장음표시 사용
111쪽
23 DE RERUM VARIETATE, ciora sunt, tu ob c ore intus coalitu, tum ob inopia cibo. rum. Cogelantur aut ea mina, o Ircus, o mare ipsium, nedum stagna, adeo ut peruia sint iter agenti b. o pondeara quaeipsustineant. Pisces uerbsub tam dura ac profunda glacie si ocemur ais intereant. Ligna utro a frondes frigore ccata, uelut oe sal, dum ardent terreo a aqueo, in aerem repente conuerso gelu enim terrem est crepant, o maximum sonum reddunt. Vt apud nos lauri froniles o iuniperi ramuli. Omnia uerb uasa inbbrumenta s lupide fiet ilia, vitrea,ferrea,aerea, saxa quo φ in montibus aecampisspontefranguntur. Contingit enim eis quod a constriariis a machinis: frigus autem Lehemens concreto humido interiore constringit. Breuiora mim redduntur quae iccastasunt Id autem praecipue,ubi boreales uenti flant, oposipluui s. Claui quoque feris aut parietibus infixi, perse excidunt,contractis part ibus hi inc inde proximioribus ut fora, mina dilatentur Lupi uerb oe fer ob famem saeuam,genatem. imbellem inuadunt minatim tuguriola, o homines ac pueros,mulieres s rapiunt, ac devorant. Inter tot autem immensi frigoris incommoti, pauca haec commoda sentiunt. Pisces, sex mensibus absquesale recenterseruanatur: carnes,toto mense Semina,mma cum usura reddunatur, concaleo io ob niuessolo . Ips tutiores sunt adueris s tyrannos non solum paupertate ipsa ,sed etiam locos si Gltatis r m dincultatibus. Calor autem non proprius est elemen. opera. torum , sed uis quaedam ut dixi ccelestir , ob id non adeo noxius, fedfalutaris,ns quatenus miscetur siccitati. Sicacitas enim, squaloris muter eis. Squalent cuncta mortalia, o saxa ipsa eanescunt, ipso nomine borribilis, fed magis re fa esisqualor. Senectus non mala esset, fisqualorem inni ΜΡ coni Mereti exedit, rumpit, eorrumpit, deturpat,iniat,
112쪽
ularat,mutat in deterius omnia squalor. Ab ipso nulla re, demptio, contra illum nulla defensio. Exacuit serpentum uenenasiccita sedserpentes ipsos no iuuat. Omnia pusilla reddit βd nes pulchra,nes facunda. Calidum uero si huimito iungatur, omnia auget,secsidat et perficit, Dium uearo denigrat corpora. Sed de his alias dictium est.
S T in Iange Melanaste terra nigra,stituminis ex petroles particeps,cerae lentorei usu no ab milis,nam ut candela ardetria uidimus apud Arniepiscopulegatum Pannoniae regis. Sed haec olim mihi, vnunc aliis, qui ea quae de lapide ac terra Scotica scribemur, non uiderint,adrnhratione digna dici poterunt: at cu ipsum lapide candela instar ardere uiderimus, cessat admiratio Inter Parhacama est Obile valles, iuxta riuitatem Megum occidentalis Indi ferunt maiatum: cum s nunquam pluat, nulla aqua planitie illam irriget, prouenit tamen aetiistini incolae hac arte : Dicor latos ac profundos faciunt, ais in sarda grana matri coponunt,a itaserant, eos modo prouenit: tanta uero esse copia sardarim, ut sufficiat adferen, dum pro tentaculo: efficit dat esuria ut humido pingui alatu recens semen ipsa uero terra, bismi pingui crasso praedita es ais ita nutritur. Cunis assurgit ros noctium, quae semper prope XII horas extenduntur,alit plantasiatque ita producunt semen arbores aute quae copiosiore fuci co undat, uix ferre potes . Extendere licet hoc muentum
ad fi Vm,abass herbas,tum fructus in aridis locis. Conitingit etiam saepe, ut ima ob caloriarida insuperficie, in
ins Terra ard taut candeis. Terra quae sine aquRfertilis est
113쪽
In Colla axi regione Ferit, papa 6ttit beris ger ΦRRV nus , quo pro pune ut titur, gignitur Q in terra: ita natura prouidit sapiaer ubis: iccantur,uo rur rip ct uno. Eae iis quida sunt diartes bacsola merce, qria in pro inciarn PO, t Ust,deducebat. Firtianae,utd: csit, radix haec hiarcamur,
gemone bimilem sorma est castianeae suauior grestu, dietur cocta,uel ut dixi) in farina reci 1 l Irr enuur citam apud alias gentes eius ein Chersonesi, tultit apud accolas prouinciae Quae in uerbs pias esse, cur haec terra aptior sit hitic rei itu illi 3 Atque inter bur, qxare Sleba ut
gli aut arena. ut mons siauigem uigenitur quaedam mones Montes ma tibus perpetuis premi ut Perre montibus Andes pii longis, simi. simi a Septentrione in AnturAticum ferunt 2r. Similiter erraurus cum suo Anti auro inter Armeniam a Cappado, risi, D his longe maior Imatis iuxta Scythiam. uigenἱur autem a mari derelictia: nafri aqua, qtac d molle est secum rea, hit. In Perto autem regione quicquid occidentem res Icit, argeto,auros abundat: orietatior par; minime: causa e Laqua natura . nam a mare ex parte illa conchas facit, quae margaritas ferant: orientale nequaquam. At maris diuerssitas fit ob motus uarietatem et distantiam a terra est enim orientale quas simus, reliquum autem L eritis. mec autem alibi sunt explicata. Facit etiam aliquid uentora in ratio:
sed de hac suo loco dicturi si lis.
Terrae pin- Terrae uule fcec turditas alibi generaliter descriptae sirguis digno- nunc itero proprie ais iij lines . Pingitem enim tu dignoascendae ra- scar, paritulam glebam dulci aqua co: perge C Dbige: sitio. glutinosa es adhaeret,confli ut ille milesus effossa; robe , eademis terra repλια, βι terra
exilis se macra si prominet,pingvis: media, e ,
114쪽
aut dulce, optim si esse Iaptam uerb umeis si arbus vir gutta, prunos, pyra,fyluestres, plantas foecundas, firmas, rectas, densar, proceras, crassas, leues, nitidas φ produxe, 'rit ipsa uerb Leburarao assis da. Mensurari soleta dumet Terrae ad alam reci ab linea, at uerbsuperficie circularis est curua: quam in si- ratio differentiae rectae a circulari, in parua portionem en, tu compara bilis HS c tamen in ducessit aquis, digitis dece pro singat tio. lis miliarib d ferentiae indiget. Ea est ex octo millibus parati b. una. Contingit hoc ob aqua rotunditate propria, quoania tantu Ascri e ex raD iunditate terrae non prouenit, alit forsan paulo mimis sed in urceis tamedd libella estiuere alias docemus. Vertim post quum in libellae mentio ne deueni, apposite eius
mereatur inter artificia, vel in brumeta numerari. Recta ligna ex sae oe bene iccu, pollicis magnitudine Gntiqetuas aequale ais leue statuaturA B,praeacutu parte atre ferro munitu. Cotraria in atur canalis eu Moula, pedis logi itidine, undequas ex ipsa bi aequalis ci intus len is, q ocetur C D: siet aut e C D adppen Eiculus er A B, altitudo e iu A B pleras pristi si quatuor aut quin s nil refert. Vt verb ad perpendiculsi C D illitin si ut ex usitissime, pluridi si refert. Sicut a tir ponderar F G H aequalia inti Cretud longitudine ais traji udine paris,
115쪽
partu,tum aequaliter distantia a uirga ipsa AB: ais ita, ut ei ni ad perpendiculum ΑΒ cosetituta fuerit super terrae plaruun,perfecite singula pondera ipsi A S adhaereant. Sint eatium e direeio illi infixa,o per diametrum ita ut orthogo, nia cruci, id est cuius lineae superstant bibi ad perpendicu
lum,infixa seu appensa uideantur: atque omnibus ita recite perae iis, constituatur etiam C D uersatilis, s libet, circa axem CD, infixasolo erigatur quippiam procul quod posisit uideri per CD fistulam Cums uolueris experiri , an ad perpendiculum consistat A B,praeter plumbea pondera, σαώud certius argumentum bubes, scilicet ut conuersa C D, contrarias ex parte aspiciendo, idem eodem modo uideas. χιο peracto,altitudinem eius quod uidisti erastissime metiaris: est disserentia eius ab altitudine A B, differetium utitit inis duorum locorum propositorum ostendit: ita ut
quo longior discopi altitudo altitudine A B, eo locus ille in quo scopus positus est,hrumilior est tu loci AB: quo au,tem breuior, altior. Tereae steri- Sed ut ad terrarum historiam redeam, nonsolum quae Iis indicia. superiori contraria est.arida est inutilis,sed etiam e plantarum prouenientium genere dignoscitur. Ubi enim coni, ferae nascuntur sponte, a procerae mala: deterior, i humi. les ac tabescentes: amarae quos omne ut buxus, erica, abdisynthium: quae funt hominibus sua frigiditate noxiae, ut
Apollinarit, di cicuta: filix quos inter amaras adnumerastur. Q a frigida, haec uenena parit frigidiora: quae amarras planta aridior. Vtrum uer3 senescat terra,an potius Temanse- defatigetursolum, ut Columellae placet, dicimus utrumpnescat. contingeTe sed defatigatur exhausta, o breui et tum setercoratione instauratur senescit temporis longis spatiis, quonia ut dixi uicissitudinei m omnibus partibua mortaliu rerrucontingunt
116쪽
Μaria Cnim auaedam cum exeipiant, aliae uerstumur in stagna ais paludes, cur etiamseneicere nori poterunt inrisu autem tota ,alterius, hoc est murreri , ex ad Arcana pertinet. Ctἰm uero S u abfp aratione manserit , fora sortiribus urbsrom pluuiisq; atφ alijs causis pinguesciἱ,adeo ut banc terram h aenem ebe, aliam conseruasse dixerint: unde etiam post mundatiories hcc contigit.
IR C A cst ultra Brhamna, maxime qua parte Dorcasperis, quae tota fermesse, ridore1 S, cir montiue lacubIsep abundat,mbospita magis Scotia haec uocatur tres infularu glomeres sunt, quoru prora pior e i Hebricis,hie ab occidet esunt ubi O Hibernia edhaec ausis alior remotissimus Methlandicarim in medio Orchadu Alathius es ne eblanἱime cerat; millia passibu dies si tub Orchadibus twwunae Hyle I se undia: sed de his sermone habere,propol tu non est. Igitur in orchadib. homines uiuacissimi quinNn a potu,quavis urni potentissimi inebriantur: auium eum agrestium, quam ciclirum maxima copra. oves gemienos aut etiam trigeminos pariunt. Equi tamen exiles, o
oomis quasi ba lesitura pat entia,Ω magitudine. Refeerimi pisce iuxta illas inveniri equum magnitudine, uel ina manumsuperans, cuius inte mi durius, pro timculis nil peramniussed cir pinguedine pro oleo utuntur. Insignior inter
Orchades Pomonis est: quatuor dictu in longitudine iterest, nulla arbor, ni itum tritissi, non serpens, no rana, uix anguil liu etia in Hibernia. Orchades tamen aliae triticuo habent,
Orchadum insularum scelicitas Pomoni insula
117쪽
36 DE RERVM VARIETAT T, habent frugifer esunt. Catisium dictu est , frigus, blinimen , v qttod Boreae magis expo ita dit: hoc eir: in it, fruges uix ullas berat. Sunt Orchades X X X I, Hebriades autem X L III. Heeridum Iona nobilis ima est , ubit sepulchra Scotor ι regi; . Nona uero exstrali oro inter Hiberniam a Britannia,non uidetur Hebridibus adnumeranda Porrb Hebridum ultima uersus Boream, hilandia, ouam propter magnitu gine Hebrisibus uix licet adnume, pinis ex pi- rare, prima est in qua panis , e piscibus siccatis conficiatur. Gibus. Post Scerbi icae, quot sint ignoro: memini tamen audius e ethlandi uisse ab archiepi copo Dan. Amalthone, cum apud illum carum mo- coenare, CL. XI. tringis praeesse regi; Scotoru,ni fallor: aut res ae vita. ist esse qua circuom Britannia forent. Ut ui res se habeat, Scet bladicae piscib.tum Sole, it; frigore arefactis, aut etiafumo, utuntur: in hisfunt opes extergorib. annnalium. Nealuti bor , capraru,ouiu,martimi orti, blitus ni odis generis mustellaru . Sunt ultra has aliae insuia, qtaaru luctuso mores pene hsse: torret pisces ardDAios frigore aut Sole: rufos, o aqua panis forma, aut placerare actos adfo,cu: igne exspinis eortinile piscintilentes. Nulla ibi dissidis,nes rixaemo sunt bella, non ambitio Jedsumma in ira uillitate, pacescios limati: emi per aes a te piscatu prospici ut Christi; colunt. Semel in anno ex Orcbaiab. sacerdos desii natus unus pro qualibet infula, ad ea accedit, qtii pueros eo anno natos facro fonte perluit: Dote, decima piscis parte ab his donatth ad propria redit. Vitu praeterea bi beatis: ma uiuunt,no solum in1 Iitutissmplicitate ingenii, sed et i Abeneficio naturae. Primu procera statura e pulchra, robu
fissimo ais fanissimo corpore, uita longaevo, metis perσpetua integritate praediti sunt. Naneforsan blongi aquiW
118쪽
h I B E R I. quit Hector Boethius Eduarius Orchac antisse uir in . tegraefidei testatus est cu alquado uir Scet bitalaus apud ipsos d. uersatur talia narraret, fidem Lestis facto ipso fecisbe nam pri inti si a iura cuctos mortales superabat: membris optima ratione cὁposuis. De robore,non erat qui cu eoalisus esset colend e Deforma foentinaru iudicio cunctis praferebatur Ars haec no Diu ad myoriar fidem acceudunt, sed etia ratione habent si enim quatuor sint quae bo
b minu natura enervant, nuut, ultas breuioris ac morbos α
μ 'ciui: crapula cur calor externus, aeris.pbiccitas: hi omni .his carent frigidissimo enim in aerebunt pingui, ob mare, quoJ etia non perna istit accepit trescere, nosolum obsalsugine sed etia ob assiduos, ualidos s uentos: derato uactu utuntur, a curis uacat, ob imperitia a moria ingenuitatemon spes,no metus, non liter. Adde, quod errastica quamuli si corpora nostra mutat, millis, ob dis antia,nunimu possunt. Hos reor esse, quos antiqnitas Hyperbos reos appellauit ex historia faἱulam fingens. At φ haec, ut dixi ueris propiora sunt. Quae sequuntur, loci ne ac uoluptatis carisa,an potiue at iudicii m de his faciama scribere libuerit,incertura est.Duo haec sunt quae ubi cit. . In Norreegia popul sunt, qui late nantes piscant lir, Noruetio.
eum nes retri consciendormn ars, neque materia adsit. rum uita ae
eme religatis pedibus, tabulis ivibus in fident, baculis mores,nii, lure per niues modetates, feras nivibus deprehensas iae raq;.culis confodiunt, eas p ad propria tuguria ι oportant ita alterutri tempori consultu et , ferarum ac piscιum captura, magas audacia quadi in utriyis freti, quem innistria et arte. Atque hac uera sunt ficulta illud, piscatorijs nauibus quosda eae illis ud alices piscandos maussare, ut reuertans tur Allit eum no reuertantur. Dividitur a Suecia 1 nucces.
119쪽
36 DE Re RUM VARIETATE, fit montib. niue s spetua ferine rigmtib. tanta copia pimueli illis, ut fruges cx his emat ad cibos π potu conjiciensu. Erat tamen olim in hac solitudine, Nigro a regia urbs a deo florens ut referat Musi rus , in reparanda crepidine circum altare tepli augustis: tim toto terrarum orbe, sam, ptum fuisse septem nulle coronatorum iureorum. Affligi,
tur regio peculiari piada insalicitate: ea si mus ouida uarius, qtiem propria lingua te eruacant, qui pr .mugera una omnia arrodit inde mortuus, cu eius bit copia murima, corrumpri acrem, uertigines acre o morbo coscit habrestatores loci. Cetos praegranderet affp numero . nare illiadfert. Praeterea, infulas quasis pulos. Cum uero uenen rhyemefabellas, tunc enim precto toressunt, qxbdprio ιAt densitore ac firmiore: apparet non tam intolerabile esse hyemem indigenis, quam aduenis horridam. Ais haec ad bi oriam hucuo pertinent od ureb in lacu Mos uocato ferpens mirae mamzitudinis , scilicet cubitorum quin tuaginta uideatur, qui regni mutationem portendat. medium uide
tur inter fabulam o bilioria. Illud uerὰ quod Hectior Boethius refert,nosus es adnurabale inquit enim. Historia seu Cu Iacobus et artu notoru Rex is regnare carpit anno fabula mi- salutis Μ.C C C C. LXXXIX legatos ad Rege Gallo: θ λ. mitteret: erat, inter eos primus, Iacobus milvius gymnasii Aberdonen is alumnus per trasu est in naui acta tempestate ad littora P toruagi esse ni s Norihurii a uocent coiptilbi sunt. Vn de in montib cor spicatii holmnes pilosos, quales βluc si res esse feruntur,discurrentre, fit toniti haerebant: sciscitarii ab incolis quinu essent, risiponderisu belluas esse humana forma, bommes infligni odio prosequentes, uertim die nil mali his inferentes,sed ab eis fugientes: noctu uerόaregatim intus inuadentes , G, ni carum latratu arceians
120쪽
L I B E R I. 37tur homines truerdantes, deuorare. Effringere quos ostia, quod robustae,nt, o adeo ut mediocrem arbore radicit ut euellant: truncos etia magnarum arborum manibus ab aresboribus ipsis detrahunt, cum quibus inter sep ant. Maagnis itas excitatis circunquas ignibus, excubiiss disposatis,absque noxa transegerunt noctem: mane facto, a ue sto fauente, in Galliam, quo iter erat, iuerunt. Eis res haec
mira sit raud tame adeo absona uidetur, quin esse no possit: propter ea quae demonstris alibi diximus. Caeteriam haeregio, iophim piscem mittit , mihi iucundum, alijt durio, rem frigore ac Sole duratum, ex asello genere: solent enim edi hi in Britannia C Gallia biccari.
arat uerb gs iure merito, crer in Pomonia nulla ar, Cur in seo. bos nec ru, cum in Scotia uiae proueniant multis in locis, tia paucae atis 3ssibus magna cura aluntur, ut apud nos medici mali ar bores. bor, per inae abire. Causa os, quonra oportet ahimenarum no esse priuius es quod alitur: in bis ergo locis terrabitumen est, ais ideo, ut dixi,ea utuntur ad Mendos ηξ potest igitur arbos ali ex tam pingui hinnidorulterius es nim coctum sit 1 a m aflum,er amaru: hac aut crassa οarborib alendis minime isonea. Fid igitur m montibus arbores nascuntur, quonia lapis non ex bitumine confiat. Britannia uero frequentia e maxima nemora habet,quoemam bitumen iam exantiit inussum tramht Interea uerὰ loca fetae amoenitate famo hi sunt, ut Loci in ta simul locim discamus et . Editiones, mpe locus is Thessa to orbe alia, uses milia passuum in longitudine, o ferme sex in la in cenitate titudine habens, pulcherrimus ager,abundAgramine, rei insignet. fertus ar borib.canorus auitin cocentu iugis dextra laeuas eviter sese tollentib . media intersecat Peneus amnis, cuius arbores uesivit,ut mni ut inquit. Proximus huic fuit