장음표시 사용
151쪽
,is D EpENs Io NIs v I DEI logia diuinisque litteris proficere gestiunt tati viri exemplum potius quam sciolorum quorundam sequerentur errorem; qui cum nihil sciant, se tamen ita doctos arbitrantur, ut nolint cuiusquam esse discipuli, sed per se momento temporis omitia consequi posse confidunt. Qui cum se dicant esse sapientes, ' stulti facti sunt. de quibus recte Seneca: Puto sis. a d. multos potuisse ad sapientiam peruenire,nisi tranqηiritate putassent se peruenisse. Et quidam alius f
o uiatilliaa. piens: Nihil peius eiciis, qui paullulum alii iit 'Mt, i- quid ultra primas litteras progressi, falsam si- ' φ' bi scientiae persuasionem induerunt ; nam 5 cedere praecipiendi peritis indignatur, & velut iure quodam potestatis, quo hoc hominum genus intumescit, imperiosi stultitiam
sitam perdocent. Numquam autem tantam huiuscemodi arrogantiu hominum messem in orbe fuisse existimo, quantam hac tempestate exortam videmus .in hoc enim haeretici ab initio sum- ρiuiis εχ- mis Viribus sibi enitendum putarunt, Vt eo-,ἡά- ' rum animis,quos in suam nassam trahere cupiebant, hanc persuasionem ingenerarent,Vt state conditionis ac imperitiae obliti, tantum, sibi ipsis arrogarent, ut quilibet eorum ad dia uinas litteras intelligedas, & ad omnes theologicas controuersias ita diiudicandas, Vt qua, in parte veritas esset, suis vitibus statueret,
152쪽
satis idoneum se arbitraretur. Et sane nisi
hoc erroris fundamentum in eorum pectoribus iecissent, numquam eos fallere ac cir- Uriti Acumuenire, numquam in reliquorum rum nassam pertrahere potuissent. nam si ab rine se-
illi, suae imperitiae memores, intra modestiter limites constiti ssent, numquam profecto in theologicis cotrouersis arbitri ac t udicis partes itiscipere paterentur; sed huiuscemodi qua hones ad theologiae scholas reiicerent, ut illic ab iis, quorum id erat ossich bluere tur. Ita numquam homines idiotae sibi e rum cognitionem rapiendam putassent, sed viribus suis imparem sarcinam modeste r cusassent. quod si factum esset, numquam illi a callidis hominibus decepti fuissent. Id cum aduersarh non ignorarent, Vid rentque si theologi, quorum id intererat, decorum caussa iudicarent, nouae suae doctrinae Cursum retardari, nec ultra progredi posse,
hoc unum ante omnia unicuique persuadere conati sunt, ut omnia concilia, omnes antiquos patres, ecclesiaeque doctores, quorum g tb his
in explicadis scripturis & quaestionibus, quas' 'illi reuocant in dubium, dissoluendis elaborauit industria,reiicerent tamquam homines qui errare potuissent. Ergo diuinas scriptu- ti nime e ras, ad suos inquiunt,adeo faciles, ut cas quia εφη q
uis capere possit, ipsi legite ut intelligatis, in
153쪽
DI DEpENsIONIS FIDEI quo maiores vestri errarunt,nouum doctrinae genus quod vobis offerimus, diligenter audite. Ita miseris, ut&argumenta quae contra catholicam fidem excogitauerant, libenter audirent & libros te rent, quoS contrae
clesiam Christi perniciosi sumos scripserant, persuaserunt. Quod ubi miseri faccrent, eos in huius controuersiae, quam adiacrsus antia quam fidem mouerant, iudices se aduersarulibenter suscepturos esse dicebant. Et nequis ambitiosum huiuscemodi sacrilegium de-rrectaret, oportet, inquiunt, omnes doctrinam suae saluti ne sariam cognoscere. Itaque legite libros nostros, ut qua ex parte sit veritas iudicare possitis. hoc omnibus facile est, nemo hac in re non idoneus iudex est. Isti Papistae sacerdotes, monachi, nolunt vos discere euangelium, quod est Christi doctrina.
timcnt enim, ne veritatem,quam ipsi tot sh-culis occultarunt, Vos aliquando rcperiatis; verentur ne quod ipsi sciunt, vos etiam sciatis: idcirco nolunt vos euangelium legere, ne forte videatis errores quos contra Christi doctrinam, quam illi pro suo arbitrio corrup runt, plebi inculcant impieque defendunt.& quemadmodum callidus ille serpes rati
nem, quare ne comederent Deus, praeceperit, reddere volens,inuidiae notam in diuinam
maiestatem inferens, ad mulierem dixit m quaquam
154쪽
quaquam moriemini; scit enim Deus , quod
quocunaq. die comederitis, aperientur Oculi vestri: & eritis sicut di) scientes bonum malum. eamque his verbis decepit, ut ipsa ipinmodum fatebatur. Sic etiam aduersiath. patrem suum diabolum imitantes Christis icerdotes in praedictis invidos esse pusilli la , ' ,
minibus suadere nituntur. i: lΕn praeclara aductuariorum ratio, qua sim': - . plicioribus quibusque Christianorum , ut ar- sum. . temeXerceant , cuius plane ignari sunt,&quam numquam attigerunt, id cst , ut de fi- . dei dogmatibus iudicent; & quae cuangelior Christi respondeant, qhior non ' sententiam serant , persuadere conantur. dc utinam ipsi, se deceptos esse iam intelligerent. Sed istis idem
rent, eam in alto mari discere gestiunt, quos temeritas sua demergit ac obruit fluctibus: ita istis accidit, qui cum imperiti sint, in v sto diuinarum scripturarum Oceano temero natare audent, Vt in profunda errorum hae restimque voragine submergantur. quod periculum minime attendetes, nimis leuiter aduersariis ci ediderunt, qui fallente mendacio omnia iis tuta esse dicebant. Sed tantus rem vi est ob istam credulitatem pereuntium numerus,ut caecum illud barathrum diutius celari non possit. Nos vero matris ccclesiae
155쪽
mmiserum familiaritas maxime vi tanda est.
alumni usque adeo verebamur,ne illi in tam certum discrimen inciderent, ut hac una dη caussa eos pro viribus dehortaremur, ne aut istorum comptae orationi aurem praeberen , aut cum iis familiaritatem amicitiamve co)traherent,aut omnino quidquam commuliecum illis haberent. Namque iuxta viueadi formam nobis a Diuo Paullo pra scriptam , haereticum hominem post primam S secundam correptionem deuitandum esse salii co- stat. nouimus siquidem istos miseros i inus Cautos, quam Ut ex illorum laqueis ac scrophis, & argumentorum ac captionum labyrintho euaderent, quin ex iis plurimi irretiti caperetur. Quod miseris accidisse deflemus, videntes cos ad certum interitum concit tissime properare, nisi ex illo periculo Dei optimi maximi munere ac benignitate reuocentur.
156쪽
A V T BIBLIA, AB IIS IN Ῥulgarem linguam conuersa, non ideo ab e
clem interdicta , ut Christianis Eoa talum
ERVE Vero, Vt aduersarij calum- niantur,certis libris interdiximus, ut Euangelium hominibus celar - tur. nihil enim magis optamus,
quam ut veritatis lucem omnes amplectantur ac teneant. Cur ergo interdiccbamus Zne Lib. haresi- illi, qui veritatem iam amplexi erant, eam haereticorum dolis ac fraudibus circumuentii ciluindesererent. nam Euangelium certe iis in ecclesiae conuentu clara voce recitabatur, deinde etiam pro concione explanabatur, li
bri prostabant, habebat qui volebat. Quam
impudenter ergo aduersatij metiuntur, cum nos euangelium hominibus abscondisse deblaterant ρ nobis certe quidem longe aliud propositum erat, nimirum ut iis nostra diligentia, studio, vigilantia cautum esset, ne in tantum arrogantiae audaciaeque delaberentur, ut sese satis aptos & idoneos esse crederent, qui de controuersiis ac quaestionibus, quas aduersarij omnes veteres haereses ab in
157쪽
I22 DEFENSIONIS FIDEI Pusillas m- proserunt, iudicarent. Ita illos monebamus, 'η ς ρyyy ne facile mouerentur, sibique cauerent, ne restiastici 6 haereticorum dolis fraudibusque caperentur.
Qui vero ad theologiae studium non inepti videbantur, iis vr diuinarum scripturarum lectioni, & sanctorum patrum explanationi toto pectore incumbercnt, consiliebamus. Aia, quibus id studium non placcbat, aut qui ad
Sin c/Ρ i' illud minus apti erant, COs Vt sacras concio
I anes, quae ab iis, qui ad huiuscemodi functi
s uη δμηt nem rite vocati essent,in ecclesiis publice fi bant, sollicite frequentarciat, atque in iis cu- angelij suaeque fidei declarationcm diligenter audirent; eoque quod isto modo capere possent, contenti essent, nec curiositate nimia mysteriorum fidei nostrae profundam maiestatem perscrutarentur,admonebamus. NeqUe enim cuiquam nostrum omnes fidei Christianae articulos, aut totum euangelium
non intelligem damnabile est,sed tantum illa credere, & Deiecclesiaeque mandata seruare Praecipimur. Et quamquam is,qui postquam rept m er fidem amplexus est, in illius intelligetia pro- 'μ' scit maiore quadam voluptate perfruitur; tamen praeclarum est, eo quamuis exiguo quod quisque capere potest,elle contentUm. Restat igitur, ut unusquisque in sua Vocati ''h ne qua vocatus est, digne cum omni humilitate ambulet, & permaneat, simpliciterque credat
158쪽
credat & teneat quod credit mater ecclesia catholica Romana. qui enim ita crediderit& opere perfecerit,satis tutus est. Huiuscemodi oratione ad simpliciores quosque utebamur, hoc iis qui diuinis litteris operam dare aut non poterant, aut nole- ἡ .hant,confluebamus. De sua autem fide cum aduersariis litigare, aut de haereticorum vel erroribus vel sermonibus cognoscere Cos no-fiau. lebamus; propterca quod nobis non erat obscurum, quantam pestem ac perniciem imperitis ac rudibus ea res adserre soleat. Sarpe enim nimium altercando Veritas amittitur.
Non sunt apti omnes ad disputandum, qua in re multorum salus periclitatur. Vt enim Sin ιλqui Gnece nescit, cum cius linguae perito Graece loqui non potest , quod si sorte tentauerit, iure ridebitur : ita qui Dialecticis imbutus non est, nec bene disserere, nec probe argumentari,nec aduersarij argumentum rectum anxitiosum sit intelligere potest . ita nec ad disputandum, nec ad disputationes audiendum,nec ad iudicandum, quiS melius . disputauit,aptus est. Quam facul talem si sibi vindicaucrit, non solum ivrc ridebitur, Vcrumetiam facile inter maeandros illos, ac r tia sophismatum tamquam auis in laqueo captus haerebit. Vtcnim is,qui insignem tibi . ., Latinae linguae petitiam comparauit, te M 'dicinar
159쪽
I2 DEFENsIONI s FIDEI dicina,de Astrologia, de iure ciuili disserere non potest, nisi eas artes ante didicerit , ali qui in multos foedosque labetur errores:ita theologicae rei ignarus, quia in Latinis aut Graecis litteris sorte profecit, si se idoneum existimat qui de theologicis quaestionibus , ac controuersiis disserat, iure quidem merutoque ridetur , sed multorum periculo desipit. mirum enim si non aberrauerit; &ni mis ille felix est, si cotra suam fidem in mutitos non delabatur errores sed qui eX tanta M. nimi superbia periculum amat,Vtin ipso per 1ςςἰς- 3- cat dignus est. praesertim cum sacra scriptura
humiliter versanda sit: sit perbis siquidem Sc. . ClatiS Cius arcana Pater caelestis abscotidit, paruulis autem ea reuelare dignatur.
, Haeretici igitur vafrum ac subdolum gentis,cum hoc errorum periculum ita se habere intelligerent , nihil optabant, nisi ut rudes quosque fidelium δί idiotas in eam nas. fana inducerent, ut inter patinas de cyathos de sacrosanctae theologiae mysteriis disputa-
surdia imm-rent, ac temere iudicarent. Neque cnim duratis μ' - bitabant,quin super hoc impietatis altissimo I. Ibi fundamento quantamcumque CrrCIUm mo- oi irai in lem facile exstruerent, si semct illud Vnum imperitis hominibus persuasissent. Cum igiatur illos in tantam circa hoc fundamentum
sui o diuionem adduxissent, in duo alia gra-
160쪽
CAP vae v. 12suissima maximaq. peccata quibus iram Dei ita prouocauerunt,ut iustissimo illius iudicio in alios atque alios subinde praecipitarentur errores, tamquam in duo stygia barathra miseros deiecerunt. Primum est incredulitas. l. terum superbia;quae duo crimina Deum m xime ollendunt. Id quomodo fiat planum faciam, ut aduersariorum iniquitas perspici possit. In primum igitur incredulitatis crimen incidunt,cum ex haeretico audiunt; fides vestra falsa est, maiores vestri & sacerdotes Vos deceperunt: quapropter elaborare debetis,ut intelligatis virum fides vestra vera an falsa sit. cum haec inquam ex haeretico audientes ei credunt, illiusque suscepto ac probato co-silio secum ita deliberant : Volumus scirenum iste verum dicit, & virum fides nostravera sit an falsa, deceptine sumus a maioribus,an non. Cum igitur apud se ita statuunt, Δ secum ita loquuntur,cos incredulos ac infideles factos este dico . nam qui dubitat, sdem perdidit: fides enim est rerum inuisibilium, quae natura aut experientia non apparent, certa persuasio,omnem sibi contrariam dubitationem prorsus excludens. Cum igitur dicunt; volumus scire num verum an falsum sit quod credimus, quid in eo mali est talarum profecto mali, ut qui ita dicunt de sentiunt,