장음표시 사용
71쪽
XU. Homo linque eonstitutus suli ab initio sanetus , inno. cens , perfectus , de re et gloria cumulatus. Tune propius ad Deum accedebat: intellectus veritate lucundabatur; libertas erat in aequilibrio, sive ad bonum potius quam ad malum serebatur ; tenebrae , mors et dolores aberant. Sed, heu i tantam non
sustinuit excellentiam, quin in praesumtionem rueret. Se finem sui ultimum constituit; Deum auctorem , adlularem, remundiratorem sprevit. Relinquens Deum, est sibi ipsi relictus; sel-psum quaerens, seipsum invenit, paupertatem nempe et miseriam ἔ omnia Scire praesumens , tenebris sere exc eatus est. Divinae dominationi eum rationem ipse subduceret, iure m rebatur ut corporis sensus a rationis imperio desciscerent, inconcupiscentias deiecti; utque in illum insurgerent omnes creaturae, vel blanditiis eum subigerent, quae est omnium pessima servitus.
XIII. Hare praesens, bona simul et mala, hominis constitutio. Nobilissimis interdum aspirationibus lauitur: sed illae pristinae dignitalis reliquiae, laedis ubique miseentur eoneupl-scentiis , quae sere pro natura inoleverunt. Agnosce igitur, homo , paradoxum quod es ipsi tibi, et superbiam depone , audax et infirma natura. Qui si totus honus esses, pura veritate et selieitate lauereris: si totus malus , infelix quaquaversus , solo mendacis deleetareris. Sed nunc in selicitatem suspirans, illam non assequeris; ad veritatem condita mens, ignorantia
XIV. Igitur eadem natura ad verum et ad bonum infleetl-tur , dum ab utroque retrahitur: reeta in prima parte , distorta et eorrupta in altera. Hest, seipsam prodit in perseeuoriolis statu constitutam, a quo libere recessit. . Mirum tamen, quod mysterium a ratione longe remotum, qualis transmissio est originalis peccati, tale sit, ut sine illo nulla nostri cognitio, quae dissicultatibus omnibus diluendis par sit, haberi queat. Esto , modus ignoretur quo illud traducatur : verum insipientis est negare factum, quia m dus latet. Neque repugnat, parentes qui corruptam gerebant naturam, non tradidisse innocentem sed corruptam ; vel parentum crimine, ex prineipis aula atque amicitia, eiusdem eriminis poena, expelli parentes et filios. Sed certo hoc dilemmato premimur : vel admittitur hoc mysterium , et cetera naturae mysteria solventur; vel negatur, et alia vere insolubilia erunt Diuitiam by Cooste
72쪽
ndmittenda. Unde, ex. gr. , mala quibus, sub Deo iusto, Insantes torquentur vix geniti 7 Unde horrifica mors al. Unde cupiditatum effrena vis ac furor Unde illa duplicitas naturae a Deo uno et optimo conssitae r Cur immensa veri cupidine exadidescimus , quod tenebris persaepe latet inaccessibilibus 7 Sle ne homini illudit Deus 7 Cur uno aetu virtutem diligimus ne resu-gimus Τ Cur creaturis illaqueamur et a Deo abducimur 7 Cur pugna est vita quam agimus, et undique spinis et saeris elis hodireseit virtutis vla, ad quam condiu sumus 7 Unde tanta IlIa perversitas, qua ex duobus fratribus, quibus totius mundi patebat imperium , unus alterius victima occubuit 7 Unde tanta harbararum gentium corruptio , ut iuris idea et divina imago videretur deleta 7 Unde in nationibus quae humanitate praefulgent , horrenda illa odia, laeditates , caedes, ruinae , quae nee inveniuntur in helluls Equidem quae ex materia et spiritumnstat natura, libere in utrumque ferri poterat: sod tanta inordinatio , qualis apparet si ea quae dicta sunt simul colligantur , turbatum aliquando in universa natura creationis ordi nem , prae oeulis ponit. Unde vere , sine mysterio pereati originalis , quod omnium est incomprehensibilius, nos nobis ipsIs incomprehensibiles essemus. Vere nodus conditionis nostrae ex hae abyssu exurgit atque evolvitur. Vere, hoc uno mysterio
audacter relecto , nihil de hominis statu intelligetur recto , nihil praescriberetur sapienter, neque in philosophiela neque lucivilibus disciplinIs. XVI. Revera, alii philosophorum ad solam hominis dignit
tem respicientes, eius ita rationem extulerunt, ut illam veluti unicam atque insallibilem iustorum, inlustorumque regulam strinbitrentur ; liret, Tullio animadvertente, nihil adeo in philoso-
M Horme ingens quo mortem prosequimur, illam precati poenam ostendit. Quod vates care inerunt, linmani generis traditiones quocumque
Audax Iapeti genus Ignem fraude mala gentibus intulit. Post ignem aetherea domo Subductum, macies et nova febrium Terris in buit cohors: Semotique prius tarda necessitas Lellii eorripuit gradum. Ilor. . Od. I, 3. Nonne ignis aetherea domo subductus, illam pene resert sententiam: 4 Eritis sicut Dii P . In ceteris aulem, nonne illa quae cito sequebantur: a Mortetnorieris 3 .
73쪽
58phla absurdum sit, quod non aliquis philosophorum propugnaverit. Alii, corruptam naturam pro integra aestimantes, ita iura et omela constituerunt, ut quareumque appetuntur, bona et iusta; quaecumque autem gravia et molesta, pro iniquis habeantur. Alit, eiusdem rationis nune lucem nune tenebras inspicientes, nullam ab homine veritatem, nullam virtutem, nullumque certumius inveniri posse, pro certo habuerunt. Alii demum, malorum quibus laterdum disnuunt iniqui, nullam rationem invenientes, vel Deos non esse, vel non curare mortalia suspicati sunt. In quacumque hypothesi, quid agat legislator non habebit; atque iuris et legis notio ipsa evaneseet. Ergo nihil in philosophicis, nihil in eivilibus disciplinis, nisi perspeeta naturae integritate eiusque labe , recte praescribitur, uniformiter, constanter, universaliter. Quae autem a nostris honeste de officiis vel de legibus dicta sunt, ex Pera eta naturae bonitate simul et pravitate prindierunt : quam hominis constitutionem, religio, Vel eam despicientibus revelavit. Imo ethnici Ipsi philosophi vel legumlatores quae rite tradiderunt, ex illo ipso hauserunt principio de natura Ue regenda, illic compescenda, quadantenus naturali rationi atque experientiae compertum suit. XVII. Igitur, quum iurium et ostelorum disquisitio, hominumque iustitutio, non ex abstracta, sed ex concreta natura petenda sit; nihil conficiemus, nisi originalem hominis exeellentiam, elusque labem prae oculis habeamus. Qua labe, non attrita fuit natura, ut Luthero' placuit, sed imminuta. Imminuta lux intellectui assulgens, unde modo veritate, modo salsitato delectatur. Imminuta voluntatis rectitudo, et malis cupiditatibus abrepta libertas, nunquam tamen captivata, niui volens, atque ita libere volens, ut semper necti possit in contrarium: licet tanta esse possit corruptela malae consuetudinis, α ut ab ea tamquam igniculi extinguantur a natura dati, exorianturque et confirmentur vitia contraria i . . Quod ne fiat, sequentes canones mente atque animo
XVIII. 1. Hominis privati ac publiel institutio G adlaboret quam maxime, ut antequam vitia vel malae consuetudines mentem aggrediantur, a naturae corruptione ad primigeniam rectitudinem assurgat aj. Hic vitae finis, hoe mortalium opus, ut praescriptam dignitatem et felicitatem assequatur.
α) Male igitur docet Iacobus Rousseau, in domestica edueatione libere 'On endas rese puerorum propensiones. antequam religiosis legibus insti-
74쪽
192. Naturae rectitudinem, ac manantia inde officia, morum legumque conditores ex ea naturae parte dimetiantur quae ad Deum est, serena et constans, sul adprobationem ne praemium reserens; non ad temulentas animi vel corporis cupiditates, quae
3. Naturae infirmitas adiuvetur, sed peruleaeia, sive in domestica sive in civili societate, contundatur. Nec enim libertas in malum est persectio, sed corruptio Iibertatis. Eaque est libertatis natura , ut quantum in uno excedit, minuatur in altero. Ergo in nemine excedat, ut in omnibus sit integra. Qui autem excessum cohibet ne exoriatur, hic prudens, et nequus, et misericors est. Hinc nequo in familia, neque in civitate, liceat ellari quae non Ileeat agere: quum, a dictis ad laeta, iter nimis facile pateat. Quicumque enim familiam vel politicam societatem ingressi suerint, quum hane a natura legem susceperint, ut il-hertate bene utantur, ad hoc animi erunt omnigena Virtute excolendi ; quique contra secerint, legibus ae poenis, uti naturae et societatis infractores, erunt cohibendi. XIX. Bare si caveant rectores hominum et populorum, humana gens, veluti regium numen suis stipatum aggeribus, placidissima siuet, quantum eius patitur natura: secus, sibi ipsi relicta, veluti torrens, collectis imbribus, immodica et Insolens erumpet sui.
tuantur, imo illis, ne ante decimumquinium aetatis annum, de Deo verbum seret, praescripserat in Emitis. Plurimi illinc, naturae nimium sidentes. nee honam a mala geparantes, stirpes ac semina virtutum aequo ac vitiorum tumescere sinunt; atque inexperies animas inexperii committere liber. tati, liberalem educalionem appellant. Deliciosa liaec institutio, corrupta iam samilia, politicam societatem adeo pervadebat, ut civitas monitis potiusquam legibus regenda videretur. Inde libertas civilis confusa est cum effreni licentia: nee enim animi, domestica disciplina et patria auctoritato vix unquam instituti, civitatis leges vel imperia libenter serent. saὶ Corruptae naturae et libertatis pericula. veteribus novisque politicis usque adeo innotuerant, ut, uno serme ore, in populari potissimum regi mine, omnium voluntates in reipublicae potestalem conserendas Praeciperent. Nam ait Aristoteles: α Firmum sit omnibus necesse est, se inaque ad rem publieam pertinere. .s Politie. VIII, 1. Ipsequo Bousseau, retractans in Contraetu Metali quae in Emilio tradiderat, imperiorum vim ac diuturnitatem, ex transformatione hominis in civem, hoe est ex naturae validi sima compressione dimetiebatur. Inquit enim: α Plus Ies sortes naturelles soni mortes et meanties, plus les acquises soni grandes et durabies, plus ausia r institulion est solide et paruile. . coni. Soe., II, 7. Quo magis naturae viro mortuae sunt atque eatinctae, eo tortius ac diutius vigeat
75쪽
HUMANAE SOCIETATIS COISTITUTIO ET FUNDAMENTUM.
I. Diclorum summa et connexio. II. Qua lege entia constituantur. III. Lex humanae societatis, i. est ipsa immanitate fortior; 2. humanitali exterior. IV. Ergo neque a ratione; V. neque ab universorum pacto aliquando prosecta. VI. a. Est morali naturae construm . Mi. 4. Omnes lan dem in iuris et cordis unitale relegens. VIII. Integra societatis lex et constitutio. IX. Binis formulis continetur, unde duplex societas perficitur. X. Charitas, ex Deo et divina. XI. Philantropia, ex homine et infirma. XII. Virtus eliaritatis, civilissima et amplissima. XIlI. Nec eru Seenda. XIV. Eiua ordo, mensura et gradus. XV. Firma et decora unitas charilatis et Dalernitatis in varietate. XVI. Quam Pulchra societatis constituito, cuius sinis Deus.
I. Eo tam devenimus, ut sparsa nectentes elementa, humanae societatis constitutionem et sundamentum proferamus. D. H. Quippe notiones aequi et boni, a natura retulimus ij; inde lex na-
acquisitae, politica nempe regiminal Sed quomodo hare, in liberalibus ingeniis, cruda lyrannis p corruplam nempe atque exundantem inspicientes naturam, hominum societatem non alia ratione perstituram putaverunt, nisi extincta in politico imperio singulorum voluntate. Quod est naturam cohi- here, vel frangere, si velis, non sanitali restituere. Nos autem, opus Dei, licet infirmum, minus infringere, quam regere et sanare cupientes, domo Micam primum, deinde politicam coercitionem requirimus, quae tamen m talem et religiosam institutionem comitetur vel subsequatur. Hic enim nodus tandem exsolvitur politicarum institutionum. Nam t. prava coercenda na. turae pars, ut unum omitium civile consortium habeatur. 2. Vel coercitio est physio tantum et materialis, naturalem perimens libertatem. a. Vel ista eum morali et religiosa consociatur, unde naturae liberias restauretur, eiusque Vires roborentur, atque ad primaevam accedant ordinis pulchritudinem atque integritatem. Iamvem, politici ethnici vel irreligiosi serream tantum cohibitionem praecipere poteriant: nos autem religiosam, utpote mitiorem, alqne naturae ipsiusque libertati salubriorem, prae illa diligimus, tommendamus atque extollimus. Breviteri illi ratissima ethnieorum, novorumque philosophorum politica, hominem non sanans, sed Brutorum more mercens; liberior vero atque suavior religio, hominem sibi ipsi restituens, eoque ipso ad natures m rectitudinem et civilem libertatem instituens. Utcumque solvenda quaestio Fideatur, haec duo explorata sunt i. naturae innexionem ad perversa, ab institutoribus assidue prae oculis habendam; 2. naturae ipsi utiliora atque praecellentiora illa esse imperia, quibus eiusdem insectionis origo, caufia et qualitas sincere patuerint.
76쪽
tituralis, ex immortali et principe transcripta natura ij; aeternae n Tu. m. legis praeco in homine, ratio et conscientia 2ὶ; ex lege a vitas, 2, Tu. IV. tum personalis, civilis, et politi ea libertas a); sed infirma ratio, de- a, m v.
Iapisque natura regenda est, atque ad aeternae legis rectitudinem erigenda, ut liqueant iura et omela 4j. Nunc, quomodo ho- εὶ Titi VI. mlnes in morale societatis corpus devinciantur, quaeque societatis constitutio, lege illa rationali in actuosam virtutem conversa, est inquirendum. II. Lex, qua entia discretam, sibique propriam obtinent naturam, hos caracteres praeseserat necesse est: l. entibus, quibus illa dominatur, nobilior et sortior sit; 2. ergo a principio exteriore, atque entibus ipsis superlore, proficiscatur; a. Singulorum entium naturae congruat; 4. eadem lege, entium elementa se mutuo appetant, ut in vitae quadam unitate coalescant. Haec, utpote universalia, legem quoque Societatis Spectant, eique adipli eantur. III. Primo itaque, lex societatis, qua omnes la unum religamur, singulis et omnibus sortior sit oportet: secus enim ligati essemus et non ligati, Ipsaque lex esset et non esset. Ergo, seeundo, lex qua homo regitur, hominumque societas constituitur , non ab homine, neque a societate est petenda, sed a superiori principio, quod homini et societati praesit ae dominetur. Et sane, quemadmodum entia quaelibet creata non habent ex se rationem propriae existentiae, ita nee legem, quae modum M tuit existendi. Sic, quod sol luctat, non habet a semetipso; quodque cetera Grpora in illum atque in se invicem serantur, non habent a semetipsis. Igitur, a pari, quod ratio luceat in homine, omnesque homines sensu intimo serantur invicem in seipsos, non habent ex se, sed ex superiori aliquo principio. IV. Hoc ergo sit constitutum, supra rationem, Omnemque naturam , eminere principium imperans, quod neque a ratione, neque a societate ortum habuerit. Nam lex est vinculum, vinculum autem, subiecto qui devineltur, est superius ac validius. At singulorum ratio, non est seipsa sortior vel superior, cum repugnet quamcumque, minus quam inter duo, subsistere eompationem : ergo ratio non est ipsi sibi lex, nisi quatenus superioris imperium repraesentet. Hoc sensu dixit Apostolus: α Ipsi sibi sunt lex 5ὶ . . Quod autem nequit ratio singulorum, ita neque ratis Rom., II, IMOmnium , sive societas. Meletas enim est coligetio singulorum;
quaeque ratio non sibi imperat, quomodo ceteris imperat Diuitiaeo by Cooste
77쪽
Natura aequales sunt omnes homines: atqui aequalitas et imperium Se mutuo excludunt. An ratio tibi erit velocior et cultior rBene tibi sit: Meldentia non mutant naturam: naturam lye gero nequalem et liberam. V. Diem, pactum initum esse ab hominibus societatem eon- intuentibus , ut ratio rationi, voluntas voluntati subiiciatui ΤNego hoc pactum, puerorum quorumdam politicorum in entum , quod sine ratione de ore in os volitat. Pacta documentis constant: historias pervolve, et paeta invenies, quae politieas SiVe aecidentales foetetatis formas spectent; pactum quo homines, quacumque soluti societate, societatem inluerint, nunquam inVenies. Sed de hoe alias pleniora. Nune pactum Concedamus. Ergo Superlor ratione, superior homiue, superlor tota hominum Meletate erit lex sirmans pacta, quam non Solvet univereum g nus humanum. Consequenter, si paeto constituta fuisset societas humana, ratio Illius pacti adhue esset quaerenda extra hominis rationem, et universorum Societatem.
VI. Tertium erat, ut lex, enuum naturam eonstituens, eorumdem naturae congruat: ergo phystea physicis, moralibus autem moralis. Atqui entium moralium tollectio et convictus est hominum societas. Enimvero, saeuitate pollent homines bonau malis seligendi, appetendi, libere eligendi: quae tria hominem
constituunt suae aedonis auctorem, eumque entibus moralibus,
Elve ad aequitatem conditis, et praemii vel poenae subiretis,' V. adseribunt 1 . Ergo, si vere enuum lex eorum Sequitur naturam , non lex physica uti arboribus, non instinctui subiecta uti brutis
animantibus, sed moralis, bonorum ae malorum fines sterernens. Intellectum Illuminans, imperans, Voluntatem alliciens, sensum exorans sed non extorquens, erat hominibus praeser,
αὶ Cum quodlibet sere saeculum sua comitetur mentia infirmitas, ii inmine agi physica vi vel lege ut machinae, vel lege instinetiva nonclibera ut bruta animantia, altero saeculo, post Spinosam et Hob sium, tradiderunt David IIume, Helvetius, Petrus mTle, lihellum inseribens rΗomme machine; aliique. Ignobile hane et phreneu Corum certamen, quo, ut homo ad brutorum gaudia deiicieretur, primo ad brutorum stupiditatem deiiciebatur. Evanuisset plane Uphia, nisi in medicorum eastra se recepisset, quorum nonnulli, e C Dertractantes, mentem et spiritum amiserunt. Cerebrum, aiunt, PT 3 ensationes viaboraia veI digerens, illas convertit in Ideas,
ς ingesto cibo vel potu sanguis elicitur. Alii, qui phrenologi dicuntur,
78쪽
53VII. Huiusmodi lex, non ab homine, non a s ietate, sed a summo ess a legislatore, imperans non cogens, Omnes imtellectus eodem lumine illustrat, omnes voluntates in idem bonum convertit, omnes animas eadem obsignat imagine: ergo omnes colligit in societatem naturae, Vitae et consuetudinis, addita, ad maiorem societatis suavitatem ae si Italam, sanguinis cognatione atque unitate. Hic alia incipit coniunctio, quae in amorem conversa, ex frigida mentis regione, actuosa et servens, illabitur In voluntatem. Mente igitur et voluntate enua moralia in se invicem inclinantur: quodque in physicis emeit haesio, qua particulae particulas appetunt, eisque consociantur, id in moralibus emcit amor. Amore itaque Omnia entia, quae eamdem partieipant naturam, vel eiusdem naturae similitudinem, si hi invicem copulantur. Atqui in omnibus hominibus eadem oceurrit natura ad Dei similitudinem conlita. Ergo duplex amor, duplex coniunctio, duplex societas: prima, omnium hominum ad Deum, cuius imaginem reserunt; secunda, hominum inter se, propterea quod una illa imagine signati ae devincit, unam emetunt magni Patris familiam, a quo geniti sunt, in quo vivunt, ad quem
revertuntur. Haec societatis humanae constitutio, a qua societatis ipsius existentia et socialia omela prostelaeuntur: hoe duplIel amoto laudamento, vel etiam alterutro, societas dissolvetur. VIII. Ut haec concludamus, lex data est hominibus, i. quae natura ipsa est sortior; 2. quae a superiori legislatore pronet.
scitur ; 3. morali naturae congruens ; 4. omniaque naturae membra in mutuum amorem inclinans, tum rationis imperio, tum voluntatis assectu. IX. Perennis haec atque universalissima nostri generis constitutio, binis sormulis absolvitur: α DILIGEA DOMINUM DEUM Tu uri, hoe est maximum et primum mandatum. Secundum a
tem simile est huic: DILIGES PROLIMUM TUUM SICUT TE IPSUM IJ. οPrimo illi praecepto innititur foeteius hominum eum Deo; alteri, societas hominum cum hominibus. Quae licet duo sint, unum originaliter efficiunt, quum alterum sit prioris extensio vel
eum Gali et Brousmis, tot proluberantias in terebro effutiunt, quot asse-cliones vel passiones, quibus virtutes et vitia necessario procreantur. Ubique lex physica, nullibi Iibertas. Sapientior doctoribus his, respondet populus: inelinationem quandoque ex corpore, eligendi vim, atque imperium Remper esse in voluntate. Materiales autem sensationes in ideas digeri, nimis puerile est, quam ut consutatione indigeat. t uatib., XXII,
79쪽
eonsequentia. Deum enim non diligimus, si elus imaginem eontemnimus. Ergo homines propter Deum, et Deum ipsum in homine diligimus. Unde sequitur, hominum amorem a Dei amore ellabi, atque ad Deum reverti; hoeque exciso, illum a natali radice excidi. Sequitur etiam, societatem hominum ad Del so-eletatem ordinari, eique subesse, eodemque landamento sussulciri , ut sit, emorreeat, perduret ne vigeat. X. Hine charitatis et philantropiae diserimen. Charitas duplicem habet amorem, Dei atque hominum: phllanimpla, hinminum tantum. Illa, quum ex plenissimo sonte dilabatur, actuosissima est, erumpens de corde puro, et e scientia hona, et de non fleta; In sortitudine sua, patiens ac benigna est. v Non aemulatur, non agit perperam, non instatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati; omnia in I corino. , eredit, omnia sperat, omnia susseri, omnia sustinet l). . Ex quaeharitate, quae emergeret societas, sanitate ne viribus pollens, conspicitur; lmo in prima ac viridi christianorum meietate eo speximus, quibus ab Institutore praeceptum suerat: a Manda
XI. Altera, sive philantropia, quum nihil in homine praeter hominem videat, nihilque in homine praeter hominem diligat, undique humana est , terrena atque infirma. Opes largitur , sed personalia vix novit Merisseia; hominum gloria et fama
sustentatur, sed languescit in tenebris. Quaenam, charitas ne an philantropia, pauperibus inservit, in nos omiis vel peste inlaetis ministrat, atque inter civiles aeque ae inter barbaras gentes, pro fratribus Vitam cum sanguine impendit Τ Quaerenti autem eur sacrificiis inops sit philant pla, lis vero charitas roboretur ac niteat, ratio est in promptu : virtus debilitatae naturae illa est; haec, gratia et exemplis restauratae ne prope divinae. Exemplar charitatis in Illo eminet, qui pro fratribus primus animam posuit, totquct ne tantos sui imitatores constituit. XII. Charitas virtutum omnium forma, et ipsa civilissima virtus, per omnia sceletatis omcia extenditur. Ipsa est vera
εὶ Ibid. I, m. fovet: α Animas Vestras castificantes in obedientia charitatis ε). . Diligendi causam et modum exponit: α Debemus autem nos firmiores , imbecillitates infirmorum Sustinere, et non nobis plaeere. Unusquisque vestrum proximo suo plaeeat in bonum, ad Diuiligo: by Corale
80쪽
aedlneationem. Etenim Christus non sibi placuit. . . . Propter quod suscipite invicem, sicut et Christus suscepit vos, in honorem Dei i . . Hominum honorem a Dei honore non separat, iustitiae simul et humanitatis omela praescribens: α Charitate staternio talis invicem diligentes, honore invicem praevenientes 2J. . Ad Deum assurgit, veluti ad sui originem et exemplar: . Estote imitatores Dei, sicut silii charissimi, et ambulate in dilectione . si eut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis 33. ηIpsa est a vinculum persectionis 4 u quo homo homini, gentes gentibus consociantur; ipsaque restauratae societatis vexillum: - In hoc cognoscent omnes quia discipuli mel esus, si dilecti nem habueritis ad invicem S . . XIII. Si nemo philosophorum his preelariora vel sublimiora tradidit, cur erubescemus Evangellum 7 Sed tam et ipsi Sanslmonlatae et Meles istae Christum sequi gloriantur: hoe --tem malum, quod male interpretentur, et male sequantur. XVI. Amplissima charitatis lex suis gradibus dispertitur, veluti regia arbor, euius rami, propius vel longius, Vitam hamriunt ab una radice, eaque una sustentantur. Nam qui dixit:. Diliges proximum tuum sicut te ipsum . I. Omnia, uno Praecepto, iustitiae ac benevolentiae ossicia est complexus, quum utraque ab una dilectionis radice proficiscantur; nee sine beneVωIentia , ex naturae ordinet, sit persecta lustiua, vel firma et pulchra, nee diu mansura. 2. Diligendi mensuram praestituit In eo charitatis sensu, quo nos ipsos diligimus; non magis, non
minus: sicut teipsum. 3. Quum mensura mensuratum anteeedat, nos aequali amore, sed ante caeteros diligemus. Quis enim prinximior tibi quam tu Ipse Τ 4. Iussi proximum diligere ratione proalmitutis, ipsi proximitatis gradus signant gradus amoris. Homines enim, ut sidera, ita dispertivit Deus, ut minoribus
unitatibus magnam eonficerent unitatem. Hinc familiae, civitates, populi ac nationes. In familia, maritus et uxor, quae omnium prima est coniunctio et proximitas: α Propter hoc relinquet homo patrem et matrem suam, et adhaerebit uxori suae 6ὶ . . Deinde filii, fratres, consanguinei et amnes. Variae quoque singulorum relationes ac necessitudines in municipio, eademque ditione, vel in nationibus ad nationes. Quae discrimina unitatem servant, non eliminant; summa enim naturae lex: In varietate unitas. XV. Unde apparet quanta rerum naturalium ignorantia laborent Communistae, MeiaIistae, et cum iis quidam inordinatae