[Civitates orbis terrarum. Tomus quartus]. Vrbium praecipuarum totius mundi

91쪽

m ELSIN GOBURG V M,Scaniae Danicae ciuitas est Maritima,arce editissima insignis, quam urbem Hel singorum nominat Saxo Grammaticus lib. I .&Hςlsingum oppidum, lib. is. Sita est in ipsis pene faucibus,&ad fretum, vix unum mil a re in latitudinem patens. per quod in eum quem Codanum sinum appellat PI1nius, naturalis hi storia lib . .cap. Hallabitur Ore anns, ubi traiectus est ex Scaniain Selandiam I 1 g sulam breuissimus, Germani vulgo nominant den Sund. Orientalem maris ripam tenet Hel fingoburgum, quemadmodum Hel singora ; Vnam cum Cronaburgo Arce Regia, di Ionge magnificentissima occiduam. A Septentrione in austrum porrigitur ciuitas;long=or quam latior,monte nimirum per qua medito , qui huic imminet ad orieatem, obstante, quo minus in latum etiam extendi possit. In huius medio Templum est Virgini olim Dei parae dedicatum, non magnificum quidem illud ex cocto enim tantum lapide extructum visitur J amplum tamen inprimis,&excelsum,cui turris adiecta est altior aliquanto, uniuersum autem aedificium eiusmodi plane,ut Si gratiam quandam habeat, quod decen- ti simplicitate commendetur, & copiosa luce in eo perfundantur omnaa. Nusquam plura quam hic antiquae nobilitatis Danicae ad parietem Templi Septentrionalem depicta visuntur Insignia, sepultis in eodem templo praestantibus nobilitate viris. Non procul a templo Praetorium est ad Austru, Vnaque forum, in quod merces suas quotidie sere convehit frequens vicinia. Praeter mercatum hunc quotidianum, in quo ciuium potissimum, ac vicinorum seruitur commodis , alij duo anniuersarij, alter in medio quadragesimae,alter sub Dominicam palmatam dictam,sic celebrantur,ut non ex Dania tantum, verumetiam ex per crinis,& procul dissitis regionibus huc commeet maxima hominum multitudo, comportatis eodem exoticis etiam mercibus haud paucis, ut vix in ulla Panegyr1Daniae, vel hominum sit, vel mercium frequentia maior . Ex mercibus tamen in hisce mundinis frequentiores sunt equi,ac boves venales,quorum distrahendorum eausa hae primitus sunt institutae. Oppido toti,qua in longum patet. Mons imminet, ut ante dictum,ante orientem, praeruptas admodum, ac editus,cuius fastigio,super solidissima caute, arx impolita est longe munitissima. Haec ab misingis hi Sueciae populi sunt, quorum patria Helsingia sub ipsam olim Natiuitatem seruatoris Christi in carnem Frothone 1H. Daniae Rege, vel circiter,extructa memoratur, a quibus quidem Hel singis & nomen inditum,tum arci tum ciuitati,adde S et,quae trans fretum est Hel singoram. Id aut nomen sonat, non tam oram,seu extremitatem, quod videri alicubi possit,quam arenam Hel singoram Est quidem illa extrem Selandiar versus ortum aestiuum Vel Boream pars , ubi sita Hel singora est cum arce Cron eburgo, verum veteri Danorum lingua Or, arenam sonat proprie, cuius magna est etiamnum circa Helsingoram copia, longiori tractu in mare currens, idque non admodum profundum,a qua verisimile est nomen factum & cillitati Nfreto vicino,quod a Danis appellari dixi Orisnd . oec. quasi dicas arenae fretum ve i sinus. Et flexus ubi nuuc arx est Cron eburgum,olim dictus est ,O R EX ROS, quasi flexus,ab eadem nimirum arenae copia De tempore extructae Areis Helsinburgensis circumferuntur Barbari quidam versiculi duo,qui sic habent:

Tem Nesatalis Christi turris captalis secto struitur,veluti insicriptis reperitur. . .

Ea sane perampla est, ut per se ciuitatula videri pol sit,in cuius meditullio turris quadrata,& ipsa ampIa admodum, atque inprimis edita,contignationum seu interstitiorum, sursum versus quae tabulata vocantur, complurium ad miliaria aliquot, procul sese spectandam exhibet. Hanc turrim duplex ambit muruS,alter Proxime cingit eandem qui autem remotior est, arcem totam, unaque aedificia complectitur quamplurima , quotidianis eorum,qui arcem tenent, usibuS accommodata. Murus exterior,qua parte plagam respicit Orientalem,& Aquilonarem, fossa cingitur sic satis profunda, quo is locus minus videatur natura munitus, quam Iatus occidentale. Id enim magis est praeruptii m ,seu arduum,& natura inaccessum. Fuit haec arx mu Itorum Regum olim sedes. ubi comitia quaedam Regni celebrata sunt, ut cui initio gubernationis Erici UI cui Tleppingo postea cognomen fuit sub Annum Domini raso. ad diem y. Mariij mensis,& conuentus inibi habiti, maxime cinando neeotium erat Danis cum Suecis vicini aut inter Suecos ipsos pax per Danos constituenda, quod factum est de anno Domini i3io. quando conuenia entibus Ηe Isin burgi Rege Daniae Erico VII. Menννed dicto, & fratre huius Christophoro Birgero item suectae Rege,Se huius fratribus Erico & valdemaro , cum Gerhardo Hollatiae Comite,& Henrico Duce Megapolensi, composita est omnis inter B1rgerum & fratres eiusdem controuersia, Memin: t huius Iohan. Gothus h storiae Sueonum & Gothorum lib.2o.c p. t . Ouod ad antiquitatem attinet oppidi Helfingoburgensis, certo sciri non potest, priusne Arx extiterit, an oppidum, veIsimul utrumque, illud certum inter vetustiores Scamae, imo & Daniae totius ciuitates, vulgo aumerari quatuor hasce:Treleoburgum Scamae,quod a tribuS leonibus insigni Regni Daniae nomen inuenit , Scanorum , item Lundiam, & de quo nunc agitur Aelsingoburgum,quo longe recentiorem esse Helsingoram,vel ex Saxone

constare videtur,qui bsoria siuae lib.xv. de Ualdemaro primo loquens , & loci eius mentionem iaciens , via nunc in Heiungoi littus tantum Stalandiae nomina quod ab Helsingo oppido vocabium teneri .

BHelsin bureo distat Coronia,& ipsa maritima quam vulgo Landiscoronam dicunt. Id sonat terrae,seu prouinciae,veI regionis emonam miliaribas Gez-

ea Sobνύ uam Landoram appeIlat Saxo lib. 1 , de Erico IV.& VUaldemaro I. horumque gestis verba faciens ea non ciu1tas fuit, sed longior quidam,ut Saxo 1 se loduitur arenae tractuS,a continenti littoris in mare procurrens. His enim pene verbis utitur Saxo: Nec facile est dicere,sub quonam Scamae litore is fuerit tractus hicbe;vbi Coronia nunc est. an alibi Vicinus est urbi ad orientem fluuius,dimidio tantum miliari ab urbe distans: hic in Meridiem fluens, ac In mare sese exoiscerans,curium nonnihil flectit ad Aquilonem, marique mixtus Coroniam praeterlabitur, ac portum efficit vastI1simarum etiam nauium capacem,qno non est alius Der Daniam magis commodus,aut opportunus ea res occasionem praehibuisse videtur, condendae hoc Ioco ciuitatis.Vallo ac solsis cIngitur, Arcemque adix Ieram cuius fundamenta a Christiano III. Daniae Rege iacta primum sunt anno Domin1 1s 43. veI circiter paucis post annis peracta eiusdem aedificat1one. Haud pa- eum momenti ad victoriam attulit Christiano portus Colonensis,cum patre defuncto,de regno is dimicaret aduersus seditiosos,& Comatem Oldenburgicum. recenim urbe occupata, tutam admodum ,reliquo belli tempore, stationem habuere huius naues. Quae res Videtur & portum & c1uitatem sic Regi utinori commendata, ut eostea arcem quoque hic Iocandam duxerit. Quo loco nunc arx sita est, olim coenobium erat Carmelitarum, quibus sub ipsa huius ciuitatis quasi crepundia, mmaniam introductis domicilium hic primum statuit Ericus VIII. urbis conditor. Portae ciuitatis versus Meridiem & mare tres sunt: Totadem etiam,qua urbs conti-2ntem iectat Orientalis una,altera septentrionalis, tertia occasum aestiuum respicit, & Corum seu Argesten,quae a vicinis platea nomen obtami Pertas ratum quotidie rerum venalium inuenitur, earum potissimum quas Regio,seu Prouincia vicina producit, quemadmodum per portas intra Iortantur ex variis Earopae regionibusJ1uonia Russia,Pomerania,&ciuitatibus Germaniae maritimis; Houandia, tem Anglia ac Scotia tandemque abzπa ' aliis loeis infinitis' Nunquam autem vel mercium , vel hominum in hac ciuitate frequentia maior, quam circa solstitium aestiuum,quata ' -- ''f' ' hiis thai fient i Ahum est peramplum iuYtaque praetorium magnifice extructum.Et circa forum,quemadmodum passim in urbe tota,ma - 'hi ias Iemeniri etem &orientalem priuatorsi aedificia sic satis splendida . A foro versus septentrionem,non longo spatio templum est vastae magnit 'πί ἶ- EIII; hsthua,. Neque nune alius est in hae urbe saerorum locus,praeter Nosocomium, in ea Platea quae ad portam

L - oualibus gaudent alia quaedam passim per Daniam Nos omia,&Pochodochra,maiorum liberalitate donata.

lia ea distat.Sedes haec olim erat Arct, Np, ω'pyi Τημ' Pqμ ιυ, - Ahalo, eo Diiosos agnoseunt,appellatione sola moti videntur, quae communi 1 -α. fuerit ,&a quo, vel a quibuS condita,nus VR h h ahe suam sua linqua Lti id, quod nomen saltum Danico significax, Iest huie eum Angliae Metropoli: Germani enim Vix'Vqμς ς μ ' aὸauh .hhne Lundiam. nonnulli etiam Lundas numero multitudinis, Ut Ath sylvam. i latine volunt id quicquid est appell/xy00- P μης ς' : pilavi dei est Anglos olim in hanc oram Scaniae,& quidem Lundiam , me nas.Lundinum,uel Llandium pro Lund ιδ,nouM su0 'PPyli' 'φ i- hi Ebὰ himum multo ante conditas Malmogiam,& Ha Diam, Verum id ad ea p cimoniorum causa,confluxisse frequentes ,Vbi quidem eum Danis habuisse Anglos certum est, verum ex

93쪽

iata bl , propter Templum D. OIai,quod oli in ad hanc porta erat:&latae platear porta a platea,qUε Aicta ab eo,quod in vicinia illa eratTemplum a quo plateae quoquς nomen inditum. Tertia meridionalis quae rubra': citu ad Malinogarn diicit, Harum pol rti aetiamnum extant tres tantummodo, Ieon nauciora viainti duobus , inter quae prim β lammx - . -

enim laoide constructa est & plumbeis laminis tecta tota,cuius aedificatio S. enone I Rege e qui sub annum Domini ioir mortuus putatur coepta,ab Egi notandem huius Ioci primo omnium Episcopo ,& proximo huius successore Richuald ccedente Opura & studio S. Canuti Regis perficitur,dedicatione peracta Anna Domini 1o8s i I Kalend. Iunias, hoc est ante Canuti Regi S caedem, anno proximo. Quo tempore Collegium etiam Canonicorum primum institutum est, Ecclesia rexet lesiasticis ab Rege Canuto dotatis quam Iiberalissime. De q ua re Saxo lib. ry. Initio Canonici non Vltra nouem nere quibus prie positus erat additus, reliquoruni velut Antesignatus: Sequentibus autem temporibus hic numerus sic auctus est,crescentibus etiam per maiorum liberalitatem reddita bus annuis, ut prater praelatos

Eee esiae adiacet ad occidentem Schola Τriuialis illa quidem, verum celebrior muli quam in alijs Schaniae ciuitatibus. In hac Scholarcha semper esse consteme Magister Artium promotus,cui iunguntur Hypodidascala quatuor eΣ quibu , qui supremus est,Capituli Lundenta constitutione, Artium Bacca laureus esse tenetur versus Meridiem ab altera templi Laurentiani parte forum est, & id per/m Plum, Vua cum Praetorio. Frequens huc confiait q uotidie fere, vendentium ac ementatium turba, praeterquam quod bis annis fingulis, tota pene urbe MercatuS celebratur IQnge f equentissimus, idque sub ascensionem dominicam;&circa festum La rentii Ρ-regrevia colle ata Ecclesia Lundiam mirifice exornat, habet illa sub choro, quam laiz is patet, Hypogaeum quemadmodum Saxo id nominat Cryptam ho die voeant ubi olim non minusquam in ipso templo sacra fiebant. In hoc VlS3xo Rit Hypog OBernardus ille Anglus,de quo superius diximus quiesc1t, incertumeameti hodie, qua Hypogaei parte Birgerus,qui erat ex Archiepiscopis LundineGsibus per Pontificem Rom. consecratis & confirmatis postremus , idemque inter Archiepiscopos numero,xxv r. anno altero ante morte objjt autem is annJ Domini si boras B. Virginis in hac Crypta a se reperata, singulari diligentia instituit quo tidie decantandas. additis ad sustentationem eorum Qui lacris illis operarentur,redditibus haud poenitendis . Templo versus Austrum adhaerent Sacella duo, ait eum orientalius B. Dionysio dicatum,&a Carolo Archiepiscopo XI V. extructium,anno D ini I 327. Vel Paulo anter alterum magis ad Occidentem D. Georgii vul ao dictum, quod a Petro Lychio Archiepiscopo xx H. conditum. Erico Viat Rege non minuF celebre est, quam Carolinum illud , seu Dionysianum. Eidem templo ad occasum iunωuntur turres excelsae duae , similiter ex secto lapide , quemadmodum ad templum ipsum constructae. In harum altera campana ol im erat Maria laura dicta a Maria nimirum & Laurentio,diuis praecipuis, quorum patrocinio commendata era ζ Lundia. Haec magnitudine sua longe excelluit Nollam eam, quae Erlar diae est ; ob capacitatem celebris, quod testari possunt, qui utranque Viderunt & mensi sunt. Verum haec Lundensis, incautius aliquando pulsata , cuini sui quadam parte finderetur, ac rimam duceret,ut sonum reddiderit & inconuenientiorem , nec usui amplius esse hic posset: Comminui eam Rex Fridericus I L curauit, atque Croneburgum tra Asferri,anno Domini 1s .Ex qua postea duae aliae non contemnendae magnitudinis campanae fusae sunt,quae nunc Cron eburgi visuntur suspensae. Ad horologium venio Laurentianum,in quo est quod obseruare forte conueniat. Non distinguit quidem illud sono peculiari edito, horas singulas per tetradia siue uuadrantesχuod faciunt alia quaedam per Daniam horologia,& idem hic fieri non magno negotio posset. Nec etiam quod in Belgio passim usitatum praeludia oste

8. In qua qu1dem tabula per certos eras rei indices,& annus Curr IS,& mensis ac septimana, dies quoque singuli,ac horae singulae, in quibus agunt homines , montastrantur liquidissime eo etiam indicato si festum celebretur , seu fixum, seu mobiIe. Docetur item,qu1s luminarium solis ac lunae motus, quaeque homin in Zodiaco, loca diebus singulis,& ad se inuicem habi rudines. Et foris quidem in dieta tabula haec spectantur: intus autem machinis quibusdam ad id fabrefacitis res agitur. Quibus illud additum est, velut sed & id arte factum,ut quoties publice signum datur horae elapsae, supra rabulam ipsam,qua templumspectat . duo concurrant fimulachra equites dixeras cataphractos quae tot sese ictibus petunt quod signa dat Nola maior, in turri suspensa, quae horam indicat. In hac ipsis tabula est id quoque magis fortὰ mirandum, in medio velut in throno collocatum est simulachraim Virginis Dei parae sinu tenentis infantem. Ad latera huic ostia duo, ante pedes velut Thratrum scin icirculi forma. arcu huius spect toribus obuerso Intus Machina cum simulachris trium Magorum, quorum singulis singuli fune famuli additi. Hachina mota,ad eius cui hoc negotium datum eo,arbitrium, prodeunt simulacra. Aute alios quidem veluti Caduceator minitabunctus, gladio ψ-hrato pulsat ostium,quod sinistrum est virgini, eo aperto, ordine proceditur Buccinis simul duabus sonantibus,quas inflarevidentur quae iuxta utrimque collocata sunt, totidem buccinatorum simulachra. Rui primus est Magorum, magnifico&plane Regio prodit per theatrum incessu. Ad virginis simulachrum ventum e reuerenter ad hanc versus inclinat sese Magus,velut adorabundus moxque conueri s progreditur sequentibus aliis Faciunt idem Reliqui Magi, secundus & tebiritius. Famuli ,quorum singuli singulos sequuntur dominos, immoti procidunt , nulla edita erga virginem reuerentiae significatione. Horum postremus iterum intro receptus ad suos,ostium quod virgini dextrum est,post se claudit, ita quidem,ut & clarior quidam Hys, eo occlusoad aures spectantium perueniat,quibus id tu cundum spectaculum est. Quod ad horologium attinet, cum in eo ars eluceat praecipua, facile arguit, maiores rerum Mathematicarum scisse haud inexpertos. Est enim id opus minime

nouum,quamuis certe non constat,quando, Vel a quo,aut quibus auctoribus id fuerit consectum. Praeter horologium,de quo iam dictum, altare quoque in aede Laurentia a media spectatur , perquam magnificum , recens tamen sub annum Dom1ni Is 7. ex structum,haud exiguis Ecclesiae sumptibus procurante id nobilissimo viro Domino Hilario Grubbe, tutore; & Eccle1iae praeposito,eodem Regni Danici CaΠcellaxio ac Senatore prudentissimo,non ita pridem anno,&c. 13. ad ist. Nouemb. diem Hataiae extincto. Est autem aliare marmoreum totum peramplum & altum , eΣ marmore partim candido, partim nigro . versicolore etiam nonnullo,artificiose admodum ordinato atque polito expressis in eodem , praeter alias quas iam effis es

stuntur,quorum omnium& Pauli similiter ac Petri. Mariae quoque Matris Domini,&Laurent ij dlartyris effigies iuxta coJIocatae visuntur.

MALMOGIA Germani S.

ΜA L Μ o G I A inter reeentiores est Schaniae riuitates,vtpor ῆ, anno primuria nato in carnem Seruatore lyas Vel circiterie lita sub ipsa initia guberda αtionis Christophori II. Daniae Regis. Eadem tamen nunc pene Metropolis est Schaniae, idque per mercemonia, quibus inclaruit,ex quo piscatio circa hanc urbem coepit esse frequens. Lundia nonnihil remittente de pristina celebritate, & cJaritudine Maritima haec est, a Lundia vix duobus distras miliaribus Germanicis versus Meridiem,a Coronia quatuor totis Incolae hanc nominant Malmoe,quod latine redditur Malmogia, vel secundum quosdam almogium. Olim inferiorem Malmogiam hanc dictam legimus ad differentiam forte pagi cuiusdam vitani, qui a mari remotiore & loco aliquantum editiore situs,eandem obtinui vappellationem ,ita tamen ut superior diceretur Malmogia,qHemadmodum haec inferior Daniae ostre Malanoe os dracdre Mala rOLSublato pago a cognomine, cuius nunc extant vestigia haec sine additamento nominatur Malmogia, quam Germani sua lingua constanter appellant Elbogen , quod cubiti Brcnam referat. Ancoram posses dicere. Est et nim ad hanc ciuitatem maris flexus quidam,quem frequentasse Germanos est verisimile, piscationis olim causa in Schaniam profectos, etiam ante Malmogiam conditam. MultiS olim 1mmunitatibΨs don ata fuit haec urbs quibus etiamnum gaudet. Illud autem praeter caetera peculiare hic concessit VValdemarus Margarethae Pater, Daniae Rex, quo tempore Schania primum tota potitus est, sub annum Domini iaso. vel circiter,ut a telonii quod vocant, solutione immunes essent Malmogenses omneS, in quamcumque Daniae oram cum mercibus his venire contingeret. Id priuilegium renouauit,&confirmauit Ericus Vi I.

recentioribus illis Scaniae ciuitatibus Malmogiae atque Coroniae,quam posteriorem ipse condidit. Arce munitissima insignis est Malmogia, & aediticiorum magni ficentia,quae nusqua sunt per Schania quam in hac urbe mag1s splendida. Quo loco nune arx est ad Occidente nimirum ciuitati olim aedificia quaedam erant pau-lb,quam in reliqua urbe magnificentiora,curiam dixere seu habitationem monetarii, Danice Mymhergaera nataec ab Erico. VIII Daniae Rege primum extructas Anno Domini i 3 . adiectis ei bonis quibusdam ruralibus,cum in bello Comitiano ea&diruissent ciues seditiosi, iterum a Christiano III .restaurata est,& ad eam, qua nunc spectatur ,magnificentiam perducta. Haec restauratio inchoata est anno Domini I 3 Qua parte mare & circium respicit Malmogia. murq tota cingitura Portis etiam quIbusdam peruto,ex quibus duae sunt celebratissimae. Altera qua in arcem itur raltera qua ad pontem, quo mare insternitur,ad quem appzllunt m nora tantum nauigia, &si quae cymbae aut naues actuariae,cum hominibus, vel mercibus, seu Hastnia adueniunt , seu Malmogia soluunt Ua f zΠ nau g tu' , ut est loco ex Schania in Stalandiam traiectus frequens miliarium circiter quatuor. Naues autem maiores seu onerariae Holcades dictae, tum Graecis , tum GCrm ni ,procul a Ponte, vel ciuitate consistunt velut in portu tolerabili quidem illo , verum non admodum tuto praesertim flante circio .Reliqua Vrbis pars, Versu Continentem & Austrum, vallo ac fossis probe munita est, paludibus etiam quibusdam tutam eam praestantibus nisi ubi SI horti sunt sunt aute circa nane Vrbς In Dςquente. Vel Vivaria, siue piscinae. Portae hic sunt praecipuae: Orientalis una: Altera Meridionalis,quibus& turres impositae Visuntur , cum tot mentis maior inbuat, ud p uci ,quae ex turribus prominent:Tertia porta Occiden talis non aeque frequentatur , vi superiores duae, nisi cum subi rius Schamae cXercetur halecum pis ς tio, quod fit quotannis fere,inde usque a festo Bartholomaei , ad Dionysij, per septimanas circiter sex continuas. Est enim haec porta mari Vi Cinior, que pere mas ut pstr maritimaSillas,magna passim importatur per id tempus halecum seu harenearu m copiar celeberrimus enim tunc,& quotidianus est urbe i ta merca tus,ex tici etiam mercibus qua plurimis in urbem importatis nauigioru benefieio,per portas maritimas. Quin & per Orientale porta,az Meridionalem, i cn hoc tan tum tepore, sed per totu alioqui annu,plurimum inuehitur frumenti,& aliarum rerem venatist ut boum agnorum,equorLm,S siquid est geneti S eiusdem, o uu qu que & lign , atque Carbones,quamuis ligna suppeditent &nauigia. A saltibus enim seu sylvis aliquanto remotior esst haec ciuitas. Media pene Vrbe for Um est δοῦς sum ad morium,& in eΘ Versus Ortum domus ciuica,sive pro prium. ampIum inprimis atque magnificum sub annum a nato Christo te si impen fiscru: Rijβ hJud N diocribus exstructum, diruto prius quod in ea vicinia est Monasterio pranciscanorum. Est in medio nunc sero cisterna longe capacissima , qUae per ca Πῆ ἰοβ ςVr' culos quosdam lubterraneos eo ex quodam extra vi bem riuulo deducta,ad usus quotidianos.& ueeessarios omnibus in vicinia habitantibus, aqua . landit ςppkψss simam. Non procul a foro orientem versus,templum est D. Petro Apostolo olim dieatum sipatiosum id inprimis& magnificum . latericium tamen , fun*δ τη φexcepto, cui ad Siacidentem adhaeret turris, mposita et pyramide perquam edita, laminis partim cupreis,partim plumbeis tecta tota. Quin sup R ς, rΠN ς i net pyramis, Verum priore &angustior multo & humilior. Hoc templum pirochia 6 est toti ciuitati, quamuis frequentissimae. Templo ad Orientem iV 'Vm ς' Sacellum non magnum quidem illud , celebre tamen, in quo sacra olim fiebant nunc oro Bibliotheca usurpatur. Temolo adiacet versus octum brum 3 ζω Sς',' 'η eaque percelebris In qua Rector fiae Scholarcha unus est, Hypodidaicoli autem quatuor.

94쪽

IT ZOHO A.

TZoΗo A nobile.&a inistum Hol Catiae oppida, situ, lociq; natiara, nairigatis ne, ac prom inde negotiatione, quae per Storam & Albjm flumina exercetur, prasan S. Nam Stora, pisicoso ac nauigabit flumine undiq, cingitur, quod flumen in intima Hol Catia ortum, aliquot oppida, & nobilem illam RantZOuianam domum Bredet bergam alluens, adit occidentem Albi permixtum a fluminum tandem parente recipitur. Oppidum ata remtoris Henrici II totam Holsatiam, Ditem arsiam ac Nordalbingam crebris incursionibus depopularentur incensis omnibus Villi SaCpagis, Unicum propugnaculum in Itgohoa, & Borchlenburch, ab ipsis expugnari non potuit. Waldemarus autems cundus eius nominis Daniae Rex, deuicto Adolpho, tertio eius nominis Hol alia: Comite, Hamburgum fugiente, Oppidum istud diripuit ac deuastauit Anno Christi M. CC. I. Postmodum vero anno salutis M. CC. VI. HOlfatiae Proceres, Oportuna sitias commoditate incitati, denuo hoc oppidum munire coeperunt, ibidemque contra Regem se λrtiter defenderunt, aquarum firmati praesidio,

quae citi rum in modum eo die bis in eandem altitudinem exaestitarunt, VtponLe deiec , ciues tueretur Danas exclusiis Stora siquidem, quemadmodu Sc pleraque alia HOlfatiae flumina, ad aliquot miliaria aestu marino exagi tatur. itaque hunc diem oppidant, celebri memoria,annuatim obseruant, eundemque,Ob partam tam illustrem victoriam, ciuium diem, Acincupand.

A nno M.CC .XXXIII. ItZohoenses, ab Adolpho Ini sylvis ac pratis,nec non insignibus, ac iure municipali

donati fiant.

Gerharcius Comes Holfatiae, & filius Adolphi JV. anno reparatae salutis M. CC. V. transtulit coenobium virginum no bilium de Iuenflete,& id rursus extrui iussit ante Oppidu ItZOhoa m, Idq; multis, ac amplis praediis ac fundis locespletaui .sepultusq; est in ipsa coenobii Ecclesia,cum omnibus suis posteris. Deinde etiam anno M. CCC. XL.ωrardus Magnus in Iulia caesus,ibidem humatus est. Et Anno Christi M. CCC. LXXXI. Comes Henricus ferreus sic dictus, quod stipendia meruerat in Dania,Suecia, Anglia,& Italia. Nec non Elisabeth a Comitis Nicolai contulix Anno Μ CCC. LXXXVIII. item, Comes Nicolaus, anno salutis M. CCCC. Annoque Domini M. CCCC. III. Albertus Comes, qui in Dielmarsiam irruptionem faciens, equo lapsus est, ex quo casu postmodum XXIX. Septembris obiit. Post hos etiam Gerhardus Stes Vicensis & Holfatiae Dux anno orbis redempt1 M. CCCC. IV. a Dielmarsiis caesus, Anno deinde Christi M. CD. XXI. Henricus Eoi satiae Comes electus Antistes nabuinensis Similiter Dux Henricus,filius Gerhardi in Obsidione Flensburgensi lancea interemptus. Postre mo sepultus est m eiusdem coenobij Basilica, Anno M. CC. LIX.Dux Adolphus, Lubecae mortuus. Extant ibidem S alia quaedam monumenta,tumbae, Epitaphia Holsatiae Procerum, & illUstrium, nobiliumque familiarum, intapr imis vero ex heroica,& percelebri RanZouiorum gente,Bredonis, Caij, qui Dominus & Heres fuit Curui agia

geris: Ioannis, Henrici,Pauli,Nicolai,&Μaurizij, quorum pleraeque s pulturete,ex Candido marmore,praecellenti opere factae conspiciuntur,eruditorum epitaphiis,& carminibus Illustratae. EX multis, quod Ioannis Ranrouii tu

mulo,marmori insculptum est,excerpere placuit.

Ioanni Rangouio, nobili Holsato, qui post susceptum balthei militaris decus, & perlustratas remotissimarum

oentium orouincias, quantum paciS,bellique artibus, Omnibus Ue corporis, atque animi eximijs bonis, eniti potatuit, id omne secundum pietatem in Deum, uni patriar, eiusque laudatissimis Principibus,Friderico primo, Chri stiano 1IL & Friderico II. Danorum ex Ordine Regibus, huiusque patruis, Iohanni & Adolpho Hol Latiae Ducibus impendit, felicissimo eventu, utpote summus cum iusto imper; o Dux , exortis subinde bellis

destinatus sena nervictor, qui praeter co DiaS, deditasq; Vrbes a que arces, profligaeos eiectosque pro Cimbri cis

tam coeserit impetrare,illustri & iidei erga patriam, eiuSque principes, & clementIae erga victos gloria, quam ad fatalem maturae senectutis horam, si1ne fortunae ludibrio, perduxit,ssicque domi sicae aeraris Veniam nactus, omni bus animi sensibus integris in charissimae Conigis, filiorum & nepociam compleXu, aeterno numini spiritum, a uo acceperat,sirma in Christum fide & certa resurrectionis sipe, confirmatus reddidit. Henricus & Paulus fili j, parenti charisis. incerentes posuere. Obiit Anno Domini M. D. LXV die XII. mensis Decemb.cum vixisset annos

Sed de elogiis & Epitaphiis, quae in aliorum RanZOuiorum monumenti S,tam in Jsta EcclC11a, quam alibi passim te runtur diem de generossis, claris,& fortibus, Nobilis Ran ZoUianae familiae Viris,qui quadringentis huc usq; annis, pace&bello floruerunt liber extat, AnioerpI Planimianis,ac Proinde elegantissimas typis excusis, cum Historico Eoi oram matum libro,continente encomta Heroum, Impera zortam S Ducum, superioribus,& nostro taculo, virtute bellica maxime illustrium, quos Henricus RanZOuiUsdn DucatibuS Regi S Dan Iae ViCamus, in Ara sila Eredent, eroa depingi. & versibus, partam a seipso Compossitis, partam hinc Inde collectis ornari curauit

Porro miam commemorato lagohoensi Coenobio, Ona ilico habit etiamnum degunt, XXI. diurnis olli c te nuncia Oatae nobiles virgines Haud ita proCUl ab isto Virgineo, misericordiae, pietatisque ossic ma in sita Xenodochium equestri S. Georgio Lacrum. Oppidani, Fredeci- cum II. Daniae Regem,haereditarium Dominum agnoscunt.

96쪽

LES NICENSIS Ducatus oti m Saxoniae Marchionatus,vnum ex tribus Iuliae episcopalibus continet, Cimbri Cae Chersonesi pars, post praecipuam Stes vicensem urbem FLENSB VRGUM oppidum, ad maris orientem respicientis littus cum portu m Ultam

nauium capace,ostentat. Orjginem, nomenque a Flenone, Viro nobili,fortique milite

habere, annales perhibent, qui prope littus maris Balthici habitans, eo ipso in loCo, Vbi nunc situm est Flenshurgum, casias quasidam piscatorias, sibi tributarias habuit. Ad has postea tam vicini,quam exteri . loci commoditate adducti, no solum confluxerunt ibiq; suam sedem collocarunt, verum etiam ex piscationi S quaestu, & paulo post, nauigationis commod1s, aduenarum congressu & frequentia adaucti, formam & titulum oppida acquisii uerunt ut sic Flensburgum, quasi Flenonisburgum, nomen obtino erit, Circa annum Christi Iroo. Paulo post

huic nouo Oppido, Naidentarias Dux lutiae, ius municipale cum quibusdam priuilegiis concessit, & singulari diplomate cofirmaui pust natalem Domini 1284. Quod ius,& quae priuilegia,progressu temporis partim a Daniae,

partim a Iuliae &HOlLatiae Ducibus adaucta & confirmata sunt. Oppidum hoc inter montes excelsos,littori maris Orientalis adiacet, in quod eius portus se extendit tanta commodi Pate, profundi tate,&securitate, ut singuli ferecuses ex domibus suis naues mercibus implere, & easdem rursus CX Onerare potiunt, ut non immerito CrantZius id oppidum terra mariq; rebus gerendis opportunum scribat. Amoenissimo, dc saluberrimo in loco aedificatum est, nec non putassimis scatet fontibus,abundantiaq; Omnium rerum affluit,quae ad omnes neCessitates pertinent AEdes habet magnificas & splendide ex sit iactas. Ad haec Parochias aliquot magnifice aedificatas,quarum Omnium. S. 1oannis parochia est vetustissima estq; longitudo eius passuum 23 I. sita sub eleuatione polari 11 grad.3o. min. Arcem habet satis pulchram in monte collocatam, eiusdem nommis,Vrbi imminentem,& omnium GCulis erapositam. Uersus meridiem habet Gymnasium,a Ludolpho Naaman Minorita fundatum.Sepulta est in hoc opia doWaldernari II. Regis Daniae filia, cuius sepulchrali lapidi haec etiam hodie inscripta legutur: Sophia,MarchiOnissa de Branderiburch,filia quondam Regis Waldemari II. hic sepulta est cum prole sua. Vamari haec ciuitas e perta est fortunam in bellis, qua gesta sunt i nter Reges Daniae & comites Holsiatiae ; propter Ducatum Stes via censem,aliquoties tam a Regibus Daniae quam comitibus Hol Latiae obsessa, nonnunquam expugnata & spoliata est Scribit in sua Saxonia Crantgius lib. Io.ca. as.Ericus Rex Daniae Flenshurg Opidia ab HenricoComite,ob damna illata Dan is,pignoris loco accepit, donec certa pecuniaria summa persolueretur. Rex accepto oppido. ussi profundissimo cingi fossato,quod hodie quoque cernitur:murum sustolli,& vicinum montem fossatis ambies,ut

facile appareret,quid m animo gestaret. Comes dictam pecuniarum summam circa finem anni depromere paratus, restitutionem opidi poposcere;sed Rex auersatus, nullas aures praebuit,siemper causias texens CX cauli S,cur nooporteret. Facile enim tergiversatur,qui potentia antecellit. Idem libao. cap. 3o. Adolphus, comes de Schola 'venburgh Henrico Holsiato mortuo, cum in praeudium imp herum ducum cum alijs strenuis viris vocaretur ex Ducatu Lunenourgensi, e Dioecesi Bremensi ex Kestphalia, octingentis collccti S malitibus,aperto Marte Icisis, fiagatisque Danis,noctu Flensburgh opidum a mari ingressus, peruenit in conuentum fratrum,& inde reliquum oppidum facile sui j uris esse cit, & tum in Holsatiar minorum Ducum potestatem rediit Demde in obudione quadam, Ut Crant gius tib io. cap. 4 . refert, Henricus Dux Stesisvicensis,&comes Holiata ae, lancea cultis satin interemptus est, post cuius mortem ab Adolpho fratre Henrici, una cum arce deinceps si perata est. Et hoc modo curia postea Adolphus bello inter Regem Daniae, ac proceres regni et ipsum composito, Ducatum Stes vicensem ritu sblenni an fetidum accepisset, verus Dominus Ciuitatis ac Amcis factus, quo sine haerede mortuo;ad Chri stianum I. Oldenburgensem Regem Daniae deuoluta est,qui erat natus ex sorore Adolphi. Et iam anno Christi 138 . oppidum,Vna cum arce, sub dominio Serenissimi Regis Danite Fri-derici II. Christiani abnepotis floret. Sed ortu nobili tauit Fle burgum pretestatissita si nominis caelator, sculptor,& pictor, Melchior Lorichius,qui magnis remotjssin, arUm nationum peregrinationibuS cuit Us, Gra:Ciam, Itala in Galliam,Belgium peragrauit, ut eiuS artis peritOS Cxcellentesque i mi taretur,& videret artifices, ad quorum imitationem tam accurato iudicio se Contulit, ut publica ipsius opera,&elegantissima ectypa,magistras suis,Italis, exterisq; nationibus nunc sint admirationi. In primis autem, Soli manni Turcarum imperatoris, Selymi

fili j, de Ismaelis Persarum Regis Legati effg es quas m aes Constantinopoli sculpsit. Quin &Flansburgensi huic patriae ornamento etiam exstitat Thomas ille Fininius, Geometricis artibus es scri p tis clarus.

97쪽

LES VICUM, Cimbricae quondam totius Metropolis, amplissim Um, &eX commerciorum irequentia Oppulentissimum oppidum : sed nunc pro fatali eius casa, non Ca magnincentia conspiciendum: situm in ipso Isimo Cimbricae Chersonesi, ubi intenc UO maria, Oceanum scilicet Germanicum & mare Eoum, siue Balthicum, minima est cerrae in L r ApEdO, quae etiam iusti milliari j germanici longitudinem non ex Cedit.

Hmnum Cn I hrena stu Oceani, v1que ad Hallingstede pagum, refluit,a quo Si ei vi Cum oppidum,ad Silam, simum Maris Balthici, haud plus unico miliari distat. Crant-Zuus,& qui SaXOnum conscripsere historias, allam Stes vico anpellationem attributan

hoc oppidum Hedebui Vel Vt aiij, Helaeba nuncupant, eo quod a quadam Daniae Re ina cui Hethae nomen, dicant primitus esse Condi. m. Appellacionis Hedebui vestigium, in OCcidentali liptore ad Si 1am etiamnum superest. Ecclesia nimirum, quae VesuS Hedebui nomen retinet. Quod sit etiam Danum, vel Phrus cum CO-lonum germanicae linguae ignarum, iturum Stes vicum, aut Inde redeunsem IntCrroges, quonam se conferar, aut unde veniat, non Stes Victim, sed Hedebui, respondebit. Inuemo etiam in annalibus Caroli Maon1, a quodam anonymo Monacho consiCri Pris, Stes Vicum pris cis temporibus, Mi estorffnuncupatum fuisse. 'Moderna aurem oppidi nuncupario, ex SaXΟΠἰCi idiomatiS proprietate originem habet. Saxonibus enim & Cimbris,WiCOppidum d1cmir, positum ad sinum aliquem Vel maris,Vel fluuij Vt latius deducetur in indice ) Cum autem hoc oppidum in sinii maris Balthici positum sit, isque antiquus Stiae tractus fuerit, quod alueus e regione oppidi, se 1inistrorsum flectendo, sinum effecerit: Qui eri amnum Die ab incolis nominatur. Hinc Sile mirer& SleC-vvici est orta nuncupatio. Est aucem peropportlano ad negOLIationem si1tia,portum habens ad exercenda commercia, commodissimum. Olim enim e X Belgio, Brizannia,Galli jS,& Hispanijs, ad ostia Egdorae fluuij nauibus merces transportabantur, qUae, Per Threanam fluuium, Hollingstadium subuectae facili negotio Scies v1cum, ac inde per mare FOum, in Daniae, NOTUCgiae,SUeciaeque regna,Necnon I 1uoniam, Russiam,Borumam,aliasque Germaniae Prouincias, quas mare Balatii Cum allui zβmporrari poterant. Ambitus Stes vici,dum Vrbs amplior fuit, idque hodie adhuc, intercis a & in Lerrupta Vallorum & aggerum rudera monstrant, si1 principium ab Occi dentali latere Stiae sumatur, apud superstitem Ecclesiam, cui Heddebui nomen manet, ubi Slia sinum, occidenta lem plagam versus, efficit, quem Vulgo tio 'Biσὶ VOCanc. Videntur ibi vallum, fossaeque urbis superstites,atque adhuc satis integrae Quaedam pilae etiam lignei ponti S, per quem transitus supra sinum fuit, Compendios a Via, qua Fckleni ordiam,Chiloniumque itUrian C PaucOS annOS apparebant. Hu1c loco mons altus imminet, Oldenhurgi nomen habens, arboribus, friaticibus, &spinis Vndequaque consitus, ut propter densitatem, ascensus sit dissicilis, in cuius summitate Arx posita fuit munitamma,clauis Isthmi Cimbrici. Ea etsi omn1no nunc diruta ssit, ut nihil reliquiarum supersiit, manent tamen tres fossae profundae, quibus Olim fortalicium illud circundatum

fuit. Eam arcCm, Cum VrbC LUDIecta, Clam HenricUS primus Imperator Marchioni Saxomae sedem constituasset, Illo mortuo, Dam Obsederunt,eXpugΠaUertantque. VisintUr etiam adhuc loca,& castrorum vestigia. Ingre sium quoque sinus istius obstruxerunt Dani, Vc nulla iustae magnitudinis nauis ingred1 queat, sed armene1S, C UIS,Curribusque vadum sit. Ac ea Vrbis Parte, quae Aquilonem respicit, agger fuit, in or1entale littus Stiae, ubi nunc Stesiavvicum oppidum est. Tum temPOTIS enim Stia tam alte, Vt nunC Gottorpium,Arcem versus, non ascendis. NC-que Gottorpaum adhuc ηS temporibus Conditum erat. NeQue eLIam hil, qui nunc Gottorpium ducunt, aggerCS

erant. Sed erat pars illa Aquilonaris tora palustris & saltuosa, Vti adhuc lacus Bustorpianus, &, qui Castestum al-Iu1t,cer Torchie e dictus, nemusque &saltus ' os n) nuncupari demonstrant, ita, ut transitus Stes vicum, per allum aggerem fallem pateret, Esserque natura loci is tractus munitissimus. In eius aggeris medio loco editiore, propugnaculum erat, castrum D. Georglj Quo in loco,Dux AdolphuS denuo, nostro tempore domum aedifica uit, cu1us fundamenta, superiori anno, sub terrIS intrenta fueruntiatis operose muris exstructa. Aggeras etiam una pars sub aquis mane quae Fauonio Zephiroque Ventis, aquas abigentibus, adhuc cernitur, & ab eis loci gna ras , tamen non sine periculo ceu Vadtam aliquando transiitur. Cinxit deinde aliud vallum, urbem ues vicum a Silae orientali ripa incipiens. Vallum illud continuariam fuit septentrionem versus, atque colli munimen dum impositum,quod adhuc extat, & in delubrum Versim S. Michaeli dicatum est,prope forum Vrbis equinum. Vtidetur & valli aliqua pars, quae intercisa, in Orientem porrigebatUr versus fon tem,e quo canalibuS aqvse in Oppi

dum derivantur, vulgo, der Upoeboro) Indeque haud longe,in lacum Stire, qui Noer dicitur,vallum illud desiij t. Antiquus hic Stesisvici ambitus fuit partim arte, partim natura loci munitus. Sed ut&praesenti eius oppidi stitu & conditione agamus, Danicis do Cemur historias,primum Templum Deo vero & aeterno cond1tum & dedicatum fuisse Stesisvici, ab Erico Rege Daniae fratre Heraldi, quem S. An scarius ad Christi fidem verbi diuini sedula,&fideli praedicatione conuertit, anno Christi D. CCC. XLVIII. Quo numero annorum, ab hoc nostro tempore, anni M. D. LXXXIII. subducto relinquuntur D. CC. XXXV. anni, ante quos haec patria Christo Saluatori nostro nomen dedit. Verum Lequentes reges non diu in ea fide perseuerarunt, ut in Indice latius de

Circa annum, a nato Christo M. LXIV. Stata ciuitatem StesisVick capiunt, expUgnant, depopulantur, fundi tus extinguunt, & Religionem Christianam pessundant. Cessante aucem iam Statrica persecutione, auctus est Gles vici cultus diuinus, pleraque monasteria re templa aedificata. RestaUrata est imprimis Cathedralis Ecclesia, atque opibus & redditibus aucta. Exstructum est eriam ab Anglis, prope forum Ecclesia S.Spiritus, quod adiun-

99쪽

ctum habuit eiusdem nominis Xenodochium. Erat etiam Ecclesia D Nicolai,ex australi Catheoralis L cclesie latere.Quae adiunctum habu1t monasterium ordinis D. Augustini, Orientem versus. Ea aedincia tunditus diruta, &solo2quata sunt,ut nulla eorum vestigia superstat. Exeat&Xenodochium & Sacellum S.Georgij ad pagum eius nominis supra montem. Aquilonem Versus, sed & Illud locum in nihilum est redactum,vno cum lacello, extan tibus paucissimis ruderibus. Supra eundem montem penes Viam qua Flensburgum 1 tur, Sacellum est D.Michae lis Archan i,forma rotunda, Ubi plerisque in locis, anci qua infidelitam delubra cernuntur. Superest autem inteorum monasterium nobilium Virginum monialium in Periansula Ste vici Dos m)dicta. Templum in eadem peninsula, primum pro mercatoria domo ab Anglis eXstructum, Sc sequenti tempore in Ecclesiam sacratum,

plane dirutum iacer. - , -

Ea nunc est olim opulentisTimae& amplimmae Vrbis deploranda tacies,li ad illam pristinam magniticentiam diuini cultus, & opulentissimorum commerciorum referatUr. Sed nihil mirum. Vt enim hominibus vitae suae, sic imperiis,regnis,atque Rebus pub. sui sinc fatales termini. Durat tamen adhuc, & mediocri statu conseruatur Cathedralis Ecclesia Stesvvicensis. Fundatus est Episcopatus Stes VVici ab Ottone primo, anno Domini D. CCCC. XLVI. Ac postea a Damae Regibus Varias redditibus auctus. Episcopos habuit usque ad hunc annum Christi M. D. LXXXIV. quadraginta qUaruor,qui ibidem magna ex parte humati quiescunt.

Non procul a Stesisvicensi oppido, GOTTORPIA Arx sita est, nomen a Gothis obtinens,qui hic olim castra habuerunt,ueterum Ducum Stesis vicensium sedes; nunc Adolphi, ex Oldenburgensi familia primi eius nominis dominio, una cum oppidulo subiecta est, qui arcem firmissimiS Propugnaculis ac muris munire,aedificiisque nouis ac ponte lapideo ornare coepit. Telonium hic Celebre,Vbi Comperium,fertilibus annis ex Dania SO OOO. boum, in Germaniam abacta,Vectigal solutue.

100쪽

S EGEB ERGA

OLSAT PAE Ducatum a nemoribus sylvisque appellationem sorti tum & nUncupa tUm, quasi in lignis nemoribusque fatum; loci Conditionem, & admirabilem lignoria

ablandantiam consideranti, nouum non erit Regio est plana,quae raris CXtollitur m Osib US. & quem inter duos, ptaecipuum exhibet, is minime rarus, situ est perluctando, Scbelli togaeque ornamentis, quibus a nobilissimo Viro, Henrico RanZOUIO decoratur, admodam celebris,inter Lubecam &Hamburgum, farno fas Hanseatici laederis vrbes ita Vt Hamburgo septem,Lubeca vero quatuor miliaribus di ster. Arcem tam an-

iquitate,quam primo fundatore illustrem, sibi impositam, Se ad eius radices Opidam adiunctum habet. Quod quidem castrum, priscis temporibus Aelbercti, nunc Vero SC-geb argiam nun CUPatum, Lotharii eius nominis secundi, A ugusti opera,m clarescere coepit. Is enim N agriam, Sci auorum Cymbratae Chersonesi regionem Canuto, Stesiicensium Duci in Feudum concesssit, eumque Wandaloria,& Obotritorum Regem creaui qui paulo post a Magno,Nicolai Regis Daniae patrui sui filio, interem prus est,eXtimulante impiissima matro ambitioni inflammata,ad parricidium filium. Hic Canutus, in Regia Lotharii i m Pera roris aula, enutritus, & iam Obotritoria Rex appellatus, peropportuna situs commoditate ille ct GS,tura Ultuario opere, montem Aelbercti,in quo postmodum Arx Sege berga collocata est,manire coepit CG- 'US qui de insti ruri munitionis'; praefectus,nocturno tepore aLatrone captus est Adolpho I. Holfat Comate,Vt multorum suspicio est, Connivente, reo, quod crescentem Canuti potericiam , lauistam suspectamque haberer Calauro autem,paulo post trucidato,Wandalotuna,Obotritorum,& Wagrinensium dominium, P cibimus,cum fratre Nici Oto,ex Regum Obotritorum familia haereditatis titulo, per Viria obtinuerunt. Lotharius interim Impera zor,Cala Uti mortem graui ter ferens,a S. ViCelino presbytero, & in Bardvulch, celebri olim Saxoniae urbe; Verbi diuini ptaecone,religionis ergo, admonitus, traiecto flumine Albi,&conscriptis, eo loci, Nordalbingis

Holfati & Dj et marsi fun*qui Nordalbingi dicuntur , quia ad Libis fluvii ripam, in Borea siti sunt) montem

Aelbercti, iam secundo occupatum, Anno salutis M. C.XXXIV. Praesidio firmauit, qui Vt securam huic loco tU- elam, magisque certam defensionem praeberet, Rel 1gionis etiam studium, firmissimum politiarum vinculum instituro sim coniunxit Hinc monasterium ad montis radicem excitari curauit. Quemadmodum ex priuilegio, eidem Moralisterio a Lothario imperatore concessis,perspici potest,cuius quidem verba sic habent: In nomine Dom1ni Dei & Saluatoris nostri lesuChristi, Otharius,diuinae ordinationis clementa a,Roman

bUrg, ab antiquis Aelbercti,& ante castrum fecimus Ecclesiam ad honor em Dei & virginis Mariae & B Ioannis Euangelistae pro fide Catholica ibi propaganda, ordinationem vero supradictae Ecclesiae commisimus fideli nostro Datri Vicetino viro religioso & bonae conuertationis, cuius Vitam in boniS operibus proDazam cognoui mus, suisque successbribus, quos sanior pars elegerit fratrum. Ad promotionem vero ipsius Ecclesiae & ah 1us

rein Pationem fratrum Deo ibi feruientium concedimus,pro remedio animae nostrae,&di lectae coniugis nostrae RiSΛZzm,omnem terram quae est in ocCidentali parte castri, videli Cet,a Castro Vsque ad fluuium Trauenae, ex Vtraqtae parte viae, cum sylva in meridiolani plaga adiacente cum sex pagi S,&C. Ε Vt haec omnia rara & in Conuulsa permaneantam pressione Sigilli nostri signari praecepimus. Data anno incarnationi S Dominicae 1137.16. Kal. April. Anno vero regni nostri 12. Imperii V. Actum Bardevvicti in Christi nomine hesi Citer. Amen. Pribissatis autem, qui post Canuti mortem in Obotritarum dominium sese ingesserat, acerrimus Christianae religionis hostis, mortuo Caesare & Henrico Bauariae Duce,Imperatoris genero,cum AlbCrto Marcnione Bran deburgesi, de Saxoniae Ducatu contendente, principibusque Germaniae aliis bellis occupatis, hac tau occasioneVtens, Castrum Segebe enis in potestatem suam redigere tentauat. Sed cum esset Ual Ide muni tum, & nuutriri praesidio, rebus ae necessariis instructum, expugnare non potuit, quare, re infecta, discedere coactuS fuit, Mon sterium autem Cum suburbi O, & caeteris proxime adiacentibus pagis,incendio Vastauit, te ΗOlfactam depopulatus est Tanclem hoc Pribislao etiam defuncto, Adolphus secundus Hol aliae Comes , xv agriam ob damnum clademque perpessam ; sibi Gubiecit, Holfatiarque Comitatui, quem LOtharius, Bilirigorum extilicta familia,Scnav Venburgensibus concesserat,Coniunxit,monasteriumque alio in loco restaurari curauit. Sub quo trum iurisdictione, arx una cum Opido tantisper permansit, donec Adolphus V. ex hac familia ultimus, sine haerede discederet,&Schavvetabargenses, ius suam, Comitatum Holfatiae Christiano primo Dama: Regi , ex sorore Adolphi V.& vltimi nato venderent,& proeeres ac status huiusCOmitatus illum in sutam Procipe eligerent, cuIuS

ebergense Cresicere qaidem coepit, aliquotieS tamen, cuui Arx Obsideret , Oncrematurei & penituS euersum iit. Quemadmodum etiam anno M. D. XXXIV. a LubecensibuS Chri1riano III bellum inferentibus,ac arcem