장음표시 사용
71쪽
rum arguendus solum erit tam malignus Magister usus , ac pessima axiomata, &discursius.
Parturiuntur denique a musica.
Enique ad hoc caput revocatur emcacia conventus musici in passio-1 nibus exstimulandis, & forte non inani, & putida notatione corda a cordibus movendis est dicta. Vim illius magnifici extollit Cassiodorus lib. a. epist. o. Tristitiam, ait, noxiam jucundat, tumidos furores
attenuat, cruentam is vitiam essicit blandam, excitat ignaviam, soporantemque languorem , Vigilantibus reddit saluberrimam quietem, vitiatam turpi amore ad honestum studium revocat castitatem , sanat mentis taedium bonis cogitationibus semper adversum &c. hunc cune- iam adhibuerunt vitae perdendae deprecatores, cum modulos precibus
miscuerunt, neque siurdis cecinerunt. Ita Theophilum k vinculis liberum dimissit Ludovicus Pius, ubi ab eo plena voce cantari audivit hym- j num in carcere recenS compositum : Gloria, laus, s honor tibi sit Rex ChristeRedemptor.Huic fulcro inixus publice perorabatTiberiusGrachus, qui nunquam ad populum dicturus prodibat,nisi pone haberet Cithaiae dii,
cujus varia modulatione, prout re8 ferebat, concitarentur ejus assiectus. Hac machina Timotheus tibicen Alexandrum Magnum ita commovit, ut jam ad arma exiliret, jam immutato sono quietum ConViVij S, ac menta restitueret. Hac denique animorum domina, & moderatrice Flavianus , Antiochenus antistes, Theodosium Imperatorem in Antiochenos ob dejectam Imperatricis statuam exacerbatum, ita inflexit, Ut emollitus
ipsum quoque poculum inter bibendum fusis respergeret lachrimis . . Sed quid singularibus immoror, qui scientificis scribo Θ melodia homini in doloribus est lenimento, tristibus solatio, merentibus gaudio , in laboribus, in itineribus levamini. Hinc ubique gentium opifices in ossicinis,
remiges in naVibus, Oratores in agris, operari j serd omnes in ferendis, trahendisque oneribuS Vocis modulamine student laborem minuere, moerorem propellere , animumque eXhilarare. Fare , quid fortius ad excitandum amorem , quam Vocis cantus melita lyrae dulcedine temperatus hac certὲ arte utuntur amasij ad alienum sibi amorem conciliandum, qui non nunquam delicato calamo ita arguist fides molliter resonantes Verberant, & VOces ad mussices leges demulcent, ut non amo rem
72쪽
rem tantum sibi concilient, verum ipsem etiam animum Videantur cor. poribus eripere. Nemo igitur miretur, antiquas Poetarum fabulas com centui dulcisono tantam attribuisse Virtutem, ut cantaverint, ab Orpheormiticae artis peritia instructissimo feras e nemorum opacatis secessibus extractas arbores ad fallum excitatas, amnium cursus inhibitos, & ipsam Euridicem lectissimam conjugem ex ipsis infernalium specuum penetralibus ad superos reductam fuisse. Verum quum notus est essectus harmonicae melodiae in acuendis animi stimulis tam profunde Videtur latere illius causa. Confugiune multi ad nescio quam sympathiam inter hominis temperamentum, &organum corporeum. Sed forti his mysterijs non satisfacient neoteri corum gustui. Philosophi illi, qui sonum aliud non esse clamant, quam meras aeris tremuli Vibrationes a quibus planε non est recedendum. assectuum proritationem , concentu essici propterea docent, qu6d intima cochleae membrana in nerVum acusticum expansia subsultantem recipiat aerom cum assini tremore. Sequitur motus reliquorum nervulorum in totius corporis partibus, moVenturque mustuli, prout vel Dorius, Phrygius, 2 olius, Jastius,& Lydius inter se pugnant ; vel cui
alijs verbis idem significem ) prout numerorum lex vel crebrestit incit tionibus, Vel tenore composito quiescIt, aut lentitudine quietem imit tur. Vociseraberis, insiliitates istas sapere atomistam orbe iam pridem proscribendum; sed parcius mi bonet cithara furorem prius tibi mitiga ho , ut quondam David sacrorum Canticorum Poeta ab insania Regem Saulem liberavit. Suspendo in uno pariete , & xltero remotiore fidesteque tensias, easque calamo percutio, quamVis in arte musica prorsus non versatus; & ecce una chorda tactu concitata, statim alterius citharae chorda contremiscit. Cur ergo nerVi per totam corpus chordarui instar extensi ad exterioris soni commotionem non aequε facila irritari possint Z an forte tanta diversitas inter substantiam nervorum & choris clarum Z at cum eam anatome plane non ostendat, idcirco facta extumi aeris subeuntis accessione marcidus, & depressus animus attolletur ;elatus Verb mutata modulorum ratione cohibebitur, aut etiam de stig-
gestu detrahetur. Sic oculis quasi subjicio, cur plerique aliud agentes canentibus , & ipsi occinere soleant; sic explano: cur si quis submississi-
loquatud, & nos simili tono respondeamus: econtra si exoritur clamorque Virum , clangorque tubarum, etiam clamandi libido incessat ira jorem hominum partem, quam Vel pudore, Vel rationis imperio cohi-
here oportebit. Et haec de concentus musici essicacia , qui solo auditu
73쪽
sine manibus captivos abducit animos , in fidibus sine ore loquitur,& per ferme insensibilia in sensuum potentias dominatum eXercet.
Ne autem, quae hactenus circa inclinationis causias attulimus, in deteriorem partem detorqueantur, restat, ut praemoneamus aliud esse homines propendere ad certas affectiones, &ex natura sua ad certos passonum impetus proclives esse: & aliud, eundem his suis astectibus obsequi, aut istas ab anima nolente consensum posse eXtorquere. . Quamvis enim cuilibet obtigerit miscella aliqua ex diversis causis ad passiones inclinantibus , non secus, quam ex Variis corporibus , herbis , lapillis, gemmis&c. inter se permixtis variarum virtutum nascuntur, & constargunt medicinae; ita ut unam dosim sithministraverint parentes, & temperamentum , aliquot semis es miscuerint alimenta, aliquot scrupulos assuetudo,& haec omnia I siderum influxu, aliisque principiis fuerint varie excocta: nihilominus praeter ista attributa est cuilibet nostrum nobilissima animae portio , quae rationis lumine exorbitantes passionum conatus, Velut alter Paedagogus reprimat. Cauis hucusque allatae suadere, & blanda,
ac congrua objecti propositione pellicere solent, & possunt; de reliquo
tenent cum summa reverentia viam, quam Deus sectari solet ; nempe voluntatem, ut se dedat, cogere, aut omnino impedire nequaquam pos sunt, ne feratur in partem, quae arridet. Nec ipsi quidem doemones , quibus tamen maxima vis inest, extorquere animi consensum, & libertatem exscindere possunt. Hinc tam saepe in concionibus sacris illud D. Augustini de doemone serm. I p. de tempore nobis inculcatur: Asilarus es tanquam canis innexus catenis , o neminem potest mordere, nis eum, qui se isti mortifera securitate conjunxerit. Et paulo infra elatrarepotest, sticitarepotest, mordere omnino non potes, nisi volentem. Non enim cogendo , sedsuadendo nocet, nec extorquet a nobis consensum, sidpetit. Igitur potestas diaboli, non in temeritate illius , atque jactantia, sed in hominum possita est Voluntate : ex antris si iis infernalibus , in quae ictu suo repercusius cecidit, ad fauces siuas solicitationum carminibus solum trahit infelices illos, quos sibi assensium facile praestituros praevidet, & inermis voluntariam praedam exspectat. Quod si quandoque legamus statanam cogere nolentes, urgere inVito S ad id , quod ipse vult, habere vim ad imperandum &c. haec tantum intelligenda sunt hoc sensu , quod nollent, nisi ita arcte premerentur, & ad agendum , quasi scutica urgerentur.
74쪽
Expenditur passonum causea finalis .
Expenditur passionum causa finalis.
DUplicem ego finem promptis & celeribus animi volatibus hoe
enim nomen passiones a Zenone haeredidarunt ) duplicem, inquam , finem assigno : unum , qui ex scientia physica, alium, qui ex morali desumitur. Ex fine physico'assirmo, concitationes eo tendere, ut animatum corpus perfecte habeat: scilicet ut servetur intacta omnium organorum fibula, ac perfecte functiones suas animal exerceat,quod est Veluti centrum , ubi viventia ultimato conquiescunt. EXplicatius finem affectuum percipe. Primo proposita est appetitui operatio facilis , & ex toto congruens, atque respondens suae virtuti, & endeleehiae; quia in Philosophorum Synagoga nihil frequentius auditur, ho C aXlom
te: esse est propter operari. Igitur quia animal est principium sentiendi eo spectabit, ut perfectam eliciat sensiationem. Quid autem supponit persecta sentire nisi gratam affectionem ab eo objecto impressam, quod Donum sensibile vocant Θ & quid est ipsium bonum sensibile, nisi assectio ipsis, & impressio inducta, & excitata in vivo corpore, & ab obiecto
externo determinata Z igitur objectum erit tantum mediatus & ultimus, non Vero Noximus , & immediatus appetitus sensitivi finis. Ad perfruendum autem hoc bono , proque illo obtinendo animal adhibet varios motus, usum scilicet appetitust igitur passionum appetitivarum finis erit Consummath, ac jucunde operari, removendo scilicet ea, quae huic perfectae operationi sunt contraria, & ea procurando, quae eidem probe conVeniunt. Quia vero animal totum quoddam est GiVersis instructum facultatibus, hoc est, multiplici sensium genere; ac cum unus siensius non semper alteri subsierviat, &siubinde uni arridetat, quod alteri maxime nocet; ideo ut toti benε constatum sit, communis cujusdam consipirat lanis vinculo, seu foedere, omnes potentiae obstringi debuerunt ad communem organorum , & partium ipsius viventis conserVationem , horretque natura animalis solutionem hujusmodi nexus horrore quodam Veluti publico, non sectis, ac peripathetici dicitur naturam. UniVersiam horrere vacuum horrore distributo per singulas universi ipsitus
75쪽
Et eccet alterum, quod passiones sibi pro scopo eligunt; ade6que
adato uatus finis illarum spectat ad persectionem animantis, quae in jucunda operatione, & omnium organorum conseni consistit' Fatendum quidem citra passionum adminiculum hominibus a natura esse inditam inclinationem ad pros equenda, quae conducunt ad sui conservationem tum secundum individuum , tum secundum speciem, tum secundum societatem: sapientissim8 nihilominus affectuum quoque essicaciora auxilia naturae proVidentia adjunxit. Pone enim appetitionum stimulos deesse ; pone iisdem naturalem inclinationem non intensi is urgeri: nec homines, nec bruta ferrentur, quantum , & quomodo oportet in eas actiones, & objecta, quae fini proposito idonea habentur. Vereor, ne longe plures modo ex difficultate, modo ex nauseante fastidio ab iis abstinerent, ad quos tamen necessitas urgeret. Saltem non ita alacriter, non ita serventer, aut animalia agerent, aut necessaria appeterent; sed omnia moroso languore & tepiditate perficerentur. Non me fallit, excessum, & eXsuperantiam , ad quam perducunt passiones, potius obesse , quam prodesse conservationi animalis: Vertim Divina Sapientia non utitur methodo oeconomiae humanae, & procuratoria sorditie, omnia parcissime subministrando , sed liberalissima & expeditissima administratione rebus , se conditis prospicere solet. Videmus in aliis, quod non definite ad bilancem singulis duntaxat illud praeparet, praestetque, quod praecise statis est, Vel quod summa necellitas exigit ad fines praescriptos ; sed ex abundanti, & copiosissime media suppeditat; etiamsi plura ex iis otios a sint futura, & quandoque ex accidentario hominis abusi damnum non leve sint allatura. Consessionem huius extorquent alimenta Viventium, quae Deus locupletissime stippeditavit, elu magna ex parte nutritioni non famulentur, sed excernantur. Fateri hoc nos cogit ipsia libere operandi facultas, quam immortale Numen hominibus indidit, quamvis praevideret, pler6sque ea Vitiosε usuros. Quid ergo noVum , quod non dissimilem Conditionem passiones sint sortitae , ut videlicet praeter naturalem, simplicemque modum ad necessaria conferretur etiam abundantia, qua quandoque possent eXQrbitare Θ Ρraesertim cum natura quoque praestiterit homini, unde ab
excessu cohibere posset nimium aestum, scilicet liberum voluntatis
76쪽
Extendisur passonum causa finalis.
AI ter passionum finis est moralis, ut scilicet nobis ad vitam ex virtutatis regula instituendam conducant, inserendo nobis Divinorum de
siderium , & subministrando vires , quibus labores , pro iis suscipiendos
toleremus . Non enim Deus titillatorios sensus homini insevit, ut noxam S probrum ei concilient; sed eos ad salutem animae attexuit, atque conjunxit , Voluitque nos morem sapientum Medicorum imitari. Volentes ipsit depellere praesentem, aut immanentem gibborem, utuntur Venenoso viperae corpore. Sic adhibendum affectionum hujusmodi virus, vel ad expellendum praesentem, Vel ad impendentem vitiorum morbum , vel ad comparandam , aut consservandam virtutis integritatem. Neque indecorum sibi sapientiae studiosi ducunt, carnis affectius 1 rebus corporeis avocare , & ad coelestium adeptionem convertere; veluti quando ex cupiditatis affectu efficiunt motum animi Divina expetentis : cx Voluptate laetitiam incolumem , gaudiumque Virescens ob Divina charismata: ex metu solicitudinem procul observantem stupplicia
ob scelus infligenda , atque e tristitia praesentis mali corrigentem poe
Quod universim de impressionibus corporeis hucusque dicturria. nempe datas easdem esse homini Omnipotentis concessione ad munera exsequenda, V. g. cupiditas, ut Dei praeceptis pareamuS, ira autem, ut sceleribus resistamus, confirmemusque virtutem, hoc iam in specie expendamus de ira, quam rationis sitellitium pulcherrim h Nemesius insignivit. Quod ergo irascibilem vehementiam attinet: Si miles quidam loricatus, armata manu, diu noctuque paratus adstat ad nutum sit Ducis auxilium laturus; erit iracundia rationis adjutrix , erit animae nerVUS, ad ingruentia per instidias crimina repellenda. Praebebit indignatio fortitudinem , constantiam , roburque ad res optimo ordine gerendas. Ηsee animam forte repentina voluptate delinitam ac lascivientem veluti
durissimo ferro cohibebit, austeriorem, fortioremque eX molli, acremisia reddet. Huic equo jugali insidens, ubi eum rationis istoeno , ne modum excedat anima cohibuerit, facili viam ingrediens , mentiS re- consilio iniquitatem longe fugabit, quam sine hoc, quo decet modo non fuisset perlecuta. Si existimas aequale circa diligendam Virtutis heroinam studium esse adhibendum , ac ad odium retinendum adVerSus
77쪽
fucatam vitiorum meretricem, quid magis utile erit, quam indignatio aemulatur nimirum illa Canum pastoralium indolem. Canes isti advocem peregrinam ad consipectum alienum, torvos, agrestes implacabiles sese exhibent: lieet eos palpatu lenissimo demulcere studeas, lastrahuntur omnem industriam : notorum Verb ac domesticorum blanda alia loquia minarum instar timere, & reVereri Videntur. Sic iracundia rationi obediens mitem, mansuetam , opitulatricem , & ad nutum animae prudentis revocabilem se praebebit ; econtra insidiosis proritationibus nullum benevolentiae signum ostendet, nunquam piratis conciliabitur, nunquam cum eorum principe familiarem contrahet consuetudinem ;sed adversus insidiantes Voluptatum seras, Vel contra venientem lupum
continuo latratu invigilabit, saeviεtque. Ne haec sipeciossius, qu1m verius dicta existimes ipsas consule sacras
paginas, quae illis Regii Psaltis Verbis : Irascimini , , nolite peccare,
irae usium nobis non solum concedit; sed tanquam instrumentum ad multas utilitates opportunum disserte praecipit. Quid judicas, an fortε nobis imperatur, ut indignationis effervescentia supra debitam mensuram peccemus 3 absiti haec enim esset utilis instrumenti temeraria perversio. Hoc jubet Scriptura, ut alios peccantes inhibeamus: non ut fiat animi aegritudo , sed ut sit aegritudinum remedium , & aliorum Vulnerum emplastrum. Sed quis omnia irae commoda enumerare sussiciet Z somno lentem pigritiam incendiu, languentem animum corroborat, virisque addit, acriores nos essicit, ut indignemur pro his, quos injuria affectos videmus, ut moVeamur ad poenaS de inlidiatoribus sumendas, & denique sicelestas, improbasque cogitatione S absumat , cloemonimque undique pellat. Manet ergo iram institutam esse, ut magnum CX Virtutibus emolumentum capiatur. Et quis sibi persuadere posset ipsius passiones faedarum cupiditatum, quae eX carni S uligine innato subvehuntur aestu, quaeque maxime inimicae, & nOXiae reputantUr, mirum animae commodum afferre, ejusque utilitati desier ire, nisi hoc evidenti argumento comprobaretur ξ perpende eos, qui corpore spadones int, & d prehendes , quam evirata haec constitutio eos in appetendis virtutibus desides reddat, ac tepidos. Nimirum quia corrumpendar integritatis
nullum sie credunt periculum habere, veluti ab omni necessitate soluti,
nec labore continentiae corporalis, nec contritione se aestirnant indigere. Hac securitate resoluti nunquam perfectiim Vitiorum purgationem, Vel
in Virtute pro ressum quaerere, vel postidere festinant; qui status eo est deterior , quo magis a frigido ad detestabilem accedit tepiditatem. Illi vero, qui stimulis corpori insidentibus perpetuo urgentur, eo S re
78쪽
Expenditur passionum causa findis.
putant pro negligentiae suae judicibus, frugalitatis tenentur districtione .
S ubi eos semel ardor, ac desiderium accenderit propositam victoriae palmam praetendendi, famem , sitim, VigiliaS, nuditatem, cunctosque labores corporis non solum patienter, Vcrum etiam libenter sustinere compelluntur. Igitur ab Sque ira, absque concupiscentia vera mentis vivacitas stubsistere non poterit, quamV1S eam in bonam partem immutare sit necesse. De reliquis passionibus, qui aliud sibi judicium formant,
creatoris scopum ignorant, & bonorum datorem malorum auctorem faciunt.
De Bonitate , & malitia . praecipua passionum
AD hanc quaestionem aditus nobis est faciendus vocabulorum istorum motus primo primi, &secundo primi ambiguitatem tollendo. Paucis te expedio ; motus illi, qui omnino sunt indeliberati, dicuntur primo primi : qui vero semi- deliberati , appellantur secundo primi. Porro deliberatio involvit judicium mentis praecedens electionem , idque tale, ut siccum afferat cognitiones oppositaSignorantiae , quae tollit voluntarium, & quoniam plures hujusmodi eliciuntur cognitiones de objectis, hinc consequitur, ut prout plura, aut paucio-xa de Objecto praedicata, vel adjuncta cognoscuntur, deliberatio quoque porrigatur ad plura, Vel pauciora adjuncta, quae de objecto cognoscuntur. In re praesenti ad actum deliberatum absolute, & sine voculis arctantibus significationem, revocatur ille , cum deliberatio tam ample patet, ut si objectum ex sui natura censeatur graviter peccaminosum, admittatur grave delictum ab eo , qui illud deliberath agere non Veretur. Hujusmodi porro deliberatio secum affert attentam ad summum bonum animadversionem , & ad jacturam integram illius conjunctam Cum tali Operatione, de qua edenda , vel elicienda anima consiliat; quamvis Opus non sit, ut ad hoc advertatur explicite, &sine omnibus
79쪽
prorsus involucris. Adverte iam , ubi nunc plenam allatorum vocabulorum notitiam produco. Si animus nullo prorsus pacto attendat ad summi boni iacturam, prout dormientibus accidit, motus editus tortietur denominationem primo primi, & in deliberati, modo ex praVa consuetudine, vel causa praemissa non dimanet. Si contingat , ut animus consileret duntaxat partialem iacturam illius boni , cujus nobis ideam exhibet aegrotus Vehementer sitienS, cui aridis labris haurienti aquam, ex perturbatione animi, Occurrere non potest, vehementis sitis potum esse lethalem, sed tantum Valetudini quadantenuS noxium; in hoc casu motus eliciti iam extenduntur ad secundo primos, ad semi- deliberatos, nec ab omni culpa immunes. Non admittetur tamen in his eircumstantiis grave delictum ob non praeeuntem plenam attentionem. Haec devocabulorum, quae hunc locum attinent, discussione. Nunc primo quaedam Verius portenta , qu&m dogmata superiorixtate ad sacram doctrinam inficiendam excogitata in transitu, velut muΩcae quaedam infestae, sunt abigenda'. Hujusmodi impudentiae plena monstra sint partus Calvini lib. a. instit. cap. I. & lib. q. cap. I s. Cyclopis Augustante Consessionis Pnilippi Melanchionis art. a. Martini Κemnitii in examine siess. s. Cone. Trid. , qui cum omnibus Asseclis statuunt spurciloquis labris non modb passiones, quamVis indeliberatas , esse peccata ; 1ed eo insaniae progressi sunt, ut ipsam quoque concupiscentiam in actu primo , seu desectum subjectionis perfectae appetitos ipsus sensitivi ad rationem, cum peccato originali unum , & idem esse sibilaverint. Quodsi eos impugnare Volueris cum Conc. Trid. Patribus Sess. s. dicendo: in renatis per facri fontiS aquas ablui maculam peccati primitivi, & tamen in restitutis dono justitiae adhuc residere propensionem ad scelera, juxta Apostolum ad Rotia. 8. Nihi esse damnationis iis, qui sunt in Christo nou. Si objeceris, nos per baptisma commori penitus peccato, sicuti SalVator mortuus fuit, eu sdpultus, proponendo alium Doctoris Gentium locum ad Rom. 6. I uicunque baptizatinumus, in
Christo Πηu baptizati sumus, consepulti enim sumus cum ipse in momtem est. Si in testimonium aIlegaveris verba Isaiae I. Peccata vestra
ut coccinum, velut nix dealbabuntur, si fuerint quasi vermiculus. velut lana alba erunt. Si coniunxeris Regium Psialmistae versiculurrerAserges me hysipo , se mundabor , lavabis me, es super nivem δε-
albabor. psial. so. si inter innumeras alias sacrarum paginarum sententias etiam miscueris illam Michaeae 7. Deponet iniquitatu nostrinae , o prouciet in profundum maris. Si haec omnia, inquam , ContPa Corruptam sermento doctrinam attuleris, collegerisque, deleta licet ori
80쪽
De bonitate ω malitia passionum.
ginali macula, nihilominus remanere passionum sontem: ergo haec u num &idem esse non posse: non sibi deesse Verba credent, quibus haee& similia diluant. Fingunt sensum tantum esse, in renatis passiones ad aeternum barathri supplicium non imputari; gratiae stolaisditatem illatarum tantum obte i; scabiem tantum eXtrinsecam radi: reipsa autem concupiscentia , si ipsis fidem habemus , numeranda est inter peccata omnium maxima, quod tanquam malum immedicabile nunquam tot latur, nunquam eradicetur ; sed ita inficiat hominem, ut, quidquid ab eo procedit, peccati pestem contrahat. Verum notent sibi abortivi, & faedissimi isti errones, Apostolum. asseruisse, nihil damnationis esse, ac proinde ne manere quidem ipsam
iniquitatem , qua homo dignuS reddatur aeternorum tormentorum ; praesertim cum in eadem epistola damnationiS nomine ipsum etiam pectacatum , quo quis paenarum reus fit, comprehendatur, illis verbis i si cur enim unius delicto in omnα homines in condemnationem, ita uni injusitia se. advertant, quod si culpa originalis per sanguinem pretiosis.simum Christi non ablueretur, infringi, quae eodem loco efferuntur, sciis licet, ubi abundavit deliinum, superabundaVit gratia ; constat enim delictum illud delevisse omnem prorsus justitiae lineam : igitur nisi justitiae dotes postea similiter eluant omnem delicti squalorem , dicendum. esset, potius scelus stuperabundavisse. Maxime autem illos confundit, quod ad Titum a. scribitur : Aui deάit semetipsum retemptionem pro omnibuου, ut mundaret sebi opulum acceptabisem θectatorem bonorum operum sec. Hic enim maxime apparet, meritorum Christi ineri hausto thesauro non solum ab inferis nos eXemptos, sed etiam essectos acceptabiles esse, & dignos, quia suprema Majestate diligamur. Non me fallit, qua arte laqueum hunc declinare laborent. Aiunt enim justitiam Christo insitam , eique propriam esse id, per quod nos simus Deo cohaereditarii filii. At vero unum scire aVeo, quare non etiam Christus factus sit nobis sapientia, ut eadem sapientia, qua ipse, & nos saperemus; cum tamen in eodem conteXtu dicatur: Salvatorem nobis factum
esse iustitiam, sicut factus est nobis sapientia Z sed, ohe jam satis est blas phemiarum, atque impietatumi praestat filum hic abrumpere, & reliquam ex perversia segete messem errorum abominabilium missam