장음표시 사용
161쪽
volentibus et nolentibus, thesauros essundit. a. In pauperismo, quo ista prae universis gentibus miserrime obruitur. 4. In natura Protestantismi, qui cum sit individualismus theoretice, pra- etlae si perseiatur sit egoismus. Haec recensentes, optimorum gloriam et laudem non imminuimus, sed Metrinae vim expendl-mus. Interea hane plagam Catholicos infecturam non mirabimur si catholici religionem ore potius quam corde proserentes, quodam semiprotestantismo delectarentur, qui alieubi iam legibus et moribus impendet.
IX. Ex essectibus igitur constat, legalem beneficentiam nec pauperihus nec divitibus quidquam boni attulisse; sed nequensseret, renitente natura. Sic enim naturae Auctor constituit, ut divites miserieordiam liberaliter exercentes, meritorum S ditem amplissimam nanciscerentur ; deinde ut divitum et pauperum corda, amoris vicissitudine ac suavitate copularentur. Siquidem, dum divites sua ipsi opera in pauperum inopiam inquirunt, in pius ea tanguntur, et dulcissima beneficentiae gaudia experti, in eam alacrius incumbunt, eamque verbis, ore, omnique humanitatis signiscatione, suaviorem emetunt atque emeaeiorem. Quae omnia personalis ae liberae beneflcentiae emolumenta, legali et eoaeta charitate amittuntur. Divites nunquam pauperum aerumnas oculis vel manthus usurpantes, vix seiunt miseros esse, vixque fratres arbitrantur; et taxa persoluta, omnia Se misericordiae officia persolvisse existimantes, Scrinia et viscera claudent. Pauperes vero, lus non largitatem in taxa legibus praeseriptaeensentes, nunquam Sistent; de labore remittent, quantum illis per taxam adscribitur; sani devorant, quae infirmis necessaria forent; demum in divites, quorum nunquam vel raro benesicas manus experiuntur, et in legem quae ad omnia eorum desideria non pertingit, exasperantur. Hinc proletariorum et operariorum coniurationes, quos ingenioSe exeitant, iisque cupide utuntur, Dequentes iam ardetiones et societatis eversores. Hi ne socialistarum et communistarum systemata, quae in taxa legali radi- eantur , eamque pro Opportunitatibus augendo, propositum sibi finem contingerent; nisi communis sensus libertatis et individuae proprietatis, foedissimum utrorumque imperium repellerent. X. Sic igitur definiendum: Principes iustitiam administrent, nescentiam foveant, sed eam privatis non eripiant, quibus collata est a natura. Nam a civibus adhibita benevolentia animos
conciliat, ait Cieero, et quod optissimum est ad quiete vivendum, Diuiti reo by Gorale
162쪽
Iuvent, agrorum praeSertim culturam, qua mentes et corpora roborantur, dum in frequentibus magnarum urbium otiis vel officinis nimium contabescunt. Nova semper donaria , panem et circenses, ignavae plebi romant imperatores elargiebantur: ipsa , ut a novis nova consequeretur, veteres obtruncabat. Melius rei publicae consultum fuisset, reluctantem plebem ad virtutem , laborem, et ubique iacentem agrorum culturam instituendo. Si Romanorum parii, quo miseri imperatores plausum et mortem mercabantur , taxnm pauperum BSsimilaveris, non longe a Veritate abibis : ille enim et ista , pauperisinum et publieas ad- nuxerunt aerumnas. Delectus quoque habendus: quum a liberalitas esse debeat in calamitosos, nisi sorte erunt digni calamitate ; benefacta enim, ut ait Ennius , male locata, malesaeta sunt 2ὶ . . Sed ante omnia cavendum est publicis moderatoribus, et Cia. ut boni mores serantur in civitatibus: vitia enim a tergo S quitur egestaS. XI. Unum reliquimus, quod maximum est: catholica religio. Cum ea, omnia beneficentiae genera orta sunt ub initio. Christianae charitatis historiam seripserunt multi : novum sereius gentium , ius pupillorum, viduarum, vel quomodocumque languentium, qui a paganorum societate exhereditati et despecti, ab Melesia mill gehantur veluti Christi membra, lavebantur, instituebantur is . Hinc novum necusationis genus: u Vide ut
a) Conserantur: Tuou Ass tufi, de ueteri et nova Melesiae discipli. na, lom. III, lih IV, c. 4a etc. - Rxis, men ita de is retistion chres. , Ch. a. n. 2s etc. - BERGlER, Diet. Theol. , art. Ηvita uX. - NALDET, Deschano emerita operes dans Padministration de I empire, tOm. I, P. t 18. Alia vera, alia ad historieam veritatem nequaquam exacta habet DimGERAXM in opere: De la bie aisanee pubiique. Fatetur ille stom. IV. a. partieὶ hospitalia ecclesiasticam referre institutionem, errat vero existi. mans antiquos publieae utilitati per hosfitalitatem, valetudinaria et ser. vitutem consuluisse. Nam I. hospitalitas sere evanuerat apud cultiores gentes , Graecofi et uomanos. 2. Valetudinaria, de quibus Seneca et Columella, raras opulentissimorum domos sequebantur . lisque tantum inserviebant. a. Servi autem si sani et Mnevalentes fere pro hrutis habebantur. quid aegri et inlimi p Ceterum , eoueludit auctor : α Beneficentiae instituta apud eterea, impersecte admodum respondehant societatis nρcessitatibus, qualis tune aderat. Tom. HI, p. 27T . Vide Potroir du Pape au motyen age, P. 129. Paris, I 845. Necnon : Histoire de is charrire, pendant les quatre pre- in eo steries de r Hre rare ienne. Pari , I 848. ue Fi-. QT,
163쪽
invictin se diligant, et pro alterutro mori sint parati l l . . Re- era , pro unaquaque necessitato, publicas domos instituerat charitas ecclesiastica: pro lactantibus adhuc pueris brephotrosa; orbatis uno vel utroque parente aderant Orphanotrophia; nom-eomia infirmis; viatoribus vel extraneis aenodochia; steronto vita senibus; et universis malehabentibus, ploeliotrophia. Theatra et ei reos habebant veteres ethnici, sed nihil huiusmodi. Iulia, Messalina , Faustina, turpitudinum sibi hereditatem transmiserant : matronae christianae, clarissimo Scipionum et Fabiorum sanguine genitae , Paula, Fabiola, Melania, tum ipsae imp ratrices, Helena, Flaccilla , Ρulcheria, pias domos nedificare, et infirmis vel pauperibus inservire, gloriosum habebant. Ipse Iulianus imperator , Christianis insensissimus, ad Arsaelum Pontificem scribens , imitandam proponebat Christianorum e ritatem , η qui conquerebatur j et suos nutriunt pauperes , et nostros a nobis derelictos. . Praeerant hisce institutionibus eleriei , episcopi , et prae omnibus Romani Pontifices, inter quos Anastasius Ι appellatur a s. Hieronymo a vir ditissimae paupertatis et apostolleae sollicitudinis: v quatenus perwnarum , et honorum quae indigentium personis impendebantur, curam ngere, sollicitudinis apostolieae munus erat. XLI. Religio sacros divitibus secerat pauperes et miseros , Christi exemplo qui laetus suerat pauper et miser, unam eum ipsis personam elliciens: α Quamdiu secistis uni ex his fratribus minimis , mihi fecistis M . . In quem deinde respexerant qui se de eius schola profiterentur: α In hoc cognovimus charitatem Dei, quoniam ille animam suam vitam j pro nobis posuit: et nos debemus pro fratribus animas ponere 2 in . . XIII. Quid ad haec humanitalis ossseia et exempla, Communistarum iuror, alienis opibus et vitae minantium 3 Sed ubinam actuosissimae huius charitatis vestigia apud Protestantes 7 Certe , cum fidei sacrisscio, apud ipsos defecerunt charitatis sacrificia. Hare autem apud catholicos florent in iis sortissimis
utriusque sexus fidelibus, qui in humili paupertate, pro instr-mis , vel erudiendis pueris, vel harbaris ad fidem adducendis, quotidie vitam lmpendunt; quique iure illa sibi usurpent Apostoli : α In multa patientia , in tribulationibus , in necessitatibus, in angustiis, in laboribus, inalgiliis , in ieiuniis ; in castitate,
ain Legatur Matthaei caput V a versi eulo ai ad snem, quo nillil dicetur suavius, essicae ius, magni sirentius, ad exellandam tharilalem.
164쪽
140 in selentia, in longanimitate, in suavitate, in Spiritu Sancto, in charitate non fleta, in verbo veritatis, in virtute Dei; per gloriam et ignobilitatem , per infamiam et bonam famam, ut
seductores et veraces; QUASI MORIENTES, ET ECCE VIVIMUS ll. .
Baec scilicet charitatis miracula, ex illa gignuntur quotidiana divini Merisseti renovatione , quam Catholiel fide et moribus
XIV. Si mira haec religiosae eliaritatis munera, eum es- sectibus comparentur vel legalis charitatis, vel in quos lex cl- vilis , aut politiea adnititur octonomia; quam lmpallescunt opera hominum ad opera Deli XV. Quid tandem si una religio plebis mores delinire valeat, animos autem ea virtute communire, ut paupertatem, dolores atque nerumnas , quae plurimos Semper vexabunt, montem in Deum erigendo, leviora sacere ac tolerabiliora 2 Igitur legislatores et Communistae, iustitiam et societatem non evertant, ut pauperibus consulant; proprietatem et commercia non exturbent, miserabiliores extituri; non in summo demum latroeinio, sed in ei vili diseiplina, in laboris frequentia, in morum observantia , et maxime in catholicae religionis cultu , quae ultima salus, remedia ac levamina rei publieae conquirant.
PROPRIETATIS NOTIO HISTORICA APUD ORIENTALEA ET GRAECOS.
I. Non aequa iurium ti ilium et pol ilicorum partitione , regna intimabantur. II. Proprietas cum personalitate sere evanuerat apud Orientales. Ill. Graecis, minima libertas civilis. IV. Iuris publici fiumina, ex Platoneel Aristotele. V. Civilis despolismus male Politica liberiale compensabatur. I. Platonis politicus pantheismus. VII. idem sapientior in Legibus, quam in Reprιblica. VIII. Vita proprietate et asseetibus alitur. IX. Seditionum M. nim , quaestio de proprietate. X. Errat Mabi us scriptor levissimus. XI. Restauratae Graecorum uioPiae.
I. Historiea quam Ingredimur inquisitio, potissima evincet imperiorum mala in eo extitisse: i. quod vel nulla essent gentis iura, Si ius imperantium excipias ; vel 2. quod populi nimis ardenter iura politica concupiseerent, dum imperantes iura civilia et maximum proprietatis ius ad se pertrahere nitebantur.
165쪽
150II. Λpud Orientales, ubi individuus in familia absorbebatur, familia in imperio, imperium in principe , adeo ut individualispersonalitas evanesceret, proprietas quoque evanuerat, uno Principe omnia possidente, ceteri nutem ex principis, quasi Numinis cuiusdam, libera et revocabili voluntato lat. III. Graeci, omni libertato servis adempta, ipsi corrupta utebantur: nam libertas politica civilius plus aequo maxima aderat: civilis vero, minima. Veterem illam rempublicam , uti munquaedam regimina , furor omnia legibus regendi ac coercendi invaserat. Homo, fiebant illi, patriae nascitur; filii prius ad Patriam quam od parentes pertinent. Iline matribus et filiis nil menta praescribere; infantium fetus legibus meroere, Aristotele reserente, quasi lacrymae heroes suturos dedecerent; domesticam educationem et iura familiaria ad rempublicam pertrahere; omnia in civibus inquirere, numerare gressus, personam delere. Unde mancipiorum duo genera: seraei, qui in civium, cives qui in reipublicae servitute morabantur. Haec illa libertas et republieana beatitudo, quam nostri tantopere inhiant. IV. Quo autem personalis libertas, eo et proprietas mar-ctahatur. Iuris publici summam expresserat Plato In libro V de Legibus: α Terram et domus sibi cives partiantur, sed quaecumque illis pars contigerit, minus ad se quam aci rempublieam spectare mominerint . . Et libro XI: ii Aio legis nomine, vos et vestra ad familiam, familiam autem minus ad se quam ad rempublicam pertinere. . Aristoteles vero qui Leges et Rempublicam Platonis evertere est agressus, rerum tamen proprietatem non minus
reipublicae quam civibus interdum adscribi patiebatur. Quod turpe
legum genus, ex obfuseata naturae aequitate, et humanae Servitutis exemplo ducebatur. Siquidem graecus civis, qui ceter sibi eaptivos detinebat, non dedignabatur se reipublieae captivum detineri.
αὶ Iure publico Orientalium , res et personae in principis erani po-lesiale. Eius civilitatis exemplar, statua aurea Nabucliodonosor regis. Omnibus adoranda. Contra, iuris et liheriatis exemplar, in Anania, Mimele et Araria: n Ecee Deus noster, quem colimus, potest eripere nos de eamino ignis ardentis, et de manibus tuis , o rex , liberare. Quodsi noluerit, notum sit tibi, rex , quia Deos non colimus, et statuam auream . quam erexisti, nouadoramng. Tunc Nabuchodonosor repletus est furore. DA ., IlI, 17-is . lare duo historice eonsociantur: I. enm proprietate, semper imminutam suisse personae libertatem; I. iura quaelibet, realia vel personalia, nunquam a vera religione fuisse divulsa.
166쪽
V. Igitur primus proprietatis sons, Respubliea. Non quidem
the ratiee Athenis ut apud Orientales, sed alio idearum ae verborum ordine, res eadem manet. Effrenata nimirum legumlatorum cupiditas privatam civium libertatem ne proprietatem mercendi , nee non pereonarum ne rerum imperium in rempublicam conserendi ; populorum denique et familiarum secreta, ae minutissima. ad legem temperandi. Civilis hic despotismus, politieis iuribus male utique compensabatur ' . VI. Platoni, saepe ldearum potiusquam terrae mundum ineolenu , adeo arriserat communio honorum, ut sequentium Communistarum parens evaserit. Quum enim in absoluta omnino aequalitate , selieitatis ac persectionis summam eontulisset, quumque illam, positis personae iuribus, nunquam obtinendam conspireret, in reipublicae imperium personam ipsam absumsit. Prinprietate igitur rerum omnium, mulierum quoque ne filiorum deleta , illa deleetabatur summa unitate, ex qua Proficiscerentur omnia, in quam omnia reverterentur , quaeque vel Sintus, vel Bespublica, vel Imperium appellatur. Nos politi eum pantheismum, monstrum hoe appellamus. Quod tamen maximus vir, Singulorum activitati et libertati praetulit, ostendens fallibilem nimis illam sententiam : nationes summa potiri felicitate, cum a philosophis regibus, vel a regibus philosophis gubernarentur. VII. Attamen ipse Plato haec doeens in Republiea, in L stibus statuerat: a Iustitia nequalitatem lubet; sed duplex aequalitas : una materialis, quae pondere, mensura et numero eonstat, quamque inexpertus atque adventillus quilibet legislator pro iure diligere vel aestimare valeat; alia moralis et vera, quae saepe inaequalitatem postulat, Scilicet Inter res inaequales, inter virtutem et vitium, sapientiam et ignorantiam , eapacitatem et eupiditatem l . . Quomodo itaque ingeniosa illa mens, adeo li- ij Plato . t obertatis intelligendae capax, homines uti papavera interdum μ' γ' aequabat 7 Qua nempe aequalitate, homines ultra illam Orient,lium barbariem regrederentur, in qua si cetera Imperio absorbebantur, familia tamen Supererat; neque illa feliciores aliquando cives, ut Platoni videbatur, sed miserrimi ac pauperrimi evaderent. Nam si quilibet civis , quod Plato gloriabatur, silios et
a) Orientalium et Graecorum despolismus ex opposito iure gignebatur. Ille, ius divinum absolutissimum transferebat in imperantem: hic, populare imperium, rerumque summam, conserebat in Rempublicam. Usectu i lem tillic Dei nomine, hic nomine populi, populus in servitutem redigebatur.
167쪽
divitias omnium civium, universamque rempublicam aspiciens, sibi assii mandum putabat: haec omnia mea sunις tamen illi raliter et verius illi dicendum foret: nulla ea his mea sunt. SΙ- quidem , nulla bonorum pars , nee pater Fit mater, neque uxor aut filii aut fratres in sua essent potestate; non levis gutta in tanto oceano ad illum pertingeret; sed omnia ad rempublieam pertinerent la). VIII. Monstruosum adeo sigmentum nee reserendum esset, nisi, post bis mille annos, mentes infirmae renovandum susciperent. Paucis illud landitus evellebat Aristoteles , inquiens :a Homini duo sunt vitae, seu sollicitudinis excitamenta : pro prietas et a Fectus. Nulla autem hare in Platonis Republica l . . Graecia quoque universaeque gentes somnium Platonis a moribus reiecerunt: sl namque somniant philosophi, ne somniet vel desipiat sensus universalis , eautum est B natura. Illius tamen systematis principia, Graecorum mentes, leges, administrationem et politicam oeconomiam insciendo , sere omnia mala pepererant quibus respublica angi ae divexari caepit. Quod Aristoteli ant-madversum fuit, qui discordias ne seditiones gentis suae, ad quaestionem de proprietate reserebat. IX. Revera , cum late pervasisset opinio, honorum partitionem pendere a Republica, Graeel divitiarum inaequalitatem veluti gubernalarum crimen habebant: inde vero tumultus ne sed luones, ut ad concupitam aequalitatem pervenirent. Hi ne se torquere legislawres inter ius proprietatis quod natura clamat, et iniquam bonorum aequalitatem. Est apud Aristotelem : . Legum talaribus rerum omnium summa illa esse videtur, divitiarum partitio et distributio: seditionum sons, ut ipsi arbitrantur. Phileas Calcedoniensis primus omnium posuit, bonorum aequalitatem inter cives praeteriri non posse 2ὶ. Tum oblique proprietatem impetere aggressi sunt. Unde legum et constitutionum illa turba
aὶ Reipublicae Platonis eensuram exhibet Cicero paucis verbis: a Nam princeps ille, quo nemo in fieri bendo Praestantior fuit, aream sibi sumsit in qua civitatem extrueret arbitratu suo; praeclaram ille quidem sortasse, sed a sita hominum abhorrentem et a moribus . t Cic., de Rep., Il, l l . . Cum nempe alium a creato hominem sibi mente confixisset Plato, imagina. riam quoque edidit rempublicam : quae si actu compleretur, absurdissima foret atque sceleratissima. Quo nune vitio sere omnes tenentur civilium rerum reformatores : non quales sunt a natura, sed commentitios sibi homines pro libitu effingentes, imaginariam quoque ipsi, irrito conatu . mente Prae serunt societalem
168쪽
proiluxit, quae luxum contemnendum sarerent, laudabilem paupertatem , frugalitatem, simplicitatem , ne sere necessariam eoin mentitiam quam .excogitaverant aequalitatem. Sed hominum coinnatus natura irrisit; permansit bonorum inaequalitas, et Periclis saeculo, artibus omnium forentissimo, ipsa emorult: potissimum vero inter Lacedaemones , Lycurgi severitate contempta. X. Quare, non ad rem Mablyus Licurgum celebrat, quasi omnium praestantissimam eonstituisset civitatem ac beatissimam, proprietatem a civibus transferendo in RempublIeam l . Scriptor iste levissimus , leges pro moribus habuit, et more poetarum , verbis non saeus felicitatem est dimensus. Certe ipse non adve terat , quae de reali Laeedaemonum constitutione et moribus scripserat Aristoteles: proprietatum maxima Inaequalitas; venalitas Ephorum, senatorum eorruptio; decrescens civitas; mulierum imperium et luxuria 2 . Haec gaudia et essectus legum, quae naturam evertunt 3ὶ. XI. Pol illeae Graecorum, quas attulimus, talamitates , ninstris temporibus uvixerunt. Nova enim imperia, ipsaeque monarchiae republicanis laciniis consarcinatae, Graecorum more, I. vellicant eivilem libertatem, familiam et proprietatem. 2. Dum vaga innituntur aequalitate , factionibus Eusdeque laetantur. a. Quum novi reformatores, saetis impossibilla, plebis et suis politelli fuerint, a novis semper reformatoribus delicientur, nova et ipsis pollicentibus, donec exhausta dolorum serIe , di fleetas letatis landamenta iterum renciantur. Frustra enim eonnalnonnulli politici, se veteres , ut alebant, Europae monarchias renovaturos, si lis quamdam graeelle libertatis nuram aspergerent ; graecam ipsi communistarum tyrannidem, visceribus attraxerunt: unde nova regimina eadem lue tabescunt, omni sexosa al. Miliret, non convalescet europea societas, usquedum, expulsis graeeis utopiis, iterum se inter vera iustitiae et
Irisu, cli. xilis αὶ Sortem hane, Gallia prae eeleris passa est, nostra et patrum aetate. Ab anno 1789, Graecorum more , nimium illic Status vel reipublicae ius in res et personas civium ; sed nimia quoque iura eivium politica , in re pu-hlica. Hine neque integra libertas civilis, neque integra imperantium potestas ac vis. Hinc imperium iura civium pertrahere ex nna parte, elves autem imperii iura aggredi ex altera. Certamina civilia: rara quies publiea. lam Socialismus aderat: nova uhique graecarum seditionum exempla. Nempe, dum ius publicum ad evangelicam componendum foret aequitatem et gra. italem , novi rerum publicarum reformatores adeo profecerunt, ut gentes ad Graecorum garrulitalem, levitatem, vel sabellas usque pertraherent.
169쪽
proprietalis iura reoeperit: hoe est, iura a iuribus secernantur, ita ut imperiis sua vis politica, populis autem libertas civilis
NOTIO HISTORICA PROPRIETATIA APUD ROMANOS.I. Proprietas ubique, variis nominibus, amicta. II. Aristoeralteum Romanorum ius in proprietatem. III. Illud, in bellica apprehensione, et penes rempublicam morabatur. IV. Duo paetorum plementa, et dupim dominium. V. Verba sacramentalia iniqua es arrogantia. VI. Arrogantissima proprie. tas quiritalis. Nu. Hinc iurium Pugna, et praetoris aequitas. VII l. Novus iuri Sprudentiae labor et color. IX. Aequioris scimiae dux, Cicero. X. Proprietatis ius, a Republica avertitur. XI. Caesari potestas, singulis proprietas asseritur. XlI. Communistariim praecursor, eminens domini iam. xlII. Pro. Prietas non sy tematice impetita apud Romanos: quam exosa lex in domesticas hereditates. XIV. Quid leges agrariae. XV. Imperantia ollicium intuenda proprietate: tu quam seditionum arma dudum convertebantur.
I. Quocumque pervaserat servitus sunt versas autem paganas gentes pervaserat , nulla ibi nec libertatis , nee proprietatis sincera notio habebatur. Apud Orientales imperantis dominatio In proprietatem, theoreatiear prineeps enim velut in Divinitatis solio consederat, omnia sibi possidens, res et personas. Graecorum dominatio erat philosophica, politica, democratica: non melior tamen, quum, etsi populi nomine, saevissima a philosophis et legumlatoribus in reipublieae praepositos conferretur
auctoritas. Demum Romanorum respublica, ex regibus orta, quidquid esset de nomine , aristoeratteam vim atque ingenium nunquam dimiserat. II. Nam apud Romanos, victor exercitus collective, ducibus potius quam sibi, terram occupaverat. Deinde vero, Romulo agente, civibus pars aliqua contigerat, quam non Suo Sed Curiae nomine et communione haberent. Tandem, Numa viritim singulis
illitae. , Rep. . diVi Sit ij. Non populus itaque sed ipse Numa divisit, agros li- milibus desinivit, hereditarios fecit, singulorumque proprietates sub eminenti Imperii dominio constituit. Hinc ille mos, quo Imperil actione et coneessione, singulae dominii translationes con-srmabantur , novisque dominis civilis rei possessio conserebatur. Sed Romanorum posterior iurisprudentia, licet in iis quae proprietatis translationem spectant, molesta atque intricatisSirna ;Diuiti os by Corale
170쪽
Ionge tamen in proprietatis iure asserendo, liberior quam graeca. Familiam enim et patriam potestatem dum plus aequo veneratur, minus cupide domestica ad se iura pertrahere conabatur. Ius igitur singulorum processerat, vineulis quae illi Graecia comtexuerat, apud Romanos se in dies exsolvens. Longo tamen labore romana iurisprudentia ad naturalem convertebatur: quae conversio breviter nobis est perstringenda, eo vel maxime quod nostri adhuc lureconsulit, romnnis legibus plus aequo Indulgentes, Imperii vel Status luribus exaggerandis nimium incubuerint. III. Ius ergo proprietatis cum, ineunte Romanorum ditione, non ex iure vel laeto singulorum, sed ex communi hellica apprehensione duceretur, penes rempublicam erat. Sed brevi, naturae sensu invalescente, re et facto proprietas ad singulos a. cesserat: licet paetorum solemnitates et sacramentalia legum verba, dominiorum translationes molestissime afficerent, nimiamque partem , in sauciendis pactis, reipublicae adscriberent. Sensim vero etiam ille taediosus ac puerilis formulismus naturali aequitate subigebatur. IV. Duo hare elementa, in antiquo illo iure, secernenda sunt: sacramentalia verba, quorum Si unum deesset in contrahem
do , proprietatis translatio non peraciebatur; et naturalis aequitas. Duae pariter dominiorum species: dominium persectum eae iure trilium; et imperfectum, quod ex populi romant vel reipublicae concessione putabatur. V. Saeramentalibus verbis, quasi veste civili, paeta induebantur, ut rei translatio seret, nulla sere conscientiae vel aequitatis ratione habita. Ut linstua noncupauit, sis ius esto, serebat duodeeim Tabularum lex heroicis populis communis ampellatio, forsan a Mosaicis tabulis imitata . Lex quae ita statuerat , reclamante natura, nimis arroganter sibi dominiorum translationem adseripserat. Dolus inde et iniquitas, legum praepotentia ae ut sanciebantur: quod C. Canit syracusant, et Pythii equilis romani laeto declaratur ij.
VI. Ius Quiritium, seu quiritalis proprietas , plenissimum
erat ius quo solus ei vis romanus potiebatur. Meminerat enim, a bellica aequisitione ius proprietatis ductum esse ab initio. Inde solum provinciarum ad populum romanum, eminentem dominum, civili fictione spectare censebatur. v In solo provinetali,
ait Caius, dominium populi romani est vel Caesaris; nos autem