장음표시 사용
131쪽
x14 DE OFFICIIs ERGA Nos Ipsos:
f. 5. Cum in Enthusiasmo ita dilatatur , protenditur apperceptio, ut in primo Esle rationes suturorum agnoscat; vel contra, ex primo Elle in se hauriat vim extra ordinem producendi Phaenomena, dicitur in Philosophicis Magia, in Moralibus Prophetia, Donum Miraculorum. 6. Cum omnes facultates tum appetiti- , tum cogno. Litivae simul in unum collectae , imitatemque physicam ad Ptae, in primum Eile immergimrur, dicitur Apotheolis si).6 εἶ
sexa; haec enim necessaria solum iis , qui sesentiam profitentur: in numinquam ideam boni, & justi habebit sed ejus ratio communis erit cum brutis, quibus non est Intellectus. Erit profecto hujusmodi ratio materialis : cultior tamen ob majorem perfectionem phalitasiae, de amplior ob majorem observationum numerum, ac varietatem; & ideo magis provida rerum materialium in aliquibus saltem ad corpus pertianentibus , in periculis , in calamitatibus, in negotiatione, conferens inter se res ob innumeram sere objectorum multitudinem , quam excipit magis, quam qii vis brutum ; sed non excedet limites brutorum: ideoque indibus differt a brutis, non specie. Hinc etiam apparet ape tissime trilutionem, & assecutionem viationis verae nequaquam a C
gnitione mi , a Cognitione Iusti, & Recti , Religionis, Officiorumque Natum posse sejungi . Ex quacumque creatura , & objecto , habuto per senius, si potentia cognoscitiva persequatur sensim , & ordine anatura proposito, suas operationes, vehetur ad appercipiendum Deum et di quπ plura sunt objelia, e quibus Primi Entis Intelli sentiam haurit, cum ob eorum varietatem necessario semper novam relationem , novam attributorum manifestationem , novum sensum apprecipiat, eo magis arietur idea Dei, sive, ut rectius dicam , augetuo in minia nostra , crescitque magis ipse Deus, latius se proserentibus limitibus nostrae Μei. li4 , latius , ut ita dicam , ipso intra nos Deo magnificato : Magni fiat Anima mea Dominum Et hac ratione , scilicet saepius ideam Dei a creaturis abstrahendo, fit in nobis habitus Deum in omnibus pervudendi , & omnia in Deo contemplandi Unde Dei praesentia toties ab Asteticis nculcata, ne degeneri conversatione ad creaturas redeamus, rem sultat . Quo plura se oblecta res,lverimus , eo aptiores evademus ad evulgandum per opera nostra in creaturas Deum.
si in Mens sicut infra se in duas scinditur Facultates Cranoscitivam, di volitivam ' ita sim se Unitatem dc Simplicitatem obtinet: dc si
132쪽
3uRIs NATURALIS PARS II. Irss. Q. Tenemur excolere omnes potentias facultatis An
D. Natura tendimus ad contemplationem Dei ex s. a . Paris P α tis
cui ins a se creaturas, & compositionem spectat ; se supra se Creat rem , & Esse illimitatum experitur. Hic est. Participatio prima, Se simplicissima : hic Ens Participatum, Ens Primum , a quo ipsa Esse participat, sentit intime , & agnoscit plenissime ; Fontem nimirum . qui, licet sit a rebus distinctus , non divisus tamen, Vitam , Μotum. .& Esse communicat ; perennem Inspirationem, sine qua nec Actionem, nec Existentiam, nec Esse ipsum anima obtineret. Hie experitur Vim sne limite. Vigorem sine duritie , Dulcedinem sine sapore: Vim e peritur , quae omnia continet, quin contineatur ab aliquo : vim , qua vigent omnia , & sunt: Vim denique simplicissimam , per quam, tiacet omnia sint inter sese distincta, indivisa tamen manent, in eoque intime conjuncta. Inde lex Naturae diligendi Proximum emanat : inde quoque Amor Proximi, & Primi Esse unus est. Ab hac simplicissima Unitate Mens nostra licet distincta sit, dividi nequaquam potest , quinin nihilum abeat. Em Primum dividi s ne sui corruptione a Μente
potest; at non contra. Mens quo lon3ius per mgnitionem, ac voluntatem ab hoc Esse sejungitur, s non enim potest per Esse sejungi; ) eo
magis. tenebris se immiscet, & compositioni. Iam vero quoniam perdissicile est corruptae nostrae naturae sejungere omnino se Voluntatem a creataris omnibus, ac proinde sum Mentem se constituere, ubi possit hoc experiri; hine perdifficile eli Enth sasmo frui sine aliqua Spiritus Sancti gratia . Praeterea cum ex dulcedine suavissima, quam sentit hoc in statu Μens constituta, summa sanguinis, ac rapidissima spirituum aestuatio sequatur ; idcirco nedum dinficile , sed 3c impossibile est, prae corporis imbecillitate, hoc in gradu diutius immorari. Cum autem Μens in duas infra se , uti diximus, Facultates duvidatur , Crinoscitivam ac Volitivam; qu mquam Vblitiva praepediatur cupiditate, & haereat creaturis, potest tamen quan .l 'i' Cognoscutiva tantum Facstas, prae acrimonia nervos extimulante , & spiritus M. tenuante , a compositione abstrahi ita , ut ad Intellectu ia assurgat, inde iue possit Enthusiasmum experiri. Non ergo lonaimi me a veri discessit similitudine , quod apud Han schium in Diatriba de Eroh isasmo Platonico de Platonicis legitur. At vero perfectus non erit En hiis a Lmus , nisi & Voluntas, & Cognitio simul abstrahantur. a sentit, ilibus. Eoque Platonici ex suae institutis, teste laudato Hanlutio , jei
nita , & omnimoda abstinentia ad id sese praeparabant. Quo
133쪽
it 6 DE GFICIIs ERGA Nos Ipsos. tis primae. Contemplatio haberi nequit sine intuitu Menti in
Deum; ergo tenemur excolere mentem eX I. D. Par. a. Intuitus
Quo masis a Μente ad sensibilia descendit Voluntas, eo magis veluti multiplicatur , & quamdam in inferiori parte induit pluralitatem ex pluralitate rerum, ac lensuum, in quibus res appetit. Ita & Cognitio, uti pluries dictum est. Potest itaque fieri, ut per abnegationem sensuum , ac sensibilium , in radice sua veluti in unum collina, ex dulce dine de Mente immissa, Deum versus seratur. Si liceret hoc loco, &Notus , & Gravita tis Originem exponere , quod in Cosmologia Generali praestitimus , lacillimum esset etiam exponere, quomodo Corpusquc'ue hunc in Deum motum sequi debeat ex eo, quem diximus, an
petitivarum omnium Facultatum in unam communem simplicemque sui originem recessis.
Non item dicendum de Extasi . Cum Facestas Cognoscitiva tota simul in Μente collecta Vitae Fonti , ae Lumini indeficienti proximast ; non adeo est difficillimum illabi in ipsum illud Divinum Lumen, quo clarescant in ipsa Dei Numen , & Persectiones i unde Revelatio
proprie exurgit. Hanc non sequitur necessario corporis elavatio: tam tum rerum omnium extra nos positarum in corporis organa impressi nes non percipiuntur . Si vero tum voluntati, tum cognitioni Divina accidat communicatio; tunc Extasis proprie dicitur , cum ex Divina Revelatione extra se quodammodo , nimirum extra sensibilia omnia anima seratur . Revelatione Divinorum extra Raptum frui, facile a modum est: Raptu vero sine Revelatione sere numquam . Vis ea lamma, quae supra Μentem est, omnia ves ordine, vel extra oesinem una -ipsa creat ae producit . Non ergo huic impossibile , nec valde adeo difficile semet Menti aliquando communicare , vim suam res extra ordinem producendi in eam derivare. Et tune qua parte Mens
in Voluntatem descendit , vi insolita repleri, impellique se sentit .vis, quae supra Mentem est, sicut Vis est producendi omnia; ita di Ratio ipsa una est Preteritorum, Praesentium, & Futurorum.Para igitur ratione non impossibile, nee adeo difficile Μenti , Vim rpsam intime sentienti , vel futura, ves quae extra ordinem, & hujus sensibistis mundi seriem sint, appercipere. Sed cum ideo Mens a Deo Optimo Μaximo ita constituta sit, ut in duas discedat Faciutates, ut inde ordlae suo , seu Naturali, per Cogniti nem a creaturis plura Dei Attributa ediscat et per Voluntatem plura re Deo naturiliter accepta aliis communiret; i,irco nec neces i sunt, nec Naturali Lege praecepti gradus hi supra Μentem recensiti, praeter
Enthus sinum, quo scilicet appercipiamus ti in Deo nos visere, m.
134쪽
IURIs NATURALIS PAR s II. et et
simplicitatis nequit haberi sine profunditate eK,33. pari. a. Ergo tenemur excolere prostaditatem. Profunditas sine An
Veri, ac esse, & motionem ad id, quod opere exercere debeamus. I simus Enthusiasmi gradus est, & nominatur Conscientia clara ac simis plex , quae res ium fert de rebus judicium, earumque bonitatem, aut pravitatem, Deo simerente, bc intime presente, dijudicat. Haec nequit
obtineri , nisi eum Cogestione Uoluntas non intra, sed supra sensibialia constituatur.
Quod si Μens supra sensibilia conssitura , & Primo Enti , me
naturalem participationem ipsi intime praesenti voluntario a creaturis cessu, accessuque ad Deum , per amorem coniuncta reperiatur 9 ubi per corporis di lutionem phantasae ordo diluatur,. deleaturque , in ipsum immergatur necesse est : quae dicitur Apothmus . Contra vero, ubi naturalis ordo per eo oris dissolutionem praecluditur, & anima iα phantasia, seu intra creaturas reperiatur; tum quoque naturali necessiis late anima in Primum Esse se recipit, sed extra ordinem; ac proinde . nullus ei restat ordo , sed sempiternus horror. Plura hie dissererem pro ingenii tenuitate de Felicitate: quom ciscilicet Voluntas in Primum Esse supra Mentem mpressa unam cum eo nanciscatur voluntatem, & licet supra se limitibus seinper se leat ; infra se infinitam veluti propriam experiatur voluntatem ' ac prooinde omnibus, quae Dei sunt, tamquam sibi propriis, gaudeat : iisque
supra se effulgeat virtutibus, quas in hoc mundo degens acquisiverit. Divino tamen Fulgore elarificatis. Plura quoque dissererem de statu Infelicitatis, quam, licet in Primo Esse constitutae, experiuntur animae . Vim illam in Primum Esse per ordinem in rediendi vi naturalis participationis nedum non amittunt, verum etiam ex dissolutione phantasiae acrior fir , ac sensibili stama . Inio pondus innatae tendentiae totum animae sine ulla sensibilium distractione incumbit. ordo jam praeclusus ' nec sine nova creatione, quae aliud efficeret individuum, renovari potest, cum ex corporis dissi lutione Voluntas, quatenus est Facultas extra se progrediendi, evan scat. Continuo igitur nisu, totaque ea vi, quae prius in plura dispertiebatur, in Deum tendit: continue repellitur ob praeclusum jam ordinem: continuo igitur conatu , numquam cessatum , incalescit anima , di ignem sibi generat . Cum vis haec tendendi ad Deum ex intimo cujusque eL sentiae sinu proficiscatur, nempe ex intima cuique participatione Primi Esse ; intimus ideo calor. Experientia quemque docet Animam sentinuetiorem. Animam sibi calorem ipsis gignere ex latimo numquam
135쪽
118 DE OFFICIIS ERGA Nos Ipsos:
Im ex s.s . par. a. Ergo tenemur excolere Analysim : Anal sis sine reflexione ex Las. par. a. Reserio sine Attentione exsas par. a. Attentio sine Apprehensione ex,3 . par. 2. Ergo tenemur incolere omnes potentias facultatis Analyticae si).g- o.
amittendo, intermittendove conatu, elare ostenditur in Psychologia R 1ionali. Calor denique in corporibus ipsis non ex multiplicitate , sed ex vi cuique particulae indita oritur : quoque vis persemor, eo calor
Sed fortasse cupressum sciam simulare : at non hic locus ' cum e sine ontologicis , Cosmologicis, Psychologicis, ac Theologicis in stitutioniblis lucem suam habere non possint. Imo postreinas hasce Propositiones jure in Schola praetermiseram , & hic decreveram praetermittere . Cum enim sensibilibus objectis non innitantur: & quod sensibi. Ie atque obvium non est, turpi Phanatismi nota inustum rejici soleat ;timebam jure, ne veritates practicae, & ad informandos componendosque
mores admodum utiles, Μathematica Methodo stabilitae periclitatentur. Nihilo tamen secius animum induxi meum , ut Propositiones hasce non omitterem , ut ita, & quam appetat Felicitatem natura, patescat ,& qua demum via ad eam evehamur e tum quoque ex obscurissima ,
atque intellectu perdifficili doctrinae prosunditate quisque cognoscat, s pra sensibilia Felicitatem sitam esse. Quae enim sensibus sunt impervia, rensibilium ope exprimi numquam bene possunt. Nec vero sic quoque mihi persuadeo Phanatismi notam me penitus, aut saltem penes Omnes declinare. Quisquis tamen erit , cui haec non omnino probabuntur,memnerit quaeso quam supra innuimus Philosophiae definitionem a Pl Ione traditam per Separationem Animae a Corpore , seu ab. sensibili tperlegat diligentissime, quae mox asseremus, Augustini testimonia, ex quibus noscet prosecto Sanctum Doctorem expositos Enthusasmi gradus expertum fuisse . Neque dixeris Augustinum Gratiae Supernaturalis auxilio ea passum esse. Reponam enim, missis Philosophi partibus , quas hactenus mi ut iusto praelio cum eo contendam , qui, Philosophia, ad Theologica dogmata confugit ; in naturam ab initio vi Divinorum Attributorum necessario elevatam, ut in Prima P. te innuimus, idcirco hoc pollere Felicitatis appetitu , atque hunc ordinem. habere 'ad quem implendum suas Deum Supernaturales vireS commvn Icare, uta apertissime in Theologicis Institutionibus demonstratum cst. 3) Mira videbitur, nec ante audita Propositio , qua statuit esse omnI-b e colendas, utpote ossicium a Natura praescriptum, Omnes poten
136쪽
rustrs NATURALII PARS II. iis f. 8. Sapientia est habitus actionibus fines convenientes praescribendi, ὀc media ad eos ducentia eligendi , finesque
tias saeuitatis Analyticae , Mentem , Profunditatem . Acumen &c. Quo modo enim id fiat, si non pauci, vel ex iis, qui Dialecticae stilaverunt,& Metaphysicis rebus, multosque annos in scientiis versati, tantum ab est, quod eas omnes excoluerint, ut quarumdam , veluti Μentis, ne n
men quidem intelligant ὶ Qua ergo ratione fiet hoc' ab opifice , Agricola , Pastore λ Et u id ossicium est a natura praescriptum, quomodo tam communiter, conscientia non reluctante, negligituri Ita quidem videbitur ; dc tamen cuinam hominum , qui pietatem foveat , aut prima in cor pietatis semina reposuerit, cui nimirum hominum, qui leges Nat m, quarum una Pietas est, eaque potissima , ex iis, quae prima Parte dicta sunt , servare studeat , novum erit legenda cuique , & audienda, quae addita meditatione, serant ad Deum ; & semper mente spiritalia te
nenda, non sensibilia 3 Standum in mundo, sive inter materialia, taminquam non simus: utendum hoc mundo , tamquam non utamur; corpore nimirum in mundo, mente abdita in Deum Cui non notum semper prae oculis mentis gerendum Deum Deus est prope, est intus in omnire, imo res quaevis eatenus est , quatenus in ipso est, movetur,& viis vit. Augustinus lib. 7. Consessionum cap. IO. Et inde admonistis redis. ad memetipsιm , intravi in intima mea, duce re , potui, quoniam factus es adjutor meus. Introisi, est vidi qualicumque oculo anime mea supra eum
dem oculum animiae meae, supra mentem meam , Lucem Domini incommuta iam e non hane vulgarem , eons mam mani eami , nee quas ex eodens genere grandiis erat, tam-am si ista multoque claresceret , telumque occupa .ret magnitud M. Non Me illa erat, sed aliud p aliud valde ab Utis oviniabus a Me ita erat super mentem meam, Aut oleum super aquam : nec se Caelum fluo terram, sed . superior e quia ipsa fecit me I O ego inferior, quia fasstas flum ab ea. Qui novis veri rem , nomis eam I qui nomis eam , --,
vis aetem talem. Curitas nomis eam. εο aeterna Veritas, sera Charitas, in cara memitas. N er Deus meust i s pira die, ac nocte e di eum te primum cognovi, tu absumpsi me, ut viderem esse, quod viderem , er nondum me esse , qui viderem . Etrmerberassi talem aspectus mei, radians in me viaementer, O cmur mul amore, er horrore e , ἐ-eni me longe esse a te in regione domisit dinis, tamquam audirem vocem tuam de excessio. Cibus sum grand um e crose, er manducabis me ' nee tu me in te mutabis, sicut cibum eamis tuae e sed tu mutaberis in me. Et cognomi quoniam propter iniquitatem erudi13i b
minem , di tabescere fecisi Auι araneam animam meam . G uixi e Numquid.
137쪽
rao DE OFFICIIS ERGA Nos Ipsos. partiales ita sibi invicem subordinandi, ut propiores sint media remotiorum si). f. 9.
Et aud υἰ, Aut auditων in corde d non erat prorsus tinde dubisarem: D- .d usque dubitarem visere me, g am n esse veritatem , quae per ea , quae Dis
Ea sum mullecta conspicitur . Et tapite z. Quomodo Creaturae sunt, σα- sina. Et inspexi cinera infra nec omnino esse, nee o nino n- esse. us quidem , quoiam Mi re sume non es autem , qu iam id quia M, - junt. Id enim vere es, quod --ωbiliter manet. Mib; autem in Faerere Deo bonυm es, quia se πω m nebo in ius, nee in me potero. Ille amram in se manens innovat omnia). Et quando sensibus, imaginatione, Sequacumque alia Animae operatione , quae circa phantasiam versatur , id adverti potest, aut ani in versum umquam fuit absque meditatione, quae ope reflexionis , attentionis , & profunditatis peragitur , quae purum ab impuro secernit, animamque intus revocat Deum in omni re intueri :praelisitemque in omnibus habere non potest Anima sensibus iminersa , phantasia obvoluta , nisi prius enucleet materialia , quorum in intimo conspicitur Deus. Materia enim est illa densissima nubes, quae spirituin, di spiritalia involvit, & ab oculis intuentium arcet. Quae omnia men. tis operatione pe untur . Hine Vocibus scientiae propriis exponere facultates, exprimere officium, quod natura instinctu sumerit. & interno sensu verit in conscientia, ratiocinatione in demonstrationibus, & exisperientia palam omnibus facit, in hominibus nempe piis, qui vocem ejus audiunt, & sequuntur;) non est nova inducere, mn novis oneribus, legibusque gravare conscientias hominum , non novum artifici, non agricolae, & pastoribus, sed novas tantum, non noxias adhibere voces , &distincte, quod in via salutis peragunt, qui saluti, & selieitati student,mplicare . Sanae mentis vir nil vocum novitate movetur ' imo probat
tonsilium , si ut res e confusione eximatur & earum notitia perspicua omnibus praebeatur, omni amota ambiguitate, suus cuique rei terminus receptus usu affigatur, aut inventus, si desit, & necesse sit indiciis mon. strare recentibus abdita rerum, aut e veteribus mutuatus, si jam desum verit, quod rei illius cognitio ceciderit. Denique in praecedentibus Pr positionibus non quidem nova asserimus, sed quae sunt in natura, quae iase gerit unusquisque, quae debet, si propriam vult assequi selicitatem, sedi are, quae observare, & observant quicumque felicitatem qua irant, licet his vocibus non omnes indigitaverint. Non nova , sed nove, ait in sim Commonitorio Vincentius Lyrinensis.
3 Quicumque scit horologium solvere , scit etiam illud bene conis iuuere , partesque denuo sis loco restituere , & quae fuere in Blutione ulti.
138쪽
- M. Homo sapiens esse debet. D. Natura humana tendit ad suum finem; nempe Deum, ex L i . Partis primae . Ergo finis conveniens actionibus hominis est Deus. Ergo homo , si juxta naturam vivere V Iit , debet sibi proponere Deum tamquam finem actionibussus convenientem. Debet insuper Velle bona corporis , nempe victum , sanitatem &c. propter sensationes, eX,3. 6. 8.rariis secundae. Sensationes propter apprehemionem , Ap- pr
ultimae, primas ponit in compositione; Anima sicut progredientibus o dine saccitatis Analyticae sunAionibus , quodcumque objinum per sensus ei detur, assuescit resolvere in suum ultimum principium s quod Deus est ; nam finem assequi cujusque rei idem est, ae excitari in ipsa voram Dei ideam per motionem , qua a sensibilibus ad insensibilia, a te ra ad Caeam, a compositione transit ad veram fmplicitatem , liberioribi facta , & undique expeditior pro diversis attributis , quae objectum quodcumque praesert: ita similiter escit suas actiones componere, cum regreditur; &. quod in Analysi , seu solutione objecti suit finis , ponit Principium, & sundamentum in actione; Dei nempe motionem ab interno ad externum: G I De principium '. qua motio relegens ecddem Vias, aut phantasar regiones, per quas ascendit resolutum Oricctum , cursu ra.
pido descendit in sensus, & fit sensibilis, & aeque, ac caetera omnia ob tecta , gloriam Dei promovet, & auget finem ultimum rerum omnium, actionum in humili hoc mundo: omnia in gloriam Dei facite: Nostra autem nersectio finis est earumdem assionum ultimus in mundo alto ,
ut ita dicam, & Intelligibili, nempe in R no Dei: Zc sicut quodvis objectum in Analytica via pro diversis gradibus Analyss , & diversis
phantasiae regionibus compositione exuitur ' ita actio recta , licet ejus primum, & verum principium sit simplicissimus Dei motus , cum veris Wreditur citra mentem , fradatim facultatibus nostris Syntheticis cooperantibus , compositionem induit, usquedum in externo nostra tota vide tur , & sensibilis , licet in interno principium ejus sit Deus . Loquor hie de actione recta juxta ordinem naturae: nam etiam ad actiones malas an concurrat Deus, Sc quomodo , non est huius loci disputare : sie etiam qua ratione comitetur ipse Deus singulas actiones nostrarum iacultatum , pertinet ad Theologiam, & Psycholopiam rationalem, ubi agi.tur de Physico Dei incursu . Verus igitur sapien* ille est , qui novit actionibus,& affectibus suis praescribere finem suae naturae convenientem. Sicut ergo finis iacultatum analyticarum est cognitio Dei , ita Synthe.
ticarum est palam sacere ejusdem attributa : A sicut quodvis objectum,
139쪽
ria DE OFFICIII ERGA Nos Ipsos:
prehensionem propter attentionem , Attentionem propter reis flexionem, de caetera omnia propter mentem; hanc denique ut cognoscat Deum eXI.M. Par. 2. , ac proinde debet coaptare
si ordine gradiatur ,& liberum sit ab externa omni, & inordinata vi' nee passio, vel inordinatus motus naturae, ex intestino certamine proveniens, se interserat, evehit nos necessario ad Deum : ita qinevis nomet actio,
quae a Deo habet principium, si in descensu non abripitur, aut mist tur cum extranea potentia, vel passione, sed procedit recto cursu juxta naturae ordinem ' necessario gloriam Dei promovet , & profert diversis mode, pro diverso, per quem se exerit , sensu ; diversimode , pro diversa, quam praefert , facie ; sicut diversimode pro diverso sensu , quo accipimus , objectum quoque excitat in nobis ideam Dei. Haec est illa rectitudo, per quam, & sinceri reddimur, & sortes; simplices, ut C Iumbae , sapientes in Conciliis , & Synasogis . Per hanc rectitudinem non sumus nos, qui loquimur , sed Spiritus Creatoris & Conservatoris Dei : non utique Sanctificatoris ; ita enim si Deus consideretur , agit per Sapientiam, quam generat, nobis parti spatam, Fidem nempe, quae est in ordine supernaturali: de qua Sapientia nos hie non loquimur, sed de ea , quae pertinet ad ordinem naturalem , quaeque dici merito possit Sapientia experimentalis. Haec est illa rectitudo, quae ficiles, ae plenas reddit vias Iustorum, per has vias rectas deducit Dominus Iustos. Haee est denique illa rectitudo , quae potentias naturali ordine nectit,& quam, qui Bonus merito dicitur , vultu, gressu , & totius Corporis habitu pro sesert intuentibus. O saeculi sapientes , ecqua vobis elucet tot , quibus involvimini, politicis adinventionibus idea Dei Ecquam ideam Dei ineordibus aliorum excitant tot actiones, tot opera, quae molimini in cor dibus , in cubilibus vestris λ Compungimini. Unus est humanae Naturae finis, unus sapiens. Deficimus in dies in adinventionibus nostris. Sed ut aliquid dicamus de ea sapientia, quam nec natura tercipit, nee felicitatem promovet hominis ; & tamen tanto est in eretio , dc tantopere ab omnibus expetita : haec a vera Sapientia non in alio distinguitur, nisi in sine. Finis, quem sibi proponit natura, est sola glinria Dei r 3c sicut quaecumque res creata per sese enarrat gloriam Dς sita Anima intuens rerum naturam , & compositionem , assuescit exere νη, & componere ad eumdem finem actiones suas; unde vere naturale CVadunt ' & quia vere naturales, & juxta naturam, Bonae. Finis Vero, quo spectat Sapientia hujus Mundi, potest esse muItiplex ex multiplici tate rerum, quas assequi, dc perficere intendit animus. Potest esse mul
splex ex amisi, S. passione illa, quae nostru cordi pnedominatur H ins
140쪽
media ita , ut fines propiores sint media remotio 2 h. Funis unus est ex j. I 5. Partis primae. Debe ergo semper νοῦ ponere actionibus suis sinem COPVenientem. Ex iteraria a M.
quaerit alius honores, alius gratiam , HVoremque Potentum famili: e mulare divitias alius, alius amorem, & Verensiam populo n ' non deest . qui suas affatim explere libidines cupiat: d iique tot possiant esse species
Sapientiae, quot possunt esse fine. ς ει it pinunt esse fines, quot pas
siones hominum , & affectus . ommous vero speciebus debet hoc esse commune, scire nimirum, unde desumenda media; res deinde adeo apte connectere , ut una sit ad ali m via , usque dum ad finem perducant. Quae sint res digerendae, quomo , delumendum a Fine, quem nobis proponimus. Comlauniter ad cuiusvis generis sapientiam consere mulatitudo idearum, evGlutio historiarum, nosse regionum , & coeli variet res, nosset piores hominum multorum , & urbes: facile est enim in ta ta multitudine reperiri media fini convenientia : & quo major est v tietas, & numerus idearum , eo sicilior delectus. Neque parum proderit ad agendum recte , & utiliter , si attente ratio consideretur , & via , quam quis alias in negotiis similibus tenuerit - & an omnia ex animi
-tentia processerint, necne; tum remias causa perquiratur , ut devitetur: sin vero res cesserit prospere ' nullus , vel minimus totius se ieigressus negligatur. Dein operae pretium erit expendere, num similis su rit casus ille ; num detur eorumdem mediorum copia e apta autem meadiorum , opportunaque colligatio plurimum pendet ab habitu bene ne ctendi syllogismos, & discursum recte formandi, qui, ut in Praefation. innuimus , ab nexu , & serie similium idearum magna ex parte eo surgit. Verus sapiens ille est , cujus semper oculis tamquam Enis obversa. tur vera felicitas, & labi in infelicitatem metuit . Media illam quaerenodi , Bonum , in hanc mendi, Malum. Bonum omnis actio , qua accediamus ad Deum 1 Μalum illa amo, qua recedimu s a Deo. Amones, quibus prae omnibus aliis accedimus ad Deum , sunt persectae in hoc se su . quod illae inter multitudinem muli congruunt fini . Verus sapiens
ille est, qui non modo finem habet sibi propositum , veram felicitatem, di se dirigit media, ut recta ad finem conducant : sed qui scit ea s lipere, queis breviori itinere ducatur ad finem . Desectus hujusmodi s ,1entiae, sicut iter ad finem deveniendi prosere; ita affert moram propriae selicitati. Non solum itaque sapiens plenam debet habere scientiam honi, & mali, ut possit illud persentire , & discernere quocumque imcasu , quacumque in circumstantia ; sed etiam habere, vel acquirere deis t