장음표시 사용
382쪽
g 4. Non tamen Omnibus simul agnatis lex hereditat wm propinqui intestati dat; sed hi S, qui defuncto mortis SVRe tempore proNimioreS inveniuntur. g 5. Iia summiS vero alia conditio ost quia inter seminas sola tantum soror ConSanRuinea habetur agnata, Ut nermano suo destincto ab intestato ei annationis iure succedat. Reliquae vero φ seminae, hoc eSt, amita, id ost, Patris soror, v l fratris filia nec in capiendis hereditatibus propinquorum legitimae Sunt, nec masculis propinquis agnationis iure succedunt. Ipsarum vero hereditateS ad masculos propinquos agnationis conditione perveniunt. g 6. Regulariter constitutum est hit inter agnatos proximior posteriorem excludat, et inter eos non in stirpe sed in Capita ab intestato dividatur hereditas. Nam inter suos, Sic Ut SVPrAdiximus, alia ratio eSt, ut ProXimior posteriorem non excludat, et semper hereditas in Stirpe, non in capita dividatur. Nam Si quis moriens climi Liah gsermaniarn, et CX altero germano filiOS, germRn S frater, quia g adu proximior est, solus succedit, fratris silii non Succedunt. Item si moriatur quis, et de duobus 3 germanis fratribras dimittat filios dumtaxat masculos et ex uno fratre dimiserit duos, et ex alio quatuor similiter masculos: omnes quiden fratrum silii patruo suo ab intestato succedunt: sed non in stirpem, sed in capita, ita ut illi duo ex uno patre duas accipiant portiones, et illi quatuor ex alio accipiant quatuor portiones. Nam si sorores habu rint, in patrui hereditatem non ves niunt, sicut nec sororis filii in avunculi s hereditato succedunt. g 7. Nam et hoe si re hilare est, ut cognati tunc intestatoruin propinquorum hereditates CZPinni, Crannuo aut sui aut Agnati defuerint
TΙΤ. IX γ XVIIJ. DE OBLIGATIONIBLUS. Obligatio in duas species dividitur: nam
omnes Obligationes Atit ex contracta nascuntur aut EX culpa. OUAe arat'm . ex contractu nn SCuntur, quatuor genera Sunt, quaE singula hoc ordine distinguentur: aut Onim re contrahitiar obligatio, aut Verbis, aut literis, nut con SQNSU.φ I. Re contrahitur, quoties aliqua cui umquC mutuo dantur, 'liine in his rebus Sequitur textus pag. 353ὰ
384쪽
contingunt, u Uae Ponde C, D in mero, mensura continentur: hoc est, si pecunia numeretur, Vel frumenturn detur, Viniam aut oleum, aut aes, aut ferrum, argentum vel aurum. Quae Omnia numerando, PCnSando aut metiendo ad hoc damus ut eorum fiant, quia ea accipiunt, et Ad nos statuto impote non iPSae reS, sed aliae eius naturae, quales clatae sunt, atque i PSius ponderis, numeri Vel mensurae reddantur. Propter quod mutuum appellatum est, qUASi R me tibi ita datum Sit, ut ex meo tuum fieret.
et Verbis contrahitur obligatio ex interrogatione dantis et responsione Accipienti S, ita, ut si ille, qui dat, interroget, hoc mihi dabis λ qui accipit, respondeat, dabo: aut in Obligatione d obitoris, Si aliquiS fideiussor, accedat, ille, qui eum 3 persona fideiussoris contrahit η, interrogat istum Z si de tua esse iubes Z or ille respondet istum fitie mea esse iubeo, in f hRC COnditione non sol una ille, qui debitor est, sed est is, qui fidesiussor exsistit, obligantur. Et non solum fideiussor si, dum vivit, sed et heredes ipsius, si ille desuerit, tenentur obnoxii. Creditor alitem. qui Pecuniam Suam 7 dedit, in potesstate habet ad reddendam pecuniam, quem velit tenere, utrum ipsum debitorem an d fideiussorem 9. Si debitorein teneres Elegerit, fideius cir se f* absolvet si Vero fideiussorem tenuerit, debitorem absolvit quia uno electo, quem idoneam creditor indicavit, alterum liberat g 3. Sunt et aliae obligationes, quae milia prae edente interrogatione contrahi POSSunt, id est, ut si mulier sive sponso δη sive inm marito dotem dieat. Quod tam de mobilibris rebus, quani de fundis fieri polost. Et non solum in hac obligatione ipsa mulier obligatur, sed et Pater eius, et debitor ipsius mulieris, si istam Jo pecuniam, quam ille debebat a marito Is crediti ieis ipse destitior in dotem dixerit. Hac tantum tres personae nulla interrogatione Pi Recedente possunt dictione dotis legitime obligari. Aliae vero personae si pro muliere dotem viro promiserint, Coninuini i tire obligari debent, id est ut ad kβ in IErrogata r Sponde Ant, et stipuislata promittant. 4. Item et alio casu, uno loquente et s/uo anterro utione arit promittentct II conti ahitur Obligatio, id est, si libertus patrono nut domum aut nummos aut operas Se daturana ESRe juraverit. RNponendum illic est qui ct sit domus vel munus vel operae) β. In qua re supradieti liberti non tam verborum solemnestat , quam iuris Sestititur tea V 'βg. 3539
Huciael: es pro ad. Ualimp.: ad interrogatione tu relio promittente. Verba exponendum usque mi vel ompae glossae Coloreria Pothis quam legiS textus habent. Haen at ea praetermi fit; satelain tamen νrnosiousse in non miliis codicibus . nidue m EO Chardo. NOS Atatem ea retinemus, quin v in tu Cmitici potust uti iuris sc holariun disciplinaria scriptum iu SSe Palmi PSestunt.
386쪽
GAII INSTITUTIONUΜ LIBER ΙΙ353 iurandi religione tenentur. Sed nulla alia persona hoe ordine obligari potest. k 5. Praeterea inutiliS CSt promissio, etiamsi stipulatione interveniente facta sit si aliquiSid se daturum promiserit, quod sui iuris non est: hoc est, si aut ingenuum hominem quaSi
servum se daturum Promittat aut Si mortuum aliquis, quem vivum credebat, PromiSerit: aut locunt sacrum alat San CtUm RUt TClinioSum daturum se quicumque Promi Sterit.
g 6. Praeterea inutilis est ri promissio, si aliquis rem sub tali conditione promittat, quae eonditio impleri pro rei difficultate non possit st 7 Praeterea inutili S est et in t 'rrogatio et promissio. si ita aliquis interrogat debitorem
4 post mortem meRn ,-Vel tuam illud clari Spondes)v-Quod proptorea inutile Visum CSt, quia a 3 persona heredis Obligatio incipere non potest. Et ideo neso heresili creditoris sub hac sponsione obligatur debitor, nec d Chitoris heres creditori tenetur obnoxius. g 8. Item inutilis est obligatio, si dicat creditor, K pridie, quam moriar, clarC SpondeSῖγ- vel interroget drehitorem ,- α pridie, quam moriaris λ,-similiter et hae stipulatio inutilis indicatur, quia non potest Sciri, qUAndo Sit pridie, quam aliquis moriatur, nisi postquam mortuuS
ς ς item Si pure interroget creditor, et debitor sub conditione promittat. g 1 o. Vel si eroditor decem solidos debitorem interroget, et debitor quinque promittat,
hoc ordine integrum debitum vacillare Cognoscitur. k 31. Si aliquis nobis pecunia n3 debeat. possumus debitorem nostrum compelloro, Ut PC-cuniam, quam nobis redditurus erat, alteri Se caveat redditiarum. Nec potest ei, Cui pro nostro debito cavit, de cauto et non nurnerato, sicut fieri Aolet, aliquid dispiatationis niserre, quum id, quod a nobis aecepit, alteri caverit redditurum. II. Literis obligatio fit, aut a re in personant, aut a ' perSona in persona=n. A re in
A persona in personam, velut si id i , quod mihi alter dehet, alteri personae delegem, ut reddere debeat. g 13. EX R consensu fiunt obligationes, ex emtionibus et eN ' venditionibus, locationibus, conductionihus, societatibus et mandatis: qtua in huiuSmodi rebUS consensus magis qnam Scriptura aliqDa aut Solemnitas quaeritur. In quibuS rebuS etiam inter absentes Obligatio con trz hi potest, qruod in aliis rebus sieri non poteSt. g 14. Emtio igitur et venditio contrahitur, quum de pretio intor Cmtorem et venditorem suerit definitum; etiamsi pretium non merit numeratum, nee ParS pretii aut arra data suerit. g 15. Locatio et conductio simili ratione consiStunt, Ut Consensu, etiam 1 Erbo, definitio
' Palimp.: sed aliquid se daturum erae.
388쪽
GLII INSTITUTIONUM LIBER II 355
inter consentienteS si ma PermunctAt
g 16. Societatem inire POSSumVS aut omnium honorum aut unius alicuius negotiationiS. Et potessi ita iniri societaS, Si tamen hoc inter Sozios φ, Unus Pecuniam det, alter OperAS SUAS Pro pecunia ponat. Et huius rei definitio et tiam si verbo inita valuerit, ita ut quidquid societatis temporo quolibet modo fuerit adquiSitum, sociis Cominu ne sit. st 17 Permanet autem inita Sociotas, donoe quam tu in ipso consensu socii perseverant
morte uniuS Socii, Aut Contraria Voluntate, aut capitis diminutione, id est, Si unus ex sociiS, sicut frequenter supra diximus, capite fuerit diminutus ς 18 Similiter et mandari verbo potest. Et quum verbis mandatum suerit, obligatio contrahitur. Possumus enim aut nostra negotia aut aliena Cuicumque aron a s mandare: dum odo
hoc est, si cuiquam nrandem uS, ut alieni furtum saciat, aut homicidium aut adulteriuna admittat, in his rebus mandati obligatio non contrahitur g I9. Solvitur autem I mandatum aut morte; cui mandatum est, aut contraria illiu S Volun esitate, qui mandavit. Io Sed is, cui mandatur, mandati formam egredi non potest: aut est egressus lactrit, et mandatori teneatur OhnoAius, et quod extra mandatum egit, non Praeiudicet mandatori.
TIT. X XV j. - UI BUS MODIS OB LlGATIO TOLLITUR. Tollitur obligatioso ution Ii δ Pra terea aliqui oties tollitur obligatio, etiam si aliud, quam cautum fuerat a debitore, creditori r cidatur. Nam si qui eumque pro pecunia, quam Creditori cavit, aequiescente re litoro, aurum nut argQNLtura aut in ancipia Vol alias quaslibet speetes, habita aestimatione, Consenti sente preditore, d derit, Obligatio evidenter tollitur g I, O An de obligationibus, quae ex contracti a nascuntur, di Nimus, Superest, Ut de his P quae QK deli Cio nascuntur, simpliciter disputemus. Ex delicto enim Q nascuntur obligationes,
aliqhiam alicui intulerit quia x3 omnium rerum uno genere ex delicto nAScitur obligatio. g 2. Furtorum autem genera sunt quatuor mani Sti, nec manifesti, Coneepti, et Oblati. Manifestum furtum dicitur, si qua iacto surtum ex cuiuscumque retia sur tollit ks, et iii ipso surto deprehenditur. N manifestum furtiam appellatur, quod, quamlibet, dum fieret, in Venitim non eSt. tamen I, iam factum Segi itur imiua fag. 357
390쪽
GAII INSTITUTIONUM LIBER II 357 fuisse probathir. CODCOP tum furtum dicitur, quum apud aliquem alterum res surata invenitur. Oblatum furtum dicitur, quum res furtiva alicui, ita a fure datur, ut apud ipsum surem inVC-niri non poSSit. g 3. Praeterea qui rem alienam, invito aut nesciente domino, contingit vel tollit, aut de loco movere PrReSumit, furtum facit. g 4. Et Si quiS rem utendam a cesperit, aut commendatam apud se habuerit, et ea aliter usus fuerit, quam accepit, surti acti Cn' tenetur. st 5. Praeterea Si quis iumentum altesriis ad hoc accepit, ut eum quinque millibus clx Ceret, et L si decem milli hus, aut longius, quam ab illo, qui dedit, fuerit constitutum, duxeris 3, turti reus CSt q. g 6. Et multa praetor a quoque similia horum sunt secundum quod et ille surti tenetur sed ut iteret, opein dedit aut consilium aut studium commodaverit; velut, si quis pecuniam, quam in manu aliquis tenebat, eXcusserit, ut alii eam rapere possint simili ratione tesneatur obnoxius s.
EXPLICIT LIBER GAII FELICITEN.
- Haenet ad i. id. y Haenei scribit abierit. Huenel: erit. y Ttivitis huius i. multiplices varietates in codd. atque in Breviarii oditionibus exhibet, licet, ut videtur in Isaenetis notis, Omnes teXIUS SubStantialiter congruant. Dui Palimpsesto continetur a reliquis diffori, ii Et non correctC, Ut quia Correctiorem CreclimVS quem Hueuel praetulit, illum quo itast in hap nota consignamus: aEt multa praeterea quoque laorum Similia Arint Accii mctum lex m. Nam furti tenetur etiam qui is AC inrtum non secerit, sed ut sic vos. paria dedit Rut consilium aut Stuctium Commodaverit; VctIUt, Si quis pecuniam, quam in manu aliquis tenebat, ExcusLerit, ut alii eam rapcro possint ..