Manuductio puerorum ad multa, & varia intelligenda, quae sunt, venustior lingua latinae constructio, syntaxis figurata, alphabetum nominum localium, ... in lucem edita, & clericis potissimùm accomodata a' Joanne Baptisa Palangha, congregationis hospi

131쪽

i, s

creare cessau ite & benedixit Diei septimoctificavit illum , ataue ad Divina obsehuia applicavit. s. Iuore sabbatoum , apud Christianos , mutatum est in diem Dominieam uia veteres Caeremoniae, &Figrarae praeterierunt. Et sicut Circumcisio mutata est In Baptismum , Agnus Paschalis in Eucharistiam , ita is abbathum in Dominicam transiit, in memoriam nos rae Redemptionis, ac Dominicae Resurrectionis , quat: die Dominico facta est . Ex Μetexem Cate-eb. U8.6. Cur verὸ dies sabbathi ab Ecelusia petauari euIta Beιitae Mariae metini dieatus est λ Sequentes rationes assignantur. Prima est; quia in die Sabbathi immediaeid post Christi mortem , fides in Deipara solumma nsit. 2. Nam cum Sabbathum sit janua diei Dominiciae, & haec Symbolum aeternitatis , sic Beata virgo aeterni refrigerit , & quietis pia Ianitrix est. 3- ia sicut Die Sabbathi aeternus Creator quiescerat , ita & meIius locum quietis in immaculato Uirginiis Tabernaculo Deus humanatus invenit . Ita Da-

. angeli quando, et ubi ereari sunt ' Firma fides di mdum est, Deum ab initio simul utramque de ni niloc ondidisse creaturam, spiritualem , & corpoream , IIngelicam, & mundanam. Ita Concil. Later. apua

e tarnel. a Lap. in Gen. c. a.

' 8. Dicendum est igitur, AngeIos simul cum mun- ao in principio temporis esse conditos; sicut Μoyses tacite eos insinuat, cum ait: Perfecti igitur sunt Cae-ιέι, o omnes ornatus eorum . ornatus enim Coelorum:sint Stellae, & Angeli, qui In Coelo creati sunt, nem-Pι', in Coelo Empyreo , EA Corneli a Lap. locsit. -

132쪽

me Μolse taetramente r influua, quando dice: Uerie igitur sunt Coeli, oc omnes ornatus eorum. Potcne

133쪽

PERIODUS III.

De Homine, O Anima. . HRInceps animantium Homo, mundi epItomer vagiens nascitur. Compages corporis ipsius , eximium est supremae sapientiae exemplar. Σ. Homo est Creatura Dei rationalis, saeta ad Imaginem , dc similitudinem Creatoris. ipsius, & ad

contemplandum situm Creatorem conditus est. 3. Homo duplex est, Interior, dc. Exterior. H mo exterior est caro nostra mortalis. in qua est humana efigies. Homo vero interior est Λnima nostra , in qua est silmmae Trinitatis imag'. . Homo habet duplex Esse, Naturale scit Icet, det

Morale. Esse naturale constat eκ Anima, dc Corpo re. Esse autem morale ex gratia, dc bonis moribus Quia ille veraciter dicitur Homo , qui utitur Ratiorine, per quam 1 brutis Animalibus distinguitur. Ex cet. tu Psal. o 9. s. Homo tactus est ad imaginem eius, qui creavit eum, non secundum corpus , sed secund4m rationa iem mentem. Ex Beda in Colos , e. 3.ε. Corpus humanum ex quatuor componitur ele mentis . . Terra apparet in ossibus, dc Carne: Λqvi, in Sanguine, phlegmate, de in aliis humoribus. Λ continetur in pulmone , qui est ventilabrum Cordis , ne nimio calore di mol vatur. Ignis continetur in corde , quod inserius est latum , dc stiperius acutum . quam formam ignis tenet. Cod autem in pectore situm, primum est vivens, dc ultimum moriens. . Solus Homo est erecti corporis, dc hujus ratio duplex est, naturalis scilicet. dc moralis. Naturalis

ratio est , quia in aliis Λnimalibus abundat in capit

134쪽

u quale si serve deIIa Ragione, che lo distingue detu

135쪽

materia terrea deprimens, & deficit calor erigens, quod non est in Homine. Mortilis ratio est; quia re- ctitudo staturae corporis attestatur rectitudinem menistis, sursum ad Coelestia tendentis. Homo igitur semper Coelum suspicere debet, & ad Patriam Paradisi tendere. Hic finis: hic scopus noster est. 8. Anima est substantia spiritualis, invisibilis, incorporea , immortalis, Deo similis, habens imag

nem Creatoris sui. 9. Anima ex Deo data est, ac ex nihilo facta quia homo, qui de terra factus est, in terram revertitur. Anima vero non habet ullum Elementum, ad quod revertatur, nisi ad Creatorem suum, Ex Beda in suis Sup. Gen. Io. Anima, pro diversis actionibus, diversa sortitur domina; dum enim vivificat corpus, dicitur: dum vult, e dum scit, mens est: dum reis colit, memoria: dum judicat, ratio est: dum spirat,

spiritus est et dum sentit, sensus es . Ex Dran. in

rr. Anima est capax sapientiae, virtutis, gratiae, beatitudinis, visionis Dei, omnisque boni. Natura animae invisibilis est, atque ex corpore invisibilis egreditur : sicut in corpore invisibiliter manet.

I a. In omni mutabili natura , nonnulla mors est , Ipsa mutatio. Proinde ipsa anima humana licet siti mortalis, habet tamen quamdam mortem mari. Quia si juste vivebat, & peccat, moritur justitiae . si pec- catrix erat, & justificatur, moritur peccato. Ex Beda in I .ad Timotb. c. S. 'Anima igitur, suae peecaverit , Usa morietur

Ezeehiel Prob.e. 8. Sensus est: Morietur morte pescati in via, & morte miseriae infernalis in Gehenna , nisi poeniteat. Imo peccando moritur; quia peccatum mors animae est, dc quia peccato separatur a sonte vi-

136쪽

ra. Mal'Anima non haalauno elemento, acutritoruis se non at suo Creatore .

137쪽

tae Deo aeterno; ide ue carebit vita gratiae In praesenti, &vita gloriae in futuro. Ex Diony. νιλ in Ezed.e. I 8. vel, morietur , non abolitione substantiae, sed ejus consortio, qui dicit: Ego sum vita. Ex D. Hierony. in EZech. e. I 8.

I . Nihil igitur homini utilius , nihil salubrius,

quam, ut statim post peccatum, . Confessionis medelam non differat. Consessio enim a morte animam liberat , ac salutis sperii tribuit. Ex D. Ambros lib. aue poenit. c. I Ora Dinieηon . in ReguLΜonacb. II. Quare anima unita est corpori Priimb , propter complementum universi; conveniens enim suit, ut Praeter naturam purd spiritualem, & naturam puro corporalem, fieri etiam Creaturam mixtam, nempe partim spiritualem, & partim corporalem. Deinde, ut anima serviendo Deo in corpore, habeat majus meritum ; quia ubi major pugna, ibi major victoria, dc

maior corona. Ex D. Bonav. tom. a. Opusci in Theo-

I6. Iuare in futura resurrectione, anima iterum unietur eorpori 3 Primo, propter per sdictionem uni versi, ne deficeret praecipua species corporea . a. Ad complendum animae desiderium , in regendo corpore. 3. Ut sicut in operando fuit corpus ihstrumentum coniunctum ,& motum ab anima : ita in retributione participet bonum, seu malum, eo modo, quo participat esse animae. q. Propter promissionem factam de s tura resurrectione. Ita Abulensis in Hatth.e. 23. - 17 uare solae animae puniuntur in Purgatorio siue eorporibus λ Quia anima separata a corpore potest suscipere poenam . . Corpus autem non potest fuscipere poenam, quia n0n sentit; & quia in anima manet totum ege hominis; ideo cum ipsa punitur, idem est, ac si hisino, qui est suum coniunctum, puniretur. Ita . abutensis in Maubg. A. - Pn

138쪽

etianella preseηte vita, e dellavit' delia gloria neua futura. Overo, morira non secondo I'annullaetione de Iasustaneta; mis morira alconseretio di quello, ebe dicer Iosono lavita . . 'Iq. Nessuna cosa dunque epiti utile, eniente pia salutifero atruomo, che subito dopoli peccato, non disserisca la medicina delia Confessione ; perche IaConfessione libera ranima dalla morte, egit conferisce la speraneta delia falute . II. Perche I' Anima dunttaal corpor Prima , peril compimento deIr universo ; poiche fu conveniente ,cbe , ostreia natura puramente spirituale , ela natur puramente corporale , sifaeessela Creatura dia , cloe parte spirituale, e parte eorporale. Dsol, an coe ια-nima Ieruendo a Dio net Corpo, abbia margior merito, perche doνe e moratore eontrasto, ivifritrova manior

vlitoria, e manior corona.

139쪽

r. Undus iste sensibilis constat ex quatuor EIeret mentis, quae sunt terra aqua, aer, & ignis. Elementum autem est latinum nomen, & derivatura verbo. Elimo, idest, sermo eo, quod ex Elememtis omnia constent, & formentur. a. Elementorum talis est dispositio: in seriorem l eum obtinet terra; deinde est aqua; postea aer; su perior est ignis. Terra est frigida: aqua humida, &yrigida: aer calidus . & humidus: ignis calidus. Quoniam autem quod excellentius est, melius etiam reputatur. Melior igitur est ignis, quam aer: aer, quamstqua& aqua, quam terra.' 3. Divina dispositione, venis aquarum terra tota intrinsecus plena est sicut corpus animalium sanguinis venis repletur ne ariditate terra pullulare defi-elat, si aquarum cesset irrigatio. . In fine mundi, omnia Elementa innovahuntur, quia nobiliorem dispositionem, & claritatem mirifi- eam istientur. Qui aut creditur, terra splendebit

ut aurum: aqua sicut crystallum: aer, ut Coelum .' αignis, ut astra. Eae Diov. Carib. in a.Petris c. s.

. A quae natura duplex est, stillare salsa, &duI- cm: salia maris, & gravior: duleis fontium, &n mi Rum,& levior . Aqua ubi iluit, ubi gy-νatur, gurgitem , dc vorticem: ubi seipsam ab rbet, voraginem, seu barathrum: ubi expers fundi est,

ais tam dicito. Bulla fit a stillante gutta.

140쪽

PERIODO IV.

l . menti, ehesono laterra , raequa, laria, ea ilfuoeo. Μa questa voce, Elemento, e un nome lari