장음표시 사용
101쪽
D. Facultates naturales eodem determinanin fine, quo natura ipsa , cui insunt ex s. i5. Natura tendit ad Deum ex , i . Ergo omnes facultates naturales tendunt ad Deum. Ergo eumdem habent finem. hiter ea, quae eumdem habent finem, datur vinculum ex s. I 8. Ergo potentiis internis deis bent respondere externae : cum potentiis internis respondent extemae , tunc datur achis perfectus ex g. II 5. Ergo ten mur actus pei sectos elicere erga Deum. f. II . Literiori animi demissioni respondet exterior compotis demissio.
I 18. Tenemur ante Deum corpus exterius demittere. D. Tenemur Deum adorare ex , Io8. Adoratio est interior animi demissio ex io7. Tenemur actum perfectum etiacere erga Deum ex j. I I 6. Actus perfectus eii cum potentiis internis respondent externae ex s. II 5. Interiori animi demissioni respondet exterior corporis Manissio ex ε. III. ENgo tenemur ante Deum exterius corpus demittere.
q. I I9. Summa corporis demissio dicitur Prostratio, media Genuflexio, infima capitis inclinatio.
f. Isto. Tenemur prostemere nos ante Deum.
D. Tenemur majori, qua possumus, intentione Deum ad Tare ex s. Do. Ergo tenemur exterius majori, qua possi mus, intentione corpus demittere ex ε. II 8. ,& II6. Summa corporis demissio dicitur Prostratio ex s. ii'. Ergo tenemur prosternere nos ante Deum i).3. III.
3ὶ Sicut ad crinitionem. summae mrenitudinis , potestatis, pientiae necesse est animum nostrum demitti , & animi chmissio cum oriatur ex eo, quod magnitudo objecti longe .ustet a nobis , qim & intexmum ti hominem intercedit, cum si infinitum; se infinitam oportet esse animi demissionem: ideo corre , cujus est ismam sumeret ab interno , debet, quoad potest, demitti . ac prostemi : propte
Tea . demissio corporis , ut speciem praeserat internae demissionis , debet esse lamma, quae vulgo Prostepiri dicitis. Reliqua corporis dem,ssi num genua , ut via , aut amborum genuum fierio , capitis inclinartio
102쪽
Iun Is NATURALIS PAR s Ll idii. Qui se prodimit ante Deum, ipsum honorat.
D. Honor est rectum judicium de Deo Ia tis expressiim ex 8α. Prostratio ante Deum est factum , quod exprimit de Deo judicium ex pretecedentibus. Ergo qui se prostrat a te Deum, ipsum honorat. I 22. Interiori verbo, seu cogetutioni de Deo respondet
exterius verbum I). γ, Ias. Tenemur laudare Deum.
D. Tenemur habere rectum de Deo judicium , quia tendi
murtio, internis eum congruunt motibus mediam exprimunt, aut infimam animi demissionem , quae debetur inferioribus secundum Deum potest tibus, juxta illorum persemonis , 3c potentiae gradus. Quia vem non semper possumus , nec semper debemus exterius manere prostrati, non
quod lex absoluta id non jubeat, sed ut aliis majoris momenti officiis
Religionis incumbamus; hine vi collisionis immunes ab eo, ut semper projems ad solum cervicibus persistamus , efficimur . Ita si per pros tionem urgentius aliud perturnaretur officium, nimirum laudum Deo dicendarum, vel alia subsit causa; cum etiam per mediam corporis deis missionem quandoque huic satisfieri possit officio , tune per collissionem
non tenemur ad prostrationem, nisi aliquando, ut monae emus exterius
rectam , quam interius de Deo colimus, & retinemus ideam : moda servetur discesinen inter externam Dei , & aliarum inferiorum Potest tum adorationem & externi actus apte internos significent, & ordini
congruant, legibusque naturae. .
i) Rerum crinitio iure dicitur verbum . Cum enim verbum sit imago quaedam , & manifestatio exprimens , quod occultum erat; sicut verbum materiale exprimit, quod interius latet , sic & cognitio, quod
Verbum spirituale est, quod Ignotum est repraesentat animae : sine magnitione enim res in obscuro manent, & incognitae. Non absimili. se. re ratione in divinis eloquiis Sapientia Patris infinita appellatur ve bum divinum, Verbum Patris, quia exprimit virtutem, & potentiam Patris ; unde etiam Imago ipsius dicitur. Duae dantur rerum enunci tiones , sive manifestationes , spiritalis una, materialis altera, interior una, exterior altera. Interior cognitionis nomen sibi vindicat peculiare, exterior generis sibi nomen retinet,& verbum appellatur. Interiori verbo, nimirum cognitioni exterius respondet verbum ex articulatis sonis compo situm; quod enim interius cognoscimus, per exteriores voces manifestamus.
103쪽
mur ipsum cranoscere ex s. . Ex alia parte tenemur amas persectos elicere erga Deum ex II 6., ac proinde potentiis internis debent respondere potentiae externae ex g. II 5. Intennae cognitioni de Deo respondet exterius Verbum ex s. Iza.
Rectum judicium de Deo verbis expressiim est lato divina ex s. 82. Ergo tenemur laudare Deum si).
De Spe, Fiducia , ac Pietate. idi . A Ffectus ille animi, qui oritur ex repraesentatimne boni obtentu pol sibilis, dicitur spes. I. 125. Spes ergo datur, cum nobis repraesentamus bonum obtentu possibiles. I 26. Possibile obtentu est quodcumque medium ad felicitatem pertinens.
D. Deus Creator est ex Theologia Naturali ; ac .proinde ad finem nos in creatione destinavit ; ac proinde ad felici
- iὶ Non solum lege naturae Mum laudare tenemur . sed & Ia des canere, & modulatis vocibus, ac metro coniuncta Verba construere. Iam si introspexerimus unde lex hac, & obligatio derivat , externas voces internis consormandas esse clarum fiet . Cum enim cognitio Dei nedum ipsius persessiones , sed inter ipsas consensum, & attributorum varistatem sine contradictione in unitate consstere, exprimere debeat Wita haec exterior vox nedum persectiones Dei ; sed & ipsam Varietatem sine dissensu enunciare debet , si velit interiori respondo cogni. tioni V quod ex consensu diversorum sonorum , in quo protrie cantus conssiit, resultare debet . Non absimili ratione probare possem , si per tempus liceret, quod medium aptius ad concinendas laudes divinas esset oratio metro ligata, nimirum Hymni, Sc Cantica, ut exprimatur clarius , di persectius vocibus consisnantia divinorum attributorum .
104쪽
IURIs NATURALIS PARS I. 8 tatem ex F M., ω ex s. m. quia omnipotens, potest omnia
media adtinem obtinendum praebere, quia sapiens, novit m
dia apta disponere , quia bonas, pronus est ad pTebenda . EGgo possibile obtentu est quodcumque medium ad felicitatem
. idi . Qui ideam Omnipotentiae divinae, Sapientiae , te Bonitatis habet , spem habet suae felicitatis. D. Εx repraesentatione Omnipotentiae , Sapientiae, & Bo. nitatis cognoscitur possibilitas obtinendi quodcumque medium ad felicitatem necessarium ex s. I 26. Ex repraesentatione boni obtentu possibilis oritur Spes ex s. idis Ergo qui ideam divinae Omnipotentiae, Sapientiae, & Bonitatis habet, spem habet suae felicitatis. f. I 28. Certitudo, vel quasi certitudo obtinendi id, quod speramus , dicitur fiducia .
f. ias. Fiduciam nostrae felicitatis concipere debemus ex parte Uei. D. Certum est Deum omnipotentem esse , certum sapientem , certum creasse hominem, ut ad suum finem, hoc est, ad felicitatem perveniret: certum' bonum esse , ac proin de pronum ad praestanda ea , quae nostrae felicitati condu- nu. Ergo cerit ei se debemus obtinendi, quae nostrae felicitati conducunt ex parte Dei. Idem alia ratione . Deus creavit hominem ad finem homini proprium. Finis naturae humanae est felicitas ex s. o. Ergo Deus crearit hominem ad assequendam felicitatem : Erugo Deus praestare debet media ad felicitatem assequendam . secus iniquus esset . Ergo ex attributis divinis certum est Deum praestare media necessaria ad felicitatem assequendam; Ergo fiduciam nolirae felicitatis concipere debemus ex parie
ISO. si Spra oritur ex cognita possibilitate bonum aliquod obtinendi. Sic ut ergo possibilitas habet suos gradus, usquedum deveniatur ad ce tit udinem : ita quoque Spes; via non differunt specie , sed gradibus,
105쪽
38 DE OFFICIIS ERGA DEUM. f. iso. Desiperatio est judicium, quo aliquid impossibile oba
1ai. Desperatio nostne selieitatis est aetas ille, quo judicamus , impossibile obtentu esse a Deo meditam ad felicita
tem aut quantitate; hinc non admittunt diversa nomina, nisi hi gradus nimis distent , aut unius quantitas alteram nimis excedat ' tunc eni mevitandi gratia confissionem , & distinctionis causa diveria attribuimus nomina. Possibilitas effectuum liberorum intelligitur ex potentia, sapientia , & animo, seu voluntate illius , a quo ponendi uint . Voluntas sine viribus non dat possibilitatem rei : vires , seu potentia eum voluntate , nisi adsit sapientia, seu facultas dirigendi media ad finem, nee ipsa possibilitatem dant . In Deo tria haec in summo gradu conia currunt. Nihil est physice penes eum impossibile per suam Omnipotentiam : nihil ei obscuruin, dc ignotum , sed omnia ante conspectum uis Ilus nuda sunt, δc aperta media dirigendi quodcumque ad finem: Vo. Iunias ad bene iaciendum pronissima, & ad dandum omnia auxilia; ipsa enim est verum bonum ; Bonum natura sua diffisivum sui: imo voluntas apertissime patefacta creaturis omnibus felicitatem impertiendi;
nam , qui creavit, cebuit tanquam Sapientissimus necessario ereare fini suo congruentes, & finis qui naturae uniuscujusque propriae sit cohaerens. Finis, & felicitas creaturarum sunt idem, ut diximus . Itaque , cum creavit , dedit suae voluntatis testimonium, praestandi unicuique copiam,& sacultatem, ut ad finem, ut ad silicitatem perveniret; secus vel non Sapiens esset, si ad finem non dirigeret natu congruum; vel non honus, si non praestaret media; vel non omnipotens, si rem prae. stare non posset . Non sapiens modo, sed & rationis compos dirigere Eebet quodlibet sub sua potestate constitutum , ad finem natum colimrentem ; si non praestat media , injustitiae redarguitur, & iniquus repvitatur . Quod quaerunt , utrum Deus possit creaturas e nihilo educere, di cruciatibus tanquam fini addicere ; semper a me vanum habitum est, di risu dignum . Ad hune enim si creasset finem , internae facultates,ia potentiae omnes ad hune etiam duci deberent finem ; huic assequendo natae , & ad cruciatus natura ipsa ferrentur, 3c propterea huic rei essent accomodatae tanquam fini: sed si ita res haberet, tune haec, quae sunt nobis cruciatus, essent illis felicitati i ut pmteream argumenta metaphysica , quibus hoc repugnans , & alienum plane a Dei bonitate,
Quod vero de brutis, bc quelibusdam insensibilibus objiciunt, quae
106쪽
vel Bonitatis divinae isti. Desperat 'nostrae felicitatis est contra naturam D. Qui piscar meum omnia non posse , vel non scirς, vel infinite bonum non esse, Deum non cognoscit ex The logia Naturali. Atqui ex cognitione Omnipotentiae, Sapiem
veluti nata ad patiendum, felicitatem , 'quam recipient ; quamyra creaturae sint , & a Deo productae, & pretipstrea suum finem , ac pr inde felicitatem necessario debeant consequi ' quia nee habent liberta tem , qua declinare a fine possint , & 1 nte privari sua selicitate; . si esset hie Iocus disserendi de eorum natura , eorumque esse inquirendi , non esset difficile, demoestrativa methodo ostendere , omnes. h creatu ras propter finem sibi proprium , ac proinde podipter felicitatem , creatas esse, ac praetram nequaquam illis suam felicitatem denegatam . oua ratione hoc fiat , 3c in Psychologia philosophice periractabimus , ii quod dudum animo agitavimus, & coepimus opus, dabitur ad finem perinicere; & theologice etiam , ubi de beatitudine creaturarum ea Pauli, βρ Eurissi doctrinis. 2 ι . Quamvis autem datur semper ficultas impetrandi a Deo viliciora illa auxilia ad felicitatem assequendam , ejus spectatis attributis noth propterea tamen Spes datur in nobis. Spes enim non ex possibilitate tantum, sed ex repraesentatione boni obtentu possibilis exoritur . . amobrem etiam impossibilia , phantasiae tanquam possibilia repraesentata , animum erga objectum commovent ; quam animi motionem nos Spem.
Ρraeterea ut ex boni epraesentatione voluptas innir , ex impersectionis cognatione taedium ς ita ex repraesentatione speciali boat voluptas originem ducit, & tiatum Spes enim simplex affectus non est,
Ied mixtus. Pro sto mei,' sperato , 3c obtentu possibili qbiecto , in hiijusmodi repraesentatio bonum scilicet possibilitas boni obtinendi : Uu is tamen M. itfivatio , 3c incertitudinis gradus in tali
imagiuatione eodem tempore Imperfectionem continet. Natura humana, D' te quae voluptatem petit, refugitque a taretio, magis ad possibilitatis notas, bollique obtinendi advertit animum, quam ad incertitudinis; adeoque, his oculos sugientibus, spei voluptas, ut plurimum semper Viva superest. Quod si incertitudinis notas dumtaxat animadvertimus, ex voluptate ad taedium viam nobis sternimus, eaque est origo , cur Varii
107쪽
tiae, & infinitae Bonitatis, semper possibile obtentu iudicatur
quodcumque medium ad felicitatem assequendam ex demo stratione , I 27. Ergo qui judicat, impollibile obtentu este uodcumque medium ad felicitatem altequendam, vel ex e rei hi Potentiae, vel Sapientiae, x et infinitae Bonitatis , Deum non cognoscit: nanua tendimus ad cognitionem Dei ex , ΣαΕrgo desperatio nostrae felicitatha contra naturam est. is3. Desperatio nostrae felicitatis Blasphemiam involvit . D. Desperatio nostrae felicitatis est athis ille , quo judicamus, impossibile obtentu cise a Deo medium ad felicitatem assequendam , vel ex desectu Potentiae, vel Sapientiae , vel infinitae Bonitatis ex s. Is I. ac proinde imperfectionem Deo
appingimus ex Theologia Natviali; ac proinde est Blasph apua ex , 9 . Ergo desperatio nostrae felicitatis Blasphemiam
f. Is . Pietas est habitus exercendi actus Religionis. f. Ias Tenemur Pietatem colere, seu ni cile. D. Natura humana unice tendit ad Deum ex M. Ergo omnes facultates,& omnes actus suos debet dirigere semper ad Deum. Actus, qui ad Deum diriguntur , dicuntur actus
D. T Quamobrem quo sicilius Ob; illum obtineri potest, eo maior Spes est, magisque affetur voluptas: cum vem omnes possibilitatis notae ce tum futurum effectum indicantes e currunt , Spes tunc ea erit, qua major nulla dari potest, fiduciaque appellatur . Idcirco cum idem se per in suis attributis , Sapientia nempe, Potentia , & Bonitate De sit; semper eadem est possibilitas, & certitudo ex parte miserentis Dei, simulque creantis: major autem, minorve sera maiae potest ex magis, et minus vivida repraesentatione Dei, ipsiusque attributorum cognitio. Ne . Unde quo magis quisque Deum cognoscit, eo majorem. habet spein οῦ ut plenam Dei, perfectamque, quoad fieri potest, cognitionem habet, in eo nihil nisi fissueta regnare potest ex parte Dei. Post peccatum V Juntate perpetratum Timor,& Spes locum habent. Timor ex justitia,&ex repraesentatione Milericordiae spes: si maior erit cognitio Misericor diae, praeso natur Dra timori ; si vero cognitio Iussitur , timQr prae dominatur Spei. i
108쪽
Religionis. Ex frequentatis ambus oritur habitus ex regulis Logicae . Ergo habitum exercendi actus Resisonis tenemur acquirere; habitus exercendi Religionis actus dieitur Pietas ex
L ia6 Ergo tenemur Pietatem colere, seu Pii esse si). . ia6. Qui ergo Pius est, frequenter Meditationi divin
rum incumbit, mrtificationem exercet, ardet Amore divino , ipsum Honorat, ac Veneratur, Laudes Concinit , seque prosternit, Zelo diuino commovetur ex s. antecedentibus.
iὶ Cum non alio spectet nanira humana , nec alium habeat finem,
ut superius satis demonstravimus , nisi, ut haereat Deo , a quo est , a quo per participationem emanat, ut eum , qua potest, meliori ratione , contempletur; semper ipsam humanam cccnitionem magis desieratam, & suhi uilitam, & a rebus sensibilibus non abreptam, 3c distrarum, omnesinque suas actiones , bc facultates ad hune finem debet movere , & diarigere. Actuum hujusmodi iteratio frequens gignit in nobis iacilitatem. quae habitus appellatur, & specificum nomen , quo habitus hic insignitur, est Pietas. Quaeque actio, quae non sertur directe ad Deum , tanis quam ad finem, ut contra naturam est , ita quoque est contra Ret i nem , & actio quaelibet, quae non a Religione informetur , quae scilicet non edatur , ut conformis fit divinae voluntati , est contra naturam
R ideo dari non potest actio naturaliter bona , quae non a Religione regatur; & propterea ipsae, quas aut nobis , aut familiae , vel Reipublicae, vel Magistratibus debemus tribuere, actiones nunquam bonae erunt, nec ad legem naturae eompositae, nisi a Religione moveantur, & mode.
rentur : imo ad eas eliciendas tenemur, quia jubet Religio ipsa, ut singillatim suis in locis demonstramus . Verum quidem est, quod, si immediatum cujusque actus finem, Se obiectum inspexerimus, non quaelibet alio erit inus Religionis, exemis pli gratia, solutio Vectigalium, cultus Mentis, & Corporis: nam religiosus actus appellatur is, qui Deum immediate respicit. Sed , si in luciatur, unde obligatio hos ipsos aetiis exercendi derivet , & cui acquirendo bono inserviat , tanquam suo vero , & unico fini , erunt astud Religionis. Quilibet actus, ut naturalis sit, Religionem pro anima hahere debet, litet exterius non semper immediate Deum res biciat, sed tamquam ultimum finem.
109쪽
DE OFFICII s ERGA DE UVl. licitatem accedit; quo minus pietatis, eo longius a feliciis te aberrat si).FINIs PARTIS PRIM Ri1 Haec duo Comitaria , quae clarissime ox rum, brevitatis gratia, demonstrationes ome eligionis sunt: huc theGemata omnia , ac diconspirant. Pietas est meta totius Religionis :
110쪽
IURIS NATURA L 1 SPARS SECUNDA .
De Culsu Corporis. f. i. orpus humanum constat organis sensoriis, 3e vuk la talibus: Sanguili per haec circumiens Uriam comstituit; Spiritus per illa sensitivum si,
Iὶ Tres, ut vulgo animadvertunt , in vita hominis Vitae claruduntur, Vegetabilis, Sensitiva, Rationalis. Vidimiri hactenus, ut homo totus, aut humana natura tota considerata non alium finem, quiam tu Deo fruatur, habeat, ex cuius contemplatione manat, & ia qua omnis sita ejus selicitas ; ex quo omnium humanarum ficultatum in genere eduximus officia , ut operentur,nimirum omnes, & incumbant ad assecutionem ejus Primi , Summi , & Perfectissimi Entis . Consideremus punc hominem per omnes sui partes, di singula earum officia perperbia