장음표시 사용
121쪽
ro DE OFFICIIs ERGA Nos Ipsos s . Post Sensationem sequitur Apprehensio: Apprehen .
sio est facultas illa , qua anima ex immutatis organis e
trahit , & sibi sitit objectum si in .
f. 35 Apprehensionem sequitur Attentio, quae est facultas illa anime , quae cognitionem super unam objecti partem
conatibus tendit, 3c in cognitione ipsius quiescit, ut in priori parte de monstravimus. Hinc est, quod anima , quae sensibilia tantum suevit is,scere , 3c amare, patitur, & coalescit sensim , de transit in materialem, in eo sensu, quem in nostra Reali Psyches a demonstravimus: & quo plura sunt objecta, in quae cognitionis suae , & voluntatis potentias e itindit, & spargit , in dissipatam se sentit . In hac autem Propositi me id assero, sensationem esse fundamentum cujusque cognitionis tum Analyticae, tum Syntheticae, juxta sensum in Praelatione expositum, unde. eumque hoc sit, sive ex Influxu Physico, sive ex harmonia , sive ex cau-fis, ut ajunt , occasionalibus. Ita exposita Propositio est extra omnem
1ὶ In hoc diffaet sensitio ab Apprehensione . sensatio est motus ille
Ossanorum , quem percussio objecti inducit; & motus cum sit quid compositim ex pluribus actibus, necesse est in organis serat tumultum, &confusionem. Quare sensatio, ut distincte dicamus, est is motus, & tu. multus , in quem Anima devocatur , mediis 'iritibus animalibus per nervos sensorios percurrentibus, ae esse , seu exsere aliquid fit constia . Apprehenso est actus ille animae, quo compescit motum, & asitationem organorum, Sc exeipit objectum solum , ac veluti prehensum aε se trahit, ut videat quidnam sit id , quod ex immutatione organorum scit esse , seu ut melius dicam , existere. Anima in apprehensione trahendo ad se unicum objectum, & separando et nitionem ab omanorum tumultu, redisdit se sibi magis, minus sensibus obruta . Nihilominus Cognitio obie. Eti manet ob a adhuc in apprehensione : Cum enim objectum , in quod intuetur Anima, si compositum ; Cognitio in plura dividitur per omnes simul , & sine ordine : unde ut clarius cognoscat, indiget Ata
α) Anima, ut videat clarius objemim,& inspiciat proprietatem aliis quam , aut notam, per quam ab omni alio objmo distinguat , incipit intuitum primo figere super parteT , 8c cognitionem deditam in totum'
objectum colligit omnem in unam partem , & contrahit . Ita omnibus radiis cognitionis ad unam tantum compositi partem confluentibus, clarior fit cognitio . Veluti cum radii solis, per varias partes corporis dis pera
122쪽
persi, postea in unum ope lentis collecti, dant vividiorem lucem, 3c e forem. Hinc anima quo magis a compositione se expedit , & a concreto , eo magis a munia sensibili discedit, & redit in se ipsam , 3c eo. gnitione clarius elucescente , rareseunt tenebrae . Tenebrae me materia oriuntur e eum enim multitudo plurimum vacui complectatur propter poros, & intermedium , quod inter corpusculum unum , & alterum si tercedit, quidquid sit an re detur vacuum , certe enim vacuum est intuemtibus , ὶ cognitio in vacuum mersa cons bruit ex parte mentis obtenebra. tionem . & ignorantiam; imo est ignorantia, seu inscitia ; quare , v. minus compositionis videt cognitio , est minus habet ignorantiae , seu
Quod saeuitas attendendi major sit, vel minor, ex qualitate spiria tuum, Sc soliditate phantasiae pendet . Ex primo spiritus esse illos, quorum ministerio anima. dum est in hoc Μundo, uti necessario debet ad
cognoscendum , & ex horum natura oriri clariorem, aut minus vividam cognitionem, est emerientia compertissimum . In spirituum compressi ine, seu syncope cestat plane omne cognitionis genus: dc siqua. in poma corporis fluxus spirituum, aut omnino, aut ex parte interrumpitu', ibi vel cessat omnino, vel intermittitur sensatio , & membriun illud stis pet. Cum spiritus sunt desecatiores , ut mane . vividior est cognitio ccum lenti, & graves ob recentem graviorum humorum secretionem, &augmentum, ut post epulas, minus clara cognitio . Ibi practerea magis clara cognitio, udi major affluxus spirituum . Hinc ad rem plenius cmgnoscendam e toto corpore spiritus evocantur . Spiritus natura sua sunt quaedam errans , 6c irrequieta materies , unde ipsum nomen spirituum
Quo debilius co*us , & cum ipso fibrae , 3c nervi, per quos sphis
discurrunt, eo minorem ad eosdem spiritus regendos, continendosque habet vim, & iacultatem. Nam cum anima super corporis , 3c eius partes determinatam habeat potestatem; opus ideo est corporis ejusdem auxilio ad hos spirituum umores coercendos . Hinc Infantes nullam stiper o e. Eia adhibent attentionem et hinc etiam pueri leves sunt, nee facile sistum tur. Necesse est ρον, ut corporis viribus crescini, ac firmentur. Hunc
ob finem Ecclesia patitur lege jejunii immunes esse adolescentes, donee ad firmitatem pervenerint . si nihil aliud obsit . Itaque ubi spiritus abunde gignuntur, licet eo us si solidum, ratione tamen habita ad copiam spirituum, dicendum debile, dc ibi quoque minus sicilis attentio. Hanc enim ob causam minus attendunt juvenes , Fc minus Muntur. Quamobrem vim oportet sibi inserant multam , si legem spiritibus v lint imponere, & vibus par est studiis se dedere . Hanc vim ut juvenes exerceant, addendi stimuli, sive tristes, ut miliae , dc verbera , sive dulces, & iucundi, ut praemia, & Iaus; Iicet haec cum ossiciis Resi maiis , & rem iuvenum tautatione non consentiant , usque dum spiritiu
123쪽
xos DE OFFICIIS ERGA NOS IPsos. s6. Attentionem sequitur Renexio. Reflexio est successiva Atteutio ad caeteras notas, seu partes objecti apprehens; si . . f. 37
edomiti certo moveantur cursu, & magis obtemperent nutibus Volunt tis : Hinc aperte intelligitur , cur adolescentibus odio sit moderatum vitae genus, simul etiam cur necesse sit, ut primo quoque tempore morum disciplinis, certis vivendi legibus addicantur. Cum vero natura
hominis pendeat a natura spirituum , & solidorum qualitate ' quo p riores spiritus, eo vividior cognitio: sed quo puriores , eo inquietiores , minusque regimen, & moram patiuntur; unde praegrandis intellectus viri non facile attendunt: sed quod deest attentionis addit splendor cognitionis', di brevi assequuntur , quod attentiores post longum studium , & labo rem. Μagnus spirituum vigor soliditati Dbrariam sere officit: calor enim insiluit empus, frigus vero adstringit. Hine soliditatem phantasiae cum magnitudine intellectus conjimgi raro evenit: Loquor hie de intellestia, non de Talento, vel Ingenio , quae Vulgus non distinguit . Hine rari nimis sunt hi, in quibus magno intellectui phantasiae vigor accedat. Ex 'oe facilitas studiis incumbendi oritur; & diis in eodem molimine per sistendi ; ex illo nimis esse aete penetrantem , Se in sudiis errantem. Hoc in amentiam , illud vergit in fatuitatem r Loquimur hie de sumismis gradibus ; vulgo homines in medio versantur ; aliis praedominatur phantasia, aliis vero claritas cognitionis. I) Μajor, aut minor attentio ortum habet ex majori , vel minoti supra spiritus potestate , sive m facultate dirigendi eosdem quo libeat; praeterea ex soliditate. & firmitate phantasae , quae ex una parte ide sum inreptarum sit tinax in alia rubore suo serat opem imperio v luntatis retinendi diis spiritus super ideam ; unde fit, ut adprehensumo e m langius consideretur. Quo magis ergo domiti sunt spiritus, quo solidior phantasia , sive textura interna corporis , magis anima poterit dirigere super objecti partes cognitionem , & enumerare notas. Attende re est figere mentis intuitum super obje m , & illud considerare in aliqua talem nota; Reflexio, cum progredimur, Sc super alias partes hoc ipsim exertemus ; & tunc erit plena Reflexio, eum jam notae nesvmnino sint perpensae. Hoc ut emciat anima, oportet eius cognitionem
non esse in objecto mersam , ut in sensatione , sed super ipsum, imo ut ab objecto plane sit expedita , in converti libera possit in omnes partes, ita , ut cognitio non sit eum objecto veluti implicita , di ei cumVoluta'; ut in apprehensone , sed veluti sub se teneat; nec modo sim se tene t , ut in Attentione, sed ita ab eo si exsoluta, & libera, ut totum infra, s ea. eonspiciat, & respiciat , evolvat penitus, ocia arbitrium. Hinc qin eum te inuis agit, non est amplius in male
124쪽
3uRIs NATURALIS PAR s II. Io s. n. Renexionem sequitur Analysis . Analysis est diuisio
partis a toto, & ejusdem in suas notas , seu partes resoli, tio. Seu potius est continuata Attentio super partes partis
ria, sed supra ipsam; sentitque intuitum non in um extra , intus regressum. Anima ergo per reflexionem quo magis a materia recedit, eo sibi ipsi fit propior cum iacultatibus suis . Conficeremus nunc qui natura sint ad reflexionem aptiores. Cum reflexio pendeat ex affluxu spirituum , & soliditate corporis, videntur utraque eonis currere in viris. Corpus jam solidum, quod ad suum statum devenit: spiritus, qui caeter Nin non exultantes ad copiam saris aptam g mintur, ultro pergunt in rectos cursus post tomum usuin , & exercitationem, ud quam a primis annis officia conditionis addixerunt ; domiti etiam sunt variis euibus , di laboribus viri; simul & variis obiectorum notis eorum aetas instriata est . Iuvenm ut assilescant rectae & firmae Resse. xioni, necesse est spiritibus exundantibus dent quamdam effusionem; incitandi propterea, cum recusant, ad laborem , & corporis sat attones. Ex alia pacis, ut fibrae, nervique durescant, non modo victus non d sit corpori necessarius, sed ad nutrimentum quoque suppetat, increme tumque membrotum, unde habeatur soliditas ; & ita unum cum altero temperandum, ut spirituum est io non Vires minuat, nec vires, & spiritus, qui eroscunt, animo dominentur. Ex hoc etiam apparet, a gms, quorum est debile corpus, & cum corpore phantasia, minus esse idoneos ad reflexionem, mimis ad spiritus cohinendos r quibus , ut ad nutum age rent, seret exercenda vis major , tax maiorem cum serat dissipari
nem, subita pareret deliquia, 3c vis morbi fieret maior relate ad spi tus . Senum etsi durum fit corpus plus aequo; hoc ipsis tamen plus aequo comprimit spiritus ex una parte ; ex alia , quia tot M- spiritus , nec quanta opus est copia gignuntiis , minuitur ex defretu reflexio : Hine
pueris aequiparantur ex ratione opposita. i
εὶ Quod Mens incit sume objectum in Reflexione, dicitur esse re stiper singulas ejusdem 4rartes in Analysi . Unde si adhibenda animae vis in figendis spiritisus , si in figenda cum ipsis Cognitione super objectum,& partes ejus multo magis, ut omnes iacat in unam partem, & en meret sensim notas, quae partem illam constituunt Facultas animae aciem defigendi super has tenues notas, aut partes partium compositi, dicitur Ammen quia . ut intuitum staniat super ipsas, opus est in unum eolligat omnes ennitionis radios, & veluti acu penetret; ac di-
προ has minutissimas partes : Anima in Analysi contrahit magis cm
125쪽
1o3 . DE OFFICIII ERGA NOS IPSos. q. s8. Resolutio partis in irresolubiles notas dicitur vera
gnitionem, & ad suae naturae simplicitatem admovet saeuitates. Quo magis Cognitio erit in unum collecta, splendebit magis, & prout m teria exuit magis objectum, magis ab Illo recedit, reditque ad suam simplicitatem , & in ea ad principium, unde exivit. Analysis suos habet gradus: Quo plus p Mitur in dividendis, expendendis partibus,& partium istarum partibus etiam ulterioribus, magis Analyticus est Intellectus , sumitque paulatim nomen Prolandi . Vera autem Prosum
ij Nunquam Anima in resolvendis creatis rebus assequi potest v mm earumdem simplieitatem ; quia nulla erratarum rerum potest habere veram si missicitatem; quia nulla est vera fili esse Ratio . . Vera simplucitas sicut est verum principium rerum , ita est vera Ratio esse. Compositio sicut non est verum principium rerum , ita nee Ratio Vera esse:
iamcumque rationem e composito educimus, & ex inexu partium, non est verae rationis eductio, sed merae historiae accurata animadversio. Ipsa Anima licet expers compositionis materialis , non tamen est ex
pers omnis compositionis. Id asserit Divus Thomas, & in nostra Psychologia Rationali demonstravimus. Hinc ejus ratio non adhuc comperata , nec est cognita penitus. Anima in his operatione , seu plena resolutione notarum, ideam objecti materialis componentium , transfert se supra creata omnia ς &ex hoc mundo . & e cor o soluta , ad intuitum, seu potius perceptionem Simplicitatis , & Intelligibilitatis Mundi proxime admodum accedit. Mundus hie compositione constituitur, & materia ' & ideo sensibus subjacet, seu Cognitioni consula .4Anima tune est in Mundo aspectabili, cum ei prae oculis in composisse, οῦ sicuti tune dieitur inhabitare corpus, cum ejus C itio meria est in concreto . Quare, ubi aut disruptis solidis, aut Spiritibus omnino p tis, praeciditur facultas
obsori anui res materiales, quae objiciuntur Animae mota solidorum, excitatione Spirituum, morimur: sive Anima discedit a corpore , ab
e Mundo sensibili transit ad insensibilem . Anima ergo ubi perfectis his super objecta sesi sibilia sentitionibus, suas non perficit, nisi conametibus multis , & multa sibi allata vi, simplex. in sua Cognitione is tam se ad insensibilia, seu potius indisi sibilia collecta transtillit, uniaetati suae ipsam se proximam cum sitis facultatibus facit seu iacultas cnnos nui simplici principio adhaerescit . Unde Anima , multiplex in suis actionibus, per Multatem tanκn cognotativam minime adlaus est ad
126쪽
l3uRII NATUR ALIS PA RS II. rossy. Mens est lauimae intuitus, quo seipsam intime peticipit, de in se ipsa veram simplicitatem. Seu potius est amis
cipium verum, ita etiam omnium creatarum rerum esse, & veram
Eationem . In hoc Principio, ut in Cardinalis Cusanus lib. r. de Do Ha Ignoranuus e. 24. , non est aliud, vel diversum, ubi homo non di Lis t a strea, & tamen verissime ibi simi &e. Dixi, quod Anima per cipit: quia sicut in sensibilibus erinitiis habet suos piaus, & primo, cum objectis distit , conscia est aliquid existere , nihil ultra cognoscens; quo Idus deinde accedit, majormn recipit claritatem p idemque moveri &α cognostat; & cum est prope, tonsaerandi singillatim notas,& quasi resolvendi istatarem habet: ita lausetabilibus. Cum primum
Cognitio demenit ad simplicitatem , conscia tantum est existere uerum , di simplieissimum Principium , & Caiisam omnium creatarum rerum sed non ct oscite certissima jam est , quod sit; non vero intuetur proprietates. Deinde quoad sert firmitas natura , tercipit sensim alia quam affulgere proprietatem &e. usquedum tandem in ipsum se abdit Principium , in eoque veluti perit, & intime totam se mergit, neque
profunditatem, neque altitudinem comprehendens , aut unquam cominprehensura. Anima enim in primo hujus itinetis ingrasu destituitur u cibus, & pristina loquendi copia: Quia eum quaelibet vocis idea sit composita , & is compositione , seu phantasia lidem habeat, & ree
pium , nequaquam potest illi simplicitati congruere. Multo minus exis primere vocibus potest questrates , & attributa: quia in primo gradu hujus cognitionis mi dum ea observavit, & si quiddam observat in secundo gradu, non potest aliis exterius Eloqui ob rationem modo ad ductam . Cum enim desumere deberet ideas proprietatum e phanrasa , ut communes aliis faceret, materiales redderet, & illis plane oppositas.
Hi ne potius denegando quid non sit, quam enunciando quid sit eloqui potest. Id unum potest inerre , esse se de simplicissimi hujus Principii
existentia intime certam, & penitissime confirmatam . In primo gradu habetur Intelligentia Dei secundo Enthusasmus Philosephicus, ir tissimus inter Platonicos; in tertio daretur Naturaliis rugia , cujus non vocaretur in diuitum possibilitas, si daretur in Anima vla an adeo intima tendendi , talemque sustinendi nisum , quio pei petuo linq tat corpus non reditura. Si tamen tendere adeo possit; si detur, medio mortificatione, & abstr one,& contemplatione divinorum, tanta in
Anima vis ; sori se non vla tur Fabulis accensenda , qtae de Ρy
127쪽
1io DE OFFICIIS ERGA Nos Ipsos Animae, quo a sensibilibus aversa ad simplicitatem convenia
thagoia , quae de veteribus. Chaldaeis, ac Persis seruntur. Sed meum non est talem hie instituere quaestionem, aut ostendere quomodo in tertio gradu possit esse Magiae locus . In mea Psychologia Rationali sitse de hoe agam : satis nunc excessimus h los limites : rei aediamur propius ad rem nostram . Non potest Anima discedere a materia , seseque intus recolligere , quin accedat ad Deum: suner Mentem enim , ut Psychologia rationsis, di Theolopia naturalis demonstrat, statim habitat Deus in sua infinitate, hoc est illud Regnum, quod est intra nos, ad quod prima ricatores redire iubemur ab Auctore tiaturae; hoc illud Principium, unde exeunt creaturae omites , & in quod revocamur quotidie media, ΜΟ tificatione , & Contemplatione; haec est illa solitudo animae , ubi Deus eam colloquitur; profligata enim cum ideis materialibus omni multitudine objesiorum , sola vera smplicitas objicitur, nempe Deus . Anima si e sensibilibus omnino semota reperitin , cum ob corruptionem corporis in sensibilia redire amplius nequeat propter defectum spirituum, quo. rum est materiales ideas excitare, ac lustrare in Phantas a , & propter
desectum idearum, quae eum corpore corrumpuntur, di evanescunt; non
potest non paudere Supremo Ente magis, aut minus prasine, prout magis, aut minus in ipsiim se receperit. Haec est illa selicitas, illa quies , ad quam tota natura sertur, Resolutio , Sc Reditus in suum Principium . Est & alia nobilior via in hoc se mergendi Principium, & nobi- Iior felicitas, quae a supernaturali cognitione procedit, & virtute a sed de hac pertinet ad Theologos, non ad Philosopnos.
Hic incipit Philos hia, ait Plato in Phadone Philosophiam definiens: separationem Animae a corpore . Hic incipit homo perstiti ratione rerum. Hie incipit usus intellectus . Intellectus , aut intelligentia rerum est cognoscere, leu potius percipere res in intimo earumdem reisium ' in stio vero Principio, in simplicitate , ibique incipit percipere earumdem Esse: unde oritur nomen Intellectus ab Intus , leg= . In perceptione simplicitatis sta est apperceptio Veri , ac Iusti . Comparare
ideas externas, ac materiales cum hac perceptione simplicitatis, vel comporales cum Spiritualibus, est quod proprie hominem distinguit a bellua.
Brutum potest inter se ipsas conserre , Sc nectere ideas materiales; &reipsa nectit, ut experientia quotidiana docemur, prout magis, aut minus habet pei am stricturam , 8c eum stria furea phantasiam ς sed connectere , & comparare, etiam persecte , ideas materiales, non est indicium Intellectus, quo praecipue insignitur homo; non est indicium, quod ra. tio vera reritin inrelligatur; sed solum', quod nexus rerum materialium
128쪽
IU Is NATURALIS PARS II. m. M. Enthinasmus est illa intima apperceptio Primi Esse , qua anima sentit in Deo se vivere, moveri, & esse.
tio est, quia cognoscere nexum rerum materialiurn , s litat hic mentiatur earumdem rationem . in revera non est nisi physcus constans ordo, quo materialium rerum una alteram excipit. Ex facultate materiales res cum
spiritualibus comparandi, ac proinde vi libertatis has prae illis eligendi, oritur sicultas bonum, ac malum operandi , quod peragere Brutis nodi est concessum , quia intellectum non habent, quod unum non observa tur in Brutis . Sisu equus , minus, piabus non es intesinus: Si haudistincte in Psychologia observarentur , opinor non tantum denique s turum laboris, ut . qualis sit brutorum anima , statuatur . In intellectu jua rerum appercipitur; in Phantasia sinum i in Intellectu conscii vere si mus Dei; in Phantasia Creaturarum d in interno est Regnum Dei ; iam terno Regnum brutorinn, & hominum , qui nil sapiunt altum , M spiritale. αὶ cumque apprecipimus in - interno, vere scimus , & nobis ipsis vere conscii sumus ' quodcumque oberrat, & obversatur in phant sa, non vere est illud scire , sed tantum ejus historiam habere e quod4 eumque discitur in libris, etiam rationes rerum evolventibus, si non inissime appercimtur, vere non scitur ; sed potius litteratum incit hominem, & doctissimi Lamy judicio, inspientem asinum litteris obrutum , libris onustum ; de quo verum, quod dicunt, prudentiam , & mundan
rum rerum ne mimen quidem noscere.
Plotinus ait: venita e Coelo animam, & in descensu stetisse meis diam Coelum inter, ae terram ς significans animam in sede sibi propria sic esse sitam, ut si vertat se, δέ. retro respiciat, detur oculis Deus; si coram, seu seras, tem obversetur , seu Creaturae : & quia compos Iibertatis , est penes ipsam converti ad Deum , vel ad creaturas . Deus, ac terra , simplicitas , & compositio termini sunt, e regione cmpositi, quos inter ponta, & sita est anima , sive illa potestas aut ad simpliciis talem veram , inelumque accedendi aut in eompositionem , & terram , descendendi. Hic est anime situs, quae nec peccavit, nec aliquid adhuc boni est. Non potest ea converti ad creaturas , quin Creatorem relinquat ; nec avertit plene a creaturis , quin ad Creatorem convertatur . Hinc peccatum definitur οῦ Aversio a Deo , dc Conversio ad creaturas . Cum autem duplici constet anima lacultate cognoscendi, & volendi, seu operandi ; plena Conversio dari nequit nisi & mens , & voluntas ad Deum redeat. Converso plena non potest fieri, ut diximus, nisi prius plene sint creaturae relictae'; tartialis autem aversio a creaturis non est Conversio ad Deum: ubi enim multitudo, potest umin derelinqui, quio
129쪽
DE OFFICIIS ERGA Nos Ipsos f. i. Enthuliasmus dividitur in intensum, ti minus intemsiim. Hic est, quem jam definivimus.
deseratur sterum. Cum Deus, & Creaturae termini sint inter se oppositi, quilibet affectus, & adhaesio ad creaturam opponitur Conversioni Deum . Vera igitur nequit dari Conversio ad Deum, quin si simul toralis Aversio a creaturis. Hinc tum in Evangelio : Nemo meo duobiasD- nu semire, am enim unum odio habebis, m alterum diliget, aut unum sustinebis , cir alterum contemner . potesis Deo seriare , Mammmisi Et ideo nisi Cor, quod Voluntatem comitatur, & sequitire, deis ierat omnino creatinas, mens, in qua ambae facultates , & volendi, &cognoscendi conjunguntur , & subsistunt, non convertitur plene ad Deum. sed diuoniam experientia docet , nasci nos cum mente , non conversa
solum, ita sepulta, herdita inter Creaturas, sive inter appetitus , M sensationes rerum materialium οῦ est qui credit, experientiam ipsain pr hare : animam a prima sui origine nasci in peccato: & cum gratia Baptismatis non amoveat semitem, ac nutrimenta Peccati, cum non am
veat impressiones externas , & corporis infirmitatem ; ideo anima hoe veluti pondere usque deprimitur, atque ab excelsa mentis sede in tetram
detrahitur, seque in eam dispergendi, perdendive sentit hanc tam
Simplicitas, quam mens appercipit ad illam conversa, cum sit viva , appercipit ejus actionem , appencipit motum , impulsumque aeternae immutabilis imis , quem nos Inspirationem appellamus , seu sensum apperceptionemque consiliorum Creatoris, & Conservatoris , ut discernan. t. ab illis motibus, qui a Deo Trino, & Uno, seu Sana ficante prois veniunt , quae divinae, sanctaeque inspirationes dicuntur ; si ulterius tendit , ingrediturque anima in vivam simplicitatem , quili exuta nativa sibi compositione , non apprecipit amplius essentiam ; sed in vera sinplicitate, quae Deus est, Vivere se, moveri R. esse solum appercipit. Genus ergo cum simus Dei, sicuti viidam vestro n Poetarum gixerunt, ait ad Athenienses Paulus: quod dicitur Enthusiasmus , de quo in brevi pertractatione , cui Titidus , Durriba de Enibus mo Platonico i satis lavitur Haeschius ; di haec erat meta Platonieorum, ad quam per varia mortificationum genera serebantur . Fama est ulterius processisse Pytha. goram , Persas, Egyptios , aliosque, & in hoc ulteriori mentis p ressu, cum iam Enthusasmo as aevissent, inclipiebant clarius, & paululum di. stinctius appercipere motum , impulsionesque , seu potius dires nem acti
num Dei ' unde productionem rerum extra naturax ordinem eliserent, &sutura pnaesagirent . Hinc illorim , si voea sunt , habere ortum potuit
130쪽
I. a. Raptus est, cum ex intima primi me appercepti ne ea dulcedine facultas appetitiva persunditur, ut inferiorea appetitus in unum collecti supra voluntarem ferantur in Deum M. Extasis est, cum in intima anime apperceptione ita incipiunt clarescere divinae perfectimes, ut omnes cognoscutivae Facultates collectae supra mentem Deum contemplentur.
Magia Naturalis. Ulterius previgesia mens in Esse primum, in Esse vorum , in Esse, unde exivit, is non reditura mergit . Mersio laec Ap theosis appellatur. Quae vera docent. Animam in Drum rediisse, Mae sunt: Rerum extra ordinem Productio,& futurarum Praedictio. Nam, si post discessum e Mundo asperubili simila praedicit, res extra ordinem producit , certissime se non extra Deum , sed in ipse versari demonstrat: Unde merito ante suorum Apotheosim Ecclesia Miracula requirit licet hic mentis progressiis, & in Divinum Numen mersio non tine virtutis divinae auxilio prae humanae naturae infirmitate evenire posiΕt . Genera haec operationum Mentis, sicuti & caeterarum, jam nobis ignota qua dam 8e somnia phanaticorum ficta sunt : Quoniam exulava scientia cultus Μentis, quae tantopere viguit apud Platonicos, & Pn in m et Et si quando in Miquibus dantur, sest enim Gratia, quae mentem Clatistianorum erigit, in non ΜWiae nomen obtinent, sed Prophetiae, ex ea parte , qua Μens prospicit sutura; Donum vera Μiraculorum vocatur, qu
tenus res fiunt praeter morem , cursumque naturae, aut ordinem causarum secundarum a
Hic vero animadvertendum, quod inter Enthusiasmos magnum veteres discrimen ponebant: Alius erat Enthusiasmus vetus, qui Pl tonicus appellatur, sive Platonicorum ' alius Cybelicus; alius Bacesiticus, die. Hi duo Sedem suam nimis. 1n humili habebant , 3e nonnisi ab exagitata, ac pulsa certo quodam timpanorum Fremitu, Clamorumque phantasia tota eorum erat origo: ad priorem tamen illum per ab ctiones, & varias corporis afflictiones evadebant. Caeterum , ut res in Psycholagia Rationali fuse pertractandas, hic omittimus. Homo si Mente, aut potentia. Cognoscitiva non devenit ad arpercipiendum intra se, recessu a sensibilibus, & materialibus, Simplicitatem Veram, Verumque Esse, Veram Rationem, Causiam, Fontein eue, & metam simul omnium rerum, nunquam vere erit ratione praeoditus, & compos ; nunquam utetur Intellectu, aut est Intelligens, &Cognoscens Deum; s loquor hie de operatione Mentia direti, non de re