장음표시 사용
51쪽
eorum veniet, ubi portio, frigidior, crassior, & magis terrestris abundabit. Cum enim sanguinis massa ad nutrienda animalium membra sit ordinata. si in isto plures particulae terreae , & crassiores praevalebunt paucissimis ignitis , oportebit etiam illas partes, quibus in pabulum cedunt, similes morborum praVitates Contrahere.
Verum quia inficiari non possum , humorum istorum habitudinem minimῆ appellandum esse temperamentum, sed potius effectum ipsius temperamenti; cum non ideo hic Vel ille ad Melancholicorum gregem si ectet, quod in ipso plurimum atrae bilis detur: sed quia multum atrae bilis ex alimentis in organis principaliter famulantibus excoquit, ideo potius in illo multum nigrae bilis atramentum diffunditur: propterea ad alia in auxilium Vocanda se debet mens extendere. Crediderim igitur, eos magis veritati appropinquare, qui tuentur, illam substantiam esse temperamentum , quae ex primitivis humoribus, ex parentum sanguine, &ex congenitis seminibus constituitur. Ex hac radica decidendum putant: an iste sanguineae, ille biliosae sit complexionis , quod in prima conformatione corporis , Vel sanguis , vel bilis magis convenientes obtinuerit
qualitates. Cum enim ex hac massa caetera omnia membra suo tempore formentur, illam virtutem in istis praevalere oportet, quae in materia, ex qua fabricantur, dominio eminuit, eruntque magis calida, quae spiritu & sanguine abundabant: illa minus, quae istis carebant. Neque est ullum periculum, ne materia ista primigenia fons & origo principalium partium per continuam & valde notabilem transsipirationem deperdatur. An non enim in ipsa adulta senectute, an non in ipsis cadaveribus maculas primigenias alte infixas remanere cernimus t si in brutis, saltem imperfectis , exsipiraret tota illa primigenia materia, eX qua foetuS procreatus est, an non sucCessu temporis una cum materia in auras abire deberent omnes animae particulae Z Certe anima materialis subjectum mut re non potest. Resultaret igitur totum novum animal adsequath distinctum ab eo, quod primo fuit generatum. Hoc autem nec sibi ipsi persuasum habebit, qui illud dicere cupit. Tutiores nemph sunt partes illae primigeniae, qu1m ut vi caloris nativi adeb facili resolvantur, & eVaporent; tum quia fundantur in humido radicali, non tenui, & aqueo ς
sed oleosio , & calido , quod adeo facili expugnari non potest , ut sic
diutius vitam protrahamus: tum quia agentia inimica ob praecedentem pugnam cum exterioribus membris plurimum debilitantur, ut intima postea non tam cito superare valeant. Recte igitur temperamentum
constituitur partim in calido innato, partim in humido radicali, quod , primo ortu scelui inhaeret. Hoc humidum radicate, & calidum innatum
52쪽
tum, cum principalioribus eorporis partibus inhaereat , non erit extra rhombum pauca, quae ad rem nostram sipectant ex iis delibare, in quibus physsiognomi inter se conveniunt. Dicunt igitur de medio animalis ventre, ad fiarentem audaciam, ad magnae irae praecipitantiam nata esse corda frequenti calore, Velocique resipiratione dilatata: econtra timidum animal, ubi pectus glabrum, parVum, angusta Vasia, tarda resipiratio, exiguusque pulsius. Imo his ipsis arbitris ex natura cordis praesiertim sit hepar cum corde conspirat totius corporis constitutio promanat, ita ut totum reliquum corpus humidum censendum sit, ubi humor cordis siccitati praevaluerit ; siccum Verb , ubi siccitas illius dominata fuerit. Neque male haec arguunt; corpus enim imitatur naturam humorum risti calorem , & sipiritus ; cal*r autem , & sipiritus cordis fabricam. Per infimum ventrem praecipuum Viscus hepar, ubi nimio calore excedit, oleaginosos sipiritus in uimia quantitate excitat, qui deinde sub acidi sicci a liene venientis Virtutem multum obtundunt; tumque hac ratione parvum fermentum procreant, nimia biliS tum atrae, tum flavae copia
progignitur, quae ad Melancholicorum aut cholericorum acti'nes propendet. Quod sit aliquis hepar frigidum nactus fuerit, atque hinc minus aptum ad digerendum lienis siccum; primo fermentatio plurimum d
trimenti patietur ; inde deficiet boni chyli concoctio; & denique sanguis crudus. serosus, ac in Corde solummodo in aqueum Vaporem eX-
tenuatus totum corpus mero replebit sero , ex quo frigidissimo , & humido frigore phlegmaticorum actiones promovebuntur. In stupremo Ventre praecipua portio frons, sit quadrata , & praeterea aliquantum in medio concava fuerit , magnanimitatem portendit; sit vero rotunda omen proprium iracundiae habebitur, ed quod in interioribus cerebri sini-hus reverberati nimium sipiritus, quam plurimum inflammentur. Atque haec tria membra principaliora habentur ad humores excoquendos,
qui functionibus patheticis sunt subordinati.
Consequuntur etiam ad operationem phantasia
TΕxtib communissimi mater pessimorum filiorum, passionum scilicet, est vis imaginativa. Non ipsa bonitas, vel malitia objecti prout re ipsia datur in se, sed prout coloribus apparentibus depingitur appetitui, candem varijs aculeis affliget. Advertit hoc Aristoteles , qui lib. a.
53쪽
Rhet. cap. s. definivit timorem esse ex imaginatione futuri mali eor Dumpentis , ac dolorem inferentis s perturbationem quandam, aut tria sitiam. Inhaesit haec ipsis sententia Senecae epistol. I 3. pia sunt, quanos terrent, quam qua premunt, se saepius opinione, quam re laboramin, miserum esse, qui se non beatillimum judicat, licet mundo imperet , apud Poetam Comicum invenies:
Non est beatuι, esse se qui non Iutat.
Quid enim refert, qualis status tuus sit, si tibi videatur malus Z & ne sacram auctoritatem negligamus, hoc ipsum verbis non ambiguis ostendit Regius Propheta psal. 13. Istic trepidaverunt timore, ubi non erat timor. Nempe callidissime siesie imaginatio insinuat apud Principem facultatum appetitum nimirum; representat illi sensuum oblectationes; intercedit apud ipsum tanquam advocatus apud judicem & suavissime
ostendendo varias necessitates, Victoriam extorqueri. Nititur, auscultat anima beneVoliS auribus oblatas preces, non eXaminat pondera rationum , & ne tristem discedere patiatur, in illius favorem pronuntiat
sententiam. Ita est, nimis cito accedimus argumentis apparentibus, non refutamus illa , nec excutimus ; sed trepidamus, & sic vertimus
terga quemadmodum illi quos pulvis pecorum fuga excitatus castris
clusam intimis Visiceribus commoVeor ad compatiendum illius statui, in quo non veritati, sed mendaciis a fallacibus sensuum nuntiis assentitur. Divinus iste spiritus undequaque materia tanquam muro CircumVallatus plerumque non gaudet alia cognitione, quam quae per Viam aurium , &oculorum derivatur; isti enim videntur potissimum ministri esse destinati ad eruendam scientiam. Sed quae utilitas ex ipsis Z illudunt nobis dolosis narrationibus : non considerant aliud nisi rerum apparentiam: haerent in superficie accidentium, nec ad interiorem si ibstantiam penetrant: ita ut magis conduceret esse coecum, quam perfrui visione tam fallaci&obscura; ut melius esset, in ignorantiae tenebris delitescere , quam accumulare tot ac tam perniciosos iudiciorum errores. Analogiam huius rei non ineptam nobis eXhibent Platonici. Tenet populus solem nobis maximas afferre utilitates, quando astensu suo stupra Horigontem conciliat iterum universis pulchritudinem, & splendorem, quos tenebrae
maligne subduxerunt. Philosophis vero istis auctoribus orbi nostro plus detrimenti, quam lucri ab illius praesentia obVenit, propterea, quod detegendo terram recondat coelos, & quando oculis indulget aspectum pratorum liliis, rosisque vernantium, retrahat ordinatissimos stellarum
54쪽
De causis passionum intrivscis. 3 9
choros & puleherrimam mundi partem abscondat. Ita sensus sublimium rerum contemplationem impediunt , econtra vilium objectorum cognitionem ita concedunt, ut tamen Veritatem nunquam integrὰ manifestent. Quid igitur mirum, si in schola tam caecorum magistrorum non nisii stultas hauriat apprehensiiones Z si ex tenebris non nisii umbras ξquid mirum, si ex falsis opinionibuS inde nasicantur appetitus tam ino clinatii Circa hanc tamen passionum causam duo animadvertenda. Primum cst, mendaees imaginationis susipiciones non tam constanter dur re , quam late sese extendunt ; alias nimium infelices nasceremur. Immutantur igitur apprehensiones ViX non singulis momentis, nascuntur, & pereunt Vix non eodem tempore, & quod phantasia nunc ambobus brachiis amplectitur , illud pari iterum facilitate reijcit. Unde autem oritur, quod apprehensio rei Vivacissima , & altissimis radicibus inhaerens in momento disipareat ξ accipe. Sensibus tanquam fulcro innitebatur , qui cum, silcut sagarum specula, res exhibeant, quae ipsis placent; ideo tam subitanea subsequitur priorum irritationum ruina, &interitus. Alterum quod ObserVO, est, ipsam opinionem non pollere virtute movendi proprie tali ad tempestatem pathematum ; hoc enim solis rebus terminantibus apprehensionem competit; neque phantasma est, de quo laetamur, aut contristamur, ad eum modum , quo corpus calefit aut rigesciis vi calidi, aut frigidi sibi applicati, & non etiam vi ipsius applicationis. Solum igitur imaginationis actus Verus, vel falsis excitare potest laetitiam, Vel tristitiam, tanquam Vera causia quatenus per cognitionem reflexam inspicitur, atque ita transit in rationem objecti praesentis aut boni, aut mali.
S. IV. Accenduntur etiam . voluntate
inarto passionum seditionem non antecedit sola imaginatio, sed eadem quandoque praeeunte intellectione, imo ipso Voluntatis arbitrio accenditur, & haec duo quidem ad ordinem rectum hominis conservandum semper antevertere debuissent, ut semper praeivissent, passionem Laltem vehementiorem, si homo integritatem, & innocentiam originariam custodivisset. Caeterum voluntas ipsa arbitrio suo non immediate & proxime in ullo naturae statu passionum fluctus extollere potest. Quis
55쪽
Quis enim ex mero libitu imperare sibi cum essectu potest, ut amet , ut tristetur, quemadmodum potest moVere corporis artus Θ petitur igitur necessario cognitio congruens, ad quam proxime Voluntas determinet, ut exinde appetitionis motus suecedat. Hanc eognitionem praelucentem duplici via voluntas obtinebit. Et primo quidem imperando ipsi intellectui, ut paulisper a spiritualium contemplatione curam avertat,sεque ad sensibilia bona non tantum in communi, sed etiam in particula- iri perpendenda applicet. Hoc autem si fiat, potentia intellectiva non sollim amorem , odium, tristitiam , ali6sque assectus spirituales in voluntatem inducet; sed amorem, odiurn, tristitiam aliaque pathemata in ipsam facultatem appetitivam inVehet. Reclamant contra hanc symptomata excitandi methodum Cartesiani strepitu ingenti, eamque mira explodunt acrimonia: sed cum ipse appetitus siensitivus in eadem animae rationalis stubstantia radicetur , quid deest, quo minus intellectus appetitui lucem ad suas operationes praeserre possit i Fateor tamen alteram, quam ipsi agnoscunt, rationem inducendi passiones per Voluntatem enaturae agendi modo magis conformem, magisque ordinariam esse; Sideti hanc paucis declaro. Ubi intellectus a Voluntate, dominante si a regina, imperium reeepit, ad sensibilium considerationem incumbendi, ipique tanquam subditus morem gessit; de lege ordinaria traducetur etiam in ipsiam phantasiam cognitio aliqua, quae suidem sua perfectione non adaequabit splendorem cognitionis spiritualis , sussiciens tamen lumen praebebit animali facultati. Inde sequetur distinctus motus in fibris plexus retiformis, qui in musculos potentiae motrici famulantes deducetur, reliquasque partes silmili assectione solicitabit.
Procreiantur quinto ab assuetudine.
Q Iintd denique ad progenerandas has animae aegritudines plurimumessicaciae assert assuetudo, quae habitum inurit facilitantem ex parte appetitus ad actus similes depromendos. Annumeranda est haec causis intrinsecis , eb quod inolitam habituum proclivitatem dissicillimum, fi non prorsus impossibile, sit deponere, illaque inseparabiliter inexistat, quasi altera natura. Non pudet me hanc veritatem ex Aristotele describere, apud quem lib. I. Rhet. cap. o. ita lego: quod usitatum est
quasi jam innatum est, signitur. Nam cum s e ipsium ipsi siemper
56쪽
De causis passionum intrinsecis. 4 I
conssuetudo, natura consiuetudo ilis es. Ut more meo rem simili tu dine explanem , non omnino ineptam plantarum genesis subministrat. Quemadmodum enim ad Vegetabilium productionem quatuor concurrunt , ipsium solum, semen, planta, & fructus: ita ex totidem principiis affectuum seges succrescere solet, temperamentum, & indoles a natura insita non mala solum nuncupabitur; primi actus, qui ex eo resillant, semen includunt; habitus ex frequentioribus actibus sitaborti semitis quasi in plantam extendunt, eX quibuS consequentes Operationes velut fructus dependent. Sicut sieminis granum, licet valde exiguum, si fertili insieratur agro, procreabit plantam silae naturae conformem , sic actus animae, quamvis fugax, & tenuis , sui Vestigium permanens relinquet. erit surculus imperfectior, non autem habitas Vocabulum explebit; fragilis , instar virgulae, facise aut eXsiccabitur , aut evelletur, & operationes, quas emciet, adhuc aliquam dissicultatis acerbitatem sapient, ut fit tus nondum maturi. Quod si cum tempore altior excreverit, si actibus frequentioribus magis fuerit consolidatus, & usiu firmatus, ita robusta resistet, ut eum nec facile vis exteriss illata, nec tempus longissimum sua falce radicitus exscindere possit. Unde monet Horatius lib.
Concute, num qua tibi vitiorum inseverit olim
Natura, aut etiam consuetudo mala. Namlue
electu urenda flix innasscitur agris. Sed quid opus metaphoris ad deterrimam vim consiletudinis com probandam , ubi longe graViora demonstrant potentiam illius ad effrenes & indociles passionum iurias producendas, sussiciat dicere, inusteratam
constetudinem ipsum temperamentum adeo pervertere, ut subinde vix amplius prima lineamenta appareant. Sic domesticus Licurgi canis venationibus εontinuis exercitus, & canis Venaticus lautioribus epulis aL. metus, cum ambo in forum ad copiosam multitudinem producerentur, venaticus ad eXpositas accurrit escas, dum domesticus leporem est persecutus. Sussiciat tam ardui operis rem esse imbutum sinistro habitu animum eradicare , ut si non omnem sudorem sterilem reddat , sialium
duplicatum laborem requirat. Sic Timothaeus insignis cytharae pulsandae Magister duplicatum exposcebat stipendium ab illis discipulis, qui hiucliori professore initia hujus artis didicissent. Denique consuetudo tam tyrannicum exercet imperium, ut Vix ipsi voluntati, reliquarum licti potentiarum imperatrici regnandi habenas concedat.
57쪽
Sed inquies,nihil tritum magis apud scholasticos, qu*im habitum acquiri, intendi, ac per repetitOS actuS radicari: te lucem uberiorem exposcere, unde ex habitu tanta procliVitas ad Varios affectus Z quomodo eadem potentia motrix necessaria eodem prorsus organo instructa, nunc summa cum difficultate, nunc iterum cum maxima facilitate in adiuerumpere potest Θ an forte concurret ad talem motum peregrina quae- ldam qualitas 3 respondeo , haec tam asipera non esse, ut laevigari non possint. Nempe fibrae corporis animalis repetitis motibus factu assuescunt; quod elare perspicies ad quascunque corporis partes , Oculos eonVertes. An non crebra saltatio pernicitatem conciliat pedibus i an non frequens fidium pulsatio agilitatem digitis manuum Z an non guttur ad canendum, lingua ad loquendum , studio , usu , arteque facilitatem aquirunt Z nimirum ubi eadem determinatio saepius accedit, jus quoddam , ut silc loquar , in organum fibi arrogat; id est, certis vestigiis illud affectum relinquit. Sic virga in eodem situ diu retenta, vix ab eodem deinde amoveri poterit: sic brachium in tali , Vel tali stitu per vim adactum, in alium tine sensi doloris nequit adduci: sic oculus , qui
viridem duntaxat colorem diu videret, eo quasi colore imbueretur. Ita etiam non in lubrico fabricam exstruit, qui docet, fibras, quae passionum motibus inserviunt, ubi as talem, Vel talem motum V. g. irae, frequenti affectione ab objectis traducta determinantur, eandem determinationem sibi familiarem facere; ea quasi imbui; ad eam se se componere , ubi deinde vel modicus affrictus ab eXtrinseco accedet, quiS ambiget, eas admotum V. g. irae statim determinari, cum eam assiectionem
lam quasi induerint Z non video plane, quid contra hanc ex licationem insolubile pugnet.
Exposita sic natura consuetudinis, iam ieeum ipso ratiocinare, quantam vim inesse oporteat vegeto habitui semel assumpto. Videbis luculenter affectus oppositos esse maximε arduos , eosque non nisi per Vim extorqueri posse : contra vero actus, qui ex indito sequuntur usta, adebfacile profluere, ut quasi minimo cogitantibuS excidant. SaXUm cogita, Vel quodlibet corpus grave in plano declivi positum : vix minimo digito attactum deorsum praeceps agitur ; tanti etiam est animum passionibus assuescere; minima nempi assectio ab extrinseco proveniens stimetet ad fibras organi determinandas , & illico potentia in actum prorumpet. Ante hanc radicem jam nobiscum nascitur fomes , sive putridus fons a- nimi fiuinium; dum crescimus, inimicus iste nostris viribus suas adauget ; nec debilitatur, nisi ubi decrepita senectute incurvamur ; non Oxtinguitur , nisi postquam nos ta mortem deduxit, & nobiScum Oc-
58쪽
De causis passionum intrinsecis.
cumbit, cum hoste hoc primis annis gerere oporteret bellum, quamvia non nisi sero finiendum ; oportet etiam cum damno nostrarum virium illius arma infringere. Quantae igitur stultitiae reus fiet, qui adversario suo auxiliares copias submittet i qui nutritis hahitibus inimicorum nu merum augere non negligiti consulas Augustinum in psal. ubi hoe
ipsium deplorat e Cum concupisceratin VHim G, ut eam vincas, noli ti
si hoses addere s vince, cum quo u tμs es. Ad adium vita hujus cum iEb venisi s congredere cum illo, fui tecum processit.
Ausae extrinsecte, iuxta praesens institutum illae dicuntur, quae ex- tra animal constitutae, moVent, aliciunt, eXhibesatque fomenta, concipiendis affectibus opportuna, quaeque plerumque ipsum temperamentum accendunt. EX pluribuS contenti erimus aliquibus . inter quas primum locum merentur parentes Cohaeret hoc apprimε sacris codicibus , ubi Esdrae cap. 9. lib. q. legimus: malis ager, talias hemina, o quales sioreι, taία ct texturae. Calculum tuum addit Philosophus, dum lib. 3. Polit. cap. 8- definit: Consentaneum es ex melioribus ortas esse melioreN. Notat etiam lib. I. cap. . quod sicut ex hominibus homo, & ex bestiis bestia generatur, ita ex bonis parentibus, Ut plurimum bona editur proles: ut e converso ex malε moratis enitoribus pessimi oriuntur filij. Et ne Poetarum effata nobis minus faverent, silc ludit Horat. lib. 4. Od. q. Fortes creantur fortibus, o bonis,
Insedit haec opinio adeo populis, ut communiter dicatur: s e soletsimilis sum se patri. Limitatur tamen adagium; qUia non nunquam contrarium evenit, pr sertim in Principibus, qui rarti iis delectantur, quibus eorum parentes fuerunt occupati. Quid autem dicemus homi-
De causis extrinsecis passionum. S. I. Constitutio parentum.
59쪽
nes ad ita sentiend8m permovisse, non aliud, qu in quod filii una cum sanguine, ut plurimum velut haereditario jure recipiant etiam parentum temperamentum, quod ad hunc vel illum affectum magis inclinat, ideo
sapientissime Plutarchus progenitoreS monitos Voluit, ut magna cura& circumsipectione utantur conjugali licentia, ne intemperantem lasciviam postea luere impudentes cogantur proles. Achilles inter molli
ties filiarum Lycomedis, regis insulae Scyri educatus, adeoque delitiis quassi effoeminatus, nihil de belli certaminibus cognovit: at Ulysse ipsi
monilia, & ostrum repraesentante, insita a sarente indole praeelegit arma, & siculum , opportuna ad mollienda fortium Virorum facta, quae tamen nunquam Viderat. Quod si quis, his non obstantibus, negare praestimeret , habitudinem nostri corporis nos majori hus nostris debere ; digito tantura ipsit demonstrandae essent maculae, & caracteres, quos sola vehementior matris imaginatio foetui imprimit; & qui se talis expediret, plane nescio. Plurimum etiam censetur momenti habere lac, quo parvuli aluntur , non tantum, ut ex alimento infantes Variam contrahant, ad multas
passiones propensionem , sed ad ipsam etiam brutorum naturam castigandam. Quis enim nescit, felem, a cane lactatam, & propterea minus aggrestem, ac infidam evasisse, quod a se visum Cardanus refert y plus quam notus est puer, qui diu lacte suili nutritus, jam grandior nata
factus, gaudebat in coeno Volutare, morique porCorum Vorare. AudiVimus non semel alium, quem capra diu lactavit, jam adultum Virgulta aVide corrodere, & caprarum more saltitare Consuevisse. Reprehendendum igitur illud , ut ita dicam , dimidiatum matrum genus, lctuae cum per novem menses proprium aluerint stellam; clim primum postea eundem in lucem ediderint, eundem neglectim aliis mulierculis. non raro Valdh sagacibus nutriendum tradunt, quamvis diu ,noctiique matris ossicium implorantem audiant. Redarguendae sitant, quae propriae pulchritudinis venustatem novercali ritu sobolis utilitati praeferunt, ipsique vitalem fontem exsiccant. Celebratur ab Apostolo Vidua, eo inter Christianos nomine digna : si ipsa filios enutriat; non sitissicit peperisse, sed si nutrivit. Magnus enim honor matrum lactare, & f Vere, quam ediderint prolem, non autem editam ad eXtraneaS abijCere. Ipsa naturae solertia eas admonet, ne corpus ingenitis primordiis bene inchoatum degeneri alimento alieni lactis corrumpere permittant. Postquam enim, sanguine oppitulante, in penetralibus suis corpus fabricatum est, adventante jam partus tempore, in stupernas se se partes profert, ut praesto sit ad fovenda rudimenta , & recens nato Victum notum
60쪽
De causis extrinsecispassionum.
tum & familiarem offerendum. Non igitur frustra creditum est , quod sicut valet ad fingendas corporis , & animi similitudines naturae seminis ;ita non secus ad eandem rem lactis ingenium & proprietates valere.
g. II. Promovent pastiones e stulenta.
PRoximam sedem occupant esculenta & poculenta , quorum vis non modica ostenditur ad varios ciendos affectus. Si enim diversia plantarum genera eX diversitate sum terrae , tum aquae progigni cernimus; si videmus quotidie animalia, ut aVes, pisces, & quadrupedia multum diversiam pro alimentorum diVersitate naturam consequi; quis inficiabitur, ex cibo, &potu, in propriam ViVentiS substantiam transeunte, varia consurgere temperamenta apta ad pariendaS Varias pathematum cohortes Θ non , non, sunt mera ludibria praestantissimorum virorum eia fata, quando testimoniis suis palam faciunt, sanguini augendo aptisJ1mum alimentum futurum panem recentem, eumque albissimum, probeque coctum: ova tremula , Carnes juniorum animalium &C., aquam puriorem fontanam, Vinum generosiam salubriter dilutum. Non praecluse ad auctoritatem siuam tuendam, ut saepe in aliis assolent, medici vetant alimenta crassa, duriora, & terrenam substantiam olentia, ad quae spectant panis ater, &furfaceuS, Vinum nigrUm , & crassum , a illae turbidae , & limosite, legumina, caseus antiquuS , carneS bUbulae , leporinae,siuilis , praecipue fumo induratae, pisces acetosi, falsi S c. His enim melancholicum humorem augeri fixum habent. Credendum ipsis est, ut alteri cuilibet in siua arte, quando docent, frigida & humida , qualia sint fructus , olera , lacticinia, aquae haustus &c. facili labore in pituitam
mutari: quando tuentur , nimia ciborum copia calorem nativum obrui, cruditates gigniri quod etiam accidere volunt, si cibus statim a somno, vel immediate ante somnum , aut ante priorem cibum eXcoctum sumatur. Denique si ex ipsis intellexeris, calidos &siccos Cibos, Vina generosia, alimentorum desectum , bellaria in fine mensae assumnta, & similia in bilio stim sanguinem amarescere, ipsis ut fidem adhibeas, suadeo; alias facile ipsiis erit , iram in te potione medica evomere. JUrGigitur Plato lib. secundo de legibus interdixit pueris vini potum usque ad anniam duodecimum , eundes que tantum permisit senibus ad discutiendam temperamenti frigiditatem temporis lapsu contractam. Non F 1 imme-