , dc necessariasiubministrare auxilia ad consequendum finem ultimum naturalem , ad quem creatus filisset. Imo non tantum sibi, sed etiam ceraturae deberet auxilia sufficientia. Alioquin verum esset, quod argumentum intendit, scilicet, qudd homo in magna infelicitate primum positus 1 So- Io Deo esset, ac frustra in eum finem conditus, quem nec propriiS viri-hus , nec concessis sibi a Deo intra ullum statum assequi valeret, quod sepius ut plane absurdum , D. Augustino , & aliis est rejectum. Insti- per clim in eo statu homo adstringendus foret praeceptis naturalibus Dei ad actiones praecellentes quarumlibet fere virtutum moralium, & praecipvh ad dilectionem Dei stuper omnia, prout est naturae auctor, & ultimus finis ; daretur utique aliqua exigentia ad sufficientes, & expeditas Vires , quibus ejusmodi praeceptis obsecundaret; alioquin , si istae non
praestarentur CreatUrse rationali, imponeretur subdito obligatio, & onus
impossibile. Sed haec Philosopho siuificiant in re altioris fori.
An , di quales dentur passiones in plantis, & brutis animantibUS. g. I.
Cur quidam plantis passiones attribuerint P
UT nullum adeo absurdum delirium, quod non fautorem suum in-Venit , ita quoque trunci quidam exstiterunt, qui non modo perfectioribus , sed omnis, us omnino plantis sensum , & appetitum tribuerunt, nec aliud esse discrimen a brutis volebant, nisi quod in istis