장음표시 사용
421쪽
nostris rebus etiam domesticae literae respondebunt. Sed ad institutam dispua
XLIV. Collocabuntur igitur verba , aut ut inter se quam apti l si me co haereant extrema cum primis, eaque sint quam suavissimis vocibus: aut ut forma ipsa concinnitasque kerborum confici/t Orbem suum: aut ut compre
hensio numerose & apte cadat. Atque illud primum videamus , quale sit ;quod vel maxime desiderat diligenti Am , ut fiat quasi structura quaedam . nec tamen fiat operose: nam enet cum infinitus, tum puerilis labor; quod apud Lucilium scite exagitat in Albucio Scae vola,
suam lepide laxeis composiael ut regerulae omnes Arte pavimento, atque emblemate vermiculato co . Nolo tam minuta haec conitructio appareat: sed tamen 1 fylus exercitatus eia ficiet ne ite hanc viam componendi . Nam ut in legendo oculus , sic ani. mus indicendo prospiciet, quid sequatur, ne extremorum verborum cum in s quentibus primis concursus aut hiulcas voces efficiat, aut asperas. Quamvis enim suaves, gravesque sententiae, tamen si inconditis verbis efferantur .
offendent aures: quarum est judicium superbissimum . Quod quidem Latina lingua sic observat , nemo ut tam rusticus sit , quin i 38 vocales nolit conjungere . In quo quidam etiam Theopompum reprehendunt , quod eas literas tanto opere fugerit; et si id magi iter ejus Isocrates. At non Thucydides : ne ille quidem , haud paulo major scriptor , Plato: nec solum in his sermonibus, qui dialogi dicuntur, ubi etiam de industria id faciendum fuit , sed in populari oratione , qua mos est Athenis laudari in conciono eos, qui sint in praediis intersecti : quae sic probata est , ut eam quotannis, ut seis, illo die recitari necesse sit. In ea est crebra ista sa vocalium cou- cursio, quam magna ex parte, ut vitiosam, sugit Demosthenes.
XLV. Sed Graeci viderint: nobis, ne si cupiamus quidem, distrahere b
ess) clero , qui voea os norat eou-Dκso. Id valet quoties vocales concuserunt , qua ii de duabus unam iacere , de , ut paulo po i dicit, contrahere s ubr idem praeci
dixi, quod Victoriu, in variis lectionibus Aecommentariis in hunc Demetrium . di qui Vie citium sequitur Lambinus, corrigunt, ec
quid velint quod si illis conceditur , quia fuerit Cicerone ipso rusticius 3 in ipso ingressu prinis epist. ad Lentulum , Eas omm oss-cιο ac potatis pretate erga te, dc quae sequuntur 4 ut mittam alia ejusmodi infinita . Aeprope eram Oblitus Lambinuin pro moeiam ocvoees ibidem reponere vocaIιum de voeales. Certe immeritri r se enim vocalis I in Ausonii monosyllab. υox , di a Terentiano E . voeula dieitus: de se poeta uetus apud Ath
422쪽
.oealas eoneed Itur. Indicant orationes illae ipta horridulae Catonis, indieant omnes poetae, praeter eos , qui ut Versum facerent, saepe hiabant; ut Naevius: Vos, qui accoliιis HGrum fluvium , asque Algidam. Et ibidem a
suam nunquam vobis Graii, atque Barbari. At Ennius semel: - Scipio invicte - Et quidem nos: Hoc motu radiantis Orsiae in vada ponti.
Hoe idem nostri sepius non tuli fiunt , quod Graeci laudare etiam solent Sed quid ego vocales λ sine voca Iibus sepe brevitatis causa contrahebant , ut ita dicerent. multi' modis, Vas' argenteis, palm' crinibus, tocti' fractis. Quid vero licentius, quam quod hominum etiam nomina contrahe bant, quo essent aptiora ' nam ut duellum, bellum, & duis, bis: se mel Ilum, eum, qui Poenos classe devicit, mutum nominaverunt , cum superi res apphllati essent sena per mellii . Quin etiam verba sepe contrabuntur . non usiis causa, sed aurium. Quomodo enim velter Axilla , Ala factus est ues , ni si fuga literae vallioris ' quam literam etiam e maxiliis t6o , e taxillis, dc vexilis , & paxillo consuetudo elegans Latini sermonis evellit. Libenter etiam copulando verba jangebant, ut sedes, pro, fi audes: fis,. pro si vis. Iam in uno, capsis, tria verba sunt: ain', pro aisne e nequire, Pro,. non quire: malle, pro magis velle: nolle, pro, non velle .. Dein etiam sirpe, dc exin, pro deinde dc exinde dicimus o Quid illud e non olet unde sit, quod dicitur, etim tuis λ eum autem nobis non dicitur, sed nobiscum 'quia si ita diceretur,. obscoenius concurrerent literae, ut etiam modo , nisi, autem interpo illem , concurrissent .. Ex eo eis mecum 6r ὶ , & tecum et non, cum me, & exm te, . ut esset simile illis vobiscum, atque nobiscum. XLVI. Atque etiam a quibusdam sero jam emendatur antiquitas, qui haec reprehendunt .. Nam P ob deum , atque hominum fidem : deorum ajunt . Ita credo, hoc illi nesciebant: an dabat hanc licentiam consuetudo λ Itaque idem pceta, qui inusitatius contraxerat:. Patris mei 6a meum 1 rctum pu- E e e a det,
leuticographis inarostrat me Iotus . Axιllam interpretati sunt m: nutam alam, absurde. Uiri prorrium nomen est , Cui primum Ar illa. deinde Ahala , postea Hala, den que Ala dictus est . Vis ιν Axilla spretiari r a Tullio . quia librum hunc scripserat, id B tutum , qui
maiirnum genus teletebat ad Servii .Ln Alim,
quicum, vobiscum, & e aetera id genus, quae nullam fugiunt σισχρσλογἰπν : Ut est, inquit, simile suis nιbUraim &e. Hoc igitur ad effagiendum eaeopliaton , illa ad analogiam
quancem reperta sunt . Cieero de Oratore r iis mus , cum me , e, cum te vicere, ne radιm est Atanenι ad tingendum esset cum
robis r ea potius mecum CP tecum, in s eum , o nobiscum diximus, eum Praepositi ne , quae fecit obscoenum assidue postposita .
selem tm ve stir otum, luctore me, nemo velit menter laboraverit. De sumpti sunt ex Vetelibus poetis, quorum LMmlna mar imam Partem retaei e . Pr fetis.
423쪽
det , pro meorum factorum: & Texitur οῦ exitium examen rapit , pro , exitis νum: non dicit, liberum, ut plerique loquimur, cum Cupolstr liberum, aut, In liberum loco dicimus: sed ut isti volunt
Neqtie tuum unquam in gremium extollar liberorum ex te genus.
Et idem: Namque is culapi liberorum Et ille alter in Chryse , non solum ,
Cives, antiqui amici maiorum meum,
quod erat usitatum: sed durius etiam, Consilium , augurium , atque extum interpretes . Idemque pergit: -- Postquam prodidium horriferum, portentum pavos 2 quae non sine sunt in omnibus neutris uittata . Nec enim dixerim tam libenter, armum judietum , etsi est apud eundem , - Nihilne ad te de judicio a W-mum accidis λ quam armorum . Iam s ait censoriae tabulae s 63ὶ loquum tur fabrum & procum audeo dicere, non fabro=tim dc procorum . Plan que, duorum virorum judicium, aut trium virorum capitalium, aut decemvirorum luibus judicandis, dico nunquam. Atqui dixit Accius r Video sepulera dia a 64ὶ duorum corporum Idemque: Mulier una duum virum. Quid verum sit, intelligo: sed alias ita loquor, ut concessum est, ut hoc, vel, Prob deum dico, vel, Pa ob deoium t alias ut necesse est, cum trium
virum, non virorum: cum sesertium nummum, non nummorum e quod in his consuetudo varia non est.
XLVII. Quid, quod sic loqui, ncle, iudicasse, vetant et novisse, jubent,& judicavisse ' quasi vero nesciamus , in hoc genere & plenum verbum recte dici, & imminutum usitate. Itaque utrumque Terentius, Ebo P tu e gnatum tuum non noras e Post idem, stilphonem, inquam, noveras i sciet , plenum est: fit, imminutum 613. Licet utare utroque. Ergo ibidem: suam cara sintque , post ea rendo intelligunt, suamque attinendi magni dominatus fient. Nec vero reprehenderim : scripsere alii rem ; & fcri erant , esse verius sentio: sed consuetudini auribus indulgenti libenter obsequor . Idem eampus babet, inquit Ennius: & , In temptis iisdem , probavit . At, eisdem , erat
terae celisorum . in quas reserunt civium nomina de singulorum censum. Sunt di tensoriae tabulae , quibus i. n minioIi notantur .an quos a eensoribus sabscriptum est .. Stre-
o Dua Antiquo more dictum . Quam in rem Quintilianus fio. r. cap. s. Fruta sustit. Inquit , quaaam , qua stagnia ρνιι Mi isub σωitiosa sint, iunia ι sue reprehensone d cnuru= y Nam dua , ct ire , O, pondo , H veUorum generum sisnt barbari ma : ae dua-POndo, ire Ondo Qque ad nostram ala-t m ab omnibus ἀιιtum est . . recte dies Z1e pila confirmat. Pruileus. 63 Imminutum Imminuta & diminuta vim eandem habent apud Latinos scriptores sed a rhetoribus di trammaticis bifariam distributantur . Immιntita sunt vocabula, qui bus aliqua syllaba per syncopen seu concIsionem detraeta est, quibus vocabulis respondent plena , iit maxilla plenum est , mat
immimitum vocabulum . D mιntita minuunt significationein rerum . & numerum augent syllabarum i ut homulus , homunculus , homuu ιο . Irs opponuntur integra, ut homo ..Piuiteus a
424쪽
verius: neo tamen, eisdem, opimius. Male mi abat , iisdem . Impetratum est a eonsuetudine , ut peccare suavitatis causa liceret . Et poni ridianas quad.etas, quam post meridianas , libentius dixerim et di meheretile , quam
mehe eules . Non scire quidem , barbarum jam videtur e nescire duleius. Ipsum meridiem, cur non medidiem' credo, quod erat insuavius. Una pr. xpositio est, Aas, eaque nunc tantum in accepti tabulis manet , ne his quidem omnium: in reliquo sermone mutata est. Nam amovit diei.
mus, & abegit, & abstulit , ut iam nesci is , ab ne verum sit, an abs. Quid si etiam abfugit turpe visium est ; dc abfer noluerunt , inciter maluerunt' quae praepositio praeter haec duo verba nullo alio in verbo reperitur . Notι erant, & navi, & nari, quibus cum 1Ν Praeponi oporteret, duleius visum est, ignoti, ignavi, ignari , dicere, quam ut veritas postulabat . Ex usu dicunt, & e republica , quod in altero vocλlis excipiebat , in altero enset asperitas, nisi literam sustulisses: ut, exegit, edixit, effecit, extulit, edidit: adjuncti verbi primam literam praepolitio commutavit, ut subegit, fum- mutavit, sustulit.
XLVlII. Quid in verbis junetis e quam scite insipientem , non insapien
tem iniquum, non inaequum tri ipitem, non tricapitem λ concisum , non coneaesum Ex quo quidam pertisum etiam volunt .' quod eadem consuetudo non probavit . Quid vero hoc elegantius , quod non fit natura , iudquodam instituto ' inebrus 66 dicimus brevi prima litera , insanas producta. Inbumanus brevi , infelix longa . Et, ne multis , quibus in verbis e. e primae literae sunt, quae in sapienυ , atque felice , producte dicitur ; in
caeteris omnibus , breviter. Itemque composuit, consuevit , concrepuit , confecit et consule veritatem , reprehendet : reser ad aures , probabunt . Quin
re , cur e ita se dicent juvari . Voluptati autem aurium morigerari debet
Quin ego ipse, cum se irem ita majores locutos esse , ut nusquam , ni . in vocali 67 , aspiratione uterentur, loquebar sic, ut pulcros , Ceredos , triumpos, Cartaginem dicerem : aliquando, idque sero c68ὶ , convicio aurium ,
663 Inclutus Vide Gellium, lib. II. cap.
& usus aspirat)ur veteriou, Romanis iuri, ut nusquam nisi in vocari aspirstione utereniatur , ut somo. -humisnus, vehituta. ινaseia ι r. Hisc teli ti legem 1 cutus Cic'ro, te- elimante populo die bat sine asp. satio .ie ρυἱ-cros, Cetegos. rrιumpos , Caria Ἀnem . & cxtera id genus . Aliquando tamen , idque smris . cum veritas , id eli vera loquendi ratio ex orta estet i, mini sursum convicio . hoc est auri et ipsiua indigi antibus , de tacite conviciant liti, ilia sicci cita durioraque sentiri , um coepit ire per visi a publicam , 5: cum poPulo dicere piac/νas, Cethegos, ινι m-phos , Caνιέ ιn.m , quae nunc quoque scribendo ser entis siparatione mollita r sed ut plerisque ricinunctatio est, etsis: latro nran auditur.
425쪽
rῖum, cum extorta mihi verit S esset, usum loquendi populo eoncessi, selen tiam mihi reservavi. Orcivios tamen, & Μatones, Otones . Caepiones , Iepuia era, coronas, Iacomas dicimus , quia per aurium iudicium semper licet o Burrum semper Ennius , nunquam 'rrum .. Vi patefecerunt Bruges non Phrues , ipsius antiqui declarant libri Nec enim Graecam Iiteram adhibeabant: nunc autem etiam duas: & cum Pbruum, & cum Phruibtis dicen dum esset, absurdum erat aut tum barbaris casibus Graecam 4 iteram ad hibere, aut recto casu solum Ur ce loqui, tamen & Pbrues , & 'rrhum
Quin etiam, quod jam subrusticum videtur, olim autem politius, eorum verborum . quorum eadem erant postremae duae literae , quae sunt In σα- mus , postrem in literam detrahebant , nisi vocalis. insequebatur ia Ita noni erat offensio in versibus, quam nunc fugiunt poetae novi. Ita enim loque
sui est omnibu' prine s. Non omnibus princeps , & ,. Vita illa dignu', Iocoque. Non, dignus. Quod si indocta consiletudo tam est artifex suavitatis , quid ab Ipsa tandem arte & doctrina postulari putamus λHaee dixi brevius , quam si hac de re una disputarem ; est enim hic
locus late patens, de natura usuque Verborum in longiuS autem. , quam instituta ratio postulabat .. XLIX. Sed quia rerum, verborumque judicium , prudentiae est: vocum autem, & numerorum , aures sunt judices, di , quod illa ad intelIigentiam referuntur, haec ad voluptatem: in illis ratio invenit, in his sensus artem. Aut enim negligenda nobis fuit voluptas eorum,. quibus probari. volebamus,
aut ars ejus conciliandae reperienda .. Duae sunt igitur res, quae permulceant aures, senus & rvmerus.. De numero mOκ , nunc de sono quaerimus . Verbae ut supra diximus legenda sunt potissimum bene sonantia , sed ea non ut poetae , exquisita ad s . num, sed cumpta de medio.. sva pontus Helles 69 ..... - Αt Auratur aries Colaborum splendidis nominibus illuminatus est versus : sed pro- Limus inquinatus insuavissima litera s 7o finitus, Frugifera, is ferta arva Asiae tenet. Quare bonitate potius notitorum verborum utamur, quam splendore Graecorum , niti forte se loqui poenitet : sua tempestate Paris Helenam, dc quae sequuntur . . Immo vero ista sequamur , asperitatemque fugi
mus :ditur . . Usum D inquit, populo eοnces, hoe tiam mιbι NIeνvavi . Ex arte praeceptisque scientia comparatur , a qua si loquendi coniuetudo dati emit , tum censet consuetudinimitus & auribus quam scientiae Darendum .
est , qui ii adluittenda sit scriptura . quam e Seneca eruit Lipsius noster . uas . epii l. v. . s. At Senec. ep. gr. Ω- ρ ιο as Neties .
quae . tesse Halicarnasseo libro de composi lone nominum, ingratum e scit stinum . flest tapius usurpetur , vehementer Ostendit . qi are caute a veteribus adhibita est .. Porro Α-sias, ubi duplex S, genitivus est. antiquus, ut . familιas , Se..prn setis ..
426쪽
inus t Rabro istam ego perterricrepam Idemque , Versatiloquas ma
Nee silum componentur verba ratione , sed etiam finientur, quoniam id judietum esse alterum aurium diximus. Sed finiuntur aut compositione ipsa, de quasi sua sponte, aut quodam genere verborum, in quibus ipsis concinis nitas ineli: quae sive castis habent in exitu similes . sive paribus paria redduntur, sive opponuntur contraria, suapte natura numerosa sunt , etiam si nihil est factum de industria . In hujus concinnitatis con sectatione Gorgiam fuisse principem accepimus, quo de genere illa nostra sunt in Miloniana: Est enim , judices , haee non se, ipsa, sed nata lax: quam non didicimus , accepimus , legimus ; verum ex natura ipse arripui s , bausimus , expressinus et ad quam non docti , sed fiscti; non instituti , sed imbuti sumus . Haec enim talia sunt, ut , quia reseruntur ad ea , ad quae debent reserri , intelligamus non quaesitum esse numerum, sed secutum. Quod fit item in contrariis reserendis : ut illa sunt , quibus non modo
numerosa oratio, sed etiam versus escitur: Eam , quam nibit accusas , damnas. Condemnas, dixisset, qui versum effugere volui t. Bene quam meritam esse. autumas, dicis male mereri.
Id quod scis, prodest ηibit: id, quod nescis , obest .
Versum esticit ipsa relatio contrariorum. Id esset in oratione numerosum,
quia scir. nihil prodest: quod nescis, multum obest.
L. Semper haec, quae Graeci Arta me nominant , cum contrariis opponuntur contraria, numerum oratorium necessitate ipsa efficiunt, & eum sine induistria. Hoc genere antiqui, jam ante Isocratem , dele diabantur, & maxime Gorgias : cujus in oratione plerumque essicit numerum ipsa concinnitas. Nos etiam in hoc genere frequentes ; ut illa sunt in quarto Accusationis et Conferre bane pacem cum illo bello: hujus praetoris adventum, cumiitius imperatoris victoria: bu us cohortem impuram, cum illius exercitu invictor hujus libidines, etim litius continentia: ab illo, qui cepit , conditat ;ab hoc, qui consi utas accepit, captas dieetis Dracusas. Ergo & hi nume.
ri sint cogniti . Genus illud tertium explicetur, quale sit, numerose dc aptae orationis . Quod qui non sentiunt , quas aures habeant , aut quid in his hominis simile sit , nescio . Μeae quidem & persecto eompletoque verborum ambita gaudent, dc curta sentiunt, nee amant redundantia. Quid dico measy conciones saepe exclamare vidi, cum apte verba ceeidissent. Id enim ex ipectant aures , ut verbis Colligentur sententiae . Non erat hoc apud antiquos. Et quidem nihil aliud fere non erat . Nam & verba eligebant , sententias graves & su aves reperiebant , sed eas aut vinciebant , aut explebant
Hoc me ipsum delectat, inquiunt. Quid si antiquissima iIIa pictura paucorum colorum, magis , quam haec iam persecta, delectet f illa nobis sit, credo, repetenda: haec sc i licet repudianda. Nominibus veterum gloriantur,
427쪽
Habet autem , ut in aetatibus auctoritatem senectus , sic in exemplis anti. quitas e quae quidem apud me ipsum valet plurimum . Nec ego id , quod dceit antiquitati, flagito potius, quam laudo, quod est: praeiertim cum ea majora judicem, quae sunt, quam illa, quae desunt. Plus est enim In ver bis, & in sententiis boni, quibus illi excellunt, quam in conclusione se a.
tentiarum, quam non habent. LI. Post inventa conclusio est , qua credo usuros veteres illos suisse, si jam nota, atque usurpata reb esset: qua inventa, omnes ussis magnos oratores videmus. Sed habet nomen invidiam, cum in oratione iudiciali de so reus numerus Latine, Gra 'ce ρ:γιαροῦ inesse dicitur. Nimis enim insidiarum
ad . capiendas aures adhiberi videtur, si etiam in dicendo numeri ab orato te quaeruntur . Hoe steti illi, & ipsi infracta & amputata loquuntur, α eos vituperant, qui apta & finita pronuntiant. Si inanibus verbis, levibusque sciitentiis: iure. Sin probae reS, lecta verba: quid est cur claudicare, aut insistere orationem malint , quam cum sententia pariter excurrere Ille enim invidiosus numerus nihil aiffert aliud , nisi ut si apte verbis comprehensa sententia: quod fit etiam ab antiquis, scd plerumque casu, sepe natura c. & quae valde laudantur apud illos, ea sere, quia sunt conclusa, lau
Et apud Graecos quidem jam anni prope quadringenti sunt , cum hoc probatur; nos nuper agnovimus. Ergo Ennio licuit vetera contemnenti dicere.
Versibu', quos olim Fauni, vatesque canebanI: mihi de antiquis eodem modo non licebit, praesertim cum diaturus non sim, Ante hunc .... ut ille: nec quae sequuntur , Nos aus reserare .... Legi enim , audivique nonnullos , quorum propemodum absolute concluderetur oratio. Quod qui non possunt , non est eis satis non contemni, laudariciam volunt . Ego autem illos ipsos laudo , idque merito, quorum se isti imitatores esse dicunt , etsi in eis aliquid delidero : hos vero minime, qui nihil illorum, nisi vitium, sequuntur, cum a bonis abfuit longissime. Quod si aures tam inhumanas tamque agrestes habent, ne doctissimoruin quidem virorum eos movebit a iustoritas ρ omitto Isocratem , discipulosque ejus, Ephorum , & Naucratem : quanquam orationis faciendae & ornandae auctores locupletissimi summique ipsi oratores esse debeant. Sed quis omnium doctior, quis acutior, quis in rebus vel inveniendis , vel judicandis actior Aristotele suit quis porro Isocrati est adversatus insensius λ Is igitur versum s 7I in oratione vetat esse , numerum jubet . Ejus auditor Theode
ctes 7a ὶ , in primis ut Arist teles saepe significat politus striptor, at
Rhetori cap. s. de numero praecipit, tu ciι-aιonis forma neque versibus con et , neque numero carea/. Idem .
c ι Thindectes E Lycia orator , Plato'nis, Isecratis, & Aristotelis discipulus. Scri-
Psit versa artem oratoriam r animum etiam
ad poesim traficam limum laude appulit. Obiit anno aetatas XLI. Floruit Olympiade CIII. Sui s. Idem .
428쪽
que artifex , hoc idem & sentit & praecipit . Theophrastus vero itidem de
rebus etiam accuratius . Quis ergo istos ser/t , qui hos auctores non probent λ nisi omnino haec esse ab his praecepta nesciunt. Quod si ita est , nec vero aliter existimo ς qui ipsi suis sensibus t 13 3 non moventur, nihilne eis inane videtur nihil inconditum, nihil eurtum, nihil e laudicans, nihil redundans In versu quidem theatra tota exclamant, si suit una syllaba brevior aut longior . Nec Vero multitudo pedes novit, nee ullos numeros tenet : nec illud , quod Offendit, aut cur , aut in quo offendat, intelligit : & tamen omnium longitudinum & brevitatum in s nis , sicut acutarum graviumque vocum . judicium ipsa natura in auribus nostris collocavit, LII. Visne igitur , Brute, totum hunc locum accuratius etiam explice
mus, quam illi ipsi, qui & haec , & alia nobis tradiderunt An his eoniatenti esse , quae ab illis dicta sunt , possumus ' Sed quid quaero , velisne reum literis tuis eruditissime scriptis, te id vel maxime velle perspexerim λPrimum ergo origo , deinde causλ , Post natura , tum ad extremum usus ipse explicetur orationis aptae , atque numerois . Nam qui Isocratem maxime mirantur , hoc in ejus summis laudibus serunt , quod verbis solutis
numeros primus adjunxerit. Cum enim videret, Oratores cum severitate auis diri , poetas autem cum voluptate : tum dicitur numeros secutus, quibus etiam in oratione uteremur , cum jucunditatis causa , tum ut varietas o curreret satietati.
Quod ab his vere quadam ex parte , non totum , dicἰtur. Nam nemiis nem In eo genere scientius versatum Isocrate, confitendum est: sed princeps inveniendi fuit Thrasymachus; cujus omnia nimis etiam exstant scripta numerose. Nam ut paulo ante dixi paria paribus adjuneia, & s- militer definita, itemque contrariis relata contraria, quae sua sponte s etiam si id non agas cadunt plerumque numerose, Gorgias primus invenit : sed his est usus intemperantius. Id autem est genus ut ante dictum est
ex tribus partibus collocationis alterum. Horum uterque Isocratem aetate praecurrit: ut eos ille moderatione, non inventione vicerit. Est enim , ut in transferendis, faciendisque verbis tranquillior , sic in ipsis numeris sedatior . Gorgias autem avidior est generis ejus, & his sestivitatibus csic enim ipse censet insolentius abutitur: quas Isocrates cum tamen audivisset in Thessalia adolescens senem jam GO giam ὶ moderatius temperavit. Quin etiam se ipse tantum , quantum aetate procedebat, prope enim Centum confecit annos 3 relaxarat a nimia neces- Tom. I. F f f sta- γ3 3 ipsi Dir sensibus 3 Est qui mallet, duce Lambino: seMid ρ ipsi suu f.nsim
έν 3 autem est ranus 3 Collocationis
verborum, ut ante Cicero explicuit cap. 44. triplex est tenua. primum , ut inter se ver ba aptissme cohaereant extrema eum primis: alterum, de quo hie agitur , aut ipsa verbo
429쪽
sitate numerorum: quod declarat in eo libro 7s quem ad Philippum Μ1.
cedonem scripsit , cum jam admodum esset senex: in quo dicit sese m Inua jam servire numeris , quam solitus esset . Ita non modo superiores, sed etiam se ipse correxerat. LIII. Quoniam igitur habemus aptae orationis eos principes, auctores que, quos dicimus, ec origo inveni AE est et causa quYratur . Quae sie aperta est, ut mirer, veteres non e se commotos, Praesertim cum , ut fit , fortui. to saepe aliquid concluse , apteque dicerent : quod cum animos hominum auresque peptilitat , ut intelligi posset , id , quod casus effudisset, ceeidisse jucunde e notandum certe genus , atque ipsi sibi imitandi fuerunt . Aures enim, vel animus aurium nuntio naturalem quandam in se continet vocum omnium mensionem . Itaque dc longiora dc breviora iudicat , & persectaae moderata semper exspectat . Mutila tentit quaedam , dc quasi decurtata rquibus, tanquam debito fraudetur , offenditur et productiora alia , Ex quasi immoderatius excurrentia , quae magis etiam aspernantur aures : quod cum in pleriique, tum in hoc genere nimium quod est , offendit vehementius , quam id, quod videtur parum 'Ut igitur poetica & versus inventus est terminatione aurium, observatione prudentium ; sic in oratione animadversum est , multo illud quidem serius , sed eadem natura admonente , eis
quosdam certos cursiis, conclusionesque verborum.
Quoniam igitur causam quoque ostendimus : naturam nune , id enim erat tertium ὶ si placet , explicemus : quae disputatio non hujus instituti sermonis est, sed artis intimae. Quaeri enim potest , qui sit orationis numerus, & ubi positus, Jc natus ex quo: & is unusne sit , an duo , an plures, quaque ratione componatur, & ad quam rem, & quando, dc quo loco , & quemadmodum adhibitus aliquid voluptatis auerat . Sed , ut in plerisque rebus , sic in hae , duplex est considerandi via ; quarum altera est longior, brevior altera, eadem etiam planior. Ll V. Est autem longioris prima illa quaestio, sitne omnino ulla numero sa oratio. Qilibustum enim non videtur : quia nihil insit in ea certi , ut in versibus: dc quod ipsi , qui affirmant eos esse numeros , rationem , cur sint, non queant reddere. Deinde , si sit numerus in oratione : qualis sit , ut quales: & e poeticisne numeris, an ex alio genere quodam: dc , si e poeticis; quis eorum sit, aut qui . Namque aliis unus modo, aliis plures , aliis omnes iidem videntur. Deinde, quicumque sunt, sive unus, sive plures; Communesne sint omni generi orationis: quoniam aliud genus est narrandi, aliud persuadendi, aliud doeendir an dispares numeri cuique orati nis generi accommodentur. Si communes, qui sint: si dispares, quid intemsit, & Cur non aeque in oratione . atque in versu numerus appareat. Dein de , quod dicitur in oratione numero tum , id utrum numero totum efficia
tur s 7 In eo libro In aratione ad Philip- Nae v bibus reconciliatis, bellum Persis inse
Pum, qu3 cum hortatur, ut praecipuis Grae- rat. Idem.
430쪽
tur, an etiam vel compositione quadam, Vel genere vernorum: an est suom jusique: ut numerus intervallis, compositio vocibus , genus ipsum verborum quasi quaedam serma , & lumen orationis appareat.: sitque omnium Dos compositio, ex eaque dc numerus essiciatur, & ea, quae dicuntur orationis quasi sormae' & lumina, quae t ut dixi Graeci vocant σχήμα M. At non est unum, nec idem, quod voce jucundum est , & quod moderatione ab lutu in s 76 , & quod illuminatum genere verborum .' quanquam id quidem finimum est numero, quia per se plerumque persectum est: e m- positio autem ab utroque differt, quae tota servit gravitati vocum, aut sua. vitati. Haec igitur sere sunt, in quibus rei natura qtiaerenda st Esse ergo in oratione numerum quendam , non est dissicile cognoscere . Iudicat enim sensus: in quo iniquum est , quod aecidit, non cognoscere , si, cur id accidat, reperire nequeamus. Neque enim ipse versus ratione est cogntrus t 77 , sed natura atque seni su , quein dimensa ratio docuit, quid
acciderit. Ita notatio naturae, & animadver o peperit artem . Sed in versi hiis res est apertior.' quanquam etiam a modiS quibusdam , cantu remoto , Diuta esse videatur oratio, maximeque id in optimo quoque eorum poetarum, qui λ- is a Graecis nominantur: quos cum cantu spoliaveris , nuda pene remanet oratio. Quorum similia sunt quaedam etiam apud nostros: velut illa in Thyestet. Quemnam te esse dicam λ qui tarda in senectute ,& quae sequuntur : quae, nisi cum tibicen accessit , orationi sunt selutae simillima At comicorum senarii propter similitudinem sermonis sic pesunt abjecti , ut nonnunqua in vix in his numerus & versus intelligi posse e quo est ad inveniendum dissicilior in oratione numerus , quam ia
omnino duo sunt, quae condiant orationem ; verborum , numerorumque jucunditas In verbis in est quasi materia quaedam: in numero autem expolitio Sed ut caeteris in rebus , necessitatis inventa antiquiora sunt , quam voluptatis: ita & in hac re accidit, ut multis seculis ante oratio nuda, ac rudis ad solos animorum sensus exprimendos fuerit reperta , quam ratio numerorum, causa delectationis aurium, excogitata. Itaque & Herodotus , di eadem, superiorque aetas 78 numero caruit, nisi quando temere, ac fortuito: & scriptores per veteres de numero nihil omnino, de oratione prae F f s x cepta
modoratιone absolutum Fortasse , modulati ne ,. ue lib. de Orat. ccap. O . ubi omnes vulsatir a rictus orta Madam numerreum moderatione , ct pedum . Hic etiam placeat
. Neque enim ipse versus ratione es
eognitus' Si rhythmus de metrum ratione cognita essent, ratio redderetur r sed a natura Parta sunt, a sensu notata , ratione dimen
D. Qiamobrem tantem dici potest . rationem
metisura comprehendula . quae natura Peperisset. Ergo ratio versum numerumque metiatur, sed non parte. dirua - γῆ Eadem, Gnri,qua alas in talia nus , I x. 4. Ciceroni restagatur. Nec m/M. inquit , quamlibet magnus auare, Gere ter suaserit D m. Herodorωm . T ιωπέιdem p. rum stuδ os oxa numera suisse. Prustent.