장음표시 사용
181쪽
am Institutisnes Fieri adeo potest, ut homo plebeius m eonfusi
Numinis agnitione acquiescens, intensiori amore pros quatur Deum , quam philosophus omnes rationes ad deis monstrationis leges quam exactissime examinans. f. 636. Multo magis igitur eadem valent de hominuchristiano, supernaturaliter veritatis convicto. s. 637. Idem valere de omni cognitione boni, atquctadeo ad omnem extendi posse virtutem patet. f. 638. Absit tamen, ut inde inseramus, homines aeultura intellectus esse arcendos. Ut enim taceamus, hoc institutum repugnare virtutibus intellectualibus s. . , ad quas colendas omniS homo Obligatur, qua tam datur I. s. .' confusa quoque notitia mater ere rum q. , praxi morali adversorum, ubi iisdem
Quodsi cognitio a priori in Theologia naturali eruta per contemplationem operum naturae sp cialem confirmetur, ratione atque eκperientia conse
tientibus: firmior evadit assensus, multo adhue firmior siturus, ubi cum ratione atque experientia conspiret fides. Apparet adeo , quodnam sit medium amorem divinum intendendi. s. 6 o. Divinam quoque bonitatem esse amoris motivum, ex ipsis notionibus attendenti manifestum estu. 33. Theonnat. dc I 2q. II . sch. . 1. 6 I. Bonitatem divinam capit, qui omnia, quae menti atque corpori insunt bona 1.26. o.Theonnat. , omnia fortunae bona, immo inventa omnia s.28. Ioc. cit. , omnem rerum artificialium usum f.36 oeaeit. ipsam etiam adversitatum directionem ad finem bonum tanquam beneficia ad Deum autorem refert. Pertinet huc, quae de obligatione divina, bonitatis indice, supra ivimus demo
s. εqa. Scrupuli circa bonitatem divinam amori Numinis inimici, tolluntur per G.7 l. Theo naid. s. εas. Cum fieri nequeat, ut beneficiorum divinorum convictus Deum non amet 0.6M. ; frustra quaeritur, an Deus si amandus quia nobis laene facit.
s. ΜΦ inodsi amor languescit, propterea quod im
182쪽
Thilosophiae moralis. IVLnaturae videatur onus , a Deo nobis impositum I. iaeto schol. : animo recolendum, Deum legislatorem parentis personam tueri , non nisi salutaria praecipientem, & adversa vetantem I. sta Thil. pr. univ. . 643. Quoniam Deum qui amat , ex ipsirus. perseiactionibus voluptatem percipit F.-; amoris hujus indicium praebet, si quis cognitione Dei & mentis in ipsum ascensione delectatur. g. 6 6. Nec minus hunc prodit , quia omnia bona sibi obtingentia ad Deum autorem refert S. 6qI. .
De timore, reverentia Mi. X amore nascitur timor Dei , quem filialem vocant b. II. Jur. nat. . Ut igitur
Deum timeas, ante amandus erit.
s. 648. Media igitur amoris J.633.&seqq. sunt e iam timoris Dei. g. 6 9. Et timor filialis amoris Dei signum est certa
S. 6 o. Qui Deum timet continuo veretur, ne quidquam committat, voluntati Numinis adversum , vel omittat eidem consorme G. IRJur. nai. '. quamobrem animus non ante redditur tranquillus , quam ubi ceristus fuerit, actionem committendam esse voluntati Numinis conssirmem , omittendam vero eidem difformem ., s. 6s I. Timor Dei consequenter impellit hominem ad vitam honestam transigendam. F. 6sa. virtutis adeo studium timenti Deum longa facilius, quam eundem non timenti. g. 613. Prodit autem timorem Dei , qui actionem aestimat eκ voluntate Numinis. s. 6sq. Timor Dei eum firmissimum pariat proρositum, non agendi nisi voluntati Numinis consormia haud obscure colligitur, quam nocuus sit error, de conformitate actionum eum voluntate Numinis, timentiabus ipsum. s. 61s. Coasideratio poenarum positivarum metum
183쪽
t a I sisutianes peratur, servilem dictum, quod servis proprium s. rs.
. g. 6 6. QSaoniam metu servili ductus, voluntati Nuia minis consormia agit , difformia omittit , ob metum poenae: a vera virtute adhuc alienus est g. 31. . g. 637. Danda igitur est opera, ut tandem degens rei in filialem I. ἔ7.Jur. nat. . g. 6 8. Enimvero cum praestet, malas actiones omitisti, quam committi , ct e contrario bonas committi , quam omitti, atque ipsa bonarum repetita commissione& malarum omissione habitus istas committendi has omittendi comparetur: utendum est metu servili, quamdiu filiali nondum esse potest locus. s. 639. Ut igitur metus servilis incutiatur, convincendus erit homo cum de omni scientia divina 1. I 6. TheοLnaid, tum de existentia poenarum positivariam η m. Phil. pr. univ. . g. 66o. Qui sibi persuadet, Deum parum' curare, quae ab hominibus fiunt , rebus magis arduis , majestatem ipsius decentibus, intentum: is non modo contrarii convincendus I. I 6. Theoliarat.) , verum etiam disserentiae, quae inter Dei nostramque cognitionem intercedit 1.2o.
g. 66 I. Qui somniant , e poenarum numero excludenda esse, quae causis naturalibus debentur & sortuita censentur: contrarii convincendi sunt s. 43. Phil.
f. 662. Si porro eκcipiant, quod sata hominum adversa non satis conveniant ipsorum actionibus , experientia teste; contrarii convincendi sunt ex T. 34. t s.
. 663. Qui sumunt, fata eventura suisse eadem, etsi vixisses aliter, propterea quod actiones tuae in ista non influant, illa autem dc semel constituto rerum ordine fuerint consecuta: illis eripitur praejudicium , ubi depraescientia divina g. 22.23. Theonnat. dc ei convenienter instituto ordine rerum F. 3 a. Ioc. cit. meliora
s. 664. Deum super omnia reveretur, qui persectionum divinarum magnitudinem admiratus, oundem &
184쪽
Thi obiae moralis. III sibi & rebus uteris omnibus praesert g. 29.Jur natJ Reverentiae igitur Numinis. medium est magnitudinis perfectionum divinarum frequens meditatio: quem in
finem non modo ex Theologia naturali ponderandae sunt demonstrationes , quod Deo tributar perfectiones eidem in gradu absolute summo competant , verum etiam ostendendum, quomodo opera naturae loquantur immensitatem perfectionum divinarum, juxta ea , quae philosophus in tractatu de finibus rerum docuit. s. 66i. Ignorantia, & dubia rerum divinarum cognitio cum obstent, quo minus Deum super omnia reum rearis: cognitioni firmae ac immotae struiendum. Deum qui super omnia reveretur: impatiens ter fert de rebus divinis parum reverenter loquentes , ves creaturis nimium pretium statuentes. s. 667. Immo idem a perfectione in creaturis obvia in divinam ascendit, inque eadem laetatur.
De Maria erga Deum , On aequiescentia in ipsius voluntate. s. 668. πN Deo fiduciam collocat , qui de bonitate divina satis persuasus firmo assensu complectitur, Deum unicuique creaturae tantum boni tribuere, quantum ipsi tribui potest, ita ut etiam mala ad bonos fines dirigat I .ao. r. naid. Ut igitur fiduciam in eodem colloces r non modo bonitatis divianae convincendus I. 83. Theonnat. , abscissis singulis, quae assensum morantur 8 q. ue. eiici, verum etiam mutendum est, ut in sententia de bonitate Dei in dies ipsa experientia confirmeris. g. 669. Attenta ideo mente serutandum , quomodo omnia , quae nobis vel aliis accidunt, adversa fata ad bonum tandem finem dirigantur, immo quomodo Deus ipsa mala moralia contra intentionem malignorum bonam in partem vertat.
s. 6 . Qui sibi metuit a justitia divina, vi eujus Deus s. 93. Theol. an. finem universi manismtionem peris sectio
185쪽
di ionis suae o . 3 me. cit. consecuturus maliqumus
odium demoni rare debet, a quo voluntas ipsius abhorret f. 42. metu non liberabitur, nisi v ritatibus religionis christianae in subsidium vocatis . Unde ejus praestantia insignis elucet. f. 6 r. Qui dubitat de bonitate Der, propterea quod res suas sibi minime ex voto succedere eκperitur : is quidem instruendus est, quod nobis saepissime imponamus, ubi de status nostri perfectione in singulari judia care voluerimus F. IIo. Co J. Perpendendum praeterea, Deum vi sapientiae dc bonitatis summae, malum ad bonos dirigere fines N. 73. TMOLnat. . Praeterea ad trutinam appendi convenit, quod optamus , ut appareat, quaenam sit ipsius ad statum nostrum relatio. g. 672. Inprimis autem scrutandum, quomodo adve statibus in rem praesentem uti liceat veluti mediis ad finem ducentibus. At talia qui attendit: re ipsa tandem experietur , Deum rectius nosse, quaenam nobis conducant. Habenda nimirum ratio est, non modo praesentis, verum etiam futuri, & scrutandus nexus inter
praesens atque futurum . Porro de specie adversitatis sudicium fieri par est , qua Deus utitur ad animum flectendum: nam in his quoque sapientiae atque bonitatis divinae vestigia radiant. A . f. 673. Qui fiduciam in Deo collocat, tranquillo animo bonum venturum expectat, etiamsi non appareat, unde venturum sit f.668. : impatientia ergo in rebus adversis desectum fiduciae erga Deum arguit.
. 67Φ moniam inmm p tientiae praeter filuciam eraga Deum aliae adhuc esse ossunt causae S. so . de seqq. readem de fiducia erga Deum minime testatur, nisi ubi
patientiam ex alia ibutorum divinorum trutinatione provenire certus sis. o f. 67 o Hoc tamen non obstante patientiae optimum molium fiducia erga Deum est .ao. ur. t. . . F76. Animus hilaris atque tranquillus fiduciae erga Deum individuus comes s. ao. r. nat.) , hanc Uirtutem mirifice commendat, quod magnam felicitatis tam constituit N. 72. Phil. pr. univ. .
- OTI. Atque haec ipsa tranquillitas fiduciam erga
186쪽
Detim ostendit, quoties de olim venturis sermo iuccidit. s. ε s. In Numinis voluntate acquiescit, atque hat quae ab ea in mundo sunt vel permittuntur, qui persuasus est, Deum omnia dirigere ad bonos fines 1.ar. TMOlorat. . De hac itaque veritate convincendus est, non modo per rationes λ83. De. eis. , verum etiam per experientiam. s. 679. Ex eodem consequm ter sente profluit, quo fiducia erga Deum manat sinoa. . Atque adeo hae vi
g. 6so. Qui constanter in voluntate Numinis aequi scit: is quoque sorte sua contentus nec opes appetit,
nec honores. s. 681. Habemus ergo denuo remedium adversus amisbitionem LAEa atque avaritiam J.3 o. . S. 682. Qui in voluntate Numinis acquiescit, De que confidit, ei eκ voto omnia succedunt: neque enim optat, ut alia sibi eveniant, quam quae Deus ipsi commoda decernit. ε ε 33. Apparet autem hominis esse, omnem adhibere diligentiam, ne se tanquam mali praesentis ea lam accusare habeat Opus. s. 684. Inprimis autem considerandum est, stante hoe rerum nexu, non omnia ad actum deduei posΘCosmoL , atque adeo bonitati divinae minus repugna re , si quae non eveniant, quae nobis proficua iudicamus 1.83. Theolaxat. . Constat enim, neminem appetere, quae saltem moraliter impossibilia reputantur. g. 6ss. Insignis vero denuo hic elucet christianae m. ligionis praerogativa, quod christiani fiduciam erga Deum firmaturi, & in voluntate ipsius acquieturi, olim post hanc vitam ventura respiciant. s. 686. Patet praeterea, eum, qui in voluntate rvinis acquiescit Deoque confidit, non invidere alimsua bona .68a. , multo minus odio eosdem pro sequi. F. 687. Liberatur consequenter hae acquiesrentia avi
mus a turbulentis assectibus, insolieitatis cause γπ.
187쪽
376 . . Insitutiores. s.688. Qui in Dei voluntate acquiescit, minime quearitur de sorte sua aliorumque S. 678. . s. 689. Abest illa acquiescentia, ubi quis animum de spondet ob adversam, quo affligitur, fortunam μ.678. .
f. 69o. Eadem effcit, ut omnem in obeundo munere diligentiam adhibeamus, nec animum abjiciamus, etiamsi votis non semper respondeat eventus I. 69I. Quoniam vero Deus non patrat miracula, ubi
causae secundae lassiciunt s. s. Theonnat): fiduciae erga Deum repugnat , si quis negligit media ad finem consequendum ab eo destinata. Bene hinc veteres inis culcarunt, cum oratione laborem esse conjungendum.
De invoeatisne Numinis, ir gratiarum actione. s.692. v Tomo non modo actione mentis internat 1 Deum invocare, verum etiam orare debet 6.22.2qJur. naid. Fons invocationis eum sit bonitatis divinae trutinatio 6.22. Aexit.): ea dem ita meditari convenit quotidie, ut, quae nobis Obtigere per diem bona, vel quae a nobis declinata sunt mala, Deo autori sapientique ejus directioni tribuamus, atque in animum revocemus, quaenam sint bona, quae nobis per diem aut noctem obtingere, tum etiam mala, quae evenire possent. 6.693. Apparet adeo invocationem Numinis suppon re fiduciam erga Deum & acquiescentiam in voluntate ipsius 2o. a I. r.nat. , atque cum amore Numianis s. 6330, consequenter & timore conjungi S. II.
g. 694. Quoniam oratione exprimitur, quod animo concipimus Deum interne invocantes 1. 23. r. nard; sola verborum recitatio orationem minime absolvit. f. 69s. Haiidquaquam igitur preces ad Deum fundit, qui precum formulas ore recitat, quas non intelligit, vel ad quas minime attendit. s. 696. Absit tamen , ut ideo easdem rejiciamus. Usum
enim praestant insignem, vel illis, qui ipsimet preces ad
188쪽
, Philosophiae moralis. III ad Deum fundere didicerunt , dum ea in memoriant
revocant, quorum meminisse debet Deum invocaturus F. 697. Eminent praeterea hoc usu, ut animus a cogitationibus peregrinis liberetur, attentionem impedituris ; atque ut mentis acies in oratione firmius defi
F. 698. Precum itaque formulae ab iis sunt componendae , qui majore rerum divinarum cognitione pol lent , hoc modo, ut nobis beneficia Dei ejusdemque
attributa una cum statu nostro ceterisque omnibus , quorum precantes meminisse debemus, in memoriam
revocent, coerceant contra , quod attentionem atque
ardorem precandi f. 692.693. impedit. g. 699. Quamobrem verba su menda sunt in signifi catu proprio, ut a legente intelligi possint s. 19. utque affectus excitentur , quibus appetitus sensitivus ad consensum cum rationali reducatur I. 3o. , utendum est formulis loquendi convenientibus , de quibus ex artis oratoriae legibus statuendum, eaque tenenda
s. 7oo. Ut precum formulis recte utaris r danda est opera, ut easdem intelligas 6. 69 . . Attendendum est ad vim & essicaciam formularum loquendi, quibus aia sectus excitari debent g. 6990, atque ideo voce tarda pro serendae, ut Jntellesiae ad statum nostrum applicentur S. 699.). s. o I. Si invocatio Dei ex veritate fit: cum amore Numinis ejusque timore conjungitur g. 693. , cons quenter medium pietatis est j. 17. Iur.nat. &9.6o8.Eti,. ,
ae ad eminentiorem virtutum omnium gradum, atque
imperium in sensus imaginationem atque affectus obtinendum maximum praesidium affert. οχ. Similiter cum invocatio Numinis fiduciam erga Deum dc acquiescentiam in voluntate ipsus supponat G.69 . : preces ad Deum fundens in eadem indies magis magisque confirmatur , sicque animus ad tranquillitatem & laetitiam reducitur, atque adeo selicitatem n stram haud parum adauget c. s. 72. Phil. pr. univ. . m. II. M s. γοῖ.
189쪽
1 8 Institutiones A s. 'o3. Eodem pertinet, quod animus experseelloniabus Dei atque beneficiis ipsius voluptatem percipientis 1. 3 . II q. II . PDchon ad laetitiam disponatur
sch. , eamque durabilem g. M. T'bid. ρr. unio. . s. q. Et quoniam precibus in proposito bene agendi confirmamur cf. 7o I.) a ad virtutis autem exercitium vitiorumque sugam requiritur, ut propositi hujus constanter simus memores F. I 33. Phil. pr. unim : preces uoque hae ratione ad virtutis exercitium vitiorumque ligam prosunt. F. 7os. Gratiarum denique actio cum si oratio, qua Deo animum gratum ob beneficia nobis exhibita tereamur '. 26. r. nat. : ut ex veritate fiat, benescia divina ita meditari praestat , quo eorum magnitudo fiat manifestior, in apricum producantur , quae latent vulgo, nec in beneficiorum numerum reseruntur.
s.7o6. astus Dei consistit in exercitio actionum quarum motiva sunt attributa divina, &i inde dependentia , consequenter quibus gloria divina illustratur g. II. Tibri. pr. . s. 7o7. Quod si actiones istae fuerint internae, hoe est
mentis cogitationes atque appetitus, cultus dicitur rn-ternus I si vero externae , hoc est, corporis motus ,
s. γοἶ- Pietas ergo 9.6o8. , agnitio Dei 6.s IIJ, reverentia Numinis f. nat. , fiducia erga Deum& acquiescentia in voluntate ipsius S. 2o. II. Ac. cit. , una cum invocatione Numinis interna & gratiarum actione s. 22.23Jur.nat. pertinent ad cultum Dei in
s. poli. Horum igitur ossiciorum continuum sit exercitium, ubi quis cultui divino vacare decrevit. . TIO. Quoniam actiones externae cum internis consentire debent S. II. Phil. pr. unis.); ad cultum eπ-
190쪽
Philosophiae moralis. 1 stternum spectant actiones externae in universum omnes . quae cum officiis erga Deum consentiunt 9. 7o . .
s. 711. Ad cultum igitur externum pertinet oratio 1. 23. Phil. pr. univJ, gratiarum actio 26. Ac. eit. , sermo cultus interni interpres, & actiones quaecunque externae, ex cultu interno manantes, veluti lectio librorum, unde in cognitione Numinis atque voluntatis ipsius proficimus, auscultatio sermonis aliorum de Deo ejusque voluntate nos instruentium So. g. 712. Immo cum pius omnes actiones suas per atis
tributa divina determinet f.6o9. , adeoque totus Deo vivat f. ia . Iur. nat. : hominis pii actiones in unive
sum omnes externae ad cultum Numinis externum peristinent s. o7. , vitaque ipsius tota est non nisi cultus divinus continuus cs.cis. . 7 3. Ceremoniae, quia fgna sunt, quorum in exscutione propositi meminisse debemus f. I I .2 'hi pr.un.), ad cultum quoque externum spectant, in memoriam revocantes, quae ad cultum cum internum , tum externum requiruntur.
s. 7Iq. Ipsae autem ceremoniae diiudicandae sunt eκ notione supra s. II .Phil. pr. unit.) stabilita. s. is . Ut homines instruantur de Deo ejusque u luntate Numinisque cultu continuo I. o9. ' statis tem poribus in locis publicis convenire praestat. s. II 6. Testari autem debent in conventibus istis vultu, Ore , gestu , ac omni opere reverentiam Numinis g. I9Jurinat. g. III. Fundendae sunt ad Deum preces non modo ob earum fructum ex conjunctis precibus uberiorem 1. 696. & seqq.), verum etiam quod suo exemplo alter alteri prodest S. 2.3.Jur. nat. . s. 7r8. Inprimis autem cantionibus seu hymnis sacris ibidem Iocus est, propterea quod a multitudine animis oribusque conjunctis commodius quam preces recitentur , quod animum sortius commoveant, quod denique memoriae firmius contenta imprimant.