장음표시 사용
41쪽
portuna vicinitas rationem , constitutam super eunctorum salutem, in Ipsa cogitationum utilitate turbaret. Huic stubscribit Claudianus de quarto consulatu Honorij tuam, sanguinei regio sub pectore cordis, Protegit imbutam flammis, avi mapue nocenssi, Praecipitemque sui: rabie succensa tumescit;
Contrahitur tepefacta metu s cum ue omnia secum Duceret, se requiem membris veVana negaret, Invenit Pulmonis opem , madidumque suenti Praebuit, ut tumida ruerent in mosita j ra.
Alsibi cunnia petens, nilcolgatura cupido, In jecur, se tracZus imos compulsea recessit, uae velut immaneι reserat dum besiua rictus,
pleripasiique nequis; nunc verbere cura morquet avaritiae imulis, nunc flagrat amorum, Nunc gaudet, nunc moesta manet , fariat ue rursin oritur, caesique redit Fostentius mdra. Secundo acriter inter se committuntur philosophorum Princeps,& medicorum antesignanus, quorum prior appetitui tanquam omnium aliorum sensuum moderatori , & judici tribunal in corde ponit ; alter
vero supremam totius corporeae structurae arcem , eerebrum nempe , erigit. Veniam hic rogo a magno Stagyrita, si e6 paulilper Geberto, in
partes Galleni concessero. Libratis enim rationum momentIS animUS in adversiam abstractus sententiam cogitur appetitum ad altius sublelltum, 1 corde scilicet ad cerebrum promovere. Ut veniam facilius impetrem, non graeca posco naturae mysteria , sed quae nota stant, quae patent, quae oculis observantur, ad mentis trutinam intromitti cupio. Et
quaero primo : cur illaeso cordis sinu siepissimis vitietur, & non raro proIIus deficiat internus appetitus, ut docent Phrenitides, & deliria ξ si ia- eultas sensitiva appetens non re, sed cogitatione tantum ab imaginatione secernitur, eo quod ad rei gratae, vel molestae species phantaliae impressas statim sequatur operatio appetitsis ; cur corrupta phantalla, pharmaca applicamus cerebro, & non pectori tertio cur vehementi studiorum occupatione, ex diuturno phantasiae, ac inel BOIlT CX et ellio solum caput defatigatur Z quare obnubilato post mensam cerebro minus apti invenimur ad studiorum labores prosequendos Z cur vulnera capiet inflicta memoriam aliis abstulerunt, aliis Ver6 , quod de Clemente V l. scribitur , felicissime reddiderunt Z non invideamus igitur nobilimmam
hanc cerebri stationem appetitui sensitivo, praessertim cum in illud Velut
42쪽
De sede , in qua palsiones recipiuπtur. 2 7
in centrum omnium eXternorum sensuum nerVi i mediath transmittaniatur. Adhuc citius appetitui exitum 1 corde ad cerebrum permisisset Ari. stoteles, si manifesta oculorum eXperientia conVictus cognovisset, nervorum omnium propagineS,non ex Corde derivari, sed a cerebro domi nante, reliquis subministrari partibus. Debetur haec notitia dieasterio medico, quod sectionibuS animalium nerVOS omnes Vel ex cerebro , vel ex medulla oblongata , prout intra cranium CXistente, progerminaris ostendit, ita ut prope cerebrum , aut sipinam, sitnt latiores, in pro res su semper fiant angustiores. Non secUS ac arbores, quae prope radicem in trunco amplis uinum amplectuntur spatium; dum Ver5 proficiscentes ramos tenuiores CXplicant; inde dissecantur in ramusculos, ac denique in frondium propagine Omnino evanescunt. Nemph non examinavit
acutiss1mus alias Hrcanorum scrutator,eandem esse cerebri, & nervorum
stubstantiam, duplici membrana, seu meninge Vestitorum, prout saltem in maioribus animalibus deprehendere potuisset. Nunquam vidit, incisci , vel ligato nὀrVo partem superiorem , & cerebro vicinius copulatam nihil detrimenti pati; inferiorem Vero, & cordi propinquiorem omni sensu ac motu priVari. Haec omnia palpabiliter appetitum 1 corde exulare jubent, &pro consentanea regione cerebrum attribuunt; quod sive triclinium, sive lacunam immundorum affectuum Vocites, mihi perinde est. Non ignoro, cor Varie contrahi, aut dilatari, prout diversi impetus exsurgunt, & quamdiu pectus ipsium non commoVetur, non solere dici pallionem : hoc tamen secum non trahit, cordis teXturam omnium motuum Vitalium principium esse. Sufficiet ad hoc, affectum in spirituum commotione maxime sensibilem in cerebro formari; tum ad cor ipsum, quasi ad rotam machinae primariam diffundi ut in sanguianem, & alias corporis partes perVadat, ac corpus ipsum in eo situ, &partium disipossitione, quam affectus natura postulat, collocetur. Sed vix exhausta hac difficultate emergit alia non levioris momenti, in quanam scilicet parte determinata cerebri moretur appetitus sensi tivus, quod a nemine satis fuit diVinatum, hoc ante omnia Cartesius velit, nolit, concedat cum sivis sequaeibus necesse est, sensium internum non figere domicilium tantum in conario, seu glandula pineali, pendente prope tertium ventriculum in centro fere cerebri, & f8ura priear nucleum imitante. Quaero enim ex Cartesio, quare tam rigido plebisscito, aut si mavult senatus- consulto imperet animam reliquis corporis membris exesse, e1mque intra stolam glandulam ablegeti reponit, ens in
visibile non posse occupare sipatium divisibile. Habeat sibi adversiarius . quod petit, me , non sine Vitio interim permittente , sed audiat se-
43쪽
quelam pessimam , quae inde eruitur, ipsa glandula, cum habeat fibras.smus, possitque dispesici in plures partes , cogetur mi siera anima etiam ex ipso conario exulare, durissimo Cartesii decreto. Si Dominus Renatus ad angustias redactus imperaverit animam in minimum aliquod glandulae punctum recedere, tunc ineptam reddet ad omnia totius hemisphaerii obiecta percipienda, eo ipso, quod sine corporum penetratione,quam ut monstrum perhorrescit, omnes ad illud punctum, nervi convenire non possint, nec per illos ad sensius exteriores spiritus deduci. Imo neque ad nucem hanc in statu suo integre relictam ex observatione Stenonis, reliquis rei anatomicae consultis adstipulantibus, pertingunt omnes nervorum ipsorum fibrillae. Nititur nemph hoc somnium Varijs suppositis manifesu falsis. Judicat enim eum antiquitate, spiritus animales, qui ex vicinis ventriculis cerebri concurrunt, ibidem temperari,& adhuc magis perfici et nec spiritus in ventriculis generantur,& pars haec potius a natura destinatur ad phlegmaticos humores recipiendos, adeoque anima potius a suis operationibus impediretur. Credit etiam morbis non esse obnoxiam , ade6que regionem pro principe parte Caluberrimam : attestantur recentiores Medici arenulas, & calculo S non raro magnam ,
im 6 subinde plus quam dimidiam glandulae partem occupare illaei appetitus usu. denique putat nucem hanc esse mobilem ad spirituum incumsus, omneS RerVOS in eam desinere: at fixam anatome demonstrat, dccontra alterum reclamat autopsia. Quod si fides adhibenda Thonnero,
qui testatur,glandulam hanc posse penitus exsiccari pulveris nitociani usu, appetitu nihil penitus corrupto , tunc sibi Cartesius de hellebero prospiciat, ad capitis sivi intemperiem prius sanandam , quam tam subtiles Veritates orbi universe proponere aggrediatur. Non est, quod Vereatur, ne, si animam non includeret tam angustae capsulae, illa se ipsam aliquando in corpore amittat. Alias anima jam satis angusto carcere circumdatur , & Gum carniS Corruptione repellitur, ne ad alta exsurgere libere possit, cum Poeta conqueritur:
Libera, quae potui patioso ludere caelo,
Cernis ut angu o carcere clausa premar pHeu dolor 3 ut miseras me lux est dit in auras,1 a loco cavea membra fuere mea.
Pes compes, manica, manus, nervique catenae,
Os que cancesiis nexa cato a Fuis. o c. Sed quid ergo in hac materia, de qua apud Auctores vix aliquid inveni-vur , quod intelligi possit, ne dum explicari; in qua merae tenebrae sunt. ex quibus ne minimam quidem luculam exprimere Valeres: quid, inquam,
44쪽
qnam , in hac materia statuendum Θ adhaereo domestico in aliis etiam
sententiis mihi amicissimo P. Honorato Fabri, Viro, de quo merito ambigere licet, an potiuS ad Philosiophorum, an ad Medicorum C tum. an ad Mathematicorum chorum sit reducendus, adeo in omnibus est prat- stantissimus. Cum hoc igitur sic concludo: organum sensus interni con-ssistere videtur in plexibus cerebri, quos secundinis foetus non absimiles volunt Anatomici, quique retinam interioris cerebri componunt complectentem cerebri ventriculos. Hoc multis argumentis evinci potest.
Et primo contra Graecos existimo functiones internas haud quaquam elici per totam cerebri stubstantiam, sieci in aliqua duntaxat illius parte. Si enim in toto cerebro eXerceri possent, cum spinalis medulla ejusdem sit rationis, illa quoque sensiui interno domicilium praeberet. Idem dicendum de nervis opticis, praesertim juxta ortum suum , ut mirum videri non debeat effatum Galeni pronuntiantis, nervi sint cerebrum 'arvum, es compactum: hoc autem quilibet sanus intellectus refugiet. Prieterea perforato non siemel cranio, licet exquisitissimus in menyngibus, dura scilicet, & pia matre , dolor deprehensius sit, in ipsis tamen medulla, vel
nullus, vel satis obtusius repertus est. Cum autem organa sensuum externorum obsierventur exquisitissima sentiendi facultate pollere, cuinam tantum animi erit, ut hoc sensit interno denegare non dubitet Θ Ex hoc autem ulterius pergo & libere pronuntio, nec ulli particulae cerebri appetitum inexistere; susipicio fundamento non caret. Si enim in aliqua parte mansionem figeret,haud dubid in tota medulla moraretur, Cum inter omneS partes non sit magnum, ac substantiale discrimen. At toti
medullae appetitus non inexistit, quod praeter stiperius dicta testimonio suo adhuc palam faciunt Medici, qui apud Isbrandum frequenter deprehenderunt una, & altera parte indiscriminatim hesia, Vel recisia, principes tamen functiones integras permansisse. Ita narrant de juVene, cui magnum apostema penetravit in superiores ventriculost ita de ancilla, cui diversis Vicibus exempta fuit putrefacti cerebri quantitas pugni magnitudinem adaequans, quibus tamen phantasia sana constitit: igitur consectarium erit appetitum, neque parti cerebri inesse. Atque hac ratione corruit Arabum systema , qui imaginationem & appetitum sensitivum sedibus discretos esse voluerunt, ita , ut phantasiam , in partibus anterioris cerebri, appetitum, & memoriam in occipite collocaVerint, eXperientiae enim illorum, quod laeso graviter occipite memoria plurimum periclitetur, non habet fiat firmitatis; nam ex Bonfiij sententia non raro appetitus & mem'ria corrumpitur ob vulnera sincipitis, & phantasia ob laesionem occipitis, cum non minus vulnus antleae, quam posticae parti
45쪽
inflictum harmoniam & compagem cerebri queat dissolvere. Adhuc pluribus se se cavillis eXponerent collocantes cum Kenelmo, Digbaeo appetitum in septo lucido , quod in medullari stubstantia discriminat sipremos duos ventriculos; quis enim principem facultatum sedem esse dicat mediam inter duas cerebri cloacas ; quomodo in capitis hydrope, ubi aliquot librae seri congeri deprehenduntur in Ventriculis, & septum medium faecibus innatat, poterit mens integra persistere Θ quomodo in hoc casu species vissibiles appellere, Vel sipiritus poterunt dispensari ZQuaecum ita sitnt, & appetitus sensitivus nec glandulae pineali, nec medullae cerebri, nec septo lucido inhaereat, dc duntaxat plexus reti formis dictus supersiit, restat solum , ut iste pro appetitus organo assignetur. Argumento huic lichi negativo, non tamen pondere suo carenti, plurimum roboris accedit ex analogia sensium externorum, praesertim
vero visus, sicut enim retina fungitud munere organi visivalis, eo quod ex defecatissima cerebri substantia , & innumeris tum arteriolis, tum Venulis constans, atque ipQ nervo optico longε mollior, ade6que aptissima quoque sit ad assectionem sensibilem eXcipiendam : ita pariter interior cerebri plexus sedes appetitus interni constituendus est, cum minutissimis arteriolis, venulis, aliisque vastis fibrisque nerveis exquisitissime intentis, tam heni elaboratus sit, ut retinam oculi perfecto imitetur. Quaeso accuratius illum intueamur, & videbimus e cerebri basii, in qua
nervorum originem omneS agnoscunt, hunc pleXum non proCUI abesse,
ac proinde facile traduci posse affectionem organo senstis interni impreIsam. Scilicet per nervos , quae etiam sunt subjectum externorum sensuum diffunduntur operationes ad dictum plexum; ab hoc inde per nervos motibus localibus servientes in musculos toto corpore distributos. Nemph animal totum quoddam est, non tantum accidentale, Ut CUmUlus lapidum ex multis aggregatus, sed operosae naturae arte elaboratum, ut omnes functiones ad commUnem quendam finem pertineant. V. g. lensus externus sentit, sed ea conditione, ut affectio, quae prolicitur, ad Officinam sensus interni traducatur; a sensu interno percipitur hac quoque lege , Ut per nerVorum, Venarum, arteriarumque fibras in totam machinam spargatur. Hinc a peripheria itur ad centrum, &datUr regreL
sus a centro ad peripheriam ; intelligo a sensibus externis peripheriam
quasi corporis obtinentibus ad sensium internum, Qui fibrarum centro
inhaeret; ab hoc ad reliquorum organorum supellectilem, scilicet ner- VOS, musiculos, & membranas. Igitur, ne longior sim, cum in omnia corporis membra ex tribunali appetitus interni affectionem propagari litnecesie , certe in ea duntaxat parte figi debet, quae ex omni fibrarum ge- γ nera
46쪽
De sede , in qua passiones recipiuntur. 3 I
nere est composita: sed praeter praefatum plexum nulla huiusmodi fabrica ostenditur, igitur in animalibus perfectis in illis enim, quae in- seciorum calcul8 comprehenduntur , in medullae spinae dorsalis sibi mansionem elegit ) recte dicitur in eodem sustentari appetitum sensitivum. Nec obstat multiplicitas innumera actuum internorum , facultatis scilicet imaginativae , & appetiti vae : potentia enim vitalis ad hos non adeo laxum , & magnificum exigit fabrorum antrum,. Quod, ut intelligas , in exemplum linguam , quae, parva licet mole, subservit ad innumeros vocum sinos edendos , ad diversissimos sapores gustandos. Idem in particularibus propriisque tum Videndi, tum audiendi organis est manifestum. Unde moles perparVa pleXus reti- formis nihil obest , quin mirabili artificio in eo varietas multiplicis organigationis contineatur. Neque abstrahit me ratio , qu 1 multi sibi persuadent , si in medulla cerebri appetitus sensitivus non subjectetur,
tantam cerebri vim frustra in cranio esse repositam. Ego vero fidenter nego , tantam cerebri molem frustra esse; tum quia in homine magna humorum copia gyrans liberaliore indiget colatorio ad taces secemnendas ; tum quia non parum ad sensum internum confert, licEt appetitus sensitivus in eo minime regnet. Ideam sciendi cupido mani- testam iterum in sensibus externis exhibeo. Oculum accipe , qui plurimis ex partibus est fabricatus , licet in singulis actus vitalis non eluctatur. Alteri muneri inservit humor crystallinus , alteri aqueus: alio munere defungitur UVea , alio cornea : Omnes visioni famulantur , videndi tamen facultate carent i minima inter omnes hoc privilegio gaudet, e6que munere defungitur. Quidni de sensu interno idem sentiatur ξ qui licit in toto cerebro non habitet, sed in una duntaxat angustiore casa commoretur; alias tamen Omnes partes promptas habet, qui suo modo ad effectum concurrant, quatenus scilicet vel ad traducendam affecti Unem, Vel ad conservationem, defensionem, nutritionem, purgationem, Vel ad alium quemlibet usium ad eundem finem spectantem conducunt.
47쪽
De causis passionum intrinsecis.
PFrspicuum cuilibet scio, non tantum in hominibus diversis artatis,
quales sunt in florente juventute , & adulta senectute constituti, sed etiam in coaevis varios Vigere passionum Vepres. Videbis hunc Velut Megaeram eX erebo emersiam ita ad iram pronum , Ut ad minimam sibi oblatam occasionem accensas conquasset taedas , ignesque spargat exitiales; daemonem ipsium , non a Deo immissum , sed sponte assumptum circumserat. Alios econtra ad iram esse segniores, ac prope rigentes ; pronioreS tamen eXperieris ad timorem, quo jugiter concutiuntur, ita ut meticulosis hae animae, pusillisque sipiritus nihil unquam siecurum judicent : omnia suspecta habeant, & ad quamlibet umbram infuso Veluti gelu per omnia membra contremiscant. Sunt , qui nec ira corripiuntur, nec absterrentUr timore, S. caeteris magis inclinantur ad gaudium, & laetitiam , quique continuum Ver sereno , & roseo Vultu praeseserant. Alii e conVerso maerore perpetuo, jugique angore cum Heraclito & Bellerophonte premuntur, qui instar filiae novercantis fortunae videntur quotidie amissas opes , sublatos morte consanguineos, absumptas incendiis domos, grandine contritas
segetes, disruptas, vel collisias ad scopulos naves, & alia id genus lugere, & deplorare. Quaenam, amabo, causa intrinseca hujus proclivitatis ad tam varios, tamque sibi adversiantes affectus debebit excogitari Z animam rationalem non putarim, cum haec in singulis hominibus ejusdem speciei esse I sanioribus defendatur , & cum proprietates extrinsecae minimδ h natura sejungantur ab individuo, cujus fiunt pedisse quae inseparabiles, oporteret omnes homines jactari iisdem pas sionibus , quod experimentis evidentibus refellitur. Data etiam ea opinione, qua multi detinentur ad judicandum , animas ratione praeditas in perfectione substantiali disserre , nondum tamen enodata est omnis dissicultas , cum per otiatum varietatem in iisdem hominibus propensiones hujusmodi immutentur , & anima semper eo dcm persistat statu usque ad ultimos senectutis canos. Hic igitur erit praesentis
48쪽
De causis pessionum intrinsecu. 3 3
tis dissertationis scopus , ut similium proclivitatum causas intrinsecas
Primb ergo dicendum , effectus istos nasci ex eo , qubd homo constet duobus elementis sibi contrariis ; corpore nimirum & anima. Dicteriis vapularet, qui ad tuendam animae dignitatem sibi persuadearet omnem passionum perturbationem , solo nostro corpore provenire , & animam solum ob contactum membrorum Coinquinari. Imniverso enim orbi notissimum est, corpus ex se ipso potestatem non habere ad operationes Vitales producendas ; Oportet igitur animam in omnibus actionibus assistere. Doctrinam hanc divine elucidat Augustinus lib. de persect. hominis , cap. IT. Non enim caro sine anima concupiscit, quamvis caro concupiscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. CompleXum hoc ex materia & anima multas appetit res, modo unam , modo aliam juxta diVersarum causarum combi nationem, quas anima expedita ad judicandum censet non debere fieri. Et ecce jam motuS contrarios i nempe illum, quo viva caro incitata ad yindictam , ad Venerem , ad fugam has res non aliter , ac magnes serrum appetit ; & alium, quo anima cognoscit, non debere
haec fieri, & de facto non Vult fieri , quosque oppositos motus quasi digito ostendit Paulus , quando scripsit ad Rom. p. Rideo autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis mea, nimirum inclinationes corporeas resistentes judicio dictitanti illa non oportere facere, & voluntati nolenti ea perpetrare. Non ignoravit hoc saecularis ille, qui cujusdam veneficae nomine aiebat rHIdeo meliora, proboque Deteriora sequor. Ambar quidem hae partes coniunctae inter se sunt quasi individui duo Collegar ; nihilominus cum unuS originem suam adscribat terrae, alter se coelo natum glorietur ; ideo inter se dissidere, atque sese invi-eem odisse assolent. Nunc simul pacifice Vivunt, & sese summo prosequuntur amore ς mox querimoniae eXaudiuntur, & , querelis ad rixas prosiliunt. Nullus melior judeX hujus rei assumi potest, quam. D. Augustinus , qui sanctiori vitae propinquior bellum hoc intestinum satis expertus est. Audi lamentantem : ego, inquit, deliberabam. , ut servirem Domino meo , ego eram , qui Volebam , ego eram , qui nolebam , ego eram, nec plane Volebam, nec plane nolebam i ideo contendebam, & dissipabar a me ipso, & ipsa dissipatio me invito quidem fiebat, nec tamen , ostendebat naturam mentis alienae . sed paenam meae. Lib., Consess. cap. ao. Quia Vero hoc compositum ex
49쪽
parte rationali & irrationali, vocatur communi loquendi phrasiologia appetitus sensitivus , statim Philosophus Videt causiam essicientem p a thematum a causia materiali non discrepare, ea ratione, qua intellectus in seipso gignendo cognitiones , iisd)mque in seipso mansionem exhi-hendo , duplicem quidem denominationem accipit ; in rerum tamen natura una , eademque res permanet. Sed quid resipondendum erit his ipsis naturalis Lapientiae amatoribus, si profundiuS Controversiam expendendo exquisierint, quaenam ex his duabus partibus seditiosi passionum tumultus magis rea sit agenda ξ salvo meliori iis assentior, qui animam tanquam magis ream rebellionis insimulant. Illa eniri taest, ex qua una cum Vita oritur primario omnis tumultus: illa est, quae instigat corpus contra sipiritum, & stulta coecitate arma subministrat, quae postea adhibentur ad propriam quietem extinguendam, ipsique vulnus lethale infligendum : illa est, quae auxilia praebet corpori inanimi , quod alias putredinis ac paludis acervus bellum moVere non solum non auderet, sed neque posset. Illa est, quae utitur corpore, sicut faber malleo, aut incude, in qua format omnium perversitatum idola , dc fa-hricatur quarumcunque Voluptatum simulacra. Immerito igitur querelis animae desertur , Philosopho, si justi judicis partibus fungi velit,chm corpUS tot criminum, quorum accusatur, non probetur esse auctor; sed tantum scelerum complex , solvimque animae consilium, & sententiam fuerit secutum. Haec de primaria passionum radice; quae tamen , quia nondum sussiciunt ad diversistimas in eodem homine animi agitationes explicandas, ideo
Secunda causa est temperamentum.
DIcendum secundo, proximum a certis affectibus ortum duci ex temperamento humorum. Cum enim summa animae cum corpore consensio intercedat, tantoque ista duo inter se foedere sint conjuncta, ut alter alterius actiones consequatur: quis nostrum mirabitur, causiam in agendo a sito instrumento, animam a corpore dependere, cum sciamus h scriba non adeo elegantes depingi characteres, ubi calamo minus
apto utitur & quis negaverit, nisi forte ille, cui ferocitas molestiorem frontem penitus exuit, quis, aio, negaverit , illum ad iram plurimum proclivem esse, cui bilosus humor in magna quantitate obtigerit Z Quis inficia
50쪽
De causis passionum intrinsecis.
inficiabitur, illum, qui crasso , & tenebricoso sanguine abundat, ad tria stitiam facile mobilem Z ideo Galenus in opusculo, cui titulum inscripsit:
Eubd animi mores corporis temperamentum squantur , ostendit , pronitatem animi ad certos affectus ex temperamento oriri, cui postea mores accommodantur. Quia autem hanc Corporis temperiem dive si diversiam sortiuntur, & etiam eadem ob varias causias extrinsecas silveaeris, sive victus , sive astrorum influxus in eodem immutatur consequens est , homines ex iisdem Varia nancisci temperamenta, & cum ipsis varias infirmitates, hujus, Vel illius assectus: hinc sicut varia sympto mata effectus sunt diversi corporis temperamenti; ita Vicissim varia comporis constitutio constituit hominem jam proniorem ad has vel illas
inclinationes ; ipsium autem temperamentum animalium emergit ex reduntantia quadam quatuor qualitatum elementarium, caloris scilicet,
frigoris, siccitatis, & humiditatis, quas in ipsis quatuor humoribus residere volunt Physici, in quantum homo aliquis esse temperamenti frigidi & humidi putatur, quando in eo hi duo humores praedominantur. Notandum igitur humorem illum , quem Vulgus sanguinem appellare
consiuevit, non modo eX quatuor elementis constare, in quae tamen immediath non resolvitur: sed ex quatuor aliis succis, in quos facile abire potest, esse conflatum; scilicet ex flava & atra bile, ex pituita, &ex eo, cui communis Languinis nomen adhaesit. Pituitae nomen sibi vendicat illa sanguinis portio, quae ex chylo recenter desiumpta, nec multoties Circuitu per Vasa corporis excocta, crudiori adhuc, ac minus sipirituosa frigiditate, ac humiditate inficitur. Purissimi sanguinis voce audit ea pars, quae pluries per corpus circumducta , & in corde dilatata ad mediocrem subtilitatem pervenit. Illa massa, quae per frequentiores ci culationes adhuc ad majorem tenuitatem est exaltata, & magis fervida evasit, & ad naturam calidam & siccam accessit, bilis nomen est adepta. Denique melancoliae vox accommodatur illi substantiae, e qua post plurimas attenuationes spirituos e particulta in magna quantitate sunt educta , atque hinc sola frigidior , crassior, & magis terrestris, & sicca, quasi in fundo remansit. Humores isti varie inter se misiceri possunt, ita ut jam unius quantitas alteram mole superet ; vel ut per motum, &agitationem certae particulae facilius congregentur, & sic unitae majori vi polleant ad aestum procreandum, quam separatae. Ad hoc non parum confert organorum structura, sicut ad pulsiandam chelin, Vel saltandum, occanendum. Quod si itaque in mistione peracta aliquis descriptorum
humorum V. g. biliosis ,praedominetur totum temperamentum talis hominis ad biliosos revocabitur: totum animal vero in censium melancholusi a corum