장음표시 사용
91쪽
argumentum suum praeposuit, suam latentionem declarans ,& auctoritatum intelligentiam optime hoc modo quod sibi erat propositum concludens. Post, ccum praedictum nonnullis annis quidam apud Graecos Gregorius nomin , . cognomine Palamas, de quo magna existimatio apud Graecos ruiti veritati CathoIicae circa hunc articulum contrarius, & hostis apertus, paucis volens omnem Vecci prae dicti laborem enervare, argumentis , prologisq; eius co tradixit i volens probare auctoritates pro sitas, non eam, quam illa dicebat, sed i ge aliam intentionem habe re. Quae si vera fuissent, totus labor patitarchae praedicti euanuisset. In aiae tamen opinione multis annis homines Permanserunt. Cum autem hoc utriusque opus ad manus
mei Bessarionis S. R. E. Cardinalis Episcopi Tusce Iani, tunc Archiepiscopi Nicaeni peruenisset, non passus sum,
nec aequo animo tuli, ut & communem Doctores calumniam pateremur, & pro conuicto, atque profligato uiaso ab aliquibus hic sapientissimus vir Veccus Patriarcha Putaretur Quare contra Palamam Sc eius sucosas, & a Parentes contradictiones me opposui, probans pro pos auctolitates productas illam intentionem habere, quan a Veccus sapientissime dicis; non quam Pa Iamas calumni lexponit. Quo praesupposito omnes auctoritates optime Dinciunt ad propositam rem, Sc veritas per omnia Iuce clarius apparee intuentibus. Propon datur igitur primum a tumenta, siue prologi ricci, deinde Palamae ad ea comtradictiones, demum nostrae desensiones, quibus Veccum defendentes Palamat cavillationes aperimus, ec eas pro posse enervamus. Si recte, &sum cienter aliorum sit iudicium
VAriae diuersorum Doctorum auctoritates tollectae, quibus probatur Spiritus sanctus etiam ex Filio esse Aliae quoque post eas hoc in volumine in seiuntur ad demo strandum. Spiritum sanctum esse per Filium ex Patre
Cumque illae ex Filio, hae per Filium eundem Spiritu , esse
92쪽
esse demonstrent . ad aequivalentiam harum Pr positionum3 probandam , per, scilicet, & , G ; a liae deinceps inseruntur Doctorum auctoritates , quibus harum praepositionum aequivalentia demonstratur.
CVm in Theologia inuicem aequiuaIeant ex praepositiones , per , &, ex , neque diuitionem ullam, neque disi rentiam sanctae Trinitatis significant, sed unionem, δc immutabilitatem secundum naturam videlicet Sc voluntatem eius Hinc enim sane ostenditur unius , eiusdemque naturae P
tentiae, operationis, Sc voluntatis Pater, & Filius,& Spl-xitus Sanctus esse. Qui vero hic Sanctorum dicta sumpsit', atque inscripsit, diuinarum personarum differentiam male, impieque per eiuscemodi praepositionum aequi ualentiam conatur ostendere, di quod a duabus personis, & ab oraque earum una trium diuinarum personarum Spiritus videlicet Sanctus disserenter essentiam habeae . Dilucidum igitur est Sanctorum sententias bene, ac pie se habere ; sed ab eo, qui illas sic aggregauit, atque conscripsit male , atque impie accipi. Quod autem eiusmodi, per, praepositio unionem, dc omnino immutabilitatem significet, quaΩ-do scilicet isti, eae, aequiuaIet, Divinus Maximus quλm apertissime ostendit, cum ad Marinum scribit de quibusdam dicentibus ex Filio Spiritum esse. Me etenim, quod non facerene FiIium causam, unam enim nouerant Filij, bc Spiritus Sancti causam, Patrem videlicet esse, sed ut peripsum prodire ostenderent,& per hanc praepositionem coniunctionem substantiae, dc immutabilitatem probarent. Ex ijs igitur patet Veccum istum infideliter, atque impie eiusmodi dicta accipere . Non enim coniunctionem, ce immutabilitatem , sed personarum disserentiam ex ijs adducere conatur, neque magnum Basilium audit, qui quadam is parte ad Amphilochium , quod Pater , inquit, per Filium creet, neque impersectam Patris creationem significat, Neque superuacuam , enervemque Filij operationem
93쪽
Estendit , sed unionem significat voluntatis i itaq; vox ista per Filio mimae principalisque cauta consessionem habeti non fuismitur ad efficientem causam inueniendam. Quod igitur asserit per Filium, &ex Filio Spiritum secundum temporalem missionem prodire, eandem Patris, dc Filii voluntatem per optime probati bona enim Patris, & Filij voluntate eodem quoque cooperante Spiritu dignis hominibus Spiritus Sanctus donatur. atque largitur. Hi vero, qui Latinos sequuntur temulentia quadam per Filium, &ex Filio Spiritum
Sanctum putantes essentiam habere, opuS eum esse beneplacuti, & voluntatis, atque ex necessitate creaturam, sed non duuinae natura fructum impie asserunt. sacer enim Damasce-Dus inquit, opus diuitiae voluntatis creatura est, sed non diuini tatis, absit. Et rursus non voluntatis, sed diuinae naturae tam generatio , quam processio est, quae ante lacuno,
S Trenuus isse vir ad eas quidem auctoritates , quae ex pia Ito esse, &per Filium ex Patre procedere Spiritum San- ctum amrmant, quodque ex ijs colligitur, minime colatra ipse potest. Quo enim pacto ad tantam tam dilucidam v
xitatem p aequiu.ilentiae vero harum praepositionum per, Mex, neque bene, neque ulla cum ratione inhaeret, dc contuis melijs, ac maIedictis aduersalium prosequitur, putat se op rae pretium sacere cum peruerse, atque impie Sanctorum mentem exposuisse, eorumque dicta aggregasse virum hune sapientem calumniatur, ipse vero de his rationem rodder nequeat, putatque hanc praepositionem per , 3c si unionem. immutabilitatem, identitatemque voluntatis in Sancta Trinia
eate significet, cum in Theologia illi praepositioni ex aequia Malere dignoscatur, non posse quempiam secundum hoc si .gniscatum eam aecipere etiam de Spiritus Sancti processione ex Patre per Filium, vel non ista ratione etiam nos id imrelligeret sed distilustionem, ac diuisionem magis inducere a
oppositionemque , & discordiam . Quod ex praedinis ipse, latelligere videtur; imo vero quam ape rtissime asserit, pex hoc
94쪽
hoe omnes hos velle ex duabus personis Patre, Filioque Spia ritum Sanctum essentiam disserenter habere nescio undia vel a quo hoc verbum disserenrex dici audiens. Ita nos pu- eae TheoIogiae expertest lartata autem &ipse hoc sentio. ex Patre per Filium asserens mundum creatum fuisse nec
enim ullam cerno necessitatem eur de Creatura quidem sper, aequi ualers , ex identitatem significet personarum reamen ostendera discretionem choc enim neque ipse negabit9 de Spiritu vero diuersitatem, & omnino discretionem . Neque eum pudet contra se Magni Baslij testimonium asserarer vocem eam per Fi m professionem principalis causae habere. At nos ex duabus quidem personis Patre, ac Filio Spiritum Sanctum existentiam dicimus habere , & toto corde confitemur. Nihil enim operatur, nisi inquantum hoc aliquid, & individuum sit. Inquantum autem eiusmodi Pater, & Elius duo sunt, at differenter ex ijs procedere, hoc nequaquam eoncedemus. Siquidem ut Patris, ita & Filii Operationem naturalem, Sanctos audimus dicentes Spiritum Sanctum esse . Vnam autem operationem Patris , & Filii esse praecipue credimus, nisi & is cum ex Patre, M Filio, &Spiritu, vel ex Patre per Filium in Spiritu dicit mundum subsissere; non ex tribus solis personis asserat essici hoc enim utique fateretur, sed etiam disserenter ex tribus . quod si miretur quo pacto hac praepositione per voluntatis unitatem , & identitatem repraesentante, nos per eam Filium esse causam existentiae Spiritus Sancti velle demonstrare . primum semetipsum miretur, quomodo per Filium fieri dicens mundum, deinde eum causam putet productionis mundi, per hac. c praepositionem ostendi; vel dicat non esse causam entium Filium, dc malo malum curret. Assere quoque diuini Maximi testimonium, quod minime ad propositum facit. Et nos enim fatemur hanc praepositionem, per , dc unieatem, Sc immutabilitatem substantiae Patris, ac Filij significare: nouimus etenim per hane dictionem, per, ordinem quendam Sc respectum eius, de quo haec dicitur ad illum rde quo hac dictione, ex , utimur, maxime demonstrari: ean dem tamen ipsam identitatem, immutabilitatemque caussem
esse, & quod Filius idem possit quod Pater, quodque pex
Vm procedat Spiritus Sanctua . Secundum enim diuinun a
95쪽
Cyi illum ex utroque ex Patre per Filium i secundum vero eundem Maximum ex Patre, & pilio, siue ex Patre per Fiatium procedit, id est existentiam habeti siquidem proc dere iste quosve asserat s gnificare existentiam habere prae sertim secundum illos, qui hoc nomen dumtaxat existentiae Spiritus tribuunt. Quod autem dicat Sanctus Doctor , Filium non facit causam Spiritus Sancti, sed Patrem , minima miraberis; si Graecam liguam considerabis, & de quo ipsa
proprie hoc nomine causa uti consueuit. Notissimum aeamque est primam , & principalem causam , & sentem s& radicem uniuscuiusque hanc proprie causam vocari, qualem solum Patrem esse quia non concederet, quod dia Iucidum hinc est: siquidem creaturae x Spiritum Sanctum causam esse nemo; qui Christiano nomine censeatur, negaret. At Theologus Grepotius i Deus, inquit, in tribus Corsistit maximisi causa & opifice, & perficiae te Patre sciatieet & Filio, Sc Spiritu Sancto. Cum autem audias Patrem Frincipalem causam, ne putes nos iam etiam nolentes disse venter dicere, Filium producere Spiritum, cum non sit causa Principalis. Idem enim nihilominus etiam de creatura sequitur, atque omnibus simpIiciter, quae Filius habet, quocumque Jc Pater habet , nec enim creaturae principalis causa Filius est, siquidem tanquam causaliter & ut Filius omnia habet, quaecumque & Pater habet paternaliter, & non cau. saliter: tamen & ipse causa est . & una cum Patre entium causa. Ac eorum identitatem, de voluntatis unitatem, neQminus personarum distinctionem, per, praepositio repraesemrae, Quae autem, inquie, quod opus diuinae voluntatis, re idcirco creaturam dicimus Di irem propter hanc dicti
nem, per, quae identitatem voluntatis repraesentat. Haud
stio si alicui alteri praeter seipsum videri possint. Si enim
pycpterea quod, per , voluntatis identitatem ostendit , secundum istum Spiritus creatura esse colligitur: cur non potius diuina erit natura, & putabitur a nobis, cum eadem spre, etiam substantiae identitatem repraesentet ρ Quippe cum I eati Maximi senrentia, quam ipse pro se attulit, Po rius doceat identitatem substantiae, ut enim inquit, coniunctionem substantiae ostendat i quamquam & si solum idem Litatem voluntatis, pre, ostendereti nihil etiam sic ab. uidi
96쪽
sequeretur, cum eadem res, & essentia, & voluntas de Deo dicatur. Hanc enim potentiam simpliciorem, sublimiorem. que omnibus esse, nemo est, qui ignoret. Vnamquamque vero potentiam eanto ad plura se habere quanto sun lictor , , sublimior sit, omnibus palam est. Quare Dei quoque voIun ratem ad Filium , & Spiritum sanctum, ut naturam, seu es sentiam se habere, sed is voluntatem ad creaturam. Notissimum enim est, quod omnis & voluntas etiam diuina ad finem ut natura se habet determinate ipsum appeters, quemadmo dum & natura ad Gum determinate se habeti finis autem v Iuntatis Dei, de patris, Filius de Spiritus Sanctus esti ad quos necesse est eum se habere vi naturam. Ad ea vero , quae sunt ad finem ; & praesertim ad ea, sine quibus potest finem attin gere, ut sunt creaturae, nihil enim hae nec ad esse Dei confe-xunt , nec ad melius esset ad haec , inquam, non determinatea de idcirco ut voluntas se habet, patet ent m ea & nolle. & vel-Ie. Unde dc Damasceni sententia soluatur, & nos ab omni reprehensione soluti sumus, cum verba illa quae contra CO esse videbantur, nihil asserant necessat ij. Itaque uis cum alia quid dixisse videbatur, contra se omnino concludit.
CVm sint quidam, qui scripturarum sententijs ad uinan
tur, qu*e propterea per Filium Spiritum Sanctum ex Parre esse indicant, collectae sunt & hae sententiae, quae immediate Filium ex Patre esse ostendunt, ad sententias illas con firmandas , quae per Filium Spiritum Sanctum esse demo strant. Nam iis per Filium spiritus Sanctus esset, curno di ipse immediate ex Patre esse diceretur.
E Si qum'st Spiritus Sanctus immediate ex Patre dictus
eta quo tua iIla sententia, omnisque intei imitur conat Gregorius, qui sua incellentia Theolaeua est nuncupλtua
97쪽
seeundum esse in suis carminibus , inquit, Spiritum Sanctum a Patre quemadmodum & Filium . Nyssenus vero una cum spluribus a Iijs ad unam Patris personam eodem modo utrumque se habere inquit, piaeter subsistentiae modum . Quid a lis rem illi qui dicunt spiritum Sanctum ex Patre procedere , atque in Filio permanere, & ex Patre in Filium penetraro,ac ex Patre esse, Verboque concomitari. Item qui commi Dionem charitatem Patiis , & Fili j esse Spiritum Sanctum a ss runt, praeterea qui Unamquamque perionam ad alteram se habere non minus quam ad se ipsam . Quid denique ille, qui Cantat, Manus tuae secerunt me, & plasmauerunt me λ nonne igitur hi omnes immediate Spiritum Sanctum ex patre esse
NEc vero omnino nos negamus Spiritum sanctum immediate ex Patre, quamquam non id expresse dictum a Doctoribus attulisti. Si igitur etiam ipse nobiscum eum mediate esse fateris, pro nobis sermo est sin autem id caues, sequentia reformidans, Doctorum tibi reprelieisio praesto, qui & Filium ex Patre immediate sisse docent, atquGinter eos nihil esse med ij, ac Spiritum esse per Filium, me diamque personam piiij inter Patrem, de spiritum Sanctum . Fit autem tibi hinc deceptio, cum distinguere id non possis , quo pacto ex Patre immediate Spiritus sit, quo pacto etiam mediate. Nam si vel duabus, & disserentibus processionibus eae Patre, F lioque Spiritum ni ctum esse lateremur a vetκ Patre quidem i mpersecte , perfecte vero procederet ex Fi- Iio i vel si ex Filio tantum prodire poneremus, tum solum mediate ex Patre procederet. Nunc vero si quis ad Unicam Productionem, processionisque identitatem ex utroque prospiciat, itemque quod Pater G caula, &fons Diuinitatis sit, ita ut si is non ellit, etiam ipse Filius neque esset; nequo alicuius causa esset, immediate ex Patre reperiet Spiritum 1 3δe ad haec ducunt quae ipse inducis dicta. At si ordinem qui que specuIetur, qui re in Trinitate est, nec solum nostria intentione constat, Filium medium cernet , & tertium a P
98쪽
ere Spiritum, ac per Filium ex Patre procedentem, habenatemque ante se praeintellectum Filium, sicut Filius habet Patrem prae se intellectum . Quod ipse minime cogitans concI dis non necessulo.
Congestae sunt& hae scriptu rarum sententiae, quae conseis runt ad mentem Doctorum probantium non immediare, sed per Filium ex Patre Spiritum esse. Nam si immediate Spiritus foret ex Patre, non diceretur esse Filius imago P tris , & Spiritus imago Filij, Filius operatio Patris, & Spiriotus operatio Filij, Filius persona Patris, Spiritus persona
AMentissime, qui impie hic describis , quae a Sanctis recte, ac pie dicuntur. quomodo non conspicis, quod Sanctae Trinitati communia, & naturalia nullam habent disserentiam i squidem unus Deus est, una imago, una voluntas , uua denique Patris, & Fiiij, & Spiritus Sancti operatior igitur una cum alijs etiam cum persona altera alterius harum dicitur, naturalis est, & non personalis, atque ostensiva immutabilis similitudinis, sed non modum subsistentis demonstrat, absit. Tu vero non sic pei sonam alteram alterius dicens a sed hypostatice haec intelligens , non potes esse deinceps praedicator Trinitatis. Nam si Filius est persona ratiis, ut ex eo, & Spiritus Filij, non erit deinceps Pater per sona altera praeter Filium , neque Filius praeter Spiritum Samctum. Vi aes ne quo pacto Sanctorum quidem dicta pie, ae r
iste se habent, abs te vero impie, A peruerse iuscipiuntur.
99쪽
1NsCRIPTION EI VECN. Nicaeni Desensio.
SIccine tu Beatum etiam PauIum, qui pilium inuisibilia
Dei imaginem affirmat, & eius personae splendorem ν otiaeque splendorem audis; ac si diceret eum eiusdem personae cum Patre esse, naturaeque solum ostenderetilentita in rem, inon distinctionem quoque personarum. At nos, qui fide, ac ratione ducimur, & identitatem natulae per haeet nomina intelligimus imaginem , scilicet personam, & operationem di ita ut possumus etiam dicere unam esse Sanctae Tri-Mitatis & imaginem, & Diuinitatem pio exemplari, imagi-Cem recipientcs eodem modo , δέ personam Patris dicentes , Patris substantiam demonstramus, cum in Deo sub stantia idem sit cum pei sona eius, nec eo minus N personaturn ostendimus distinctionem. Nam & tres personas Sancta in Trinitate fatemur, non Identitatem per hoc, sed distinctionem demonstrantest imagoque certe non ad se ipsam, sed ad
illam resertur, cuius & imago est, & ideirco hypostasim si
Enificat, cum relatiuum nomen sit i & personam constituat. Tu vero quo pacto id intelligas, nescio; cum naturaliter dici non hypostatice assi est quando alter persona alterius dicitur, atque inconueniens quoddam contra nos afferre
Putas, quod liquido contra te est. Nam nobis dicentibus Filium personam esse Patiis, ex eo prodeuntem, Filij rursus. Spiritum Sanctum, ut ex eo procedentem, sequi putas ex hoe Non dicere Patrem aliam personam esse, & Filium aliam, de Spiritam Sanctum. Ego autem si bene tuam intelligo rati nem , ex tua quidem hac positione id absurdissimum sequi
assererem; e no stra vero omnino Contrarium. Si e nim alteram personam .dterius dici identitatem dumtaxat, ac immutabilem simili: udinem ostendit, ut ipse ponis r est autem persona Patris FiIius, ut idem ei secundum substantiam , itemque Filij spiritus, ut eiusdem solum cum eo substantiae, profecto non esset alia persona Patris, quam Filij, & Spiritus Sancti, nec illorum ab inuicem. Neque enim alterius substantiae sunt, sed clim personam Patris, vel personam Filii audiemus, itemque Spiritus Sancti identitatem substiar tiae ii
100쪽
telligemus; ita Pe secundum te Trinitas perimatiar ad unicum circumscripta Deum . Sin autem, ve nos latemur, aia
teram pei nam alterius dici, ex iIlo es significat, euius& esse dicitur, simuIque eiusdem esse substantiae: quoniam quicquid ex aliquo est, aliud dilucide est , saltem substantia, M persona. quam illud, ex quo dicitur esse, quomodo non erit Pater alia persona , & Filius ,& ςpiritus sanctus a itaqueis
nos quidem naec asserentes Trinitatem, qu*m maxime se uammt tu vero caue ne contrarium facias, iniusteq; nos redarguas, quibus ipse dignus es, impropella in nos inseremis Quod autem cum aliquid persona, vel potentia, vel operati dicitur cuiuspiam , ad hoc aliam hypostasim siue personam cenificet retiam ex eo esse significat, cuius & esse dicitur . Audi quid omnes dicanti mistum scilicet Dei potentiam is de Dei sapientiam ; itemq; viuertem, & subsistentem opera
tionem , & potentiam Patris Filium. Et rursus Spiritum sanctum non alienum a Filio, sed in eo, & ex eo, atque Urna, turalem operationem. Patet enim quod cum Filius subsi- .stem potentia Patris sit, ab eo etiam dissere inquantum hyώsost isis est, & secundum hoc etiam ex eo est, & Spiritum sanctum naturalem Filij operationem, neque hanc non sub si stentem , & ex eo esse, & hac ratione ab eo distingui. Quare non tantum naturae identitatem haec nomina ostendunt In quo ipse te laudas, sed etiam distinctionem personarum . Hac igitur ratione deuicta, omnia etiam , quae sequuntur
simul conflicta, dissipataq; sunt .
CVm quidam nolint profiteri Filium in Trinitate medinmine, quod tamen manifeste a sanctis Patribus instit tum in Theologia est, non omnino velint in Trinitate nomen ordinis asserere ; & hae Doctorum auctoritates collectae sunt, tum ad ostendendum Spiritum sanctum per Filium comnexum esse Patri a tum ad liquido demonstrandum ordine esse in Trinitate. φ