[Civitates orbis terrarum. Tomus quartus]. Vrbium praecipuarum totius mundi

102쪽

I YXXJU Theodoricus ex hoc Monaste monachi non indocti,illi familiae ornamento λς ς. ' 'δ''U . -d o omes Ioannis i I. fili uririo electus est Epis opus Lubecensis. qui in hac arce ab Hartui O Rς ς 'RV se se ic hunc in modum histori e perest. Qui quidem,quali astu ad arcem peruenerit,& hanc EO V

Moost incitato suo festinantet sie subduxit. Elapsio autem aliquora Inorum sipario, Hardaicus tandem tem Damonortunum se nactam sperans quo iniuriam hanc vindicaret; Cum scire Comitem venatione delectari. move venatorem Cum cane venatori in yl 'm, indagandorum c ruorum C usia,C mittere Colere, ipsis v rem obsietuat,eique in nemore vestes derrahens,nudum arbori aligauit sum pris Vestibns, equo&cane venatorio comi latus, solus ad Arcem se conferens,a ianitoribUS, mane hora certia maestate intromittatur exi st mantibus eum esse venatorem. Ille recta ad cubiculum Comitas tendens, cum Pu Caslerianuam, ac a puero in es ita esset; mitem his verbis alloquitur; Vides ac nosti qui sium t Commenda te Deo, morte enim pi abi facinora ipsiamque statim cum puero trucidauit, eodemque venatorio habr u disicedens citra impedimentum. ad sinos reuersius est. Ita qui justus est DeuS atrocibus pinnis,e ia in nata V ra Punire sesCc. Cum autem Hartu leu, Molsatile finibus co seretur discedere , Romam profectus,absolutIonem a Pontifice Ioanne XXII .impetraui t. c tamen illi poenitentia iniuncta,Vt bona sua In Vsum pauperum distribUeret. Ex quibus refectorium Coeno bii Itgohoiensis nobilium virginum extrui curauit, Comitis autem puer silaus ipsitus fui me dicitur ex Hartui ei fi lia natus Id ex Epitaphio,in aede Sacra Segebergenssi constare putatur,quod habet, Anno Dom1n1 M CCC. XV. Oeelsius est Comes Adolphus cum filio suo & hic sepultus. In eadem ista Ecclesia multi etiam nobiles humatiuuiescunt praesertim Walstorpii,quorUm insignia ibidem appensa conspiciuntur, inter hos Gerhardus ali or pius cu1 Henricus Ranzouius in columna templi monumentum ex marmore Godlandico neri curaui t, in quo ipsius effieties, habitu armati equitis,ac ante signum crucis decumbentis cernitur, cum hac inscriptione: Hentaticus Rangouius Domini Ioannis Ranzoui j equiti aurati filiuS, huius arci praefectus,auo suo materno Gerhardo Walstorpio expia matris suae postulatione, posuit, Anno Christi ipsa. Sita est haec arx Scop1dulum Segebergense inter Hamburgum,Lubecam & Chilonium,ita tamen, ut Hamburgo

per septem, Lubeca per quatuor,Chilonio per sex miliaria distet,1ub eleuatione polj,graduS J4.

103쪽

VSEld Oppid

vicense, situm in ditione Adolphi, tanqua Ducis Stes vict-

torum negociationibus Celebrem. Hunc potium maris rupatus efficit, qui Husiem opp.alluit,vnde facile nauigarion, Angliam S Scotiam instatui potest, quibus ex locis variiur,quae deinde Flensburgum quin quo tantum miliaribus id strali , in Orientalem transferuntdhi ,platei S, longitudine,amplitud1ne,ac ubertate Lolli rassum ciuitatis ius habuir, nec muro, Valloiae, i. eo quod Dietmarii nondum essent Iubacti,atque a b Hol Latiar, ne incolae, arrepza occasione, deficerent, seque Diet aCinsulas, quemadmodumEiderstedenses ac Strandens es, ad rebelli- tque inno oppido,obsi zi: mlOCi, refugium aC mUnitionern haberent. Nuia caut Diet

Deoruaris,aie AIA. a Duce Adolpho obtinuit, qui pulcherrima Arce oppidum etiam ipsum decenter ornauit. T Usenum illustrispars est quotacunque ducatu , M)i huc tamen ius municipale ebat

nomem Si Prach traxit ab νrbesuum. Ouamus optarem e pararesbi. Hoj πελ Duci iam dudumparet Adolpho, Non aedes muro ossis, Ilaete licebat A quo iuris habet principe quicquid habet. Cingere, ne contra umerat arma ducem Nam licet egregiostfelix involanusi NesseDithmassa iungeret,esera quorum imbis,tuto soluere ut inde queas: Vita ebeu belli fax furiosafuit. Mercibusat βὰ mliasitivssuct Anglos His vero victis est exoratus ades is Visere, Oexoticas inder erre domum: Elius Husino municipale dedit. micet haud cedat Mens uo, quo sua crebro 1 Ela ct magnis extruxit sumptibusarcem, an sportare solativendere quae tuit: uua non pila quidem pulchrior esepotest

Riteper Hesterium queat ut mare curremnecnon

Longius amotos riserepsit agros: Ex nobili, Gaugusto D. Hen. Ranzouit Musaeo

Flensburgo Vix cedat hactenus tamen nulluaut folliis cinctum fui ac Sies v vici Ducibus,& ipsorum consiliariis metueretur, marsis Coniungerent,vicinosque populos

onem commoUerent,

au priuilagia ciuica consequitur. Arce quondam in colle munita fuit, quam Ioanes Holsatiae Duxia lia Colo aequauit,&rursus, non procul ab oppido, fere in peninsula ΠΟUam aedificare coepit, nomi-M ligne ipsius Hansburgam nuncupatam, Vna cum Ecclesia marmore auroque ornata. Sed eo morte

praeuento anno Calutis M. D. LXXX. Fredericus secundus Rex Daniae eam,iure successionis atadeptus,perfecit,Cuius imperio etiamnum gaudet. Est & hic Cathedralis, in qua Rumpoldus Dux Stesiae eo a Caesare sigismundo missus,ad Certas componendas lites inter Daniae Rege Ericum & HolLatiae Co mites, Stesisvicensis Ducatus causa exortas , peste in hac legatione extinctus, honorifico ab Erico Damae Re sepultus est habet etiam Xenodochiunun ipso opidi ingressit,ila Scholam ab ipso Duce Ioanne aedificatam, Meopiosis dotatam redditibus. Insuper Sc portum tutissimum Floniam In Oceanum orientalem vergentem, Querertiles in vicinia agri condecoran T. ADave V ldemaro primum vide labia nomen

Iulia cui quondamparuit, prbis habet. arx hism fuit uncino in collectoannes Quam dux illustris dirutit Hisφatia. Dimit, ac arcem vicino iis littor coepist Sumptibushaudparasisaedificarenoram. Hansburgum dicunt ut ut cium nomine notum, anis quis fuerit conditor esse queat. Struxit in hoc templa prelasium marimore o agro

sincero verbi motus amore Dei.

At nunc iure tenet Friderisus idom secundus Rex Daniatauius apere mimi, Et, quia Dux moriens multa imperfecta reliquit, Rex haeres opibus perficit istasire . AEdespraeterea Cathedralis in urbe vitetur, In qua Ru Adsunt monumenta ducis. Gymnasium quos dux magna cum laude Ioannes traxit, uram relligionis habens. Attribuit reditus opulentre principe dignos. Nam studia i precio duxit habendasibi. DOper se tutum maris vidersebia portum Hecundos agro pascua lata tenet.

Rangovianis Musis siuppeditantibus,

106쪽

CHILONIVM.

A Balthicum, qua parte Holfatiam & Stesis vicum ducatus alluit, certos habet Sciucundos imus, Isthmos Graeci nuncupant, in quos magno accolarUm commodo Cru-M Pir, & statos negotiatoribus nauibusque marinis fiuctibus defatigatis praebet recessus. Hac etiam commoditate Chilonium nobile Holsatiar oppidum, situs & naturae beni- gni die fruitur, ut portum habeat capacem & peropportunum, in quem ex Germa- i 'ina, Livonia, Dania ac Suetia, magno oppidanorum quaestu, merceS deferuntur. QVi- , di eadem maris vicinitas pisicatum etiam uberem & maxime Salmonum praebet, ex quo incolarum non pauci commode victitant. Vetus est oppidum, aquis probe instru-ε - - ctima,&fere undique cinctum, appellationem a cuneo, Vt Germanice sonat, obtinen S.

Arce decoratur conspicua ab Adolpho Duce,nouis aedifici js venuste exornata. Sed praecipua Chilonium celebritate poHez, Peraugiat lS nobilium comiti js, quae quotannis ibi celebr1 habentur frequentia, circa D. Antho nu festa, Ubi Puolica priuataque negotia, & praesertim res pecuniarias, quas opulentas habent, expediunt. Est αMin Oritarum Monas eruam, iam in Xenodochium conuersum, in cuius Ecclesia Adolphus quartus HolfatjMae V V agriae Comes, qui V Valdemarum fecundum Daniae Regem in Borrahouede deuicit, sepultus est annos at ut is M. C . LXI. cam antea eiusdem instituti Monachatum fui 1set professus, idem que monasterium, annopoli nacum Christum M. CC. XLIV. aedificasset Ger ardus primus Hol Latiae ac Scho uvvenburgi Comes Chilonenses praecelletibus decorauit priuilegiis, qui bus Oppadanorum fines ac termini describuntur, anno restitutae salutis M. CC. LXXI. Anno deinde, post salutarem Christi aduentum M CCC. XU. GerardusseCundus HosatiaeComeS,in Quen desburg Comatis Henrici filius, nec non Ioannes Comes Hol satiar in Ploen. Gerardi Comitis filius,ius municia pale Chilonicolis concessit, omnino tale,quali LUbecens S Vtiantur. NicolariS HOlsatiar, Stor mariae.ac Scovvenburgicus Comes, concessa iam antea a maioribus priuilegia &praecipue nonnulla super immunitatibus in certo Iuliae portu ,praesente Waldemaro de RanroVU,anno gratiae M. CCC XC. confirmauit. Haec autem omnia priuilegia, iura &immunitates serenissimi Daniae Reges ac Holatiae, ex Oldenburgen sium familia Duces, sigillacis deinde litteris corroborarunζ. Est in hoc oppido paroChialis Ecclesia, Cui illustris, ac nobilis Rangouiorum familiae est adiunctum sacellu, in quo multi RanZouit perhonorifice conditi sunt, & praecipue otio Rangouius eques auratus, cum filiis,filiabus,atque nepoelbus, i ncinus monumento insignia Gentilitia aere infusa videntur. Cui cis gradam posteritati memoriam, Henricus Ran Zouius Regis Daniae riderici secundi vices in Ducat biis Stes: Holiat & Ditro. gerens,unicum familiae suae decus,ornamentum,ac lumen,hoc pacto lucubrationibus suis inscruir.

CHO P, OBIIT CH ILONII ANNO M. D. XI. CONSILIARIus

Ioannis Regis Daniae, Sueciae, & Nor uegiae. I lita postum virtus quo tollit Othonem, Et viget Hol topsbum ata solo

Balthem ob meritum, gladius cumulidus auro Ceserat, auratus nomine fertur eques. Cui nec Vosseae deerat prudentra mentis, Et, quae Aestoreae gratia vocis erat. Consili,sprudens Ioannis rexerat aviam, Uanorum senior qui datas tra tulit. Duxit ab hInc υrtam Chalonidos urbe quietam. uersans prepitus, aula molesta, tuos,

Tu eri sacra curauit in aede si pulchrum,

Semotum populo clatas quod aera tegunt: Ne memor vitae fragilis, mortui futurae, Hic voluit membris esse cubile suis. Hic deciessenos ci eos,PD comantes,

Magnorum videa signa veri a virum. 'm de Ranzouio frentes femmate, clara Temporis unius laude fuere decus. Haec iuuenes vobis addant calcaria pulchra Lirtutis,quin nuNc Ombria diues alit.

109쪽

C REM P A,

istius labitur in Storam & Albim. Ias municipale & insignia accepit, anno Domini Iari. a Cerhardo primo Hollatiae, Scho vvenburgensi ac Stormariae Comite Adolphi IIII. filio Sub Christiano tertio anno Domi ni Is3ς. flagrante bello Lubecensi, vallo fossisque & proj

pugnaculis a Ioanne Rangouio equite aurato, est ita munita,Vt inter Holfatiae munitiones, non minima exstet. Incolae mercaturam CXercent, nec minuS agriculturae operam dant, Ca

in palustribus ac frugiferis loc1s, non procul ab Albi & Stora sita sit. Nunc autem anno 138 .Friderico secundo Regi Daniae, tanquam Duci Holfatiae, ad quam a patre Christiano tertio deuoluta, subiecta est. Anno Ioag. eo bello quod inter inuictissimum Imperatorem Ferdinandum II. & Ctiri,stianum V. Daniae Regem gestum est,occupata a Carfarianis tota fere Hol satia oppidum hoc quoque oppugnari coeptum, generose admodum se defendit, sed annonae inopia coacti milites, post multa egregia facinora, S. Nouembris sese dediderunt; sicque in potestate Caesarianorum usque ad generalem illam transactionem, qua Daniae Regi omnis sua ditio restituta est, mansit. Urbs ego Cymbraica non infima gloria terrae, Velifero Cre aflumine, Cre a vocor, I uod simul in Sι oram reseonansse tactat in Albim, Me media cur seu praepete partesecans, An. Dom. Municipale meu ius ac insignia cessit Iaz1. Ciuibu Holfassa, Sror marias Comes, A quario celebris genitore Ger Bardus Adolpho, Atier se latin, nominis ipse Comes. Anno Do- Cum υasto fossas, ct propugnacula Duxit

mini 113ς. Atiratussumma laude vehendus eques, sub Chri Ianus Ranrouius, bellassagrante Lubeca; stiano Q. Munitam satis ut dicere rure quea ,

Rure mei vivunt cives, ac merce,palusisse

Mod humoreundis se benestructa locis. Porro Friarico iam fum 'biecta fecundo, ut Damae Rex, ct Dux ut miseria est.

RE IN HOLOS BURGA

dam fundatum, qui nomen oppido & Castro indidit Rein holdsburch, qui fundator,num pranscem vel nobilis aliquis fuerit, ignoratur. VrbS est Opportuno Ioco sita; Eldora enim totam eam circumfluit, ct aliquoties cursu suo diuidit, ita, Vt inde nauigatio 1n Hispaniam , Galliam, rino liam ac inferiorem Germaniam institui queat. Turris, quae hodierna die in arce conspIcitur, a Gerhardo magno Comite Holsat1ae & Scho vvenburgensi ςdificata est, circa annum I 23o. Desinceps, alter Gerhardus, Henricus & Nicolaus fratres, dederunt ciuitati aliquot pagos ac ausmunicipale una cum insignibus quibus hodierno die utitur, anno DominI Issy. ME orirm tu cessoribus mortuis, ad Reges Daniae, ex OIdenburgensi Comitum familia natos, Jendatione cum-tiae locis, peruenit. C hristianus tertius Rex Daniae, eam munitionem, quaeaam Idetur, simiuS frater, cui in diuisione obtigerat, arcem ibidem, vetustate crilapsam aedificus splendidis mortuo absque haeredibus, cum eius ditiones inter fratrem Adolphum i&Fridericum II. fratri: Ii diuiderentur, Friderico II. Regi Daniae cessit, cuius domin 1o anno i 3δ . subiecta fuit; eio belIo vehementer quoque afflicta fuit,donec tandem generali transactione ad dominium DanIae realatarrbem qua ecto, hae Reinholdsburga vocatur, Elis affluuius, qui prope moturi aqu-. Indidit huic ιrbi nomen Reinholdus se arci, Danorum nunc Rex banc FGerum habet,