장음표시 사용
201쪽
populari imperio consuluis; nee logiea vis, posito coniuratorum principio. V. Scilicet, proprietate reclesiastiea in tanta societatis parte e naturali sede revulsa, ius proprietatis in tota ruebat societate. Communismi lus, legis nomine et Ructoritate instituebatur. Neque illogica plebs : rapinas atque atrocissima seelera quae legem gestiram sequebantur, annis praeserum 1792 et 17sa, nullus ignorat; a nobis , Dei providentia avertit. Recte igitur, anno I 84s, Proud hon, sincert8Simus Communistarum dux, ita arguebat gallicos iureconsultos, philosophos et Iegumlatores: a Parentes vestri templa et religiosas domus depeculati sunt; vos doetrinis vestris confirmastis, laetum in lus transtulistis. Et tamen ea bona Deo et pauperibus impendebantur. Ergo a sortiori et dem populo lus conseribite in hona vestra, o divites. Nee dieite, sacerdotes quos expilastis, suis quondam honis mese
usos esse: nam Brgumenti Beles in vos ipsos retorquetur. .
Cum, quos perdere vult Deus, prius dementet, alienorum deliramenta non pauel in Italiae sinibus exeltaverant. VI. Aiebat quidem lex : La Repubbliea Romana dolera, eonis venien emente i ministri dei eulto. Esto. Sed patitur ne lustiua ut quis re sua privetur, ut inde aere publico alatur Imo hietorum S talistarum systema continetur, qui omnium divitias in imperium conserendas decernunt, ut omnes deinde elves, stem Laeedaemonum pueri, in dies necipiant quo alantur et tegantur.
Sed verba sunt, quaeque hahenda sit fides aliena diripientibus, saeta prodiderunt. Pro pensionibus, in Gallia, sehismatico oblato
luresurando, careere vel ex illo vel morte ipsa, renuentes multabantur H. Ceterum, stipendia accepturi, Melestae ministri
aὶ Neque hoc solum , sed cum pluries constitutum suisset, ut die 2 novembris 178s. et 27 iunii l793 : la trailement des erelasiastiques fiat partie de is delis publique; die 22 augusti 17sb, constituebatur: Nuι napeui tira fore/ eontribuer aua a penses α' aueun mire. Est praedo.
num versutia; pensiones pro honis promittere; schismatieum addere lusimrandum, ne accipiantur ; deinde ipsas pensiones denegare. His veluti gradibus magnum illud implebatur latroeinium, quod nulla aetas Bamarorum viderat. A quibus vero 3 A corruptissimis, quos sie miliMimu Anre, cha. ritatis martyr, descripserat: α Ces hommes silaient les plus ardenta, les plus inquieis, les plus audacteux, lex plus corrompus d' esprit et de meur qne possedat la Franee a telle premiise Φpoque de ga fermentalion et de hondelire. An. dessus d'eux Planali un Mirahean, tin μι que apostat, ira leuxinstigateues de la spoliation, ses deux auteum reela, puisque l'un Ia Proposa, et l'autre la sit adopter par son talent; deus homines que nous n' avons Pas
202쪽
187Statui manet parentur, populus vero novis adhue vretigalibus premeretur. Sed exadverso maiores nostri, ne Caesarum maneIplis pro sidet ministris uterentur, sxas Melestae proprietates adscripserant; eoque pariter consillo, ut pauperibus providerent, se suosque sacrorum impensis levarent. Iam vero quae truculenta lustiua est, templa et pauperes denudare, perfringere testatorum voluntates, eorumque successores novis impendiis onerare ΤVII. Sunt tamen sua his barbaris sophismata, ab Honorato Gabriele de Mirabeau hoc dilemmate eomprehensa: a Bona haec vel a regibus vel a privatis largita sunt. Si a regibus, ergo ad nationem pertinent, seu ad populum qui tandem regiae dignitati sueressit. Si a privatis, set re ii tenebantur, entia moralla possidere nihil posse, nisi publiea auctoritate, eoque modo vel tempore quod reipublicae placitum foret. Undecumque autem , abrogatis lis eorporibus, et eorum lura abrogantur 1 . . VIII. Prima dilemmatis pars multiplici vitio laborat. Nam
pertitur , qua admissa, et privati elves rite expoliari possent, si quid olim a principibus quocumque remunerationis titulo ae-oepissent. Imo ex eodem principio illa prodierat iureconsultorum Sehola, quae eum Galland regibus universorum quae in Statu
sunt dominium asseruerat, quod a regibus concaeSR praesumantur, nisi possessores contrarium evincant. Egregiae nimirum rabularum et communistarum deliciae l2. Supponit totam regum potestatem, nee modo absolutam sed tyrannieam , in populares dominationes transfusam iri. Quae perpetua est novorum arrogantia et contradictio. Ad quid enim m. pularia regimina , si eorum gubernatores se regum heredes, eius. demque potestatis successores laeutant
3. Si quae a regibus, a maiori sellicet potestate peracta sunt, nune irrita laeent, quid erit validum aut firmum in Meletate 4. Plures regum Iargitiones, licet ex bonis publicis, non
erant gratuitae, et consequenter nee revoeandae. Min de juger . t De la propriet/ ete. e. 2, S. 6, p. min. Deinde foediora
adhue nomimai Rohespierre, Couihon, Sant Iuste est. Eoa nimirum ad erasarios habuit proprietas ecclesiastica, quibus nihil merum in Meletate . neque homo, neque Deus. Causaε quibus permovebantur assert D. Asha sibid.
p. 68, fis . Potissima, cleri odium et Melesiae: Il importoit de satisfairenotre flame philosophique eontre te et me; hane decreti gallici causam indicabat Bergasse , qui contra illud vehementer protesialus est. ii Vide : A
203쪽
5. Saeptus adhue erant ex honis privatis, ut historim te. stantur diplomata, ideoque lis titulis sussultae quibus privaω-rum pacta firmantur. IX. Sprelosior altera dilemmatis pars, quippe latensium rabularum suffragiis innixa: Corpora moralia, et consequenter Ecclesiae coetus vel pia loea, nonnisi ex reipublieae concessione, ius habere existendi et possidendi; ideoque reipublicae nutu solis venda , eorumque hona, nulla obstante privatorum voluntate, in rempublicam devolvenda. X. Huius opinionis duplex origo. Prima, ex antiqua Orientalium, Graecorum et Romanorum doctrina, qui res, homines, hominumque aggregationes, in imperantium quasi domestieam proprietatem redigebant. Altera est ius Protestantium, ex quo, cum unum sit Ecclesiae et Imperii eaput, sive vir sive lamina; eidem capiti, levissima cavillatione, Ecclesiae res et dogmata subiiciebantur. Quod lus, cum catholicos alliceret Imperantes, in iurisperilarum placita facillime irrepserat. XI. Sed contra, i. naturale ius res nostras possidendi, distrahendi , testandi, vel in commune conserendi, iam demonstravimus Si negas, proprietatem contra naturam coarctas vel scindis: communis enim proprietas constat ex iuribus Singulorum ; neque illam aggrederis, quin singulorum pariter iura
extirpes qui rem suam communem esseeerant.
XII. 2. Habent homines a natura ut, coniunctis viribus et proprietatibus, in bonum sinem nituntur. Ergo corpora m ratia eum suis proprietatibus, vim existendi primo hauriunt a naturali hominum libertate. Ineauti illi iurisperiti, contendentes corpora moresia nullam nisi a lege existentiam habere, ius politicum cum naturali proprietatis lure confundunt. Ius politicum, hae in re, est lus inspectionis et vigilantiae, ne quid detrimenti capiat respublica: nihil ultra. Nam eorpora moralia dum instituuntur, non a republica instituuntur sed ab iisdem membris quae aggregationem illam constituunt, quaeque nihil nliud p stulant nisi ut communi protectionis lure quo gaudent omnes el-ves, et ipsi utantur. Quod non privilegii sed iuris communis
Ioco habendum est: quibusque enim licitum, communi suffragio, in communem snem incumbere. XIII. 3. Dum Ecclesiae eoetus et aggregationes, imperantium arbitrio subdunt Iurisperiti, angustam nimis, et protestantium more tuiquam Ecclesiae aestimationem praeseserunt. Nam,
204쪽
89 ut vidimus, posita divina Meletiae institutione, e vestigio sequitur plena se regendi independentia , docendi nimirum, evangelizandi, mores componendi, conseientias gubernandi, consilia evangeliea expromendi. Hare omnia Bggregationes, militiam spl- ritualem , leges, disciplinam expostulant. Quis praesidebit 3 Ille
certo, cui religionis summa demandata sit, pontifex non imperator. Nam, discreta religione ab imperio, et iura disereta censentur. Auctoritas duplex : spiritualia uni, alteri temporalia ne eivilia coneredita sunt. Ergo religiosos conventus sacere, Iegi-hus aut votis ligare, necessaria ad temporalem vitam providere, sine qua nec est vita Spiritualis, aliaque perficere quae religi Sam populorum respiciant utilitatem; haec omnia reclesiastim
XIV. d. Non miramur haec Protestantibus invisa fuisse, qui spiritualem suae gentis libertatem imperantium arbitrio subegerant. Miramur autem catholicos magistratus, exosam Protestantium tyrannidem in Ecclesiam, in vota religiosa, in pias proprietates, imitari non puduisse. Quae tyrannis in cives exereetur, quum et cives sint quorum religiosa vitae consuetudo vel vetatur vel solvitur, qui torquentur et diripluntur. Miramur tyrannidem, libertatis nomine invectam, dumque fraternitatis et tolerantiae nomina ubique resonant, Catholime M-clesiae suis disciplinis, moribus, legibus et proprietatibus interdici. Sed miramur maxime ae dolemus, latam iureconSultorum Scholam, modo regum modo plebis despotismo faventem, tantum libertatis excidium suis tuitam esse doctrinis et Patro-
XV. 5. Quae etsi ingenuae libertatis amatoribus lugenda sint, miserabilius adhue quod rabulae addunt cum Mirabeau: Dissolutis Ecclesiae coetibus, eorum bona, veluti vacantia, siseo esse adscribenda al. Quam argutet Primo enim bona illa
a) Dum, anno 184s, proprietatem Melesiasticam abradebant triumviri romant, ηπhismata comitis De Mirabeati, de iure fisci in bona vacantia, proponebat in eomitiis quibusdam eomes alter, F S , ministerio praelaetus gratiae et iustitiae. Iamdiu enim gallime traditiones de diripienda et subiuganda Melesia, itaIlcas legalistarum scholas invaserant. Utrique comiti auditorea plaudentes assurgebant. Varia ingenia, varia tempora: l idem errores. Sed , sl ingenio Ruo uti voluisset, eomitiorum ineompetentiam intellexisset eomes quem dixit illis enim legum serendarum, non iudiciorum potestas demandata erat. Quam ineompetentiam gallieis eomitiis opponebat aedemonstraverat de Rastignae , anno l78s Melamation ele., p. 102- iis .
205쪽
Melesiastiea a suis olim dominis, et quidem publieis tabulis Ecclesiae ne an ii seo adseripta suerunt 7 Melestae sane: eorpori vel membris, sed primum Deo et Melesiae, deinde membris. Ergo etiam cessantibus membris, ves si libeat, tyrannim seritate expulsis vel obtruncatis, hona remanent Deo dicata et Minelesiae. Quaenam ergo eurons audacia , ut bona illa habeantur ut vacantia sunt, Melestae sunt, quorum existentia sleut et iura nunquam vacant. Deinde, bona vacantia ea quorum possessores vi et iniuria expulsi sunt Ergone ius ex iniuria Haec nempe eadem est argumentatio iniquhssima, quae resertur in Evangelio : a Ille est heres, ventis, Meldamus eum, et habebImus hereditatem elus. Et apprehensum eumieiecerunt extra xx., Vlneam , et oeciderunt ij. . Quin hare omnium communistarum est argumentatior Divites expellamus; nobis eorum domus ethona eontingent. Videant legalistae in quam abyssum. Proto stantes aemulando, Soeietatem pertraxerint. XVI. 6. Protestantes, praetim rerum sensu quandoque minus desicientes, quae catholicis aditulerant. Suis ecclesiis conoeesserunt. Ildem probe intelligentes, inter homines humanis quoque adiutoriis religionem sulciri, catholicam l Glesiam qua possunt egestate eoaretant, dum suam opibus augent. Eridenter itaque eatholicam Ecclesiam oppugnant legalistae, rerumque mode. ratores , eam opibus minuere atque ad incitas redigere satagentes. XVII. Hactenus in uno omnia expilatorum sophismata revulsa sunt. Superest, quandoque Melestae hona neque regum
Ut vero neoterici reformatores , naturae et poetelatis lura latius perfringerent, communiglicam entium moralium doetrinam , ubique iam prosigalam, instaurabant anno I 852. Aiebat enis . die 2s lamiarii. ω-mes C , senatum alloquens: κ Cessando questo essere morale scorporarione religiosa brutalmonte repulsa ', Io stato h li naturato , it legitumoerede. . Milicet, dominos per iniuriam expellere, et per novam deinde iniuriam eorum bona ad se pertrahere, fitatui pre iure licebit. Die i4 februarii, alter enullebat minister, G ο La propriel, evitelliva non e vera proprieth, poiche t ente morale rip a sui disposto delia letae civile. . Purus hie pulusque communi sinuat Cui ne quid deesset, addebat senator P , die is februarii: α I beni dei pubblici stabilimenti non appariungono all' -- gregato di persone a pro delle quali su instituito lo alabilimento, ma --
partengono at comuni, o mirano nella elasse dei beni dello stato. . Ar. gumenta ne quaeras : verba, praetereaque nihil. Hoc unum superest: si iurap prietalis, testamenta, pactaque naturalia et civilia evertere, libertas asepellatur, effrenis hare atque audatissima vel nomen mutet, vel ad p-anste riorum septa immigret.
206쪽
is ineque privatorum esse dona, sed laborum lauetus, laterdum longa et ardua parsimonia congestos Vel adauctos. Si enim licti Protestantium pastoribus ingentes benesteiorum fructus stilis seri- here via uxoribus; Catholicis sacerdotibus non licet, ipsis MeIe- Slam pro sponsa, pauperes pro nitis habentibus ; ad hoe quoque sapientissima, simulque humanissima caelibatus lege constituta lat. Bine, Melestae viris a saeculi ludis et sumptibus exsolutis, magnum, ut Tullius inquiebat, vectigal est parsimonia. Sed, ea
coniuratorum turbinem, qui ut seditionem niant, sociorumque cupido ori ossam inliciant, suellum voluntates et ei neres turbant, privata et publica iura exscindunt, unoque die plurium saeculorum labores absumunt. Si haec humanitas est, nec ineunda erat s Ietas, nee Barbarorum tenebrae unquam erant expellendae. XVIII. Tandem , ne quid in gravissima quaestione intactum relinquamus, nobis reponunt oeconomistae: Est modus in rebus: ergo sΙ hona exuberent Melestastica, nonne erunt civili auctoritate minuenda Τ Vel si communis urgeat necessitas, nonne ex iis respublicae succurrendum 7 Vel demum si laetant eommercia , nonne in commercium erunt revoeanda 3XIX. Bespondemus ad i. - Pagant ipsi intellexerunt, hona Numini consecrata, sine Numinis vel saeerdotum interventu,sa a Dum haec congeribimus, ait Martin-Dolay. publiea relatum invenimus t . Quindecim annorum spatio, tres in Anglia desuncti sunt epi. scopi, si iis relinquentes summam libellarum, septem Mim milionum cum dimidio stl Ila est fere quinta pars seuti romani in . Eiusdem regionis pauperibus omelalia doeumenta comprobaverant, vigintiquatuor episcopos , viginti annorum spatio vita iunctos, hereditatem quadraginta milionum, in honis im. mobilibus, ideoque mobilibus ex oeptis, filiis demandasset . HARTin Dorax, Blat. Ia etariis, pendant lea euattra premiera sintea de ι' De or/ι., ut. I. ch. 4. n. 3 . Nemo tamen ex eatholicis, protestantium Mesesiarum divitias earpit, sed Melestae eatholieae. Quid est hoe p Sed erraeit eundo. Vide Tablet, diarium anglicanum , sub die si deo. l85l : ubi a decem πl- ampla protestantibus infelicissimae Hiberniae, hereditates auecessoribus filiis vel eoniugibus relictae conspiciuntur, ad summam sere quinquaginta mi lionum. Interim Hiberniae Catholiet frequentissime emigrant, vel samo miserrima Meumbunti Ne haec inter Catholleos fiant. vetat I. honorum eccie- lasticorum parcitas; 2. lex Gelibatus sanctissima; 3. lex Melestae et testatorum voluntaa, quibus hora ecclesiastica Christi et pauperum patrimonia e-- lituuntur. Quum vero bona protestantium eoelestarum, a Catholicis quoque, eum nondum exorti essent Protestantes, relinta sint; eertissime eadem lege assiciuntur. ut non in uxores via filios, sed quae gupereunt in Pauperes e-serantur. Quod fit laetum esset, neque tam ingenti pauperiamo Britannia ipsa. neque Hibernia tam diris erueiatibus et laneribus vastaretur.
207쪽
nunquam esse alienanda, vel in communem usum reversura
Euius rei insigne argumentum habet Cicero IJ; allud nutem mi argumentum, quod , quibus gratisseari vellent Romani ,
non templorum redditus , sed sacerdotia simul et redditus eon serrent 2 . Ergo bona Saera , ex eommercio et ex rel- publicae voluntate atque Imperio Excesserant. Ex quo priuet plonpud omnes christianns gentes lus Invaluerat, ut sine Melesiae assensu bona pla vel a regibus frustra alienarentur: non ex gratuita legum benignitate, sed naturali et divino lure ita dictante. Nee relari, principes moderatores esse rerum temporalium : sunt enim non indefinite, sed limitibus ab ipsa rerum natura prae Scriptis ; neque ipsi humanam condidere societatem, sed a Deo conditam acceperunt, praefinitis conditionibus et legibus regendam. Itaque si minuendae sint res Deo sacrae, vel fines immutandi, non sine sacerdotali perssciendum est auctoritate. XX. Hi ne responsio patet ad 2. - Sapiens antiquitas, Dei et pauperum bona, in Imperantium vel Status exaggeratas necessitates, Eeclesiae auctoritate communiverat. Quod, si ture -- turali divino provisum non esset, inveniendum suisset iure populorum. Certe hoe lus obtinuisse non suspecta prohant testimonia. Nam, dum reges Galliae impensius quam reteri, mronae iura, uti appellahant, Ponti scibus disputarent; bona tamen ecclesiastica, nequidem urgente publica necessitate, inconsulta Sancta Sede, alienaverant. Quod iuris publici landamentum , utraque iurisprudentia civili et canonica, tum historicis constat documentis αὶ. Publica enim expropriatio, contra testatorum
208쪽
vDlantatem et ius aequisitum, nonnisi competenti fieri potest auctoritate: quae, ex iure naturae et gentium, in rebus sacris, est sacris ipsis praesidens auctoritas, Seu religiosa et ecclesiastica. Non ergo a soluto inalienabilia ea bona, sed Melestae fidei et auctoritati a testatoribus commendata, ne Pra donum unguibus pateant, quacumque ipsi sulgeant dignitate. Ecclesiae autem humanitatis sive tu concedendo Sive in sanan-dο , plenissimae Sunt populorum historiae. Et Sane, quae argentea et aurea vasa confregerat ut pauperum adesset necessitatibus , quomodo populis immisericors foret 7 Hoc unum postulat: ne imperantium luxul vel coniuratorum nequitiis, ipsa ex pam perum patrimonio impensas sacere cogatur. XXI. Ad 3. - Petimus ab adversariis, num commercia desecerint apud Anglos, quorum opulentissimae Sunt ecclesiae.
Itaque pueriliter obiicitur quod tanta facilitate diluitur. Nonne bona Ecclesiae excoluntur, fructusque serunt, qui in hominum et praesertim in pauperum usum impenduntur 7 Nonne in tam modica sunt quantitate, ut aequirendi et paciscendi industria inultis liberrime exerceatur 7 Dumque in humanis vicissitudinibus
ingens semper miserorum erit numerus, nonne aequum et pium
est ut ipsis stabile pateat effugium 7 Quis adeo iniquus ut iis
patrimonium praeripiat, quod christiana charitas iis cum Christo se rat commune 7 Demum, cadem cavillatio, nempe ut possidendi libertas et commercia ad plures extendantur, nonne eo impellet ut divitum firma et opulenta patrimonia scindantur, et in magnum latrocinium s letas convertatur 7XXII. Rem breviter conficiamus. Mali olim regre, et pelares deinde populares regnorum administratores, vitiis et cupiditatibus absumpto aere publieo, sacras proprietates iis cavillationibus aggressi suut, quibus nunc Communistae divitum proprietates aggrediuntur. Verissima itaque recurrit sententia: vel ubique constat, vel ubique corruit proprietas. Distinctio inter corpora moralia, ideoque licite expilanda, et privatos dixites, ideoque non expilandos , sophistica est, nee amplius divites tuetur aut iuvat. Nam et lamiliae moralia corpora constituunt; et divites, aiunt Communistae, extra plebem sunt, et in societate
Deinde Concordala adsunt catholiearum gentium cum Sancia Sede, sacrorum alienationem vel conversionem permittente: quorum vim nemo infringet, quin primo religionem cum naturali honestate non abiecerit.
209쪽
eorpus quoddam vel classem constituunt. Iniqui in naturam et societatem, lateor: Sed insontes ne qui doctrinis et saetis, e
rum iniquitati et vesaniae praecurrerunt 7 a)TITULUS XII.
DE IURE NATURALI ET CIVILI IN DOMINIO ACQUIRENDO
VEL RETINENDO.I. Quid dominium. II. Imperanti, non dominium, sed ius politicum Seritur. III. Hinc leges quae proprietatem et pacta tueantur. IV. Divisio dominii V. Eius modi. VI. Iniqua occupatio bellica apud Romanos. VII. No- um belli ius, ad restauratae naturae aequi talem. VIII. Corollaria. IX. Grolii laus. X. Ex iuro naturae rerum occupatio, earumque traditio per pacta. XI. Pacta naturalia civili iure firmantur; XII. ex gentium utilitate et aequitate. XIII. Formularum serrea et iniqua vis apud Romanos: XIV. quae in sequantem irrepsit iurisprudentiam. XV. Lex irritans, civilem no et naturalem aufert obligationem 3 XVI. Negant aliqui, ubi nulla fraus intercesserit. XVII. Contra , plena irritandi facultate recto utitur potestas civilis et ecclesiastica. XVIII. Quid de testamentis p XlX. A nimio formulismo caveat legislator; imreconsulti et magistratus eum legis littera adhibeant aequitatem. XX. Naturalis aequilas suffragare videtur, usquedum pars altera civili iure sibi con
I. IIx proprietato dominium, quo proprietatis iura exercentur. Deflnitur: Plena vel semiplena de re disponendi fa- ullas. Addunt: nisi leae obsistat. Limitatio haec non displieet Communistis, qui dominium ex legis concessione repetentes, Sua quoque lege illud minuerent vel auferrent.
αὶ Ecclesiastieae proprietati, variis temporibus, sui non desuerunt defensores. I. Altero saeculo, Italiam pervadentibus iansenisticis et gallicanis opinionibus, eruditissimum opus evulgabat M,uxcui: Dei diritto libero della Chissa di aequutare e di possedere beni temporali, si mobili ehe stabili, libri III, 5vol. in 8, 1769-To. 2. Irrumpento gallica perturbatione anni 178s , inter alia prodierunt: Questiones sur in Proprield des biens. nds ecclesiastiques en France, par rabM DE Cn ApT DE BAsTicηAc. 178s; Recta' rnation pour ι''Iue Gallicane contre Pinvasion des biens ecclesiastiques, 792, auctore BONNALD. a. Anno 1817. cum alienanda essent hona ecelesia- Mica quae supererant, prodiit: Reclamation en fareur de P Diue de France, auctore CL LAEL DE MOHALT. 4. Cum ageretur de palatio are lite-piscopali Parisiensi, universam quaestionem amplexus est Aren C, Postea Parisiensi archiepiscopus et mariyri Traire de la Propriete des biens Melasiastiques, l837, eum epigrapher α nes clamat domino suo. - Η nempe erat lus. Sed quodnam servat ius philosophia tenens sceptra
210쪽
1 95II. Prima dominii divisio sit a iureconsulus in eminens sive altum, quod summo imperanti adscribunt in partes et res partium, scilicet in personas et res subditorum; et vulgare sive
humile praeclara verba l j, quod privato euivis in sua bona
convenit. Hane divisionem, socialismi et communismi minime expertem, reiecimus ij. Nam, quum dominium ex naturali proprietatis iure prosiclsentur, quumque nullum proprietatis ira summis imperantibus competat neque in personas neque in res
subditorum, nullum quoque dominium. Quid ergo illis competet 7 Imperium, diximus, sive ius politicum, quod a proprietate seu dominio summopere diseriminatur. Hoc iure princeps subditos gubernat, regit, non possidet: ad publica officia, puta ad militiam, homines vocat; tributa vel vectigalia exercet. Ea pariter quae omnium ineolumitas vel utilitas emagitent, decernet: uti alienum murum disiicere, in aliena domo propugnacula extruere, per alienum landum numen derivare; domino
interim abunde compensato, ne eum scilicet tum charissima sortassis re orbari, tum maiorem quam reliqui cives civilium onerum partem serre eontingat.
III. Hoc ipso politico seu civili ture, leges condet quibus
proprietas tueatur, vel pacta quibusdam conditionibus exerceam tur : ex. gr. ne pupillus, tutoris Vel magistratus iniussu, propria bona alienare possit, nee uxor dotalia; vel ne contractus, donationes aut testamenta, sine adhibitis solemnitatibus pro validis habeantur. Quae, aliaque similla, non iure proprietatis sed regiminis ae publicae utilitatis, ple ae sanete perstes et imperator.
IV. Vera divisio dominil est in plenum, quod rei proprietatem simul et usum complectitur; et in semiplenum , quod alterutro finitur. Semiplenum iterum duplex : directum, quod sola rei proprietate; utile, quod usu concluditur. Apte iureconsultin dominiis obligationes, secernunt: de quibus vlde Instit., lib.
V. Modi dominil aequirendi, alii naturales sunt, qui etiam turis stentium dicuntur, eo quod, natura duce, lis omnes gentes usae fuerint; alii vero civiles, nempe civili lege indueti. Naturales vel originarii sunt vel derivativi. Originariis tune primum proprietas in rem introducitur, quae vel nunquam dominum habuit vel habere desiit, puta examen apum liberrime silvam circumvolans. Derivali vis, invecta iam in rem proprie