장음표시 사용
121쪽
04 D E I V R Es illi,qui in iudicio postulantur de criminibus, in quibus
leges publicationem bonorum,aut mortem doniunt,conuincantur aut condemnenturine bona ipsorum uel Magi pratibusuel eorum cohortibus lucro cedant:sed nes so
cundum ueteres leges addicantur fisco. Sed si quidem deis scendontes habeant, ut hi bona obtineant: exceptis iis, quae per tale ipsis deliciis accesserunt i nutili des endentes subsint sed ascendentes: usque ad tertium gradum eripsi obtineant. Sin uero qui ita damnati sunt, uxores haesbeunt omnibus modis, ut hae tam dotem, quam donatiorinem nuptialem capiunt. Sed etsi sine dote huiusmodi personis fuerint in matrimonio legibus nodris desinitum portionem ex uniuerso damnati matrimonio capiantsue si
beros habeant,fue non.Quodsi neminem praedictorum
is,qui deliquit: tunc fisco bona eius addici uoluismus. I n las tamen,qui perduellionis crimine damnati sunt, ueteres conseruari leges nolumu3. Hanc autem pulchram iuris mutationem Accursius debebat indicare studiosis, eum Alsam diuinaret restonsionem, quam autor numquam cogitauit. Si tantum naturale εc gentium ius intueamur: et,qui deposui restituenda sunt. Ostendit nuc priorem iuris gentium lassiectionem, o modo.si eonfideremus regulam umini iuris naturalis: ea
praecipi deponenti ese reddendu i quod deposuit:quia totum fidei deposit is est commissimis. I n prin4 d. t. Et graue est atque iniustum, Adem δεῖσαιj. In prii
ci μι de consti pecuni. Accedit cr alia iuris naturalis ratio. N ibit enim tum naturale est,quam eodem genere quodq; dilbolui, quo coiligatum est,ut dicit Vlpianu3.l de reg. iur. Sed depositus coii
122쪽
E T E in v I T A T E. rastest cotractum re tradita depostario. Igitur natu ra dictat, ni eodein modo restituta deponenti re ipsa bese liberet. Instit. Quib. mod.re contrahi. obliga. Ecce,utras regula quanquam naturalis, mi inmenturis est,Cr probat alterum extremum pro deponente. Si ciuile ius, Sc legum ordinem: magis in pimhlicum deserenda sunt. Nam male meritus public ce, ut atris memplo ad deterrenda maleficia sit, etiam egestate laborare debet. Haec in thesis er regula summi iuris ciuilisquη in vitem extremo prorsus repugnat praeductae regulis iuris naturalis: quia utraque per se ac nuda consideratur. Vult
itaque summum in ciuile puniri delicti, etiam egestite delinquentius atrocia sint,ut hicer l.j.LI cc autem separatio.Hoc tiLCr ij. c. Ad leg. Iul.repetunda. Vt unitos poena inquiui Gratianus er Valentimanus metus positesse in torum. tDiuus Hadrianus. f. de cino.σ exbibitatio.reor. Sed σ1' quid ait Pius Imperator maligne inriterrogasse, aut non disti retulise pro dictis compererit: ut uindιcet in exemplan ne quid er aliud postea triem
Et hactenus indicauit Triphoninus, quomodo tractentur regule iuris summi tam naturatis, quam ciuilis: tacite docens, equitatem ex col latione utri di proficisci,ut inis fra declarabit. Quandoquide autem ψα collatio feri nopotest,nise perpensis diligenter Actiae quo quaeritur,cireuntlantiis ideo nobis exemplum elegas paulo post sub- qciet. Interim disserit, quemadmodum Actum sit expendendum, restems omnibus circunstiniijs. Incurrit hic Sc alia inspcctio. si alia adhuc inlectione opss est ad excutienda aequistatem.
123쪽
xis DE IURE tu mecessario sequitur,Triphoninum bucus, non reis Dondiibe ad propositam quinionem,Cr ne quide re1 pondere utiliter potuisse,quid dictet aequitas de bonis apud depomtum depositu: nisi Uti instectione circunstinti
rum absoluta. Errant proinde toto coelo,qui clι Accuso mox audita collatione summi iuris, temere ac male pronuciant,cu hic,tu alibi in iure. Instectio ires Acti est haec.
Bonam fidem inter eos tantum, os inter conistractum est,nihilo extrinsecus adsumpto,aestimare debeamus: an respectu etiam aliarum Personam,
ad quas triquod geritur, pertinet. sicut de iure iusticiendo quaesitum est, utrum merum ciuile uel naturale simpliciter sit perpendendum, an mixtim ita nuc de ipsos to proponit, an simpliciter 'confiderandum,nihilo extrinsiccus assumpto,hoc est,sine ullis circunmniijs,an vero illas quos pe radere sporoteat E i quo in hi intelligamus, quid sit aenimine circunstinius Νcti,addit exemplum, in quo expresius patent, quam tu praecedente,praesertim, quomodo aequitus cedat aequitati propter circuit tintius. Exempli loco. Latro spolia mihi abstulit, depo, fuit. apud Seium inscium de malicia deponentis.
Vtrum latroni,an mihi restituere Seius debeat Si per se dantem accipiatem p intueamur,haec in Mana fides,ut commissam rem recipiat is,qui dedit. Ecce,quantam uim habeat instellio Acti er circunis 'ntiarum eiusad excutiedam aequiritem. si enim in boe
eactu simpliciter resticiamus deponentem Cr depositariis, bona fides ,hoc est,aequitas dictabit,ut deponenti reddaistunt. Onsdferuus. in prin.Ηoc tit. obuium est latius insuperiore casu primi cxempli. si ict
124쪽
Ε Υ A E Q P ITATE. ra7Si totius rei aequitatem, quae ex omnibus Perasonis, quae negocio isto continguntur, impletur: mihi reddenda sunt, quae facto scelestissimo ademaepta sunt. Hoc est,si ex omnibus circumniijs totius negoch peris pensis impleamus, Cr persictam distinitione aequilatri aris bitreinur,fecund- regulus iuris naturalis iuxta Cr ciuilis:tunc nemini videbitur,quin domino sua ressit redde d non latroni. Qualitates autem uel circunstititia fiunt istaea mones est latro,Res est stolium scelestifimum,Deponendi causa procefit ex malicia. Quid igitur hic acit aequitass certe non reproba non arguit iniquitatis ratioticin praecedentatem,uersim in hoc casse non admittit. Quemadmodum fuistor formam calcei non ideo proscit,quod emptoris unius vel alterius pedi non deseruiat, sed custodit in aliud
Accursim hic cruffimam suam boni cr aequi ignorirantiam prodit:arripiens stium liuid summum ius, quod Triphoninus pro altero eoi lationis inebro, exempli gruistia ponit. Et nota inquit quod huic quectioni non reis stondet. Tamen ego dico,ea potius in publicum deserenis da. Haec ille. Ego autem dico: quod docet hoc loco gruis visim quomodo non sotan propositae quaestioni,sed orimnibus quoque id genus alijs sit restondendam, er quod
Et probo hanc esse iusticiam, quae suum cuique ita tribuit,ut non distrahatur ab ullius personae tuastiore petitione.
Hoc est, In applicanda ad circunstititias facti regulis summi iurii eousque semper progredietam est desigendo,
125쪽
etis DE IURE donec ad eam peruentis,quae iustiorem, reis' i cases, non habeat. Sic enis fiet, ut nemo tali diluin Aux ornnium rationem babstit, Cr ne ni quid cum aulere. Nam in omni negocio cum dubitatur, quid hi equum σ iussim constrena sunt' ulae iuris cum circuns Entiis facti, er eousq; progrediendum sinceperuentu ad illam,quae nemini arefert iussus, publice u linuenis quae tota negocirum diffluat: cendae*nt pures ex naturalibM Cr ciuilibrux prxceptis, ut xPrtatem se iritum apophthemate Triphoninus ad omnes gruns ne, erudit e re1bondet. i. Adtem aestimare debeamus ad merum in gentium, an uerta praeceptis ciuilibus . Acsentit, Miscendae sunt regu
D ucris naturalis er ciuit . Nam naturales praeceptiomnes quandocuidem non ita multae,propter cosatam co
uariis mundi negocijs: ideoq; non est contemnenda Μααm lactu Cr bonae consuetudinustionem deportiti Vtrum centum apud cum depositasint domino reddenda,an in publicum deprenda: sic hodie dicendum est,Dilicientisiuit rire tintiae: num alios con
126쪽
AT AE P ITATE. Tantante liberi: quorum rationem haberi dicit aequitas. Lulti. f. de bon. damnato. Ergo bis cactbus nec olim, mutito minus hodie m cetum a deportato,ut in themate prori
possitu sui deposit debent reddi fiscosta creditoribuM
aut haeredibus. Noue .de vicari. seu Ioc tenentibus. g. ulti connit. cxxxiiij.
Huic autem Triphonini loco restodet s.f. Innit. De his qui fiunt fui uel alis. iuris. III. Ad quae lionem de latrone deponente stolia, Triaphoninus restondet: Quod domno,non latroni deponentisint reddenda. se ob habit ne prohibitio poenalis Iustiniani,qua uuli neminem impedire posse restitutionem depositi Resto deo, Nihil obstit: quia loquitur de impedientibus ex aliaraus quam domini, adempti. Nasto mirim refragatur. 1.j. g. Item Poponim. f. Nauti caup Hἱu. Nam sibi liud iudiciis, er alia deponentis persona. Pergit tandem Triphoninus ostendere plures circumae Hiluas in deposito Iatronis vel uras,quo commodius nos
. exerceamus aequitatis inuectigatione.
Quod si ego ad petenda ea non ueniam' nihiloae minus ei restituenda sunt, qui deposuit: quamuis male quaesita deposuit.Quod Sc Marcellus in praeudone de fure scribit. Prima circumjtintia praecedetis casus sie babet. Pone,
dominust)oliatae rei non vindicare eam er tamen deposiotarium nosse rectituere deponet opposita exceptione, en non esse domin . Quid erit Summo iure non uidetur latroni competere actio: quin nihil eius intersit honeste, praeter qu in quod de praeda solicum uidetur. ι si minoriri l. Quoties. s. Item si temporali f. de administra. tua
127쪽
qualitatem rei perpendens,dat illi actionem: quia deposilarius longe inhonestius rem alienam retineret: primum, stangeret deponenti fidem malo excmplo: deinde ocuplemetur re aliena. l.j. I n princi j depod Nam hoc nutuorv.f de condictio indebit sed ubi seribit hoe Marcervi Restondeo, verbis VI piant,in t j.fdepos. Si praedo inquienti uel Ardepoα
scierit: Cr hos M arce in lib. v i .Digestorin putat deposti recte acturos. Num interest eor ,eo quod teneatur. De actione comodati quoq; idem scribit Marcessus,in IIta ut sur.s commodat. iunct. I praeced. Si tamen ignoras latro, ius filio uel seruo rem abstulisset, apud purem dominu ue eius deporisuit ignorantem: nec ex iure gentium consistet dea positum cuius haec est potestas, ut alii, non domi; no sua ipsius res quasi aliena seruanda detur. Secunda circu tintia superioris cam de latrone dea ponente ficuariatur. Ponamm,lut mitrapud patre doα
minam ne ipsium deposuisse rem quam filio uel seruo nos dicamus Amulo abstulerat. Quid iurus Omnes regul e raris Or aequitatis diffint,latroni non esse reddendam rem: quonia nullum est depositis,cura mea res mihi traditur, etiamsi utaris yrmula seu uerbis quorumlibet contra. o m. I ulian M.f. deposit. Q ni rem suam inquit deponi apud se patitur,uel utendam rogalineo depositi, nee commodati actione tenetur sicuti, qui rem sum coduxit, aut
precario rogatmee ex precario tenetur, nec ex locato. I.
Nec mouere nos debet l. certe si inurim.s.f. Et i. seq.
128쪽
n T A E in v ITA TE ras de precari.Vbi debitor idems dominus precario rogat possionem rei suae a creditore: quia posscsio, quae rogatur eorporalis,est Hiena ex apud creditorem, ut ibi declarans Vlpianus: Mihi uidetur uerm inquit precarium consistere in pignore: quini posesionis rogetur,non proprietatis. Et est haec sententia etiam utilifima. Quotidie enim preeario rogatur creditores ab his, qui pignori deis derunt: r debet consistere precarium. Quid igitur est, cum res mea apud me deponitur, aut quo nomne debet appellari s Restondeo. Rectitutio est Cr diceturi. quoniam nihil cotrahitur,sed res ad dominum
Potestas autem multa significat, ut in L Potestitis. s
de uerbo glisca.Ηle autem ponitur pro causa mili, et esctu contractus.
Et si rem meam fur,qui me ignorante subriptiit, apud me etiam nunc delictum eius ignoratcm, deae posuerit recte dicetur non contrahi depositu quia
non est ex bona fide,rem suam dominum praedonirestituere compelli. Sed δύ si etiamnum ab ignorante domino tradita si quasi ex causa depositi,tamen indebiti dati condictio competit. Tertia circi tintia uariatur de Iatrone ad urem: qitoniam sequentius euenire potest, quod fur deponat apud dominu, scilicet, ignoras saepeninero cuius sit res, quam subripit:quis latro vi aperta rem austrens uideat persorinam holiati, Cr uix posit ignorare. Hoe itaque ea usurmulto minus habet actionem depositi, quam praecedente iatro. lmo,si possessionem corporalem ignorans renitueririt Ari, aut illius procuratori: habet codictioite indebiti. Possent nullo plures circumjtintiae circa hunc casi i α ulla
129쪽
alla ex alia uariari ac proponi: sed Triphoninus relino
quit eas aequitati,cura inciderint: contentus ostendilbe diis
iuenter, quomodo aeqgicis ex iure ex ficto fit aestis
Tuli autem modo proponenda est tγronibus iuris. Primum fieries ficti cuiuslibet stequentioris.Deinde in eo Oaj tendendaeni est Mnim iu3. Demum aequitus ex circumrastitit s. Hunc enim tractandi iuris ordine ostendit inhaquaeda, quae Cr ipsa raro obstruatur: cssim interpretes leagrum tractant ratione dubitandi,Cr ratione decidendi. Incoctique item, cum prima m referunt obiectiones quasdam: deinde quum uera putant iuris siententiam.Sed summo vix
digito ijti hactenus ostenderunt legulei superioris seculi,
propemodum ex more caeremoniali eundem semper repotentes cantilenam sine ulla cognitione aequitatu, hoc est, sine collatione iuris, circium; titillarum negocibEx hac stas praeclara Triphonini distulatione,depis Elam habemus buta pennis aequitatem: qua an ad uminis intelligamus, periculum feturi, repetamus omnes illius causas quodam epilogo.Qu nam est esticiens causa aequitatis i Restondeo: Deus,qui naturam humani generis sie condidit, ut omnia quidem defuturis negociis certo praescribere non possetvllo modo: tamen notitiam quandam nobis insculpsit, ut posimus certas aliquas honestitis formulas praescribere generaliter,ad quas omnes Actorwm species quandocunoque incidetes,exigantur arte quadam boni Cr aequi, hoc est, perpensis ais collam certa ratione circinstitiths,ut dictum est. causa materialis quae est Respondeo: Materia ex quast aequitua est ius naturae,im ciuile, boni Inores. Nam ex
130쪽
ET AE a V ITATE. rata sit pulcbra quaedam de Reipublicae saludiris mixtura, per iudiciu animi incorruptum. Materia uero, circa qua exercenda est aequitus,sunt infinita hominum negocia, scilicet cum incidunt. Tunc enim pro re nata itu recte applieabitur ecudum circumstinitas,quae ad causam pertinet. Hine ultimum quod toties dicitur, duplicem 4, qu stionem,alteram iuris, alteram facti. E i, quemadmodum de duplici significatione uerborum Cr rerum dicere solemus: ita iuris quoq cognitio digniorOcti aute prior est. I. Utrum negocium. f. de donatio. inLuir. CT uxor.alijssioris pasta in toto iure. Na aeqllitas nihil aliud est,quam ivi exfcto secundum qgalitatem eiis recte collectiam. Et
tali modo accipe n acto las esse positum, cui upra probauimus.
Formalis causa qstae est Restondeo:Vt eonstrantur diligenter acta, iam incidentia cum circa tintijs suis pertinentibus inquam ad formulas iurisino alite quum aera discia probari fiolent adhibita principalioribus eoru partibus norma. Non potest autem elegantius tradi forma caexempIta fuis,quam apud Triphoninum in I. Bonas si supra vidimus. Et hine mansiste apparet longa di 'trentia inter usCr aequitatem. I instituit,ordina concipit formas de moriribus, quos putat in ultu frequentes fore. caeterum non applicat huiusMOdistituta circumstantiis suis: quoniam res nondum nutus diuinare non potest legislator. Aequitas uero distensat illa omnia, Cr docet nos, quomodo inci dentes controuersius sine ulla usione celeriter dirimi oa
causa finalis uel ellectus qui est Restondeo:Vt serueritur aequalitas humanarum rerum, quae maxime inter se