장음표시 사용
291쪽
praescribere, addendo simul aereosam, succum citri, arantisrum ., ut ne mispe polieri ora priorum vim nimis acrem temperem, & putredini hic me.
s. ri 63. AD vitia autem oris in hac specie emendanda opo tet uti his, quae antiphlogistica, antiscorbutica,& simul huic illive scorbuti speciei appropriata sunt.
Inter scorbutica sympto mala f. rist. a. 3. numerantur vitia oris , laetor ne me oris incipiens, ginsivarum tumor, dolor, & ad minimam illarum premonem sanguinis eruptio οῦ ubi morbus augetur , sit gingivarum putredo cadaver olens, & gangraenosa eorruptio, citissime omnia depascens . Ubi leviora haec mala sunt, eradicato morbo per idonea remedia sponte cedunt. Verum quandoque haec adeo molesta sunt, ut inducias non serant tamdiu, sed sunt tam poscant medelam. Cum autem ad g. it r. monitum fuerit, diversam quandoque acrimoniam praedominari in 1 corbulo, inde cono
cluditur, & variam esse medelam ad haee oris vitia, prout haec vel illa aerimoniae species adest. Si pallidae 3c tumidulae gingivae doleant in corpore Leucophlegmatico, spiritus theriacalis, cochleariae , sp. vini campi, ratus &c., Prodesse possunt, qualia in Materia Medica ad hune numerum habentur. Ubi vero gingivae rubent, eatent, pruriunt, . aut dolent, tunc modo
dicta remedia nocerent potius, utpote nimis calida. Μuria , qua Limonia mala condiuntur, quae salem marinum omni putredini adversum habet, Segratam Limoniorum fragrantiam succumque illorum acidum , pulcherrimς
prodest , inprimis si parum diluatur aqua quaeumque stillatilia , & addatur
mel rosarum, di amoron &e.; quae flaeeidas illas & saepe jam semigangra nosas partes firmant ; tales formulae pariter in Materia Medio habentur . 'Sufficit, si tali remedio saepius de die os colluatur, vel & spleniola, talieollutorio madida, inter labia, buccas, & gingivas, ponantur, saepius renova da . Minime autem requiritur, ut gingivae scorbuticorum talibus remediis rudi ter perfricentur, uti quandoque a Chirurgis factum vidi; augetur enim dolor inde Sc inflammatio, tenerisque illis harum partium vasis destructis sequitur gangraena. Ubi autem maculae latiores albae oriri incipiunt, in ambitu inflammatae & rubrae, eum pessimo foetore, & eopioso salivae e nuis effluxu, succurrendum illeo est effieaei medela, ut putredo e itissime pr serpens sistatur. Spiritus salis marini omnia alia remedia , quae tentata vidi, superat. In malo hoe ineipiente sume it, si drachma spiritus salis marini inquatuor unciis aquae florum sambuet, rosarum, similisve, diluatur, & avidita uncia mellis rosarum eduleoretur ubi autem magna jam putredo adest, tune mero spiritu salis marini quandoque eoactus sui tangere loca haec gangraenosa penicilli ope; dc ubi depascens haec putredo sie domita non amisplius serperet intra duodeeim horas, tune denuo eodem remedio, sed diluto magis, utebar, 8c brevi sequebatur separatio partium vera gangraena tabes rurum: his separatis , crudae & dolentes hae partes fovebantur perpetuo
292쪽
v. SCOR BUTUS. F. I 263. II 6 .sueco se inpervivi majoris eum aequali copia mellis rosarum, quod pulchre leniebat dolorem ae inflammationem , & ad bonam eon solidationem deduiscebat pura iam haec ulcera. Uerum ubi gangraenosa tali putredine erosae sunt gingivae, dentes vacillant, 3c brevi cadunt, imo & quandoque maxillae osseae pars insignis cadit, quod evitari nequit, si terius vocatus Μedicus fuerit, vel minus idonea medela tractatum suerit hoc malum. Viis deantur & illa , quae , in Capitulo de gangraena g. 423., de affluxu materiae scorbuti eae ad gingivas dicta suerunt.
S. ri 64. Λ D speciem tertiam risi. N. 3. valent omnia I x praedicta , nisi quod utendum sit maxima cinpia liquidorum lenium, facile meabilium, Antiopticorum, Am
tiscorbuticorum, cum leni promotione sudoris, urinae, faecis alvinae, diu continuata.
In tertia specie, uti ex symptomatibus ς. xis r. 3. recensitis patet iam adest maior acrimonia sanguinis, ita ut vasorum cohaesio levi etiam vi solis vatur, simulque omnes humores magis in putredinem vergere incipiant , unde , majori cautela in euratione opus est. Si calida & acria antisco Autica imprudenter adhibeantur , uti v. g. chlearia, nasurtium, sinapi , phanus rusticanus edic, his stimulis augetur motus acrium humorum per Vasa, quae parum cohaerent, unde saepe subitae & immanes haemorrha. aiae sequuntur: hinc merito praeseruntur leniora, quae simul omni putre. dini retistunt, & vasa firmant. Ob hane causam acerose , lapalbum caceto. seua, & similia, tantum nomen meruerunt: imo in hoc morbo tractando exercitati Μedici coehleariae plerumque acetosam addunt , licet nondum scorbutus ad tertium illum gradum pervenerit. Praecipuus enim scopus est in euratione scorbuti, ut illud acre eluatur ex sanguine, & lentor, si adsit, simul attenuetyr: verum magna copia liquidorum lenium, & facile meabilium, utrumque obtinetur ; simulque vehieulum subministratur sudori & urinae, ut per has vias exeant acria .
Videmus enim, in sanis etiam hominibus, per cutis spiracvla distari, &per urinam secerni de sanguine, omnia illa, quae per ipsas sanitatis acti
nes jam acriora reddita nocerent, si retinerentur diutius. Pariter& per alis . um exeunt de corpore non tantum inutiles neces alimentorum post chyli. scationem peractam, verum etiam humorum in ventriculum & intestina deis
pluentium recrementa. Convenit ergo, omnes has excretiones augere cum
prudentia. Antea quidem monitum suit, constitisse per observata practuca , quod sortiora purgantia nocerent scorbuticis; verum semper profuit , .leni stimulo alvum sudinde promovere , sive per epicrasu purgare , uti Medici loqui solent, interposito aliquot dierum intervallo ; quo tempore diluentium ti leniter solventium usus adhiberi solet. Urinae autem uora buticorum , uti pariter ante dictum fuit , contentis saturatae sunt , &acres, magnamque sedimenti copiam. ponere solent; unde videtur natura ipsa hane viam indicare, ut sanguis ab acrimonia inhaerente depuresur,.
293쪽
Patet inde ratio , quare serum lactis , inprimis tempore verno reeentis graminis. succo dives, & hine subviridescens, tantuni nomen habuerit in HOrbuto curando; nam asit ibi vente μaminis vi, simulque urinam satis copiosam movet; unde etiam inter emcacia diuretica merito numeratur. Solet quoque optimo laechssu eum lenioribus antiscorbuticis herbis decoqui, sicque magis medicatum reddi; quales sormulae ad hunc numerum in Materia Meditas hahemur, & plures aliae simili norma concinnari s cile poterunt.
Jam apud Hippocrariem sdJ videmus, in cura Ilii sanguinei s sub quo nomine scorbutum descripsisse videtur , uti antea ad ii 8. dictum suit Flaudari lactis asinini cocti usum satis largum eum melle, ut per inseriora sequatur purgatio; deinde addit: Et lac bubulum, se tempus ferat, quari gima diebus bibat. Μ ne quoque lactis bubuli heminas duas bibat, tertia etiam aquae mulsae parte interm is die, s admi M. Manifeste hinc patet, quod interpositis aliquot diebus, melle addito , alvum movere intenderit, simulque lacte dato lenire omnem acrimoniam S diluere. Licet autem blando & pingui eremore aerimoniam omnem laeobtundat, serum lactis tamen magis diluit & diuresin movet. Μagnam lactis & seri ejus in icorbulo curando virtutem pariter multis encomiti laudat Eosmunus te , & propriis observatis, aliorumque celebrium Medicorum , confirmat ; simulque eommendat aquarum medicata. rum, eum lacte recenti permistarum, Iarsum usum . Imo testatur, quod triginta annorum usu didicerit egregiam virtutem aquarum medicatarum in
cura lcorbuti, etiam inveterati . Alio autem in loco f notat , nullo remedio tam cito, tam secure, 8c tam essicae iter, exstirpari scorbutum, quam thermarum Carolinarum usu ; imo ipsa ulcera ibrdida seorbuticorum, adeo di mellia euratu , interno & externo usu thermarum Carolinarum penitus con. solidata suisse, absque ullo malo sequente. Verum hae aquae diluunt, salino principio, quod continent, solvunt, simulque alvum & urinam movem. Ubi vero magna di lutio humorum jam adest, & putredinis fgna, tunc videntur minus conducere illae thermae, eum salem alcatinum habeant: in tali casu modice adstringentia, acidula, melius convenirent, uti ad g. II 61. monitum suit.
S. 116 1. AD quartam vero speciem rara medela varianda me- dendi methodus pro varietate symptomatum, aliquando mercurialia prosunt; ut & praescripta cir64. . Ex quibus omnibus ri 8. ad ii 66. rite consideratis, & cum phaenomenis morbi, ac cadaverum inciserum, collatis, constat, in curatione felici hujus morbi id agendum maxime, ut indageture 4 indo-
294쪽
indoles vitiosi humoris & lingularis acrimoniae, quae praedom, nans peccat: quumque illa acrimonia sit salina muriatica, acida a stera, alcatina Getens, rancida' oleosa; atque de his singulis, &universis saepe actum sit, ordinatior mali Guratio habebitur; & liquet, cur serum lactis, lac ebutyratum, aquae medicatae, toties desperata hujus morbi mala sanaverint Z & quae t Cur acidi succi
horaei maturi pomorum arantiorum , citriorum, limoniorum, granatorum, acetosae, acetosellae, aceti, vini rhenani, mosellani,
toties specifica huic morbo, & quando Θ Cur adstringentia austera, ut Rheum, Lapathum, Tamariscus, Capparis, Vinum austerum nigrum, rubrumve, ut & Chalybs, adeo saepe bona 8 &ubi ρ Cur acerrima aromata, Cochlearia, Lepidium, Nasturtia, Arum, Raphani, Piper, Zingiber, Sempervivum minus acre, S les alcatini volatiles, fixi, oleosi, aromatici, seponacei, iterum saepe sola prosint ρ Cur quod uni scorbutico salutare, id exitiale idem alteri fiat λ Cur ergo non nomini hujus mali studendum sit, sed ejus tantum singulari, ac si alius foret morbus, genio.
Si eonsiderentur illa symptomata, quae s. IIII. 4. enumerantur, tale. bit iacile, parum spei superesset febres enim malignae putridae, comitanintes talem seorbuti gradum, designant, ingentem humorum eorruptelam jam adesse, simulque reliqua docent, ipsa vi lcera iam contabescere . Pro vari tate autem symptomatum diversa quidem medela adhibetur, sed sere tantum
hae spe, ut leniantur molesta mala, uti in cura. palliativa dicta, fieri solet, pes quam mitigando symptomata aliquid de morbo primario tollitur e ;vel saltem hoe essicere tentat Μedicus, ut aegri facilius tolerent morbum, qui tolli integre non potest. Sie v. g. di arrhohis & dysenteriis lenibus dia. eodiatis, una eum demulcentibus remediis , t uccurritur; stranguria decocto radi eum & soliorum althaeae eum aqua & lacte lenitur , ad lipothymias grata cardiaca, nec nimis calida tamen, adhibentur; & se de reliquis . Si autem adhuc curabile sit malum, neque viscera tabefacta , tunc prosunt illa sola, quae praecedenti paragrapho laudata suerunt. Cum autem mereurialia remedia dissicillimis morbis eradicandis quando. que eum suecessu adhibita fuerint , inceperunt Μediei scorbutum etiam sie tractare, & inprimis ideo, quia viscosum tenax in sanguine scor butiis eorum aliquando observatur , uix antea dictum fuit . In primo scorbuti gradu iis i. t. , ubi lentor ille viscosus praedominatur , nec magna adhuc acrimonia adest, tolerari posset prudens argisti vivi usus; quamvis certum sit, hunc morbi gradum laudatis antea remediis seliciter curari . Vtrum ubi jam oris laetor incipit, gingivae tument , dolent, calent, i iis κ) H. Boeth. Innit. Med. x M.
295쪽
tis . patet, suspectum esse mercurialium remediorum usum , eum horum e sectus sit, os internum exulcerare, & magnam copiam foetidae salivae elicere: adeoque affluxus acrium humorum ad gingivas augeretur, non sine molestia & periculo. Infelicem successum argenti vivi, tam externe quam interne ad hi Diti, in homine, cui a scorbulo male assesio lingua exuleerabatur , recensuit m annus f hJ, qui ideo pro regula practica statuit: αν- curialis p apiae medicamenta, utcumque etiam praeparata O adbibita, in Dorisbuto tantum non semper esse maximo nocumento ς longe vero certius graviusque noeere in vitiis dentium linguae seortaticis me. Cum autem in quarto hoc scor buti gradu magna jam adsit aerimonia, imo plerumque disilinio putrida humorum, patet satis , mercurialium remediorum usum tuac in primis quam maxime suspectum esse. Illis, qui morbis venereis sanandis see. quentem operam adhibuerunt, satis experti sunt, levem etiam argenti vivi quantitatem ingentes turbas excitare in scorbuticis corporibus, si a lue per hanc methodum curari debeant.
Sequuntur jam quaedam Corollaria practica, quae ex praedictis iacile
deduci poterunt. Ex Qui aus ΟΜ Minus &c. Consideratae suerunt causae scortati, enumerata symptomata varia . quae hunc morbum in toto suo decursu eo. mitari soleat ; dein enarratae sunt illae mutationes partium inporis in hoc morbo , quae per cadaverum i e Rionem detectae ; & ex illis omni.bus conclusum fuit s. 3333. . crassitiem in una parte sanguinis , in alis teri acrimoniam, peccare. Unde patet, curationem requirere , ut illud crassum attenuetur, & emendetur aere. Uerum illa crassities humorum . quandoque est iners mucosa frigida , tuncque amara & aromatica tantum
usum habent. In tali casu absinthium, quod Eugalenus adeo laudavit, pulis cherrimum essectum praestat: aliquando adest spilsitudo inflammatoria hu. morum ; tunc succi horaei, syrupi & sapae ex his consectae , ut rab Ia-buri, ribesorum erc., prolunt pulcherrime; uti etiam, dum in obelis comporibus pingue oleum sanguinem reddit minus mea bilem . Potest & adesse spissitudo atrabitaria, quae mellitis, saponaceis &c., lolvitur, uti ante M. in Capitulo de Μelancholia pluribus dictum fuit. Verum illa aerimonia pariter observatur diversa, & quaedam remedia ad omne aere mitigandum valent , uti aqua , v. g. , & omnia a quota , quae sola dilutione quamvis acrimoniam lenire possunt ; olea mollia , . quae obtundunt acria quaecumque , dum illa obvolvunt quasi . Alia, redi, media hute vel illi aerimoniae infringendae apta sunt , non vero omnialbus : se acida putredini scalinae domandae prosunt ; & contra , ubiaeida acrimonia adest, alcatinorum usus probatur. Cum autem antea de diversis illis acrimoniae speciebus , & de illarum medela , actum fueriti
fluum foret. CUR sERUM LACTIs &e. Quia omnia haec crassitiem humorum diluen-lh Hedie. ration. systemat. Tom. IV. Pari. V. pag. I die.
296쪽
do & attenuando minuunt, simulque suppeditant sanguini aquosum vehisculum, per quod acres sales &olea, jam corruptioni proxima, elui possunt,& per sudoris, urinae, & alvi, vias exire de corpore. Verum requiritur tale adhuc virium vitalium robur in aegris, ut moveri possint haec ingesta eum languine per vasa; caeteroquin haec manent in corpore ,& hydro. pleos tumores producunt. Ubi ergo magnus languor percipitur, vel signa adsunt nimiae ditatutionis humorum, tune non con Ueniunt.
CUR ACIDI SUCCI &e. Quando ob desectum cibi veretabilis hum res in putrescentem rancidam indolem degeneraverunt, uti fit in urbibus, obsessis , & longinquis navigationibus: tune enim, uti antea dictum fuit, solis fructibus horaeis, Se jusculis ex carne recenti ae herbis oleraeeis paratis, felicissime sanantur scorbutici, si nondum viscera, ob putridam hanc eaeothymiam , insignem labem passa fuerint. Plures seorbuti eos in noso. comio Parisino sanavit Morin ι , dum acetosam magna copia dedit cum ovis coctam pro cibo . Decoctum hordei cum vino rhenano scorbuticis quam maxime profuisse , Eugalenus κὶ testatur. Apud Clusum legitur, Norwegos in vicinam insulam, moris abundantem, exponere scoris buticos , neque domum reducere , priusquam sanitati restituti suerint ;toto autem tempore, quo se ab omni humano consortio remoti vivunt,
solis vescuntur , & quandoque intra paucos dies convalescunt Hyemali autem tempore, ubi haec expositio fieri nequit, ob acre frigus, electuario ex his stum bus parato, magna copia assumto, utuntur simili eum successu. CUR ADs TR iNGENTIA A UsTERA 8ce. Ex symptomatibus seorbuti antea fi. I I r. recensitis constitit, in hoc morbo quandoque adeo debilitati cohaesionem solidarum partium, ut a levissima vi adhibita solvantur: simulque saepe tune adesse solet nimia solutio humorum. In hoc casu adstringentia austera, antea I. 18. 4. laudata ad curandam nimiam debilitatem &nxiis talem fibrarum solidarum, egregie prosunt, quae Sc simul humores nimis solutos compingunt. Ubi ergo in scorbuticis laxa flacciditas totius corporis observatur, & a rudiori quacumque corporis conrrectatione maculae caeruleae oriuntur, tunc haec remedia locum habent. Forte Britannica herba,
apud Plinium smJ ad stomaeaeen & scelo)men laudata, similes virtutes habebat: nam morbus ille, quo, trans Rhenum Castris a Gerifianico Caesare promotis , laborabant milites Romani, lentus erat, eum intra biennium demto deciderent, compagesque in genibus silverentur. Verum in flaceidis corporibus lento satis gradu morbus procedit, lansuore & lassitudine quamvis satis molestus sit. Praeterea multi eruditi viri in illa fuerunt opinione, quod
Veterum Britannica herba lapathi species foret, de qua re legi potest Mumt ius cn , qui tamen plurimum eruditionis, sorte ad scopum non adeo requisitae, hue congessit. De chalybis pulchro effectu in simili laxitate so. iida.
297쪽
lidarum partium, antea g. a 3. 4. actum fuit, & sequenti Capitulo adhuc
CUR ACERRiΜA &e. Prosunt haec in illis casibus, ubi pallor, frigus. inertia; adsunt; tumidulus corporis habitus, urinae pallidae in odorae, sitis
nulla, gravitas totius eorporis, signa dant, quod haec remedia tuto possint exhiberi. . t um autem multa ex his acerrimam vim habeant , pruo
denter adhiberi debent, ne subiici validis his stimulantibus, in motum deis ducta glutinosa & lenta in pulmonibus accumulentur, & periculosum morisbum vide 87i. inducant. CUR QUOD UNI SCOR BUTICO &e. Quia in quibusdam adest varius seorbuti gradus, diversa species & intensitas aerimoniae in humoribus . Sie V. s. acerrima illa aromata , modo laudata in scorbulo lento & frigido . si darentur in illo gradu morbi, ubi gingivae cadaver olent , & languianem stillant, periculum foret lethalis haemorrhagiae ', dum Sc humorum
aerimonia per haec remedia augeretur, & vasa vix cohaerentia amplius , aucto per acria haee stimulantia humorum impetu , rumperentur brevi . Ideo etiam plures Mediei sequuntur prudens Se reti monitum o , neque tam facile acerrima antiscorbutica adhibent, quae spirituum antiscorbuti corum nomine laudari solent; sed iero lactis insulam cochleariam, nasturtium
e. , ex Ubent; yel di succos recens pressos sero latis diluunt, seque po.
tandos exhibent aegris , . - -
CUR ERGO NON NoΜi Ni 3ce. Iam aliquoties dictum suἰt in aliorum morborum historia, qψod nihil damnosius sit, quam audito nomine morbi tantum, absque ullo examine ulteriori, dare remedium , quod in publicis ossicinis prostat, & specioso titulo insigititur, tanqsiam specifica Sc indubiistata polleret eficacia ad eundem morbum debellandum. In pharmacopoliisse prostant Spiritus, Essentiae, Elix tria &e. Anta poplectica , Antepileptiis ea, Antilibrilia, Anti pleuritica, Anti seorbutica &c. , quae omnia, licet in quibusdam casibus usum habere possint, tamea etiam laepe inutilia, imo dc damnosa, sunt. Illi soli, qui artem brevem. esse vellent, quae merito ab Hippocrate longa dicitur, nomini morbi oppositum in dispensatoriis publicis remedium quaerunt; tuncque credunt, se egregie Medici munere sun.ctos esse. Uerum historia scorbuti, hactenus descripta ex fidelibus observa. Donibus, satis docet, quam diversa mala sub eodem nomine comprehen dantur; & quam varia medela requiratur. in morbo hoc incipiente, vel conis firmato; in scorbulo muriatico, vel putrido, ubi lenta tenacitas adest in huis inoribus, vel nimia ditatutio, ubi viscera adhuc integra sunt, vel jam ta. fieri incipiunt, & sic de reliquis. Qui ergo feliciter hunc morbum tra.
ctare eupit, pirum confidat speciosis antiscor buticorum remediorum titulis, sed sollicite caulas praegressas indaget, signa diagnostica notet, quae diverissam aerimoniae humorum speciem ac intensitatem designant, & inde meis dendi methodum eliciat, seque prudenti arte, manente quamvis ebden morbi nomine, diversa mala curet.
298쪽
CACH EX IAS. 1166. Achexiae nomine intelligi solet ea dispositio Comporis, quae nutritionem ejus depravat per totum illius habitum simul.
Cach exta adesse dieitur, uti optime Celsus spJ vertit , ubi malus erepsνis habitus est. Per corporis autem habitum intelligitur externa corporis species, quam dum medicae artis etiam ignari vident desenerare a sanitatis eonsuetudine, di eunt simpliciter, hominem se male has. e. licet non e gnoscant evidenter, quodnam vitium adsit, vel quale viscus in tali homine affectum fuerit . Sic ubi a validis morbis resurgunt homines languidi Sedebiles, malo habitu totius corporis testantur,' quam gravia mala, passi sue rint : quamvis enim morbus stiperatus sit, tamen omnium visceram sun ctiones adeo adhuc languent, ut rion possint ingesta alimenta deduci ad illam absolutam perfectionem, quae ad restitutionem perditorum in solidi,& fluidis partibus nosto eorporis requirituri, adeoque depravatur nutritio per totum corporis habitum simul. Optime hoe notavit Arreaeur q , dum
dicit: Cauexia omnium semul vitiorum converso est ἰ mines enim morbi parenter eius sumi. Loco enim m M , mutato tantum accentus loco, απο κ . pulacherrime genuinum hujus loci sensum restituit Petitus ν : quod & conis firmatur auctoritate Ceis , s dicentis: Quod fere sit, eum lovgo morbo Uti
xa corpora. etiamsi tuo vacant, refectionem tamen non accipiunt. Ut autem meis
sius eluceseat Cachexiae indoles, Aretaeus t i oppositum hule morho comporis statum deseribit, ἀεξ εν nempe, id est bonum eorporis habitum, in quo homo bene se habet ad omnia, ad alimenti concoctionem & distribuisitonem , ad sanguinis creationem &e.: Haec consequi ur facilis spiratio, --lidae vires, bonus mior, anta omnia favitare quod si ad imbeesilitatem ea oebismiae natura conversa fuerit, id iam ess eae Hat. Tunc enim respiratio admotum eorporis etiam levem anhela fit, vires debiles sunt, color malus . Semper enim eachexiam necessario comitatur cacochymia, quae vocatur illa qualitas humorum, quae laedit functiones ω . Degeneres enim a sanitatis conditionibus humores per vasa fluere in cachecticis , ipse malus eoior docet, & functionum plurium corpmis laesio.
299쪽
Simul etiam patet, malum habitum , sive cachexiam, plurimis aliis mor his, inprimis c onicis, adesse; unde merito dixit Areta tur v , quod m Ius habitus communis sit omnibus morbis, chronicis nempe , de quibus agit. An nou v. g. in scorbulo s vide g. rruet. a. t dissicilis respiratio . erurum
tumor, color pallido.suscus, maeulae cutis 3ce., cachex iam testantur ρ Unis
de Olaus 2dagnus cx , postquam scorbuti symptomata deseripsit, addit se.
quentia: VMMurque vulgari gemis lingua Schoerbae, . Graece Gebmia. Et alio in loco F de malo victu, tanquam causa scorbuti, agens dicit: Frigidi enim, ae indigesteibi, stadius sumti, morbum huius dicaclare indentών , qua ιem Mediei Caesextam unitersalem appellant. Patebit autem ex sequentibus, ea-chexiam , licet aliorum morborum praegressorum soboles saepe sit, tamen& ex malo victu ia sanis antea hominibus frequenter nasci.
s. ii 67. A Deoque pro causa agnoscit vel liquidi nutrientis ut depravatam indolem quamlibet, vel vitium v
sorum recepturorum, vel desectum facultatis applicantis.
Certum est, per ipsas sanitatis actiones quotidie perire de corpore nostro liquidorum copiam, & deteri partes solidas nostri corporis i adeoque
ex conditione sua vivum corpus cito destrueretur, naturaliter semper aliquiabus decedantibus , nutiis vero in eorum Deum subeuntibus set I . Requiritur ergo ad constantiam vitae & sanitatis , ut tantum & tale in humoribus, s
lidisque , perpetuo Iestituatur, quantum & quale quotidie perditur: hoe nutrire dicitur, 3c ipsa haec actio nutritio saJ. Verum haec restitutio peraditorum ex ingestis cibo & potu fieri debet , per ipsas vitae δ: sanitatis actiones se mutatis, ut fiant similes solidis & fluidis partibus nostri eoruporis: cum autem tota chylificationis historia doeteat, ingesta omnia in ii. quidum redigi, antequam nutriant; hinc materies nutrimenti liquidum dieitur nutriens, licet & solidarum partium jactura inde resarciri debeat. Explosa dudum iam est sententia, quam tuebantur Asclepiadis aemuli, statue test Nihil concoqui, sed crudam materiam, scut assumta es , in corpus omne diduci ibi. E contrρ novimus luti antea ad s. i. monui ex Galenol, nihil illorum, quae inseruntur, habere adhue indolem partium corporis nostri, sed debere prius immutari, & alendo corpori similia reddit si ergo non satis persecta fuerit haee immutatio ingestorum , tunc liquidum nutriens habebit depravatam indolem, nee inde restitui poterunt perdita. Haec autem deeravatio liquidi nutrientis poterit fieri, vel ab ingestorum indole . non satis facile mutabili, vel a viribus immutantibus non satis validis, de qui bus omnibus sequenti pangrapho dicetur. i .
300쪽
Praeterea liquidum nutriens, licet optime elaboratum fuerit, debet di stribui posse per omnia torporis loca, ade 'ue vasa, illud deserent, debent apta esse huie recipiendo; uncte 8c in his vasis vitium haerere pol rit . de quo dicetur s. I 17 . Tandem assimilatum omnino licet fuerit liquidum nutriens, licet vasa omisilia pervia suerint, debet moveri per vasa, de Mi a pelicari ad illa loca, qu rum desectus supplendi sunt. Motus autem ille, qui distribuit per unive sum coreus liquidum nutriens, illudque applicat singulis partibus, poterit esse nimis languidus, vel nimis violentus; de quibus agetur L 3172.
s. II 68. T Umoris depravatio oritur I. ab assumtis, quae a
I virtute mutante in nobis non possunt assimilari restituundis: qualia ei hi sarinacei, leguminosi , crassi, fibrosi, pimgues, acres, aquosi, viscosi 69. . Corpora indigerenda, ut cesipites, creta, arenae, calx &c. a. Ab desectu motus animalis in otio, torpore, somno nimio. 3. A vitiatis organis per debilitatem nimiam r. 42. 43. 44. , aut nimium robur so. 91. &c. ; liquidisve vitio non facili medicabili 6o. 69. 76. Io 6. ro 7. 4O6.
hisce causam praebent multa, ut omnes secretiones nimiae, qua
lescunque demum fuerint, vomitus, di arrhoea quaelibet, dyse teria, haemorrhagia quaelibet, visceris singularis vitium scitrii sum &c., retentio quaelibet secernendi.
v. Constitit ex modo dictis, assumta debere mutari in eorpore nostro , ut ex his fiat liquidum nutriens. Ut autem hae e mutatio assumtorum fiat debent illa posse superari a corporis nostri viribus immutantibus. Hine ubie ibi tales ingeruntur, qui tenacitate viseosa nimis cohaerent, ut sunt mulinea urinacea , & legumina, pisa, fabae, lentes&c., vel ei bi crassi & fibros. ut sunt carnes, fumo, sale, aere, induratae, tunc vires viscerum chylopoleticorum non satis ex his educere possunt omne solubile, ingestis, etiam eopiosis, parum nutrimenti aequirit eorpus, de chylus ex his paratus, eru-dior, non satis assimilatus, vel omnino non, vel diffluiter, potest perduerad ultimam persectionem, quae requiritur, ut assimiletur partibus solidi τ& fluidis corporis nostri. Ventrieulus & intestina tune gravantur indigestili materia, &. crudis humoribus sanguini admistis, degenerant omnia liqui inda a naturali sua indole; sicque milus habitus totius corporis sequitur, cumimsitator, aut inutius, eibos aliquis assumsit sc J. Certum enim est, consuetudinem hic multum faceret constat enim ex historia, integra' gentes solis
vegetabilibus Sc aqua vixisse; alias solis fere piscibus sustentari ; quasdam carnibus Sc lacte, dum aliis in more est, quodvis fere vegetantium & ani. malium genus lautissimis mensis adhibere d . Observationes jam quotidia.