장음표시 사용
251쪽
inserendus ij. . Hoe modo universalissima servitus parentes , Si ve liberos sive servos , uti armenti capita, nilios vero ante ipsam nativitatem insequebatur. Plura describere erubescimus. Quonam coeno, nisi christiana lux assulsisset, iura adhue gentium verterentur 7 Nam si de sola rationis acie agatur, quae natio Graecia politior ae sapientior 3
DE IURE VITAE ET NECIA IN PRIVATIs ET IN PRINCIPE.
I. Dominus vitae solus Deus. II. IIoc probat Dei ordinatio et homi. nis constitutio ; III. insuper philosophi et poetae. IV. Male igitur qui sub. dubitant, vel adversantur. V. Morus vere Ulopiam descripsit. VI. Repugnat sibi Iustus I.ipsius. VII. Rem in medio relinquit Pulfendorlius. VIII. Non rectae Coccei exceptiones. IX. Amatoribus patrocinantur Montesquim et Rous. θMau. X. Verum, absolutissimo Dei imperio nulla exceptio subiicienda. XI. Ra. tiones et sacta explicantur. XII. Quibus evindilionibus laudanda occisio in. direeta. MII. Duelli privati furor et ini initas. XlV. Eadem membrorum ratio habenda. XV. Duo in extrema licent necessitate: XVI. I. rerum alienarum usu vel consumptione vita fiervanda est; XVII. I. vitam cum nece aggressoris tueri licet, et quibus conditionibus. XVIII. Nogantes ius vitae et necis in principp. XIX. Assirmantes. XX. Origo iuris vitae et necis, ex Piassendorso. XXI. Lockius, ex eessione iuris quo singuli potiebantur in vindictam scelesiorum. XXII. Rousseau, ex Contractu Sociali; XXIlI; tum ex iure belli. XXIV. Roma ost, ex iure publicae desensionis. XXV. Ius illud a Deo transmittitur in imperantes. XXVI. Eius existentia et necessitas. XXVII. Illud postulat punitio scelestorum, et insontium tuitio. XXVIII. Politicas excipientibus opiniones reSPOnSa.
I. V Indieata singulorum in res materiales, exput Sa homi
nis in hominem proprietate, quae iura sint in vitam, Vel Singulis, vel civitatem gubernanti, remanet inquirendum. Iamvero, vitae dominus non homo, Sed Solus Deus. II. Quum enim munificentissimus Conditor omnia sub hominum pedibus contulisset, non tamen ipsum hominem, eius sibi vitam et corpus reservans: η Videte quod ego sim solus,
et non sit alius Deus praeter me: EGO OCCIDAM ET EGO VI VEnR FACIAM 2j. . Naturales huius divinae ordinationis testes ac praecones sunt: i. ingestus vitae Bmor; 2. conservationis desiderium et auxilia per naturam universam sanis vel infirmis dissusa; a. mortis horror. Quae nunquam, nisi mentis delirio Diuiti co by Corale
252쪽
vel animi morbo contieescunt. Naturae autem voces et omela, quum ex sana non ex inst a ratione dimetiantur; iam, dire-etae sui ipsius Occisioni, nullam subiiciendam esse exceptionem apertissime dignoscitur. III. Nemo igitur suae vitae dominus, sed usuarius tantum; quod expressit Lueretius:
Vitaque mancipio nulli datur, omnibus usu i . iὶ Lih, III. v.
Ad naturam vero Socrates, Plato, Pythagoras, nefas aiebant '' 'e corporis statione, nisi summi imperatoris Dei iussu, quemquam discedere. Quin et ipsi poetae, etsi nonnulla singendi licentia, inamabili palude et novies interfusa styge eorum animas
coerceri dixerunt Qui sibi tellium
Insontra Peperere inanu, lucemque perosi Proiecere an M.
1V. Operam itaque ludunt Thomas Morus, Iustus Llpsius, Pussendoreus, minor C eeius, Montesquieu et Rousseau, qui eterrimam Stoicorum, Circumcellionum et Petiliant insaniam sectati, propriae internecionis honestatem , quibusdam saltem in adiunctis, vel adstruere, vel de ea dubitare eonati sunt. V. Thomas Morus, sortissimus vir, qui posthabitis Henrici VIII, Angliae regis, minis et blanditiis, carnificis securi perire maluit, quam schisma amplecti, alio tempore quamdam Platonicae reipublicae formam expresserat in libro quem Diopia inscripsit:
graeca vox, quae civitatem nulli hi existentem significat. Ea in civitate, nemini proprio arbitratu spontaneus conceditur interitus: sed si quem immedicabilis morbus perpetuo discruciat, tunc Sacerdotum et magistratuum erit ludicium, num infirmo, sua vel aliena manu, ex hac Vita Velut e carcere et equuleo exeundum sit. . Qui vero, ait, mortem Sibi consciverit, causa non probata Sacerdotibus et senatui, hunc neque terra neque igne dignantur, sed in paludem aliquam turpiter insepultus abiicitur 2J. M MO- 2ὶ Moria, in . rus, ingenio indulgens, suturos libri sui esseetus non prae ii, P dη ς i.
αὶ sub sabulosae narrationis eortice, censuram suae nationis texuisse videtur Morus in Ulopia , de qua Alfridus Sudre hare eoncludit: κ Dans Ies affrenses maximos que Morus ne traint pas de d6velopper, onreeonnati l inuum cly un eomtemporain de Cesar Borgia et de Machi avel, et l'on trouvo en inme temps te code te plus ancien et te plus complet de cella politique sui vie par l'An eterre, depuis Henri VIII, avreune indon plable perseveranee. Systeme eoIoniat et mercantile, en aliisw
253쪽
VI. Iustus I. ipsius decretum illud Stoicorum: a sapientem
sumere aliquando mortem pOSse, decere, debere, ii reiecerat ne rin
sutaverat in Manuductione ad Stoicorum philosophiam ij; deinde
subdubitare visus est. PropoSita enim quaestione, num a in domo conductitia Si habitem, nihil peccem, Si paullulum exeam ante diem pensionis o inquit: α Ita videtur, sed videtur, et nihil definio 2J. uVII. Puslendornus eum quaesisset: u An homo, proprio ex arbitrio, . . . declinandis ingentibus miseriis, et antevertendae ignominiosae morti iam impendenti, sibi ipse sata properare queat; . allatis affirmantium argumentis, exilibus hisce concludit verbis: a Isthaec nos quidem in medio relinquimus 3ὶ . . egaverat tamen ipse, sanius describens officia hominis et civis d). VIII. Cocceius quum haec scripsisset: ii Autocheiria sul-eidium in est verum homicidium; nee enim interest, an quis alium, an Se interficiat, quia nee ius in se habet magis quam in alium ; u generalem doetrinam hisce coercet exceptionibus: ii Desinit vero autochel ria: 1. Si maius inde bonum oriturum est, ut si quis ad defensionem patriae, si ad servandum principem etc., mortem appetit. 2. Si neque periturus rat, Vel maiori dolore et infamia: quo pertiqet factum Raetiae 5 . a. Et pro conservando iure quod, absque interneelone sui, servari nequit, ut pro pudicitia, honore etc. Gὶ . . IX. Demum, Montes luteu, Persae Usbek nomine, et Rous- Sestu, Specie furentis amatoris assumta, acuto pro sui eidio disputant, nulla sere aut levissima responsione adhibita tu .
254쪽
23sX. Sed coneidunt sophismata, absolutissimo Dei imperio tu hominum vitam constituto, nobisque per rationem et revelationem indicto : a quo nulla exceptione praeripimur. Non miseria et doloribus: est enim terribilium terribilissimum mors; inservit autem excruciatio nobis ad virtutem , caeteris ad exemplar. Non infamia: quae si vera est, nec morte diluitur; si salsa, Vel spe Denda est, vel clariori virtute diluenda. Non indesinite pro servanda pudicilia, quae animi arce potius insidet; unde tyranno reponebat S. Lueia: u Si invitam iusseris violari, castitas mihi duplic bitur ad coronam . . Non pro tuenda honoris et sortitudinis
specie: honor enim sola virtute acquiritur atque alitur; violentas autem manus sibi inferre, infirmitas est non sortitudo, canente poeta:
Rebus in augustis incile est contemnere vitam :Fortiter ille facit qui miser esse polint.
XI. Imo iuste saeit atque honeste. Contra vero sacrilegus in Deum, atrox in se ipsum, impius in patriam vel in Suos, qui Dei imperio violenter se subducit, qui extremo lato in mulorum extremum se coniicit, parentes Vero vel patriam nefarie derelinquit. Qitonem miseremur; Lucretiae pudicam mentem , non laetum suspicimus. Samsoni illo aderat Deus qui vim impertiebatur. Sanctam Apolloniam, ad martyrium ductam, atque in paratam a tyranno staminam ultro prosilientem, divinitus iussam affirmat Augustinus: ceterum, nee ipsa illud sibi mortis genus constituerat, sed libenti animo ingrediebatur, quod effingere nequibat. Banae persona laudatur, forsan intentio; non laetum. Demum si mors utcumque immineat quae arceri non possit, toleranda est, non pro voeanda, non sibi inserenda. XII. Igitur salsa quaquaversus secunda et tertia Cocrei exceptio , vera autem prima: quatenus, non licitum modo, sed valde laudandum , pro aliorum salute, et praeter mortis intemtioncm , Se periculo mortis exponere. Hanc, quae communiter
necessitatem , incredula allerius famuli philosophia scriptorihus imposue. rat, imo et mulierihus, uti Annae Ludovicae de Stael in opere: In meesses passions. Sententiam lamen revocavit alio opnseuior Re mons aur le tιictile, inquiens in prapsatione: u P ai lone racio du sulcido dans monouvrage sur PInsue nee ues passions, et je me suis toujours repantie depuis, de celte Parole inconsidero. d et is a lora dans tout l'orgueit et la vivacilla dola Premiure jemi se: mais a quoi servi mit-il de vivre, si n' noli dansi' espoir de s' meliorer pis Paradoxastica mulier , aevo digna in quo vixit. Fere seinper, rei 'cla iide catholica, repellitur natura.
255쪽
indirecta occisio dieitur, charitatis oblationem et sacrificium lubenter appellabimus. Hinc te recte in medios hostes proiicies, ut eos a patria propulses, quo se facinore nobilitavit Eleazan I mehab. . rus 1ὶ; mortem ab iniquo aggressore patieris, ne ipsum occidendo , eius quoque animam perdas; peste insectis sanus ministrabis; utilibus studiis vel disciplinis vires insumes; barbaris
Evangelium deseres, mortem pro vita rependentibus. Non moditem scilicet, sed honestam netionem persequeris, totum te divinae providentiae committens. At levem ob causam, vel non rectam , vitam exponere, inhumanum maxime et iniquum. Quod non de iis tantum dicendum qui γr extensum lanem eunt, aut eum tauris luetantur tharbarorum mos nunquam serendus); sed de lis etiam, qui aut aegrotantes communia recusant medicamenta, aut bene valentes, remotas sibi mortis causas struunt; qui aut cibo potuque intemperanter utuntur, aut venere putrescunt, aut tripudiis viros exhauriunt, morbosque vitae domitores adsciseunt.
XIII. Si absolutissimum Dei in vitam hominis dominium, ergo sceleralissima dicenda est simul et ridenda duelli consumtuo. Uuis enim furor ut pro inani quandoque verbo, in amicorum oeulis , vita proueiatur; uxor , filii, parentes orbentur 7Quae malor iniquitas , quam ut iura fortuito ensi committantur Nonne haec helluarum iudieia, quae unguibus ne dentibus lites finiunt 7 Si hie honor set humanitas, lam ipsa barbarie est deterior. Beete igitur miratν duelli impletas naturali, divino, ecclesiasti eo et civili iure dum tur. Publicum vero, vel publica inter edente eausa, et publiea auctoritate indietum, ad helli iustitiam revocatur. νXIV. Quam vitae, eamdem membrorum summam habere rationem praecipimur, ex quibus vita coagmentatur. Nihil enim in nos licet, quod in altos sit -interdictum: quum et homines simus, et intimiores nobis quam aliis. Quare Chrysostomus Vehementer parentes insectabatur qHi filios aetate immaturos excaecabant, quo avaris divitibus, miserabili saltem luminis orbitate, nummum extorquerent. Α qua Τhracum immanitate non valde aberant ex nostris, qui ex genitoribus carnifices, natos evirari iubebant, ut argutis vocibus alios recreando, victum sibi et opes pararent. Hanc naturae iniuriam, pOSt alioS, Sa-αὶμ d. mori Pienti SSimus Pontifex Benedictus XIV damnaverat 2 . Moris re , ub λιες Τ enim esset eorruptissimi, naturae extinctione auribus obieeturi,
256쪽
241XV. Ceterum, hominis vitam suo Deus imperio adeo communivit , tantique laeti, ut in extrema ne Mitate ipsam, in se aliisque, aliena ope Sustentare liceat; et iniquum aggressorem non honoris, non rerum temporalium, sed vitae, ipsius etiam internecione repellere, exsors culpae communiter habeatur. XVI. Primum, quia cum proximus rerum ereatarum finis sit hominum vita, ubicumque haec periclitetur, lus enascitur ad illarum usum. Quare, hostibus te ni mortem insequentibus, recte alieno equo uteris: dummodo l. eadem necessitate dominus non urgeatur, est enim potior conditio possidentis; 2. neque alteri iniuria inseratur, puta innocentem conterendo qui per viam transgreditur , quique pleno utitur iure ad vitam, a nemine infringendo. Si equus supersit, restitues, ex aeta necessitate: nam eum ista sinitur ius. Si intereat, et aliunde habeas, alium restitues : etenim dominus eo casu non tenebatur nisi ad commodatum. Si non habeas ad nihil teneris, quum omnia ad omnium vitam, in extrema necessitate, a natura parata Sint sa).
XVII. Alterum, idest vitam theri cum iniusti aggressoris Occisione, quum iam alia non pateat salutis via, omni quoque iure probatur. Est enim iuris essatum, quod ex lege XII Tabularum aiebat Cicero pro Milone : - Ηoo et ratio doctis, et necessitas barbaris, et mos gentibus, et seris natura ipsa praescripsit , ut omnem semper vim, quacumque Ope pOSSent, aeorpore, a capite, a vita sua propulsarent. . Vitae enim tuae iniquo praedone instante, duo iura, duae vitae concurrunt. Qua nam potior Tua ne an praedonis 3 Tua: nam tibi innocentia suffragatur, et charitas incipit a te ipso , cum neminem plus quam te diligere tenearis; aggressor vero in illud se discrimen coniiciendo, vitae suae iure delapsus censeatur. Atqui, Si potior vita innocentis , quam praedonis, iure quoque parenti, amico, vel, ut plurimi censent, innocenti cuique, in extrema ne- Ssitate, cum aggressoris nece succurritur. Neque auctoritatis publicae iura usurpantur, cum ita immineat mors, ut huius aliorumque civium implorandi subsidii lacultas non sit. Imo tanti
a) Aiunt vuIgo doetores : in extrema neeessitate, primae Am revi iseere rerum communionem , quam nestativam appellant. Non probatur nobis illa loeutio, quum negativa communio, communionis negatio Bit: neque in ulla possint esse communione res vere nullius. Nulla igitur rerum communio, sed potius ad illas hahendas communis et aequalis rapacitas vel ius. Ius, inquam, immanens in natura, tum de vita agitur servanda vel tuenda.
257쪽
est vita, ut vel in eum tueri possit qui, per errorem vel amentiam , illam aggrediatur. Nam sufficit quod alteri non sit ius ad occidendum, alteri vero non sit obligatio ad mortem Dustra subeundam. Est tamen ius non praeeeptum: cui integrum Sit renunciare propter animam invasoris, Simulque heroicae charitatis sacrificium. Excipe, nisi vita tua familiae aut patriae quammaxime sit necessaria, vel aggresso Succurrere debeas , quod ossicium est militis erga ducem, vel subditi erga principem. Quum autem totum ius tuum ex vitae conservatione prosielseatur, ea tantum iusta fient quae ad servandam vitam sufficient: quod appellatur moderisnen ineulpatae tutelae, si e-que Innocentius II l expresserat: α Quamvis vim vi repellere omnes leges et omnia iura permittant, tamen id debet sericum moderamine inculpatae tutelae, non ad Sumendam vindictam, sed ad iniuriam propulsandam i). o Ergo si vulnerare sussciat, non oecides. Si ex vita nggressoris communis pendeat
tranquillitas, ei parces propter publicam utilitatem, qua tui vita
est minor. Demum, quum omne ius tuum e Vita enascatur, ea quae vita minora Sunt, aliena morte servari non possunt, nisi
vitae coniunctissima sint, vel ei aequiparanda fain.
a) Disputatur num sur, vel pudiciliae aggressor, licite oecidi possint. Ε Protestantibus putat Buddeus, rerum violentam defensionem licite suscipi. - si ereplis illis . nihil amplius mulo vivamus, nobis suppetatu Phiω-
1οPh. Pract., Pari. II, t. 4, S t. aὶ. Ilira progressus Pullandorsius, suri licite mortem inserri contendit, α modo res non sit eiusmodi, ut rontemni mereatur,... et qui res nostras ereptum venit, in iudicium adduci non possit is De O . hom. et cir ., lib. I, c. V, S. 23.ὶ. Indulgentior adhuc Barbeyra-l ius: ii Qua ratione scire potero, an sur nonnisi rem minimi pretii ablaturus silp Imo censetur is Potius auferre omnia, in quantum poluit, aut saltem animo omnia auferendi arcessisse. Et si impune milii an serre posset hane hodie rem eras alteram, certum est fore ut postremo runditus expolier . In Pu IL, Ioc. cit. i. Verum, hae ymita doctrina , quot caedes impenderent' Tam parvi ne laetenda hominis vita Recte igitur laxa adeo sententia a iure genitum repellitur. Furem noctvmnum licet oecidere iure romano : diurnum non aliter quam si post quiritationem sese telo defendat. Quiritalio idem ac auxilii imploratio ; solebant enim opem petentes clamare: Porro, Quirites; Live: Quirit , vestram fidem 1 Pro Milone dicturus Cicero, ita pene orditur : u Duodecim Tabulae nocturnum su- rem quoquo modo; diurnum aulem, si se telo defenderit, interfici impune voluerunt. . Idem apud Athenienses. Quibus praeiverat Moyses: 4 Si effringens fur domum, sive stinodiens. merit inventus, et accepto vulnere mor. tuus fuerit. percussor non erit reus sanguinis. Quodsi, Orto hole, hoc se
cepit. homicidium Perpetraxit, et ipse morietur EXω., XXI, 2, 24.
258쪽
24 aBaetenus de privata occisione, nune de publiea, quae capitali sententia exercetur. XVIII. Laetantio nefas visum est quacumque de causa hominem occidere, α quem Deus sanctum animal esse voluit 1 . .
Scotus nullam exceptionem legi divinae de non Oeeldendo saetendam statuit, nisi quam illa apertissime fecisset 2ὶ. Nostris prope temporibus, ius gladii et neeis ablegavit Caesar Becaria al. Nune politicas, ut aiunt, opiniones, plurimi eximere nituntur.
XIX. Si hos aliosque paucos excipias, Omnes rerum civilium tractatores, leges moresque omnium gentium et saeculorum, ius vitae et necis summis imperantibus contulerunt. Factum
at Dei delittie deue pene, it M. Nocturnum larem , et quidem domum est ringentem , oecidi patitur Moyses, quia auxilium dissicilius , nec sat perspicitur num ille opes an vitam aggressurus sit: in effractione autem vel suffossione, pstralat criminis testimonium. Hae tamen leges quum forum externum spectent, pro interno et na. turali ea valebit Augustini sententia: α Legem quidem non reprehendo, quae
tales permittit interfici; sed quo paeto istos defendam qui interficiunt, nouinvenio ου De Iib. arb. l. I, c. b, n. 12 3. De pudicitia disserit Pussendorsius: i, Quod pro vita, id pro pudicilia
licere iudicatur: quippe cum nulla maior contumelia honestae seminae in. ferri queat, quam si quis invitae pudicitiam eripere adgrediatur, cuius in . tegritale eius sexus decus maxime aestimatur, et efficiat ut hosti, ex suo Ranguine, prolem Ruscitare togatur . t L . cit., S. 22 . Addit vero in nolis Barheyracius t a Ceterum pudicitia non solum irreparabile bonum est, maxime si fini vim intentat, iatu iunetus uxori sit; sed etiam inter eultiores sentes eodem sere, quo vita, censu venire solet. Adde, quod sententia haec valde necessaria est, ob insignem itumani generis utilitatem , familiarum concordiam , et commodum societatis civilis. Et denique annon eiusmodi hostilis actus plenum ius praebeat, extrema remedia ad ersus eum usu
pandi , qui, ut libidinem suam expleat, pudicitiam simul et libertatem honestae seminae tentat Nam si qua res est, cuius nobis arbitrium relinquendum sit, sine dubio illa est, eum usus eorporis nostri alteri permittendus est. Ita ut, qui per vim illum quaerit, eo ipso demonstret, quod nobis ab eo quaevis , etiam vitae ipsi metuenda sint. Nec desuere homines bellu ini, qui, amore in furorem verso, eo progressi fiunt, ut matrouam aut virginem libidini ipsorum reluctantem interficerent. Taceo plura alia gravissima , quibus hoc modo semina exponitur, incommoda: ut ingrata quae marito inde ereari possunt fastidia, temeraria vulgi iudicia etc. . Quid gravissimis adeo rationibus obiiciamus, non habemus, nisi hominis perditionem, qui tamen se in illud perieulum ultro coniecit. Occisionem adulteri quam, in eodem actu , marito vel patri leges et iles dimittunt non in vindictae argumentum sed doloris 3, non probant ipsae leges sed patiuntur; nosque eisionem illam damnamus, cum nullam iam habeat defensiouis causam rat res alia est, cum de mulieris defensione agatur. L. 20 et 24 ad i. Iuliam de adult.
259쪽
2 4 . ' ἰλlBER. II. adeo universale et constans, naturale ius eiusque necessitatem declarat. Verum in eius origine adlaborant.
XX. Quum censerent nonnulli, lus quod singuli in propriam vitam habebant reipublicae conressisse, aliique recte animadverterent neminem iure in vitam potiri, nee ideo illud cedere potuisse; Pussendorsus non ex singulorum concessione, sed ex societatis natura, ius vitae et necis repetendum constituit. Τoti enim, nsfirmat, proprietates competunt quae in partibusi non inveniuntur. IJ Quod utcumque verum sit, eiusdem iuris
existentiam non omnimode PVIncit.
XXI. Lockius, quem Secutus est Filangerius, quemlibet hominem in statu naturae positum , naturalis iuris custodem ne vindicem fuisse censet: quare unicuique commissum, ut de Seeleratis vindictam sumeret. Hoc dein iure se quemque spoliasse, ut illud in societatem transferret. Necis itaque potestatem , non ex cessione luris repetendam quod quisque in suam vitam haberet, sed eius quod ante conflatas societates unusquisque poti I De νυε m. batur adversus ms qui gravem aliis iniuriam intulissent 2 l.
e. 8 3 eie. Doctrina haec duobus salsis laborat suppositis. Nam l. status naturae omnem societatem praeveniens, numquam extitit: status homini naturalis est status societatis. 2. Equidem singulis competit ius defensionis contra iniquum aggressorem; sed ius vindictae et punitionis, extra ipsam aggressionem, non privatum est ius ;quumque publicum ordinem spectet, ad eum naturaliter, suaque vi refertur, qui publicam gerit administrationem. XXII. Aliam iniit viam Rousseau, contendens ius omnibus esse propriam viram , ubi necessitas flagitet, periclitandi, ut ipsi met vitae et incolumitati prospiciat. Quare, quemadmodum unicuique concessum, domo penitus conflagrante, aperto etiam vitae diserimine, se e senestra deiicere; ita pariter suam oppignorare vitam reipublieae, remotissimo scilicet pericvio se committere, ut aliud declinaret in statu naturae, Semper impen-3 conte. Me, dens, validioris cuiusque gladio oceumbendi a). In quam dein D mi dirivi sententiam abiit Spes alteri 4j. Hypothesis haec eodem Mehii er-μ rore innititur: labella enim contractus ille quo cives vitam oppignorarent; labella status olim naturae sine foetetate; labella contractus socialis, unde hominum societas exorta sit, ut in libro tertio demonstrabimus.., c. cit. XXIII. Alii, inter quos idem Bousseau 5ὶ, ius necis ex iure belli prosectum volunt. Fas namque iure naturae hostem
260쪽
24. Interimere: eum autem qui legum violatione societatem perturbet, non tam civem esse quam hostem. Sed neque haec placet sententia : hostibus enim, armis demissis, ignoscendum ; praedo nutem , etiam resipiscens, capite damnatur. XXIV. Τandem. ex Romagnosti sententia, lus gladii ex iure publicae 'defensionis, in societatem emanavit. Ius enim habet societas ut se suaque membra tueatur: atqui, sine iure gladii, nulla sat valida esset sui tuitio. Nam, si mala scelestorum ingenia vix mortis metu coercentur, ea sublata, crimina exunda-hunt. Ubi hare porro criminum colluvies, nulla securitas: ubi autem nulla seeuritas, necessaria ibi societatis ruina ij. M
liora haec et saniora, sed nondum quaestionis finem niungunt; adhuc enim peius: Unde lus se tuendi usque ad aliorum sanguinem in societatem emanavit ΤXXV. A plenissima, respondemus, iurium scaturigine, a Deo ipso foetetatem instituente et gubernante, a quo omnis est potestas. In honum primo ; u si autem male laeeris, time: non enim sine causa gladium portat. Del enim minister est: vindex in iram ei qui male agit 2ὶ. Saeva, sed antiqua lex, cuius lator Deus: a Quicumque effuderit humanum sanguinem, sun- detur sanguis illiust ad imaginem quippe Del laetus est homo a . v Benovata per Moysem et prophetas: α Maleficos non Patieris Vivere. . . occidetur, exterminabitur etc. 4ὶ . Indigitata a Christo: a Omnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt 5ὶ . . Demum, neque ab ipso charitatis apostolo dimissa: . Qui in gladio occiderit, oportet eum gladio occidi si). . XXVI. A Deo igitur ius necis emanabat in imperantes, qui eius ministri in praemium et in vindictam constituuntur; divulgabatur in ius gentium, ad coercitionem scelestorum , ad iustorum defensionem, aeternao veluti iustitiae signum, quae impios in aeternum abiiciet. Milicet intellexerunt gentes non nimiam esse poenam, sontem expellere e vita, qui fratrem insontem , Dei imaginem, prius per summum nefas ipse expulerit. Experimento intellexerunt, minoribus poenis, perpetua nempereelusione, scelestorum audaeiam nee frangi satis nee coerceri, periclitari honorum vitam, legum vim, omniumque iura ad Publicam libertatem et tranquillitatem. Serventur homicidae, quod postulant illorum lautores: spem evandendi non amittent, potentissimo Daeno quod iniicit metus mortis exsolventur, alii atque
alii iusti interibunt. Atqui insontes impiorum furori derelinquere,