장음표시 사용
81쪽
Daternitatis amatores, qui, deleta omni civili et naturali varietate , samiliae , urbium atque imperiorum fines exciderent, ut
universum genus humanum in flatilia quadam unitate coerceatur. Hi nempe, si caelorum impertum consequerentur, planetaria systemata, ae varias siderum magnitudines et circumvolutiones, unde minora maloribus serviunt, omniaque simul mirissct c
putantur , dicto abolerent. Contra, sicuti harmonia caelestis ex multiplici constat varietate, qua satellites circa primarium, deinde satellites et primaria sidera circa maius quoddam sidus , et haredemum ei rea alia atque alla convolvuntur, quae tandem omnia pulcherrima eolIiganiur unitate; lta Iamiliae, urbes et imperia, vario unitatis et fraternitatis gradu discriminantur et colliguntur in terris; quodque harmonia esstcit in caelestibus, hoc hominibus praestat charitas. Charitas, inquam, sive emicax ille sensus qui voluntatem inclinat, ut rationalem ordinem erga omnes qui eamdem naturam habent, voluntas ipsa fideliter Exequatur. XVI. Nonne pulcher, et homine dignus, hie omnium concentus , quorum vinculum, et finis, et centrum , ipsa est lex et maiestas omnia moventis ae regentis Det 7 Haec igitur foetetatis constitutio et fundamentum. Plurimi eam laboriose conquisiverunt, et in media luce caligaverunt: nos eam sine labore invenimus, et sine labore attulimus.
I. Lex humanae persectibilitatis. II. Ex penitissima natura est descri-henda. III. Quaestionis fastigiat persectibilitatis subieetum, obieetum et exemplar. IV. Progressu1 Pertinet ad Demonam; V. non vero ad naturam. VI. Naturae entis finiti repugnat progressus inlinitus. VII. Solus horno Peris sectibilis, celera ipse persiciens. VIll. Persectibilitatis obieetum est spirituala vel materiale. IX. Materialibus tantum incrementis regna dilabuntur. X. Periclis aevum; XI. Augusti, Leonis X, et Ludovici XIV. XII. Morali ordine subverso, politieus ordo subvertetur. XIII. Exemplar perseelionis non habet homo a seipso, neque in seipso. XIV. Sed quis ad I eunt accessus XV. Religio; XVI atque ipse Deus. XVII Persectio naturalis ei supernatu. ratis, simul iungendae. XVIII. Ila humana, divinaque iurisprudentia socian
I. Creatoris lex: a Crescite, et multiplicamini, et repleto I) Gen. I, 28. terram , et subiicite eam , et dominamini ij; . actuosae animi, Diuitiam by Cooste
82쪽
Ea corporisque vires; boni, verique adipiscendi inexplebilis ardor; indesinita illa vis, quae sitientem animam nunquam quiescere sinit, quin ad alia, atque alia semper aspiret; haee omnia perseetibilem naturam ostendunt. Igitur perseetibilitatem, sive humani generis prostressum, ut commune seri Vocabulum, quoad omela, vel civiles disciplinas, naturae legibus libenter secensemus. II. Quum autem rei cuiusque persectio constet explieatione saeuitatum et virium quibus res ipsa pollet; nihil de humana perseetibilitate licebit asserre, nisi penitissimam hominis naturam perspectam habeamus. Iamvero cum praestantiora tam di sputata sint, paucis adiectis, quaestionem ingrediemur: quae si alicuius erat momenti dum in scholarum ambitu disceptabatur, nune principem locum tenet, cum in ius publicum et sociale conversa sult. Hoc titulo nostra. , in sequenti aliena promemus, rerum sastigia deligentes. III. Quae tria sunt: persectibilitatis subieetum, obieetum, et
IV. Subiectum perseetibilitatis non est natura, sed personB.
Quoddam enim abstractum est natura humaua: concretum Vera, sive subiectum agens, homo cum sua personalitate, qune una
est, indivisa, incommunicabilis, actionum suarum principium ac domina. Natura quidem communis , Sed prosectus, uti aeti nes , sunt singulorum. Quae autem videntur in medium prolata, uti scientiarum vel Bruum accessiones et incrementa, a perSinnis proficiscuntur, neque alias personas attingerent, nisi haeactive de iis participent. V. Ergo progressus naturae universalis non existit, quum intellectus vel voluntes universalis non existant. Natura est atque erit usque ad finem, qualis substantialiter suit ab initio: rationalis , corporea et sensibilis, ad societatem condita, suturam vitam inquirens; sed actiones et passiones, necessiones vel recessiones , virtutes ne vitia, Sunt ex personis, lis inhaerent,
VI. Tria haec, anima, corpus, societas, Sunt in eiusdem naturae individuis, perseetibilitatis radices, et supposita. Quum haec sint sinita, nullus progressus erit insultus. Imo repugnat persectibilitas ins nita, quum natura infiniti sit ista simul et absoluta perseello. Ens autem insinitum, utpote neceMarium, eum sit ratio omnium entium, ita quoque , utpote persectum, est ratio sinalis ad quam omnia ordinantur, a quo omnia Diuitiaso by Cooste
83쪽
perseetibilitatem vel persectionem Melpiunt. Ergo ex ratione, seu lege entis infiniti et perseeu, pendet omnis possibilis contingentium persectio. VII. Sed quemnam gradum habet homo in eontingentium vel perseetibilium serie
In rerum serie, quaedam habent solum esse, uti mineralia; quaedam esse et virere, uti plantae; quaedam esse, virere et sentire, uti animalia; demum alla esse, vivere, sentire Binus intelligere, uti homines. Haec, licet assabre elaboratam et sereeontinuam rerum creatarum seriem constituant, aliaque aliis inseri videantur; tamen adeo genera generibus diserepant, ut nunquam sit progressus vel transitus de uno in allud , cum unumquodque, quam a Creatore habuit naturam atque essentiam, hane retinent. Insuper, in primis illis generibus, in minerali-hus , in planus, in brutis animantibus, nulla est interna pedis tibilitas, sed externa tantum et passiva, quam Bb homine accipiunt: et consequenter ad hominem reseruntur, eique subsunt. Homo autem, activis pollens facultatibus , inde verae persectionis est capax, creationis opus perficiens, sibique actionum
VIII. Subiectum habemus: persectibilitatis obiectum inob
Oblectum sunt ea quae ad nnimam vel ad corpus reserumtur : igitur spiritualia et materialia. Si spiritu vivimus, e clemque caelestia et immortalia appetimus, si finis quidam sensus et corpora transcendens, homini est constitutus, sequitur pedi foetionis excellentiam in anima, potius quam in eorpore, in m riuus potius quam in reliquis esse reponendam sa). Corpore enim,
a) Nonne dolentium, nos in tanta persectionis et civilium disciplina. rum ostentatione, non eam attigisse Eapientiae laudem, qua vel Gentiles eommendabantur p En quo loco a Cicerone animi cultua et eo oris voluptas, habita sint: α Nam eum animus, cognitis, perceptisque virtutibus, a corporis obsequio, indulgentiaque discesserit, voluptatemque, sicut labem aliquam coris, Oppresserit, societatemque charitatis coierit cum suis, omnesque natura coniunctos, suo duxerit, cultumque Deorum, et puram religionem susceperit, et exacuerit illam, ut oculorum, Ric ingenii aciem, ad hona deligenda, et reiicienda contraria i quae virtus ex providendo est
appellata prudentia ; quid eo diei, aut excogitari poterit Matius p . Quae
cum a malerialibus gaudiis, quibus nos sere absorbemur, animo removeant, tum tiaee sequuntur: α Idemque eum caelum, terras, maria, rerumque omnium naturam perspexerit, eaque unde generata, quo recurrant, quando,
84쪽
veet ad eaelum erecto, in terram delicimur: anima in Deum tendimus, eum complectimur, et inhaeremus, eoque Iruimur. Selentiarum atque artium exerellia, quibus vita sit civilior et
lucundior, bona sunt: nam scientiarum Dominus Deus. Ipsa quoque vitae commoda laudantur: ea tamen lege, ut ad morum prosectum, et excelsiorem finem convertantur. Secus Vero, ablegatis, neglectis vel corruptis moralibus diselplinis, matera- ia commoda atque incrementa, laxiorem vitam adducerent, animorum vires effoderent, artes ipsae et scientiae societatis subvertendae lustrumenta emcerentur.
IX. Sit igitur hare propositio: Materialibus tantum emingestis elementis, gentes dilabuntur, regna infrmantur, et corruunt.
X. Hare saetis eonstant. Etenim quatuor historiae Meldem talis saecula, nominibus Periclis, Augusti, Leonis X, et Ludoviei XIV sunt celeberrima. Periclis aetatem, qua Graecia splendoris culmen attigerat, corruptissimam describit Plutarchus. Thueldides vero haec enarrat de peste, qua ipse Pericles Me hult : a Celeriora gaudia quaerebantur, quum voluptatibus prae sentem relinqui diem arbitrarentur. Honesta dedignabantur: Iaditari prompte, usque ad gaudii ebrietatem, hoc pulchrum et utile. Τimor hominum ae morum aberat. . Tunc, Periclis stilo,
qui satiscentem rempublicam mirabatur, respondebat Soerates: a Antiquorum virtutes, non parentum delleiae sunt requirendae. . Graeeia, praeclarissima Scientiarum atque aruum magistra, aeque ne gentium voluptuosissima, mira celeritate e gentium numero
evanuit. Quippe α impedit eonsilium voluptas, rationi inim, ea I . .; α nihilque altum, nihil magnificum ae divinum suspicere possunt, qui suas omnes cogitationes abiecerunt in rem tam humilem, tam contemptam 2ὶ; . qua a nulla capitalior pestis hominibus a natura data est 3ὶ . .
quo modo obitura; quid in iis mortale et ladustum, quid divinum, aeter. numque sit, viderit, ipsumque ea moderaniem et regentem pene praehen derit; seseque non unis circumdatum moenibus, popularem alleuius definiti Ioel, ged civem totius mundi, quasi unius urbis agnoverit: in hae ille magni licentia rerum, atque in hoc conspectu et cognitione naturae. Dii immor tales, quam ipse se noscet, quod Apollo praecepit Pythiust Quam eontem nes, quam despiciet, quam pro nihilo putabit ea, quae vulgo ducuntur amplissima l . t De My. , I, 23. Si, quae a nostris venditantur persectionis
et felicitatis systemata, hisce conserantur, quid nisi puerorum phantasmata videbuntur t
85쪽
XI. Eadem novimus de Augusti aevo, postquam devicta Gmoeta corruptionem suam Romae cum artihus intulerat. Eademque sere in Italia et Gallia, post scientiarum et litterarum restaurationem contigerant. Quaestus et lucra, pecuniae cultus, quae adoratio est sui ipsius , materialia spiritualibus praeposita , crescens luxus necessitas , voluptatum effrena cupido, litterarum Rique artium prostitutis; uno verbo, Bd sensualisticam paganorum culturam regressus. En illa saecula, quorum alio , magnores maiorum schismate, Scissa est eumpta familia, alio autem exortae innumerae illae seriae, quibus philosophiste praetextu, iam iam societatis cardines sunt evulsi αὶ.
αὶ Principum nominibus appellantur commemorata saecula, quin ipsi illa genuerint. lactae in Leonem calumniae, a non suspecto auctore refelluntur: α Huius Pontificis castitas. lotiusque vitae integritas, adeo firmis testimoniis constant, ut quo tunc rariora, eo sint laudabiliora. . t Ros E, vie et poniseat de Leon X, t. III. ch. 24.ὶ AXcrus Pol iTi mys ri tultum metalis et religionis, pene etiam eum laete nutrieis, eum exsuxisse u amr inat. Forsan podie . artiumque ii ratium uinitus amator. cum pontifici a lora es evit agenda: quae lamen ossicii erant, non praetermisit. Vide PAM AV1 C., nisi. Conc. Trid , lib. I, c. 2. celerum, etsi a non solum vilia concipiant ipsi principes, sed ea in undant in civitatem, plusque exemplo quam peccato noceant i Cic. De My. . II l); peiorem lamen moribus cladem a sensualistisis doctrinis inferri arbitramur. Bonum defiuias eum L Lio: u Id, quod voluptatem producere atque augere, aut dolorem quempiam minuere et praecidere aptum est; malum autem: n Quidquid dolorem in nobis producere vel augere, aut VO-lumatem quampiam minuere valet; is corrupta salsis definitionibus honi malique natura, ubi erit illa severissima virtus, qua et qui legibus parent. et qui rempublicam gerunt, non dedeciabilia sed honesta secrentur necesse, est, idque optimum putent non quod utile, sed quod reelissimum sit 8 Sua quidem sunt gaudia sapientiae et virtuti non vero semper in gaudiis sapientia aut virtus, sed plerumque in laboribus et aerumnis. Ad maiora assurgem Tullius: α Inaltemur, inquit, nostros Camillos, Decios, Curios, Fabricios, Maximos, Scipiones. Amemus patriam, consulamus honi , praesentes fruetus negligamus, posterilati et gloriae fierviamus. Id esse opti. mum Putemus, quod erat rectissimum. Cogitemus denique, corpus viro. rum sortium, magnorumque hominum esse mortale: antini vero motus et virtutis ploriam sempitemum , s I ro Sest . . Sed frustra hane sortium magnorumque generationem quaeres inter e , qui honum ex voluptate, malum autem ex dolore desiuiant. Merito itaque illa in magistratu requirebat Cicero: a Refrenet primum libidines, iracundiam teneat, spernat voluptato, mererat avaritiam, relerasque antini Iabes repellat: tum ineipiat aliis imperare, cum d mori et turpitudini parere desierit. si Paracloae. V. In imporiis virtus si adsit, cum sortitudine, iustitia, severitale, gravitate, ma gnanimi tale, quae sunt regiae laudes. certissimaque imperiorum sulcimina,
86쪽
gressus , aequo saltem gradu, materialem comitetur, hominem ad materialismum, gentes vero ad occasum vel interitum detrudi. Subversa enim naturae lege, qua imperium rationi in corpus de latum est, societatis quoque ordo subvertetur. Hi ne cultissima sere semper imperia , a minus cultis vel barbaris excisa sunt: hos quippe luxus non molliverat, lisque praestantiores in ipsa rusticitate effecerat naturalis vigor et Simplicitas. Nune, si nostrahare aetas tali laborat plaga; si materialibus incrementis r pimur atque illudimur; si artes prae moribus excolimus, si proni in terram incedimus, si litteris et scientiis quandoque a spirituum immortalium fine avertimur; si leges et politica regimina , quDhus gentium educatio ac primum moralis perlaetio est coner dita, hominem qua terrenum animal excolunt, qua eaeleste eontemnunt : Si haec patimur, quomodo, quibusve remediis, labens societas restauranda sit, ex sincero humanae persectionis exemplari est perdiscendum. ii: XIII. Ηοe, primo, statuendum: Homo non habet initium vel Memplar suae perfretionis a seipso, neque in seip3O. Non a Seipso. Nam ratio et lex naturam perstetendi ab eo proneiseuntur, a quo ipsa prosecia est natura. Lex igitur e-tionis et lex persectionis ab eodem sunt principio, et se mutuo complectuntur. Sed neque absolutum persectionis exemplar homo habet in semetipso. Si enim homo persectionis exemplar esset sibi ipsi, sequentia saltem essent vera. Intellectu praeditus ad erum, et voluntate ad bonum, utraque lacile inveniret, invenus gauderet, liheuter sequeretur: sed contra, ignorantia lati at, delectatur errore, et nb ingerente Se interdum veritate oculos avertit, eamque detestatur. Libera mens et excelsa, subiecto tantum corpore uteretur: nunc ab eodem abripitur, eidem servit, ne mancipatur. Ipse non ageret, quae in aliis reprobat: sed eum
iniurias non patiatur, aliis insere; cum sibi indulgeri velit, ceteris non indulget. Se lege creaturae rationalis devinctum sentit ; et independentiam assectat. Se , in mundi universitate, sere nihilum esse nimis experitur, et divinitatem usurpat, mugu illeetus voee: Eritis sicut Dii.
celera sequentiae civitatis ornamenta: illa si desint. non imperia habebuntur. n genies. sed vana imperiorum gentiumque simulacra, ad interitum Prinlabentia. Quod ah Augusto ad Neronem, Romae contigisse seribit Tacitam, quum voluptatum scientia inventa est, principe eι Mnatu auctori δὲ
87쪽
2XIV. Non solum igitur limitibus eireumscripta natura, sed
imperiecta, sibique repugnans, et ruinis quasi obsita conereditae olim magnitudinis. Attamen a perseetionis umore et spe homo non dei lettur: adhuc malor cunctis ereaturis, infinitum sitit, Soultra seipsum, omniaque finita extendens nisu infinito. Sed quamnam relationes liniti ad infinitum 7 Si illud infinitum, humanae perseetionis exemplar et snis, est Deus; quis est, quid lubet,
ut illi consormetur, atque ad illum accedat instrma et paucia natura 2 Quis demum vel mediator, vel redemptor, adeo Supra naturam positus, ut delecum sublevet, ac restauret eversam ΤΗio ratio silet, verbum expretans revelantis Dei. XV. Revera , redemptor apparuit Filius Dei, humanam naturam assumens, iungens ima divinis, homines erudiens, ea mplar perfretionis absolutissimum in seipso ministrans, victima ipse et sacrissolum pro omnibus, ae deinde sui verbi et ministertiguccessores per Melmiam instituens, ad finem usque mansuram 't. Hine supremum moralis perseetionis elementum: Religis. XVI. Ex praeiacta demonstratione, Sequentia colliguntur: I. Homo Seipsum discutiens, in superiori sui parte, moralis cuiusdam persectionis legem, non ipsius exemplar intuetur. 2. Legem tenens , ne per illam rebelles inserioris suae partis conatus transcendens, in Deum tamquam persectissimum Bul exemplar aseendit. 3. Dum haeret ratio, purissimum spiritum a corporea toncretione remotum quomodo ipsa imitetur non inveniens, ille, visibili specie, mortalibus conspiciendum Seipsum praebet, Persectionis ducem et exemplar. .
XVII. Duplex itaque humana persectio: alia naturalia, alia supernaturalis. Si alteram ab altera distrahas, naturam qualis
ain Adventu Christi non sola dogmata e caelo uelata sunt, quibus mentes humanae in caelestia conscenderent, sed moralia quoque prae Pla, Oh scurata alicubi, alicubi obliterata, novam iterum promulgationem et san. etiO em acceperunt: α Apparuit enim gratia Dei Salvatoris nostri omnibus hominibus, erudiens nos, ut abnegantes impietatem et saecularia desideria, BORRIL, et IUSTE, et PIE vivamus in hoc saeculo, expectantes Malam spem,
et adventum gloriae magni Dei, et Salvatoris nostri Iesu Christi: Ephra. , II, 11 - 13.ὶ Sobrie erga nos, iuste erga alios, pie erga Deum: quae verba omnem ossciorum seriem atque ordinem exhibent. Unde vere impletum fuit sacramentum voluntatis Dei, cuius erat beneplacitum a instaurare omnia in Christo, quae in caelis, et quae in terra sunt . t Ephes. , I, 10. Scilicet naturalia morum praecepta quae tam per rationem patebant: guae in terra sunt; et quae immortalem naturam ad supernaturalia erigendam maxime spectabant: quae in metu.
88쪽
71 est non persteles, imo nec invenies ; neque eius votis vel necessitatibus satissaeles. Simul iunctis, vides hominem a naturali persectione, indita vi, serri ad supernaturalem, dum vitae angustiis pressus , vel naturae bonis et gaudiis nunquam quiescens, ad bonum nullis limitibus e elusum infinite suspirat. Sed immanis interlieitur abyssus, nullo dato a natura lumine vel ponte, quo sinita creatura ascendat ad infinitum. Ast tunc Deum vides deseendentem e caelis , qui assumpta sibi humanitate, abyssum complet, lumen et gratiam essundens , ae post se divinum m gisterium relinquens, laetus via, veritas et vita. Ille sinis quo clementissimus Deus humanam cumulavit naturam; haee meta, haec persectionis summa, ad quam cetera diriguntur; hae, omnia clarescunt, ex hae officia et leges prodeunt, quibus vitae cursus recte instituatur atque ordinetur. Quoniam vero rerum naturalium et ei vilium tractatores naturam seiunxerunt a sne, humana a diu, uis, lumine remoto ae meta, ad quam trahimur, ad quam contendimus ; ideo perturbantur ossieta , leges legibus pugnant, lamguet ae scindΙtur hominum convictus; et praesens societas , ut olim pagana, lam sere unde sit ignorat, quid agat, quo pergat. XVIII. Alios latemur esse divinae, alios humanae iurisprindentiae fines. Sed quum utraque eumdem hominem, eamdemque hominum societatem instituendam ae perficiendam suscipiat, nihil emcletur, nisi universam naturae persectibilitatem, omnesque fines ad quos illa ordinatur, utraque sibi praestituat. Quemam modum enim medico non sidimus, qui membra aliqua probe noverit , universam autem corporis oeconomiam ignoret; ita n ne luris privati vel publiel magistris, qui non totum hominem, elu que naturam, cum sua excellentia et infirmitate, eum suis finibus et relationibus , non apprime dignoscant. Integra autem naturae forma fideliter constituta, divini vel humani iuris consultus suam deliget viam, eamque ita persetet, ut aliis atque allis omelis, luneus tamen viribus, uterque ipsius naturae eursum ad praesinitam persectionis metam perdueat. Diuitigod by Corale
89쪽
NATURALISTARUM CIRCA NATURAE ET SOCIETATIS PERFECTI BILITATEM SYSTEUATA.
I. Naturalistae ius publicum iam invaserunt. II. Ex philosophico pan. theismo, politicus quidam panthei sinus. IlI. Philosophici pantheismi genesis et absurditas. IV. Eius politicae eonsequentiae, socialismus et communismus. V. Plurima pantheismi soboles et familia. VI. Errores I. B. Vici, historiae, philosophiam describentis. VII. Societatis fixa et divina elementa. VHI. Ergo historia mundi Metalis vel ex Dei legibus, vel ex hominum lactis est petenda. IX. Somnium est, hominis a bellu ino flatu ad societatem transilio. X. Methodus concludendi a mundo ideati ad mundum realom, pantheismum inducit et fatalisnium. XI. Ontologica atquct historica saetorum certitudo, ex sola divina vel humana traditione est accipienda. xl I. Ergo humana ratio,
sine exterua revelatione et traditione . non dit sumi ciens criterium veritatis. xl l l. Frustra Viciis paganorum Placita cum christiana Sapistialia componere, nisu est. XIV. De humani goneris ortu et progressione, nillil plenum aedignum, extra revolationem. XV. Cum revelation . natural iura expulsa sunt. XVI. Errarum progremus Et incrementa. XVII. Noe politici, nec Deco nomisiae, nec socialistae, naturae progressum vel restaurationem attingunt. XVIII. Balio et societas a Deo emancipatae, ad nullorum extrema prolabuntur. XIX. Hinc duplex progressus: veritatis vel emoria, Pro congenita nitale vel perversitate.
I. JΝ unquam alias forsan, quam nostra, et superiori aetate, naturalistarum latius systemata in ius publicum irrepserant. Nam, qui olim philosophorum titulo sibi gratulabantur, nuper vix publicistarum honore contenti, foetetatis, totiusque humani generis restaurationem aggrediebantur. Hi enim, natura, eiusque sincera perseetibilitate posthabita, a pantheismo in satalismum, a sa- talismo in socialismum et communismum incesserunt. Si quid intelligimus, si naturae iura adamamus, quo nos eorum Subversores Vocant, Sequamur.
II. Antiquitus, naturae constitutionem subverterant polytheismus et pantheismus: aliqua ille, hic universa Deum secerat. Pantheismum a Benedicti Spinosae discipulis, Goetho , Caro, Oken , Loesing , Ilerder , aliisque restauratum in Germania , lectici, variis formulis ac phaleris comptum, nuper inVeXΘ-runt in Galliam. Magis circumvoluta, minusque expreSSa gal-llea philosophia quam germanica , eo tamen pervenit, duce Victorio Cousin, ut amotis naturae et religionis landamentis , Disilia oste
90쪽
Simperium politicum labefactaret, sociat Istis autem et communisus viam sterneret. lectici enim nuperiores ex philosophi eo pantheismo , politicum pantheismum essecerunt, unica perstante risociali et activa : Status vel Imperium. III. Pantheismi philosophici haec est genesis, et absurditas. Deleta primum distinetione, quae substantialiter entia ab entibus separat, ineluctabili necessitate, disserentia quaelibet inter summum legislatorem atque enita errata eidem sublecta , expum gebatur. Nullus quippe creator, nullaque creatura, sed unitas substantiae. Haec simul aeterna ae temporalis, homo et planta, mundus ne Deus. Haec dum evolvitur , revelat scipsam, in v rias successive sormas immigrans. Praeclarissima omnium sorma est homo, qui, seipsum intelligendo, actum exercet mentis aeter. nae, Sicque se et reliqua magis magisque intelligendo, ad su-Periora conscendit, quae est eius indesinita persectio. Sed imsinitum quod in finita dividitur; persectissimum quod perficitur;
unitas substantiae, et personarum distinetio; cogitatio et extentio, affirmatio et negatio in eodem sublaeto, nam negant alit quod alii amrmant: talia sunt errorum monstra a pantheismo genita. Verum, Semper eadem vox, humanam permulcens arrogantiam: Eritis sicut Dii. IV. Ex eodem systemate, hae sequuntur morales et politieae consequentiae. Semel posita hominis divinitate, quis homini imperet, quis hominem legibus subiiciat, quis hominem lud, eet , quid ei in vita vel post vitam pertimescendum 3 Deinde , sl nulla personarum distinetio, ergo nulla quoque distinuo lurium
et actionum, ergo unum ius, et vaena nomina meum et tuum; ergo socialismus et communi Smus.
V. Plurimi autem nudum pantheismum reiicientes, tamen virium naturalium aeternitatem prostentur, uti Hetaer: atque in idem recidunt. Alii ineluctabilem vitae progreSsum, Seu e olutionem , commemorant: quam legem inventem human Italis uppe,
Iant Sonsi montant. Ali I, uti Bonnetus ha quandoque side , entia entibus, irrationabilia, verbi gratia, rationabilibus, ita interseri mutendunt, ut quaedam utrumque genus reserant, Plantae simul et animantia, bruta simul et rationabilla: ex qua permixtione , ad pantheismum levissime dilabuntur. Eadem ins, stentes via, docent alii compositionis unitatem, sive omnia entia ex us quadam unitate prosecta, gradatim et per tentaminatu persectiores evasisse formas, usquedum seret homo: quae Diuitigod by Cooste