장음표시 사용
61쪽
E S A L. I A, Ducatus Cliuensis ad Lippiae ubi Rhenum ingreditur, urbs elegans , munita & populosa,
assctis propugnaculis, & valido murorum ambitu adeo instructa, magnos ut spiritus . incolis gignat,situaci negotiationem opportuno,excellit,unde magnis, & operosis aedificiis, opum affluentla,mercasura cClebri , ca terisque fortunae bonis, nostra memoria,mirandum in modum excreuit,scelicior, si non tam variis peregrinarum religionum opinionibus dissecta foret. Ad alterius superioris differentiam, quae in sinistro Rneni latere, cum vicina Bopardia Treuirensi Archipraetuli paret, ei alia est dicta inferior. Ex prae ter fluente L 1ppia stimio, commoditates haud poenitendas percipit, qui sinistrum eius latus et liuens, statim Rheno consociatur. Non longe hinc Teutoburgum, ubi Caesar cum Germanis conflixit hodie Deviburchvocari putamus, multum V et statis praeseserens; habet etiamnum sylvam ingentem , quae a ciuitate nomen seruat,quemadmo dum olim Teutoburgen sis saltus non longe a Rheno fuisse describitur, ubi Arminius Germanorum Dux Lentulum Varum cum duabus legionibus interfecit , signaque Romana sub terram defodit , quam rem Tacitus longe prosequitur. Sed Cimicam hanc
esaliam Cli uorum Comites, nunc Duces, ut puto, ditionis suae urbem; variis diuerso tempore,ornamentis, animis heroici S eX-
ornarunt . Eber hardus Comes Chutae,& Γeisterbantiae nonus, hic etiam Te isterbantiae Comitatus ad Cliuenses pertinebat ,cuius termini erant totum id, quicquid inter Mosam , V Vahalim,atq; Rhenum situm est,ubi hodie insignia sunt Dominia Comes Prouinciae, pius dc iustus princeps, uxorem habuit Beatricem Bauatiar Regis filiam, Collegia fundauit in Wisset &Noues j, ubi hoc monumenti loco habetur: Anno Incarnationis Dominicae D. CCXXV. Ebethardus Comes, & Beria uxor sua, nobilis matrona de stirpe Caroli Magni,&Luthardus Comes, Berengarius Episcopus Tullensis, filii eorundem constituerunt duas congregationes Ecclesiarum; unum in V vi Tei,ordinis Canonicorum,& aliam in Numa, ordinis Canonicarum, sub Gonthero Epi copo Coloniensi,&c. Sub Arnoldo Secundo, decimoseptimo Comine Cliviae, Godefridus & Otto Comites de Kappen bercti,aedificarunt Monasterium V Vesaliense virginum extra muros,ubi se Lippia in Rhenum exonerat. Theodoricus octauus, Cliviae Comes vigesimus quartus, Rodolpho Habspurgensi Imperatori militauit contra Imperi j hostes,cui Caesar cum uxore dotem dedit mesaliam urbem,& castrum cum praefecitura Ringenberg,& villis adiacentibus. Theodoricus nonus, Comes Cliviae vigesimus quintus, a Rud alpho Habspargensi Caesare Imperi, Vicarius constitutus super Daventriam & Novio magum, a quo etiam Daisburgum & Crane burgum impetrauit. Uxorem habuit Margaretham, filiam Alberti Imperatoris,&Austr1ae Ducis,cum qua dynastiam in mesaliam, S Ringelbergam accepit. Is conuentum Patrum Praedic torum N esaliae fandauit. Adolphus Dux Cliuiae I. inuestitus a Sigisimundo Imperarore in Concilio Constantiensi , Monasterium Carthaucanorii fundauit iuxta esialiam,de Graue, Anno I iT. concedens illis plurima priuilegia,praesertim immunitatem in teloniis. Addit chronicon manu scriptumc Idem Adolphus aedificauit den maest ἱu Deses. Nobilitarunt N es aliensem hanc patriam, viri excellenter docti hinc orti,inter quos Arnoldus ille VVesaliensis,ut in mitori,
Graeca poetica,& historica literatura cuius praeclara monumenta extan 6ita in siiblimi Theologica facultate aeque foeliciter versatus. Quod Exegesis in Decalogum typis co missi, accurate demonstrat. Et alia multa eligantissima opera,quae nondum sunt eclita,quorum plena scrinia plerique se vidissse commemorant. Itaque dum Cornelius Chrysopolitanus illustres Germaniae scriptores commemorat, Ab ulam refert de Homero Vulgarem,qua Grammaticus quidam Deos infernales exorasse dicitur Homeri ut anima tantisper rediret ab superos, donec quaeda ab ea percunctaretur, sed tandem ab ea euocata hoc tantum eum quaesituisse, Quonam loco esset natus Θ certant si quidem septem Graeciae urbes de illius poetae patria Tandem,iustiore,inquit, venia optari posse ar bitrarer , ut Arnoldi v Ues aliensis viri incomparabilis anima muminis indulgentia, tantisper nobis redderetur, ut de libris, quos
moriens reliquit,certiores noS faceret.
P orro intra pauces annos variam sortem experta est haec Ciuitas. Defuncto enim Ioanne Gulielmo Duce Cliuiae tam Elector Blande burgicus, quam Palatinus Neoburgicus quorum uterque,ille maiorem, hic natu proximam defiancti Principis sororem in matrimonio habebat possessionem pro se quisque arripuit. Exorto postea inter eos dissidia, quum Neoburgicus Hispani auxi lium implorasset, summus belli dux Spinota validum exercitum Ciuitati ex inprouiso admouit: unde ciues attoniti, post triduum fere Spinota cum praesidio intra muros admisso, dedictionem fecerunt: qua Hispanorum tes ijs in locis non parum adiutae fuerunt,sic ut in Hispania Italia,& alibi mirifici de hac velut hostili hactenus urbe subacta triumphi sint editi. Factum id . Septem bris Anno Is 14. sub Hispanorum imperio manssit praedicta ciuitas usque ad 19. Augusti Anni υς 29. quo memorabili Stratege
male ab unitarum Belgij prouinciarum militibus intercepta fuit, hac occasione. Defenderant Hispanicae copiae cum Caesarianis auxiliaribus coniunctae magno numero in Velauia, dc Monfortio in Vltraiectina dictione accuparo ad Amsterdamum usque gras saturae videbantur. Fridericus Henricus Nassauus,qui Mauritio Fratri defuncto sucesserat, Buscum ducis tunc obsidebat: quare ne obsidione soluere cogeretur, cum quibus tam de struendis VVesaliae, unde comeatus fere omnis Hispanis petendus erat,insidiis egit. Opportunitas tum magnase Osserebat,quod deiectis veteribus,noua munitionum apera caepta,&Ciuitas magna parteptiesidii, deducendis tam comeatibus quam militibus in Velauiam destinata, nudata esset. Quare per loca fere aperta enixi Hollandici milites intra unam & alteram horam urbe potiti sunt quam etiamnum magnis praesidiis communitam seruant.
62쪽
64쪽
ORIGINES URBIS ET COΜITATUSI REMONIENSIS
quot Heluetiam in quartior disinctam pagos mem. niam xominat, qui poserti temporibus Comitatuta uos μ' se Dominia Iurii dictionibus separat liquido ranisAntust j net ambigiatim Tis=fmannoriam familiam eorum quo se numero νeeensitam. Annalis enim veterum , qus Q Hnc monu clarant,eo cr ωιipostea rH Tremon:ensis ex istim s. os olim pagos, Veledie cilitas se Notium extitisse, qui imperium antiquissimi Osri Toramanno=tim interme sequerent r.
moeria construere o urbis translata e
es in rara sarrare utcunt conseruasset, attamen obfrequentes Hunorum,ael ess ena gentis Normanniea incusones. quibuw rudimensa noua rvis atterebarur adeo quodi εφφρη θήρne θ moti aiminutalsiant, ut eisnam suamnis nam tmri mirasi vi nisὴρ fuὸνis. Semei=OD Anno Aresina MICstoniansi, quem tempore Henricorum Terti' E arti J -- μ ρ ψ M. TVprouis constat seriem lasa fientis Chttigi, eummiseratus. C iam Arsippinam, G pote adstitis=em Deum transulis. Diues Virgini ad Gra V inposterum EEAouitaqηρμπ βm prater annales Coloniensitim,membrana quadam , iis quam i/teres ex AVehitio Reip depra ea, liquido oontestantur Sic enim autopseripit eius antiquissimi, qui se urbis Ama- ρομφ qm ii robitetu iris Magis emi tibi)cri quondam tabuli=edegit. Postquam ino per Venerabilem virum S Annonem Archi cpiscopum Colonientem Canonici Si uidi, qui ibidem per magnificum Carolum Pipini filium faetant iust i ruti & dotati. ad Ecelesam S Mariae ad Gradus Coloniam sunt translati , ea videlicet de cauta,q. at vi Vanonic1 tunc temporis, 1n praesenti loco non poterant pacem vel quietem habere propter prae3onum & raptorum imidias & continuum itie pirum bellorum, nondum ςnim tunc temporis locus iste per fossam satis munitus evtiterat ,&e. Qua doetimensostin quod ipse D. Carsim, mn aurem agrer quispiam ex succesoriuem Regibis, urbis Coileg Iin tu pr mordia iecerit, at ah Annonem Di optim gratia=i Mitipia, ouem indiene tieeedentibm te .rihm. citra Iegitimam cani lim, iri transiatis, cistum tiberos eo praesidio non lem po pe-rρrum cum iactura nudasse. causabantur Ckreγtim ijanslatis tit agrorum decimti squarum nomine certe Hiamnum denario m pia tantiores a Trdmo niensibin quodannis Co Iegio Iersi ΜΠ r nefraudem religioni intulisse Astehiosevis dioedietur, quosdam e Coigogis Gira morum innocentia maximEpraeessentes thidem constituit,adems hac sum Davo Panthaci cmm reliqu- D. Reinoldi Mapyria Colonia hue eititiam riuo se Dioni ae s issem, o integre translatti, eiusdem patrocinio in serram insignivit. Equidem is succ egorei sui memorant γIrhcμ temporibu frequenter stie commeasse, eum Dὸ no Dei rem Eetias utram sedulosis passe Extat i ta adem Reinoia nam prope Sacessiam D. Margaritha quod Archiepiscoporum qiigiqnipecubariter inse=tiis asserituri Ibem, qui os . metusti sesan a diti memoria, etiamnum appellat ur,prope huncsedem fixisse, eundem antiqvitem, hac de causa, sepent mero ε-q masse proditum Sed, eum inica rimum se diimaria D Reinsidi aris tanta hominum multitudini intra O extra GHis consepta hue conscienti non sust et, es tam es, jumptihmpio r*m homi Vm, sinter quos prae ιν Imp. se Comites novilmssorum o nobilibus Boishmanno momiti resertim de Randenrari, S ambolis, Dobhe, deman,a Beres moris a rebri i-ck' 'Hiis prognatorum conjittia an epassim liberalitas stamimiam eLaeis, in mi brevit temporisdatio lares erigerentur,populique,mniag concurientis deaesioni an eret. Demsue Herari Uri Vimeburra Adithiepistym Cotiniosi eo ensu quos Iubberii Deeani. O Conuenem S.Maria de Gradi ri nec non Hermanni Deiani Tremoniensis ut verba liter arx no 3ADt δώ- CCXXXII consignatastum perhihhni qtis PadiatiaVtim nitio intra se extra moenia geres, eadem firma rata in posterum parmaneret, aussopitare viam interpos it. Ergh pernae moet riso adiectasunt, nam adesseu Saeelium D. Manini IH hie eommorantium, sevi his Accedensium Comitumpeculiars, longe ante temporibus praeesse: quod singularibus etiam SerMoriamo orace natium vos moniano ali A Casadium olim bonafrijs Ditis Ataram, istimas, rum ab antiquitare, tum a vereristructara genere, imo Regi Ma V vici nitate, facile marebis Ari Nasurem instituta nobis breuisa, si uri fusissimum nobilium Uirginum, D. Haneisto alacie Dominico erecta Mim maximissumptibus Monaeseria, aue uisatrvi per i bem visendo a es, secoma,Xenodochias ob setitisponere, vim a ilicidinowa, maio=-βmmam liberalitatem eum gulari deuotisnepiseateg, eoniunctam, saris sp er contestensuri: imo eriam incita os os reges intra Amsit. Non ambiguum vero es c non Vindeleindo, a* dii antea em senueranet Domi nis, beneficiν ite iam nomine a Capole f=e auribiatas plerit tamen etiam bio eru a se Regibus reseruasse.Id enim praeter alia, Curres, seu milia sae amplisma igam supra memorauin mi OR agri, Aula quondam νegia. m Itii Vopinquis,pae per mitinas ditiones nidicumiectis arissupari demon 3rant. Argumenes quo Dis, Comes seia in Vitis hic olim Ruius, qui iuncta sibi Giamprisca nobis aris qua damomi ι iners a fluatisne, Borasmannos, id es,Caclesianos dicio uniuersam Re tibi adminis sat Hi autem Reges singialaribus bene eos peν- ornarante PatrimonioDofvinias Sitis Moufον Vistiliarb iampli mi Im, possessammi liberaliter contribuentes. quae a tam sina temporum serie, ad ea=um famitiarum poeros Beso ago transmiserum:qui Regio'-io nomine, striamnum ea iuxta prisea eo uertidini ras ipsumpti etes, salti inde Impinu, u resim patrio Mismate, antiqui- regias seri Cum mero haeredita ta est salisaram ditionum posse A, in poseritare Caroli, ad Amulphum Hl Caesarempermansisses, ab elm msHe. Otto Saxonam Dux,gener a sim, mur die iltad I uso st, ab eo deinceps ad Henricum Aiaeupem, erus posteros translatum est. Horum atate Eunigens barbara, Germaniam gratiiterpopularibunt , sacra is prophana impie remo antes; ρ Hrinil Henriem oriqua annosariaris D. CCCCXX ad Impeνθgube=nactila adscitus esset, fortiter repressi vires eorum, noe iseriam Iae ereper Imperi m auderent, prorsuu fregis ars toneu dis sub Ortone vero primo sui, ia, se suetessore, eram Imp. belis halerno i licitin esset, Huni iterum nouisper Germaniam extu onibi grassantes, Uria falsam quoque gramieV krsee runs: quos Imperatoris exeretem T orimanniam isque sibi tentorias erant) subito consecuam, internerionem concidit respirationei mei m ima opparianos liberauit. Hac rates anno D. CCCCXXXVI. Mira es, eoqj Ioet,ibi Merciem eo erirans, telorum e piris aliaque veraris armatura genera,quandoque erueasiani. Et extat ad latus Septentrionati mrbis secundia moeniafons quidam limpidus, D. Iohannis diam, etitau laetina sive eoiluvies H unorum aquatio, hoc es3,vulgari id omate-'ueumri rencre hactenus appellatur. Anno etiam sequon se,cum Henricm Imperatoris frateν eae sedera Fbε aiao Palatino Θ Gisbario Lotharivia Duce initio, contra Ortonem Imperatorem germanu uumfratremfuscipererit ut rebus D, eo seleret, mox obsedit Tremoniam lToti manni VVitich indus vocati tia tune presidio fratris occupabatur, Cities autemsubita inopinatas obsidione confremar, OfHuna Tanema inon im
νunt.Abeo tempore, Tremonia infide visaris constans permisit. Nam is idem hic Otto cum anc urrandMoenum, Natalitia Chrisifesta celebrasset,si intelligere Diam a lis gena ris contra se ictum iret igitur secta Aqui grani celebraturus erat , tamen muta sententia, Coloniam Nauigio descendit, inde rimanniam quod Droomanni apud Rigionem depratiate seriptum et utpote ad tutiorem ab hostilibus insidiis locum profectis est. Cumi Paschales ibiferias, cum Au uapraeerib- rite perigisset, militem ibi contra Ludolphum is Conradum Sueuorum Duces conscripsit,expeditionemj inde suscepit. Nibi ostea memorabile de reb- Tremonensium orat, ad Henricum vj jur secundum, qui cum uxore tua Cunigunda, celebres Die Imperj eonventus,atque Comitiveregit: in quibus Padibornensis Ecclesiae Antisses Meruvvercinsuam ips- matrem,capit apud Baserem Imperiit ordines Nam peregis legitur, quod osvo Theodoro quem charum admodum fratri Mnnυυerto sciverael arasci quadam crudelitate,necemprocurarat. Hanc tamen, cum preces omnium procerum indignante etiam iersumme ipso Episcopo tandem ct vix agrὸ rapitali siupplicio liberassent, Imperator mitiore aena ecutus, bonis omnibus exuit, ea possessioni Ecessa Padibornensis adiecie, perpetuos deuouit. Quemadmodum vero regnante hoc Caesare uecedentibis duobus non parum es ruit Tremoniensis Re pubL Sic ab Henrico IV. εἰ dem non exiguam perpessa es, potissimum eum aut M LAMIs Saxontim plerique troceres,ob summam eius yrannidem res ustuas moliri, Ab eost deficere cogerentur. Annonμ tamen Archiepiscopi Coloniensi AEum rarate apud Castrem destis factum est,ut equarsubditi iret, et oue ingratiam tandem iterum redierint. Ab Iempore quietuere donec μα- cm Barbaros Henricum Leonem eis Domin , ab
a eram uiditate ue perfruebatur Monstratur adhuc in urbe locus, ubi subinde Imp prestribunal pro dispideqtae Iure interro Anxibus resson isse dicetium Quod Chronicim us, di Monacteriis disertu merbas ausatur. Coepere asit tum Comites de Aliena poserta remporibus, de Mare cognominAti, Asic rarorre Pro c uvetusti a stirpe,genus dueentos, it prioγει MEO Gri Diam ouibus urbs Tremoniensis, vicinitatis ergo, aberna pace disidiis penumerὸ votat istum Emessiret si mim de Mar agros pram m i orumpopulari, commeatiam Geta insta it -ram Misit reddere infesta: velob id quoque ferocior quiam Unitatem Engesserti de Valumbem, Arct episcop3 Colomensi quem is ipsum ciuitas infensum habui e nupse eo, e Grai Eiuiam tae remporibus memoranda ista sereses in Deo AN MN ,seu reuiserich,hod e ricto, o mum μή urbem iapidem, edita es,ex. qua, Comes Engessererin eontra Saxonia Dinem MyEpiscopos Osiuaburgensem, ct Padibornensem,non intruemam tamen victoriam reportauit.Cecidere eo con multi mpram ροβ V 'nalia nobilitate,qum e Regum Seo
66쪽
reddita,renatius eriam, quam anete incendiu fuera m ,paulatim dies, ea sunt Cuo etiam eo itiri res ab hostilibus incursionibm cperta tΠcumberent, 'mei stis Italia uere,praesertim cum Marcanu Comitibu3,qui idiotelea ad annum isque 1 3 . ab omni iniuria cestierunt. Tum vero novi controMersarum Adbi
Sedproditio hae mirifice, arqΗe ad anκales νε serunt ditiinari detecta erque exeabiendiem ari nitu/auefacta est cuim noUrne anniuersaria ctim I reces asenatu inritrura MD. M Aenus cum summa omnitim Peucraone quotannia liberata Reipuόlica ergo,obseruar arque celebrata sunt. Simul trSuri vero hω deniquesublatita, ainfimo deinceps aeripe Enees His emoniensibus iungitur,Reipublica eo=tim defensionem ricipio euius etiam foederis in Saxonia meminas Cra ius, euident: quc te sanor tirem maiora Comutis ilio Annostari I et g .consignatae, Senatuit tradita. Id sum foedus anno 13 6. renouatum es j quanun se aliquot menses VI i Emtis Comes de Monte, Dux uem Iuc censes, Comes Cleuelis ne momam ab esuri, cum non ditias ditim manu in toris ante irie conficerenitidi sed obsidio fac inter uentu principEm nonnulgorum Mura es, Comare tamen monti retinia, a -- hiabat quamque metu obsidionis a catilbus exto=qtie=e syerauerat, plane' saro. Post brennatim ruero, TIGracus Dominus ae Dinxiachen, e Conarum Marsensiti a milia. τιν ιν-- qui/to animo,tonitin is ibi nonntiliis aliis Comitibias ct E--κibtis, se reciales, hostilitarem oppidanis denuncia qua alti contempta cumque aperro marte rem ille gererepotis non esse a roditionem censuit occtilaris nimirtim in freno, quo lauriris in ανδ m aduectum est nonnAliis militibus, qui diurnas ad portam Excubia r reuisso iugulatis, ad itim reliq- --idia minos cohortἡ clam abdita, arefricerent Sed tidem qtioque an Latine εper Excubitores deprehensi,mox poena ctim aliis, in roe proditionDconseris j in foro ambulatis re iri tittierunt. Ciaius etiam anniuersaria Deo mendi igrati umactiones olim piab acae insitura, in hooiernum visis lepus conceIebrantur. At grauior ostia annosalutis M. CCC LXXXVIII. Muiessem potentissimodium Principum obsidione tria Tromoniensis ireptim premitur, cuius primarius auto r se Dux Hideris 4 de Saluerri urchiepiseoptis Coloniensis exfieis. Elesti dies enim steliquique alictilias nominis Principes, m ob VVeneritii Im ignauiam, quodcunque sibi libἰrAmfuit,licere quoque in animum in merant. Is igietiri ne non negotium rictὸ
Deeederit insocietatem belli secum traxeras quoqtie Archiepistopiam Mutintinam ct Treuerensem , Di copos item Ratis ponensem, Bambenensem, Padiso ersm, aeqvie O abisse ostnum E apia irem Ducem,nec non Fridemetim Comitem Triarinum Rheni: Duces quoque Iuliae se Montis cum nonparua Abstrum Comirum se Baronum manis, quibus se istam civi, afoederis iampridem eonstitutasscia=eterae Eve eritis Comes Manensis, quem is comit bantur Henricus Discopui Mora steriensis, Ciro Dux Aroni mitensis, Gete CismridaTbialinbori Gera Comes de Reebetae, Orto Comes Holsaria is de Sesa υGenbori Domani item de Stenuoris,Mlmis, ct Burchgrauim an onberg, cum nonnialiis alijs Earinibi raritis eedito,iam a Iu 'Undique contractis copiis a nemine remi po se, neque dissciis nunc fu r m,infectam utriqDe, se nunc ob Imperatore neglectam deseditamqua GHem. Disditis, Aia. e tantaque potensia facile posse edoma=i Castra igitur in eo ectu orbis undique gere, ius obsidere, Ciue sine intermisso ne,coisi sim laeessere, tormenii, igni is Aia. aea j octave neu Sedit is endiario malitiatrater suorum prasidia satis antea instructi,hostium impressones parui facere , imo etiam emptionibus quotidianis in hos ira .isa . ea s=i qti radas age=e,hosemque muris ab cedepe coegeptim Nihilominus in obsidione pertinaces Principes , per annum integrum, se nomm menses, erectis hine isde, Da Gmmotu im Ha=ipue ne parenturis se mtinitionum muria tandem Cities ad deditionem cogere nitebantur . L am in rem cum antea νηue abunde prosperum est, ct hi ebriam, iis ea am te die. Admpiacis igitur mentioncm deuentum est qua cum frust saepius, interuenita nonnullarum Principum tentata esset, ra dem a qua Mam misi ram mphitim L. sam εν--ἡνimicitiae asstin me conditiones nonnullas exeiperent, ct tranquisiitatis publicae ergo,partem aliq-m belgicorum sinpluum ides eis qtiaeuispiaeim militia sti, o seti ε=stierant. Quam re seu apublica erecta,documen que consigna sunt, atque ira ab obsidione diu rna nήem disice m. qua tot f so admotis misiatiis hia. ri Mis biti,i Respubi haesos emia rae temporibu, eum collige esese debes ei. Ciuili discordis,atque intesinis odijsperae rota conciisset. Nam seditione excisar eives Ma separam inrise vi iti=hane, in carceres conseitini, ex minculti causas dic e competatis. Stia enim incuria peculium Reipubl.diminutum, ararium ex ausum,telonia urbis me igialias o iis rara Odisiam distere, imo ad redhibitionem eo egere. Senum vero liere culpam hanc in bessa retroam,obsidioneme nuperperpessβm, sumps si immensespropterea erogistis pej stis, a sT,ibunal Casa=uprouocarer, tame excessario haec netiri uri audita est,adeb mi virium singule de sui facultari AE denique conferre,omnesque aes alienum soluere eoacti M. griis is hisd ὸntam me in MasEorum qiai hactenmas ipsis Reiptibi in nabilis e Nobilibus tantum fami*s legi consuluerar, in eum deinceps ex sex qtio se Tribti saetitii eo iuri ponester quod anno primum salutu M CCCC permissum, denique atque isti receptum mnatra telaΠtur hac ratione discordia morusque ciuiles tande optri,paei ptistiee 8γν -- m eo entum est,it accepta illaraque mitiria'rpetua obliuione degerentur. Vulam tamen hoc Reipubl. infictum,iemam multorum annorum medelam missus,pis, donees. frictis eiuri parieuio paribus cum Senam optimaribuιά moris aduigilandum esse decreuerunt,ue Resubrica detrimentum caperet. Itaque ut ab exserna quoque violentia ratioris si is,
C/Mitis patraeinium irbis in rebus ducitioribus acceptis es nominemtituo tribus missibus renis i scipium. LVibus se quoque sim eiuSAdolphm in Cone Constantiosi Diaraim, rati insignitus. Anno midelicet M. CCCC. πιαι ma die etiam etiam parens beneuolenti onte ob ingit, Pos quinquennium meroperdurantibus in timum statimis in is Arit
is obriditis de Moerse Archieliscopus Cotinior temporalem quandam sui tutelam defensio miserespostularet si ciperet,quod tabula rim anno M. CCCCXXIV. eo gnara tib seri a laeuienter eonusantur. Histe quoque Gerhardus de Marca anno subsequent eme: obfrinxit,ut tanto validis eorum praesidio contra fratrem Adolphiam eommunire , , eii 'o histia st serot. Sed longum nimis fore persequi foedera ista omnia atque amicitim toties renouatas , qua deinceps inter Adolphum, item Iohannem Ad phistium Diaram cuti. sh Θ Gmilem de Marca,eiusqnesuccessoremo filium qtioque Iohannemdenique cum ictori o Principe ct Domino D. UVilhelmo eiusque parente Ioha8na Diaeibtii lia. σου tib=um, Momis, Comis Amide Marcia, ad haec nostra usque tempora intercesserunt, quibuη omnibu ro jectum es,vifirma X Reipubi conciliarestir, vitiarum maioriosissulti iti=.omm/ditia ilipo citros essent liber denis Ius i iam aquilaw riter ωbdisos iam a multa Annorum seri nulli dis se inurrupta viguerint. Sed da origine aliae in ementis vi reris Re publica Drimannorum hac breuiter' atis. ne tribus quoque merbis demdnstrandum est:quantis olim hane Ronet .1 orauite se communiuerint, se qVomodo integrum torim urbis se Comisa m Itis maio=- Abias HSenaumpo tamque Gemoniens felici ἐν deuotarumsit. Intre vero ιδμicia vir Regib quon m M pr hoc non in minimisponendum. Luod omnes sententia H m eis tritie aptim,de qui5m Δόitabat napud Senatum /im mHis re irendae essem inter Rhenum Vk eseram de omni με ut habent turi verba ri Daribtis ristonia Dasiani ii ab mano Imperiis eae sapastra Alpium, sec.Simili er quod is D. Imperatore hanc libertatem impum erantne vel 4 mandatum ipsius vel alterim mitisquam Prinei Leaeraratim milium Melpestriati s m adpretiandum euocari,aut qui illim militiam cogerentur sed munition msuarum adsensioni in moere tantum relinquerentiam fmditem ab omniam misi a libu tesonD. Misisthus repra maris libeνi mndemnatietis Romanum Imperium essent,neve quoquam ad rern sudicia inuiti extra territori iam uiam es et rantvij. iam Mariiqtiistis Mevia eo uetudin quam Hid iri quoque Meundi Lud vici rem ct Caroli IV. a thori te se H omate abunde projectum esimc aiarem Hiise retitia. M uisitim se si eniaminari concessa iitispriuilegia,quaqωe alim saltis=iter apud ipsos constituta fuerunt, Antam ρομή- tero conciliarunt ictis dignitarem,m nouastia oppida m-DUM ia. Mari ΡbLeorum normam componere exoptatierint di constat Annonem quendam ordinis Teutonici,oli 'Liuoniam Magi um,in recons a se armis domita subacta tia Ciamniis, o sedum Urvixisse,nouamqvia Poemonia via Mi idiomare Dorpte, hodie etiamnum appellata vocasso. LV cum ad consuetudines se pubiccita urbis Trimoniensis Gnfirmari v. is, mi a Legarisne, earum exemplar a Sena Deile imperiatiis, ut in ipsis liferisopatur,rum quβ mram form is, Ims luris M. CCLX Rad eum transmissis,miripeos. Forio esse, mirati mphia ct disionis Tremoniensis asta Regum ben dentia antiquituου penderet, tamen paulatim cum domo Sa nica Imperis dignitas translata esset, C arasi stadiis iis res /hatia mersarentur,se reditarim esse coepit,ea ratione, me Comitum successor effudi eum nomine M I - liberum Acciperant. Hi igitur medietatem Iuris sui demiam in Satiatum , his suistis,quod luculenter demonserant Iiaedia a Conrado Comite atino M. CCCXLIII. Senatui trair qui ui Munatio m maioribus suis quondam farum, stibrariis lusim istari habὸriique eonfirmat. Parrito igituν aequabili itiis Comes Senatu Iu dictionem dein annorum seris,exercuerum,donec Ioannes Mechiuinadquem euasi uis is fis milia Lindδhoolana Comitati demum deuolu in marialeream quos medietatem cum gladij n nc omni nec non rure possessioniburis stiis initiess, eis io iis nim,sem Iis i transferere mam translationem Maximili in Imperator anno salus, M.DIRRegi uo diplo με raram habet arque confirmat, integrum Aineeps Comitariam Friti . ti bis O Mnaitii etim BVRGGRAVIATVetarime non ure uniue opermitum, liberit 'μῶ nomino, utribuens. Er cum ab antiquiem recepta consuetudine, bini ranstitis, iam pli iti manthiarios tum gena Imperatorispraebentis a veteres Membrana te muri comitatu Iuras erant accipere, men hic mos deinreps in destietudinam abiis. Καὶ distatim anno M. Ibin Carolus V. m. I HiIMando de Ni is cognomento S. Namen, solita iuramem prastanti,M manu Comitatum hunc tradidit. Et Cantistiti odies DD. 1 . . hie Lamb/ris illo Dismaro a BὸνΛGord φανδ inimirum Ilioque vetusa appetratione de Apri area cumminari eundem quoquesul eone ea verbo m fis mulis tradidisti Senaim uisar,sae rationeteγ Ῥrbem se Comitarem uniuersum absolutapotesate uritur, Mirum qui diramentis quotidianis se eam visitabis his criminatum coninuosis, Pratorem Vrbanum ab antiquitus recepta consuet dine,proceresolet. im radio de
cista, sin dubium vocentur, altam ipsim Soamου senteni se remi
67쪽
ur estp iae post Moriasterium opulentissima,amplissimaque, ut quae decem populosis sit di- - R ς JΤ P - VR RVORe C fixum, & Vnam earum munitionum fuisse perhabent , quas W1 dehindus. mRgDum UgmtRVm bellum gerens, aliquoties deiectas Aconuulsas repararit , quales etiam Vg. e sent. Verum alajeX Cronicis Coloniensibus & ssimul ex annalibus ciuitatis L1ppiae referunt,
oistiortissimum propugnaculum fuisse sub Dominio Coloniensis Episeop1 Dagobertium enim hoc . R pug a d e ellata ue Saxonibus,rdem dedisse S. Episcopo Cumberto,qui eius filium Simbertuis in-U Trat. Verum de ista donatione nih11 referunt annales vel Ecberti vel Corbiensi Monachi, vel Crantali, vel Oleuingss. Hinc commun1 aliorum sentinacia perhibetur Susatum ad ius Coloniensis Epilcopi venisse , Quum
4. cum Canonicorum Collegium, D.Patroclo,qui & urbis patronus est tutelaris, acrum. In eo hoc tempore Praepositus hy ςφις bi Ominis Godefridus Gropperus Agrippinas Iureconsul us,Metropolitana: Coloniensis Ecclesiae Presbyter Canonicus, V eruditione,magnisque legitionibuspercelebris. Martis etiam stadiis animo, manuque fortis. - bi C Vt ij priuilegiiS & immunitatibus Susatienses gaudent inter quae id comprimis memorabile , quod prae ceteris We haliae
Eppiuis,noniolum inproprio verum etiam vicini Principis fundo, cuiuscuque generis feras venandi ius obtineant. Vtitur praeterea Vrbs iU
IouinciJs pullum,omni exuerat seudi dignitate.Tum & Susiatum coepit parere Ecclesiae Colomensi usque ad tempora, anni M. CCCC, quando Gruatientes amicitiam Adolphi Cliuensis Ducis affectiacimt,quod se dicerent ab Archiepiscopo in antiquis libertatibus archa-TI. iraque ad Ducem Cliuensem defecerunsicui saluis immunitatibus antiquis, sacramentum fidelitatis pciestiterunt multis interim nuncij Sa uteriS nIm, atque Inde missis ad Ducem, ut abstineret aliena ditione:ad urbem ut ad cor rediret, agnoscens quem debebat Colonien--ζm rc pix pum minum in temporalibus & spiritualibus : sed cum toto triennio, his atque alijs vijs nihil proficeretur,ad arma peruentum ex . Ioannes Cliuensis Adolpni filius,tum filiusfamilias , cum valisto praesidio urbem tuendam ingreditur, salutatusque a ciuibuS In CP Satque defenser solenni iureiurando inauguratus est Tum validas colligens copias ditionem Cliuensem ingreditur,urbem Xancte' m Ot One cingenS, quae media ex parte,Coloniensis erat dominii quam cum vi coepisset,inde red 3 t Susatum, passus est; se ibi obsideri heodoracuSautem Archiepiscopus comparatis copiis ad obsidionem se parans,multos sibi confoederatos conciliat Monasteriensem HINQum IocentuΠόα auos Comites. Venerat etiam illi auxilio uenilhelmus Landgrauius Turingiae, Dux Saxoniaeruter agmina si1a Linens duo miti ia quingentos ex Bohemis,homines armis iam d1u innatos, & qui sine exemplo crudeliter deisuirent. Hi in ipso itinere, Ioannem deT Oya Comitem Osnaburgi, a ciuibus vinctum, solis comminationibus a septennali & tam archa captiuitare,in qua se vir procerus erigero non posset, in sublime relaxarunt. Solus Rodolphus Traiectensis Episcopus,& Bernardus Lippiae Comes, partes Ioannis tutati sunt. Adol- Darctaram tomima. ea cum ea non derrerent ciues,apparatis magna multitudine scalis, statuit variis simul locis inuadere murum. Erat ea scalarum multitudo & id roboris, ut in una tres,aut quatuor 4n quaque starent, M ascenderent. Oppidani aduersus ea miserunt lapides Mirabes sed omnium erat valid11simum defensionis genus.Sartagicies in inuris disponebant per interualla subiecto igne, pultes in aquis bulliente feruore miscebant. hunc liquorem capacibus vasis,seruescentem fudere in armatos,scalis incumbentes.Exuperabat ea vis omne genus tormentorum,iri ipsis suis armis ardore excruciati suffocabantur.Tormenti genus incomparabile.Tali tum modo defensi muri, periere exstandentinus plurimi, qui pro sao aebito primi venerant ad arma. Nam Bohemi facile cessere indigenis honorem, ut militia prasati,primiustent in periculis. orchiepiscopus eo accepto incommodo,oppugnationem deseruit.Ex hoc tempore, Susatum in iure Ducis CliuensiS
Haec partim ex Saxonia Cranteti: partim ex Coloesensi Chronographo,partim ex manuscriptis,excerpsimus. Ea autem quae sequutaru ex codice manui cripto in Bibliotheca Dominicanorum Susaren annotauimus,cui titulus,Mappa Mundi Magistri Iacobi de Susato, &c. In V estphalia etiam inquit,est Susatum,nobilis it a ciuita' , antiqua & praeclara pulcherrima & ditiss1ma inter caeteras N estphaliae ciatuitates,abundaUS opulenta,&populosa, in campo plano, inter agros uberrimos sita, muro duplici,profundisque fossis circumdata, turres triginta,sex principales,altas,firmas, ac pro defenuone dictae ciuitatis,si opus esset, interiori muro annexas per gyrum habet, Ac bene municasI1abet,1nquam &decem portas ad diuersas regiones extrum praebentes.Sunt ib1 plures Ecclesiae,pulcha: Sanctorum laudibus,sumptibus lor1osis consummatae, inter quas magna est famosa Ecclesia, mirae magnitudinis, turri maximae altitudinis, gloriosi martyris S. Patrocli, dictae ciuitatis gloriosi patroni. Ibi collegium Clericorum die noctuque Domino famulantium. Ibi religiosorum sanctimonalium pulchra monasteria,quae circa Dei cultum diurnis nocturnisque horis,diuirus obsiequiis,deuotii 11 me in sanctitate occupantur. Eratenim hac ciuim as oppidum olim inclytum regni Angarotum,& postea caput Ducatus .estphaliae, ad Duces Brunsvicenses deuolutum, sed ab Henrico Leonis,Duce Brunsiuicensi deperditum propter crimen laesie Maiestatis,impositum eidem per Frideri cum Ι.Imperatorem. Anno XIV. sui
inperii ab ipso patienter in poenam receptum,& ab Archiepiscopo Coloniensi Reinoldo cum toto Ducatu Nges halice usque ad lagittae jactum in Rhenum gratiose datum,& sic infe udatur Quia priedictus Archiepiscopus,praedicto Friderrco in obsidionem ciuitat1s Mediolanensis, in qua fraudulenter dictus Henricus Leo recelleriti fidele praebu1t auxilium, & constanter Insuper & Philippussuccessor Reinoldia Friderico Imperatore iam dicto, pretio quinquaginta marcarum puri argenti & semitio corporali fortissimo & multiplici comparauit, sibi suisque siuccessoribus a Pontificali dignitate perpetualiter incorporauit, voluitque sibi de consilio Ducatum hunc emere pretio tantillo potius quam in beneficia accipere propter maiorem sibi firmitatem.Hactenus ille.
70쪽
ESTPHALIA, regio formosa ac nobilis in ter Visurgim & Rhenum fluuios sita,in Hassam fere recurrit,& ad Septentrionem Frisiijs se sociat, multis & varijs Comitatibus, ct illustrium, nobiliumque dyna-i ijs, domin 'jSque distinguitur,quae multa Roleuingius, &post eum Hammel mannus, diuersis de West-phalia tractatibuS commemorant Inter ea quoq; Comitatus est antiquitate, auctoritate, multisq; com moditatibus caeteris praestas, Aren spurgicus,cuius possessores de Comites, maxime Fridericus, teste Gomoelino & CrantZio Westphaliae s Comites scribebant.Sunt,qui Angersperg, haud secus,quam Arnsperglegunt atque pronuntian quasi ibi Angariae Ducatus inceperit. Quod tamen cum historiarum veritate minuS conuenire videtur,ciam Ducarus iste,ab hoc Comiratu,separatu dominium Gemper fuerit Coloniense enim Chroni Con ,Angariae Ducatum prope Her ordiam, ibique primariam totius Saxoniat Arcem & munitissimu propugnaculta constituit. CrantZiUS lib. V. SaXOΠiα cap. 2y. commemorat,quomodo Luderus Comes de Stoppelbercti,& Arnsperg filiam Comitis de Northem duXerit, cum qua est istum non solum Comitatu consecutus, sed etiam Brunsvicensem & Luneburgensem ComitatUs, quos mater praedictae filiae adduxerat in dotem Comiti de Northe. Fuit enim Luderi uxoris mater Gertrudis Ecberti Marchioms Saxonis filia, quae Consensu imperatoris IHenrici IIII. ista dominia viro dotis loco, attulerat. Itaque in Wesiphalia habuit sine dubio partem Comitatus de Arnsperg, cuius sibi vendicaui t ti tutu,& multa iam etiam cosecutus erae in Sa Xonia dominia Luderus,quibus hoc accessit quod Henricus U. et attribuerit magni Ducis sitne masculo haerede morientis, Ducatum, ad Visurgim, propterea, quod ei nauauerat operam contra patrem Henricum' IDI. Et qu1a tunc omnium Saxoniae Principii haereditate consequebatur, sine dubio etiam hoc Consecutus est deincepS, φ adhuc reliquum erat Saxonibus Heroibus in estphalia ex istis domini js,quae paruerant olim Wedchin do&eius filiis. Et non est dubium,quod non paruas possessiones vel dominia habuerit in Westphalia, quia praeter id,quod ex Saxonum Principum haereditate habuit,fuit ei quaedam pars Comitatus, de Arnsperg cuius titulum gessit: quem Comitatu amplissimum fui me vel ex eo constat,quod Fredericus Comes de Arnsperg, qui se Westphaliae Comitem sCripsit,& tunc vivente Ludero partem Comitatus tenuit ibidem, potuerit suo tempore omnes fere reliquos Westphalos subigere,Coloniensem, Monasteriensem,& Paderbornensem Episcopos, atque alios: Et quemadmodum cum Ludero aliquado op pugnauit,&Vicit Henricum V ita rursum idem Imperator eius opera usus est, Contra Saxones : Historiae tamen non referunt,an aliquid amplius praeter istum Comitatum vel potius eius partem ab Arnsperg habuerit, postquam auderecse scribere Comitem Nestphaliae,quia Ottonis Bauariae Dacis & Saxoniae filia fuit Friderici mater Luderus factus Imperator, non habui t masculam prolem, sed Gertrudem filiam collocauit Henrico Superbio Batiariae Duci, huius auus maternus erat Magnus Dux Saxoniae Cuius Ducatu acceperat Luderas, ben eficio Henrici Vi quem tamen postea oppugnauit. Et ita Henricus B auarus cognomento superbus, redit ad maternam haereditatem,quia Lude-rus imperator, ei in dotem attribuit totam Saxoniam, sub qua etiam erat pars illa Nestphaliae comprehensa. Ex hoc natus est Henricus Leo, parens omnium Ducum Brunsvicensium &Luneburgensium,quicum diu omnia praeclare tam
in Saxonia, quam Westphalia gessisset, excidit tandem gratia Caesaris Friderici Barbarossae; a quo ex sententia PrinCipum per publicum decretum Gossariae omni honore, ducatu,& benefici js ab Imperio habitis, exutus est , atque deinde domini a urbes, ditionesque suae, ad diuersos Imperij Principes peruenere. Arnspurgicus autem Comitatus, quando ad Episcopatum Coloniensem deuenerit, non una est historicorum sente-tia. Crantius in Metropoli scribit. lib. 6. mod cum multis de causis, Rnno 1164. Henricum Comite ibidem obsedissent Episcopi Coloniensis, Paderbornensis& Monasteriensis, atque Henricus Saxoniae Dux qui fuit Leo, eiectusque Comes tandem sit Castro,Verum ira receptus m hracia na, ut post obitam suum,co signaret Ecclesiae Colon iensi Comitatum , atque ab eo tempore putat CrantZias Colonienses Archipraesules, totalia illam ditionem, antiquissimae istius nobilitatis
Coloniense Chronicon,aliter Connitatus ad Episcopatum accessionem refert, ex historijs Episcoporu Coloniensium, quae manuscripta hanc ira commemorant: Conone Archiepiscopo Treuirensi, Coloniensem Ecclesiam gubernante, accessit eidem Coloniensi Ecclesiae nobilis possessio, videlicet Comitatus de Arnsperg, cum uniuersis castris, terris, dominijs,luribus& pertinentiis suis,hoe modo: Godefridus si quidem ultimas Comes de Arnsperg,habens uxorem nobilem de domo Comitum Clitae rasilum, Cuna ambo ipsi ad senilem peruenissent aetate, Sc liberos non haberent, idem quoq; Comes statum Coloniensis Ecclesiae in part1bus Ducatus Nestphaliae concussione guerrarum, ac atroci bellorum & iniuriarum incursu, tempore Vitae siciae multoties perturbasset, tandem, sanae mentis consilio, suae Conditioni S tempora re- Censens,&improvide gesta, meliore Commutatione fatagens reformare, idem ipse,pra fata sua coniuge Com3tii similiter annuente,contulit donatione perpetua inter vitios,dictum Comitatum de Arnsperg Ecclesiae Coloniensi, cum
eastris,fortali iijs, terris Sc dominias,hominibus ministerialibus de vasallis, 3c cum omni patrimonio & attinentiis dicti Comitatus: Quorum quidem nonnulla de castris, opidis, atq; iurisdictionibus eiusdem Comitatus, antea ad ius Coloniensis Ecclesiae iure dii videlicet domita ij pertinentia, ab eadem Ecclesia in seudo possidebat. Et ut huiusmodi donatio praefatiComitatus pro firmiori subsisteret stabilitate, ipseComes cessit personaliter dicto Comitatui adhuc u lues, almittens realiter possessionem castrorum, terrarum& omnium bonorum ipsit Comitatui pertinentium Coloni e n si1 E cclesia supra dictae, Recipiens pro commutatione cessionas huiusmodi, certa alia bona Ecclesiae ad aestimationem redituu atq; prouentuti ipsius Comitatus, videlicet, nobile castra Brute, cum suis pertinentiis,& nonnullis aliis prouentibus atq; red
ditibus certis, ad vitae ductum ei dem Comitatui assignacis, retentis duntaxat praefatae Comitissae quibusdam castellis &tionis, oro suo dotalitio, in diisto Comitatu pro ipsius vitae ductu. Idem quoq; Comes, paucis postea superstes annis vita disce est donatione quidem praefati Comitatus, ipsius obitu confirmata.Haec, ex manu scripta EpIscoporum Coloniensi
A tempore istius donationis,Comitatus Amspergicus, penes Ecclesiam Coloniensem permansit, cuius praecipuum Opidam Aonspergum, a d Ruram situm,arcem editiore monte adiumnam habet, gratam de commodam Episcoporum residentiam, ut quae iucunda simul & utilia venacionis CXCrci Lia,Piscium item COPam, Ox praeterlabente Rura praebeat.