장음표시 사용
171쪽
64. Ut studia ad inuni vitae humanae attemperet, non temporis sallendi gratia, Si cum neglectu aliorum ossiciorum iis se immergat. 63. Ut rationem magis quam autoritatem sequatur, dc pertinaciam
erroneam defendendi supprimat. e 66. Atque in his fere consentiunt Eruditi: Jam de quaestionibus conIro- Mersis videndum. Initio quidem de potesate hominis in propriam vitam. f 67. Ubi id quidem nemo sanus negaverit, non licite saltem, sed ScIonge honestius eum facere, qui probabium occasionem brevioris vitae, ut aliis inserviat, elegerit, quam qui in gloriam Sc domi desidem quaesierit,
ut ad extremas aetatis metas pervenire possit. g
68. Neque illud dubium, poste quem jure ab imperante adigi, ut improbabile mortis periculum se pro utilitate aliorum conjiciat. h 69. Quin Si citra hujusmodi imperium aliquis caeteris paribus pro aliorum utilitate ejusmodi periculum subire poterit. i 7o. At de autochiria gravior inspectio. 9 Pro lubitu sibi vitam abrumpere in Deum Sc societatem humanam esIe injurium, ex supra dictis
i. Idem sentiendum, si quis taedio molestiarum 8c indignatione malorum communium, vel mem dolorum, quibus sortiter toleratis exemplo suo Prodesse poterat, mortem sibi inferat. 72. Nec excusabitur, qui alieno ministerio hic utitur. . 73. Multo minus probandae leges rivius, vel jubentes, vel permittentes civibus nihil delinquentibus ultro vitam Projicere. .i
. At, si quis videat se victurum deinceps in probrum DEI, aut ce titudine moraliter infallibili cognoscat mortem sibi paulo post ab hoste,
aut saevo principe cum cruciata into rabiti adferendam, aut ob praetens delicta, et fi sit innoxius, a principe jubeatur mortem sibi accelerare, aut ea acceleratione ignominiam carnisicis evitare ipsi concedatur; dissicilli mum erit, ex solo rationis lumine hunc convincere, ut his casibus a proprici e) Omissur fuit .r4. Pusend. de cura corporis, cujus summa haec es: Cura, ut sit mens Dua in corpore sano, s ut illud ad Ialorem potitu r patientiam induretur, quam delicias er molli otio frangatur. Dictum de magna utilitare indurationis quoad hominem 'gum induratum, is temperantia eommendata. f Droneas opseniones quasi homo possis pro lubitu vitam abicere, recenset Pusend. β. IT. initio p. 26 .sg Notum emblema cum inscriptione: sitis in erviendo consevimor. Habita quidem fuit Lipsiae disputatis contra hane doctrinam Dia. Pusei , β. tr. Sed autor Dei lucu-
172쪽
pricidio abstinere debeat, cum moraliter hie certum sit, ejusmodi homines servatione vitae nec sibi nec aliis utilitatem afferre posse. t. 73. Eo tamen referre nolim, qui ob evitandam quamcunque ignominiam nullo vero fundamento subnixam, mortem sibi consciverunt, unde dissimilia sunt exempla Socratis & Catonis, quam vis hos Cicero comparet.) m 76. Neque pueros aut foeminas, qui morte voluntaria pudicitiae declinarunt violationem. n) Etsi hi magis excusationem mereantur.
.R 77. Qu0d si quis opinatus fuerit, plus boni o) semper esse in vita,
quam mali, etiam in exquisitissimis doloritas, is forte experientia acutorum quorundam dolorum, p sed patientiam communem hominis non EXcedentium, ad prie conceptam hanc opinionem fuit sedultus, vel historiae q) Jobi, viri alias patientissimi r oblitus.
78. . At dices, scriptura docet, omnes autocti res absque discrimine posito, poenae e Xternae esse obnoxios. Bene, inquam, si Scriptura hoc docet. Q si autochiria ista pugnat cum beatitudine aeterna. At nos de duetamine rationis & felicitate hominis temporali sumus soli citi. t 79. Igitur reliquam litem Theo gis expediendam relinquimus, quibus non magis contradicimus ac Phy sicus, inculcans quod virgo non pariat. t 8o. Sequitur, u) ut via eamus de conservatione sui, coniuncta cum propespatione violentiae ab altero illatae, quae defensio appellatur. Haec Vero quatenus instituatur sis Iaesione ejus, qui malum nobis machinatur, quinlicita sit, nullum habet dubium. 8i. At quatenus cum Ddentis pernicie coniuncta est, videtur equidem ea tranquillitati & utilitati societatis humanae esse adversa. 8r. Sed videtur; nam tantum abest, ut adversa sit, ut potius ratio
fictitet, proscriptionem defensionis ejusmodi violentae haud quicquam paci sed exitio generis humani conducere. x N 3 83. Nec
m) Talis enim lenominia est malam, quo tolerato, quod non di iis os, po 'sim prodesse civitati. iocum Ciceronis habet Pusend. p. 266. ii) Vera enim pudici 1ia non potes auferri. O ignominia, quae violenter supratos manet, fundamcnto dc si uitur. O Sic opinatur Alberti c. a. p. 74. init. pὶ v. g. Podagrae, calculi. bl ut a nimiis doloribus superatus μ' optabat mortem. r Hoc notandum, alias
emplum huc non quadraret. sin Loquor conditio re, adeoque hic neque aliquida mo, neque nego. Magis tamen inclino in negativam, quia nondum vidi textum scriptura, ita universaliter loquenIem. st) Abud ergo es: Omnis autochir Peccat. Ita ' ex lumine naturae demonstrari potes, quia omnis autochir pecccr. Wὶ tam
173쪽
gi. Nec obstat religio Christiana. Nam quamvis aggressor in periculo damnationis versetur, si interficiatur, unde nonnulli putarunt, lauda bilius eum facturum, qui tum occidi, quam occidere mavult; aut contra regulas iustitiae peccaturum invasum, si minus suum malum cum aggresinsoris majori malo depellere intendat, plurimae tamen sunt rationes, quibus ad hanc objectionem responderi poterit. y 8 . Illa vero distinctio, utrum is, qui invaditur, sit persona societati utilior quam invasor, annou, ita ut priori casu defensio violenta sit licita, posteriori illicita, si eam ita generaliter spectes, ad praesens negotium plane est inepta. et 8s. Alia quaestio est, annon defensio violenta quam hactenus licit messe ostendimus, etiam homini sit praecepta' Alii eam simpliciter assirmant,
praetendentes, eum, qui illam omittat, αι committere. a
D. Alii praefatam distinctionem huc applicant, defensionem non ex licitis saltem sed di praeceptam esse, si aliorum multum intersit, ut qui invaditur, fit superstes. b s . At si sibi duntaxat vivat, ad licita tantum c) pertinere cruentam hanc defensionem, praeprimis, ubi invaseris vita multis sit utilis, id N. probabiliter praevideatur, eum, si interficiatur, damnationis aeternae fora reum. e s8. Nobis, ut una fidelia duos f) dealbemus parietes, id cumprimis
yὶ i. Puta sud periculum dependet ab invadentis arbitrio, a. qui ι omissio mea non es medium ipsum salvandi, 3. quia Iarissime evenit, ut in vasis non ita fit parmius, ut certusime vitam aeternam sibi polricere possis. Puseud β. I4. Alberi. c. 3. β. 13. p 8a. et quia non licet in se in tanta pericula ita scrupulose deliberare, uter sis utilior. Porro sequeretur caelibem non posse interficere uxoratum muliorum liberorum patrem, quod es absurdum. Denique singuli hominer. quamvis diversis modis, possunt Ioci rati prodesse, de quarum utilitatum praerogativa vix diuturna deliberatione quid
certi definiri possit. Pufenae d. f. 14. p. 299. a quod facit Alberri d. l. p. 8r. 8αFed nondum demonstravit, semper esse autochiriam. Et, A semper esset aurochiria,
non resisteram me interficere volenti, esset etiam autochiria, si reus capitis se non do. fenderet adversus carnificem. Ouin necdum probatum, quia omnis autochiria At no
174쪽
videtur considerandum. Utrum invasor imperium habeat in invasum, an non Priori modo si imperium sit siummum, tantum abest, ut obligari invasum ad defensionem cruentam arbitrer, ut potius obligatum Putem, il
89. Turbaretur enim prosecto tranquillitas omnium rerum publicarum, si subditis permitteretur potestas cum violentia resistendi principibus aut eorum ministris.
9o. Neque excusabit invasum, si dicat, principem potestate sua abusum fuisse, eumque iniuste invasisse, quoniam inter eos, qui sola communione juris naturalis utuntur, quales quoque sunt princeps di subditi, g) si nimirum inter se collidantur, h) Justitia& iniustitia actionum non .sunt remedia apta ad definiendas controversias. i 9 i. Quodsi invasor imperium summo mim habeat, non dicam equi dem, laudabilius invasum esse facturum, si se interfici patiatur. lὶ id tamen effecturum arbitror hoc imperium, ut excusari possit invasus, si se
a Domlno, Patre Sc. patiatur interfici. 9 . Neque ut ἀτόχεια considerari merebitur, m) aut illi, qui alienoministerio in sui internecione utitur, n comparari: Hic enim propricidium appetit dc jubet, ille serio abhorret, idque aversatur Sc saltem non resistit; quae non resistentia, an hic peccatum sit, in quaestione est. 93. Si tamen imperium summum cum minori concurrat, ut si miles a patre hosti inserviente invadatur, non licitam saltem, sed S cum obliga tione conjunctam caeteris paribus co) defensionem violentam opinor. 4, Quod si denique aggressor in aggressum imperio careat, etsi aliis imperet, etsi invasus libi duntaxat vivat sibi vero vivere non debet. Obligatum hunc arbitror, ut se, etiam cum internecione aggressoris defendat, quia aggressor in aggressione evidenter socialitatem rumpit, p) ac spes Me loe non tantum de finientia D. Alberti s Dn. Pufend. in β. 83 86.87. Ied σ Gutraquo quoione, qua pro uitur ν. quorsum pertinent verba finalia hujus β.is quae propauitur . 8s. ig) Patebit hoc ex libro III. ubi ex jure natura deducemus incia primipis s sibitorum. hJ Aliar siubditi, quatenus non di denta Principe, reguntur lege civili. i Non enim incurrunt in sensus. Accedit, quod in i a fructura monarchia Abditi se abdieaverint omni Dincio de actionibuι principum, cum sne hac abdicatione tranquillitas communis non pini seu flere. si vid. Dn. Pufenae d. c. . LIq. ubi locum ex Platonsastfert. m) vide β. 83. n) vidς ν. Ti. Q b. e. non debet quaerere in acie patrem. Si tamen casu a patre invadatur, debσιδε dfendere cum nece patris quidem Ied bosis Rel. COul. Puseudori. d. l. pag. 3cς
in Hinc parci licentia defensionis.
175쪽
spes incertissima est, eum emendatum iri: aggreisus vero obligatur utilitatem aliorum imposterum, quantum in se est, promovere autem sine hac
de sensione violenta nequit. q)sue. Ut autem haec sui dejensis pro justa haberi possit, nonnulla eius
requista considerari merentur, quae sub vulgato titulo moderaminu incuLpatae tutelae comprehenduntur. De quo uti multi multa, commentatores
quidem juris Civilis plerumque confuse, cr) Theologi vero Pontificiae Religionis saepius impie s scripserunt; ita res sine aist inmotae inter
statum aequali talis Si imperii seu naturalem di civilem expediri nequit. ' 6. Ut Terentia autem inter utrumque statum, quod in culpatam tutelam attinet, potissimum in tribus momentis se exerit, i) intuitu injuriae inferendae, αὶ ratione temporis a gno, 3ὶ respectu durationis. 9 . Qui in statu naturali vivunt, illi quamcunque injuriam, etiam minimam violenter di, si aliter eam evadere nequeant, etiam cum internecione adversarii, repellere iuste possunt. 8. Dico isse, unde aliorum distinctiones si inter impunitatem Scimpeccabilitatem, aut inter id, quod de facto fiat inter homines, & quod secundum rigorem naturae fieri debeat, non moror. ς'. Manent enim in hoc statu inconcussa haec axiomata: Les adversis hostem, u quamdiu in statu hostilitatis manet, tu competere in in- itum ; Item, Dedentem S ita vinculum socialitatis abrumpentem, donec in statum pacis mecum redire paratus sit, nultam habet jus ossilia sociatit iis a me ex Iendi. ioo..Quae vero in contrarium a Terri latet aequalitas, y quam ius naturae in resistendo hac parte exigat, nulla ratione firmatur, di conscientia sa) regulis istis opposita pro erronea erit habenda.
q) Hinc obligatio. r in Confundentes videt statum naturalem cum civili. s Permittenter in civitate etiam interficere alterum propter metum D testimonii. C s. paselid. d. c. s. u. 3. &7. t) Sunt hae disinctiones Albertina c. 3. g. 24. p. 86. v Aliud adversui eos. qui proprio bastra non hum: in fiunt se diti hostis qua tale piaeprimis i=fantes, Iemr G. in quos quidem luentia es, non jus. x Notanda e limitatio..Hic enim multiplicat injurias injuriis, etiam vitam adimere Paratus, A resiarcire jus meum velim. Alia ratio est, si velit redire in satum pacis. Vnde invictum non est jur proprie dictum in infinitum. ου quia tantum esse debeat mirum, quod infertur, quanta fuit laesio, quae es sententia Alberti c. . a3.24. quasi laesio σ malum passionis sint res in commercio. AEqualitas enim de his rebus, qua in commercio sint,praedicatur. a Ad cujus tribunal pro more, quotiri rationi ut desitus tur, provocat asserti.
176쪽
ioi. Caeterum uti in simu integritatis nulla Iaeso metuenda fu i stet, ita neque in hac, a neque in reliquis b quaestionibus de defensione sui ex analogia status integri aliquid nostrae sententiae opponi poterit. ior. At in statu civili libertas haec se ipsum defendendi in dubio hactenus videtur restricta, ut tantum liceat vitam aut alias irreparabile bonum ita defendere. sc io 3. Deinde in statu naturali initium moderatae defensionis incipit. cum liquido apparet, alterum circa inferendam mihi injuriam occupari. d) licet conatus suos nondum plene expromserit, adeoque licebit adhuc
ao . At in stiatu eivili ab eo demum tempore incipit, cum aggressor voluntatem injuria me assiciendi prae se ferens det viribus instrumentisque nocendi instructus, jam intra illum locum extiterit, ex quo re ipsa nocere Possit, computatio quoque illo spatio, quo opus est, si ego praevenire quam praeveniri malim. ros. Modicus tamen excessus invasum propter praesumptam Perturbationem animi hic excusabit. se Ia 6. Ergo nisi aggressi culpa praecessierit, non praecise obligabitur ad fugam, si in aperto loco fuerit constitutus, nisi fugere commode possit. Io7. Inter somnia vero Moralistarum referendum est, quod multi
io 8. Denique in civitate defensio durat, donec periculum injuriae futurae fuerit evasum.1 9. At in statu naturali licebit etiam iniuriam illatam vindicare. lio. Ex his differentiis Spotissimum ex prima g) facillime controversiae de defensione honorum visa matrum dijudicari poterunt. Hi .
a Ouod tamev facuae ιν rad. f. 23. asserem, ideo non licero hic in in ittim, quoniam tu flatu integruatis omniI ab suisset in valitas. Duamvis N haec a rtis in reatur inspectionem. Num i e imperium vati Dise tu flatu integro. Deinde es 4 nulla fuisset inaequalitas in contraetibM. tameu nec proprie fuset aqualitas, quia ccutractus non fuissent in satu imgro, quatenus de meo S tuo flunt. Imo nec omnes utractur praesi ponunt .equalitatem, ut graivisi. b) Cons. Alb. d. c. 3. . 17. ubi de Iae ove innocentis. In stiaru integro nihil quod invocentes Irg t. fui et adhibiti m. 1 racto infra . isia. bὶ In reparabilibus eum sunt judicia. I oco autem reparabilia vinia, qu.e Dnt in commercio, ira ut spes sis, vel ea, vci eorum astimationem per imilicia recuperari posse. d v.f. conscribero militem cum intentisne me iura leviai. e) v.g. si obliumn prope fuerit V imum, quia vidcre focile intuerit, in I eriti ubistic ve
177쪽
ni. Nam in statu naturali corum defensio cruenta haud dubie erit Iicita, erga quaestio saltem remanet de statu civili.' ira. Igitur membrorum integritatem de sendere cum internecione aggressoris iuste potero, quia periculum vitae est coniunctum. h iii. Unde qui aiunt, i) periculum mutilationis membri non nimiacere, si vita morali certitudine salva sit, idem videntur statuere, ac si dicerem, elephantem posse volare, si habeat alas. ii 4. De pudicitia dissicilior inspectio est. l Sive enim hanc physice consideres, reparari poterit per aequivalens, sive moraliter, eadem auis ferri non eo terit me invito, quia est bonum animi. iis. Equidem hactenus putavi, licentiam defensionis cruentae hae parte exinde deduci posse: quod virgo periculum subeat, saltem ad momentum delectationem ex alterius congressit illicito percipiendi; adeoque hunc justum de peccato alterius participandi metum pro damno irreparabili habendum esse, cum factum nequeat infectum fieri, Sc peccata aestimationem inter homines non recipiant. D6. Sed re curatius pensitata neque haec ratio videtur lassicere. Praeis terquam enim, quod eadem non in laesione omnis pudicitiae m procedat, illa delectatio momentanea vim patientis, si maxime peccatum est, pro tali tamen ex sola rationis lumine non poterit demonstrari. ii . Quod si tamen ex eo, quod communiter fieri solet, conjecturam de praesumpta voluntate principum sumere velimus, dicerem; in dubio praesumi principem 6c hanc defensionem permittere voluisse. Nam in exemplis, nὶ quas historiae nobis suppeditant, illi, qui imperium habuerunt, de sensiones ejusmodi, si non semper, certe plerumque laudarunt di approbarunt, nonnunquam etiam decorarunt praemio. Ii8. AIapam o vero, aut falsum alterius testimonium in civitate per internecionem ejus, a quo metuimus, avertere juste posse di rationi Smo-- ribus universalibus repugnat; Alapa enim est bonum reparabile, falsum testimonium vero ad invasiones violentas plane non pertinet. xi . Eadem de defensione bonoru ti ex imammς dicenda sunt. p rao. De. h ὶ Pus. β. io. i) quod facis asserti Q 3. . is. lὶ Evendenda Ant ea,
aua habet Pufenae l. a. c. s. LII. ct de o. H. l. l. e. s. . II. T AA. c. 3. L 26. Prior sane ratonem afert, quod quis id femina invita eripere velit, cujus integritate ejus sexus deus maxime aestimaturi N e ciat, ut bosi exsio sanguine nolim suscitare cogatur. Poserior non putat, pro pudicitia luere aggre rem interfici, quia inter vitam is i udicitiam non bis Proportio. Sed vide β. im. et iOa. m Non in attemata pure
178쪽
rio. De defensionibus vero rerum sic tenendum. Ubi erepta subsidio Magistratus recuperari possunt, non licebit ad caedem usque invasoris progredi, nisi in eo casu, ubi qui res nostras ereptum venit, in judicium adduci non potest. Quo intuitu licitum est occidere praedones, ac fures nocturnos. q ui. Id vero ad moderamen inculpatae tutelae neque in statu naturali neque in civili requiritur, ut in for duo malo exitium mihi intentet. Valebit enim idem adversus eum quoque, qui per errorem etiam iustum me aggreditur. Nam ut alia taceam, jam supra posuimus canonem: errorem aequius imputari erranti quam tertio. r)tra. Simul illuci patet, moderamen tutelae cum jure nitatur, dc species sit homicidii casualis, nullam mereri poenam. Unde quae a legibus civilibus casuali homicidio coercitiones quandoque fuerunt impositae, poenae proprie dime non sunt. cs ira. Εκ dictis vero patet, hominem ad avertendum periculum vitae. non tantum instinctu naturae ferri, sed &jus eidem ex dictamine remerationis competere. Solet vero istud vitae periculum, si ei nulla via, exiscepta una, resisti possit, uno vocabulo appellari necessitas. t 114. Unde ex tribus. quas nonnulli faciunt. necessitatis speciebus. . quarum alia sit ad honestatem, ad incolumitatem altera. tertia ad commossi talem, sola media hujus est loci. iis. Quae, etsi communiter a Scholasticis dividatur in summam, quam descripsimus, &gravem, quam duobus vel pluribus remediis, sed plerum que incommodo altero, altero legibus improbato, u evitare posIumus. revera tamen gravis huc non pertinet, sed potius ea est, quam modo adcommoditatem tendere diximus. 326. De nostra vero necessitate communiter regula profertur: Nece Am non habet legem. tr . Dico de nostra; Nam ad necessitatem commoditatis eam falsissimeo 1 exten- q) Pus s. g. n. 8. Dissent. Αο. F. 28. 3O. d. eap. 3. qui nunqvstm putat furem interfici posse, nisi ut vitam 1 erat, quia bona sunt minora vita. r vide l. i. e. 3. 3.7a. I icit. quod illa nullum habeat jus me invadendi, ego vero habeam jus med findendi. Ergo es ille mihi proprio non faciat injuriam, nec ego tamen usi, me defendendo. Cons. Pus. f. s. is in Ob quam rausam ejusmodi coercitiones adhibean. r. tradit Pus. l. is ubi Amul exempla. tὶ ad hunc ν. & seqq. junge Pus. l. a. e. 6. v Da v. g. pauper laborat nccessitate gravi. Aut enim laborandum aut mendican. dum inutrumque incommodam) ain furandum.
179쪽
extendunt saepius Scholastici κὶ in definiendis controversiis specialibus, . quod hic semel monuille lassiciat. Irῖ. De necessitate veto hon satis canon intelligi nequit, quia hunc lex producit, at nostra legem non habere alteritur. ir9. Quamvis autem axioma hoc in omnium ore versetur, ac multi de eo commentati fuerint, de sensu tamen ejus in genere dubia non omnia tollunt distinctiones ab eruditis y Scholasticorum enim & moralistarum pontificiorum ineptias subinde impias et praeterimus jam prolatae, certe illustratione aliqua aliquando indigere videntur. 13o. Igitur quaestio est: An necessitas tu legibus exceptionem tacisam faciat, ut Isislator non praesumatur subjectum avigere voluisse, ut legem observet, si observatio cum periculo ejusmodi vitae conjuncta fiat. Equidem de Iegibus humari fere res controversia caret; regula riter in iis necessitatem exceptionem facere, cum utilitas communis eXUtilitate singulorum constet, & regulariter conservatione singulorum magis consulatur communi utilitati, quam observatione legis Iaumanae. a i; r. Nili tamen legislator aperte contrarium disposuerit, quae limitatio jam statui controversiae inest. i 33. Aut nisi natura negotii, quale v. g. est bellum, conductus ali Oraem dcc. aliud suadeat. i; . De legibis divinis dissicillima est inspectio. Optimum videtur. si a notioribus hic progrediamur ad ignota, & ex exemplis nobis sermemus conceptum de regula. i 33. I. ex divina est: Subbalbum esse colendum. Hic extra dubium est. Sabbathum non violari, si quis aut morbo impeditus gravi domi maneat, aut res ad vietum necessarias praeparet. i 36. Rursus tamen dubium non est, si Princeps idololatra jubeat Sabbathum profanare actionibus eo die prohibitis, potius mortem est sub
337. Denique certum esse arbitror, aliquem, cui a tyranno cultus publicus metu mortis incusso prohibeatur, lege divina haud obligari ad cutitum publice periculo mortis persequendum. Exempla enim martyrum sunt heroica, di specialem instinetum divinum praesupponunt. 1ὸ8.
x) Dum putant, ablationem rei aliena etiam esse licitam in nee tate gravi, 'te ad evitandam mιnduitatem. yὶ Maxime a Pus. f. a. vide infra β.iqa. seq. χὶ ni modo lit. x. a) Aliam rationem dat Piis. I. a. nempe quia Deislato et poreas salutem aut commo itatem hominum promotum iverint, . so praesumi regulari rer, eos ob oculum sit isse teneritatem humanae naturae, σ quam non posse nou homo refugera amoliri illa, quae ad Esia1 destrue em tendunt. Disiligod by Cooste
180쪽
. I; 8. Le X divina erat: non comedendos esse a Laicis ii ita licebit dicere panes propositionis, non comedendam esse carnem suillam. Illud vero fame premente licebat Davidi; b hoc non licebat Judaeis, quibus ab Ethnicis metu gravissimorum tormentorum id erat injuneium. cin 39. Igitur ob rationis paritatem infero, non licuisse Davidi vesci panibus propositionis, si Saul v. g. id jussistet sub poena mortis, licuisse vero
Jcidaeis vesti carne suilla, v. g. in obsidione Hierosolymae. I o. Habes exempla Praeceptorum negativorum, in quibus necessitas modo exceptionem facit, modo non facit, jam cape exemplum, ubi nunquam facit exceptionem. 1 t. Tale est illud: non concumbendum cum matre. d i r. Cur igitur sic diverset Forte distinguendum erit inter leges. divinas positioin & naturries, ita ut positivae regulariter exceptionem necessitatis secum ferant. e) At ita obstant, quae de profanatione Sabbathi, de omissa a Judaeis comestione carnis suillae & modo de concubitu cum matre diximus. ἔ43. Tentabimus, an res ita procedati Legis diυinae sunt vel alf,-mativae, vel tregativ. e. Leges assismativae ex natura sua f ut quis obligetur, praesupponunt Occasionem, materiam & facultatem agendi, quae regulariter deeste intelligitur, ubi quid fieri non potest, nisi ipse peream, quocunque modo necessitas citra culpam tamen meam g adveniat. t 4. Ex legibus positivis rone te, quae de Sanctificatione Sabbathi dixi. Ruod leges naturales attinet, eadem est ratio, sive sint praecepta intendentia obligationem imperfectam, ad osticia nempe humanitatis exhibenda, h sive perfectam, v. g. de promissis servandis. i i s. At in nega tuis variis distinctionibus erit opus. Initio. unde
necessiitas habeat originem e an a Deo, an a malitia aliorum hominum i tum rutrum malitIa hominum princi ea liter intendat mortem inferre. an primario quaerat transgressionem legiss denique an medium ex adendi suppeditetur ab mstincta naturali, an rursus ab Dominum malitia fl
b) Matili. 9. v. a. sc) Vide hsoriam Maccabaeorum. dὶ Hoe iis Dn. Pus agnoscit ira grave esse, ut potius mors sis hibeunda. se me essententia Dn. Ptifend. g. r. f ι ide supra lib. t. c. a. g. it. I eq. g Unde v.g. qui dolo malo vol culpa consumsit mutuo accepta ab aliis, non poterit prateuLre necessitatem proprian . h) Vide infra e. 6. . ire li) Nam N hic non pecco, si v.g. dissero solutionem, in Fumma neeessitate consitutus. Debebat euim alter hoc ea . ex ostscio humanitatis mihi dilationem concedere. Gravior es quaesis, s ipse in fari nurgitate sit constitutur. Κι hic tamen Iutarem possi intem ess pr.eserta m.