장음표시 사용
211쪽
t o LIB. II. CAP. . , DE OFFICIO .
IntePectui opponitur error &dolus, illa es, quando rem ignoro, late enim hic accipitur, ut isnorantiam sub se comprehendat vel aliter se habere puto absque fallacia alterius; dolus est, quando error meus oritur ex salis lacia alterius, vel certe haec errori meo est conjunξta. 38. De essicacia erroris in contractibus intricatam quaestionem sece- runt leges Romanae partim, quod de hac materia, quotidiana quamVis, non sub peculiari titulo fuerit exasse traditatum, sed regulae de eo subia variis capitibus negligenter sparsae fuerint; partim etiam quod Jurisconsulti, ex quibus Panuectae sunt compositae, frequenter a se dissenserint. Unde tot distinctiones κ inter errorem circa personas contrahentes diobjectum contractus, tum inter materiam y rei & ejus formam , Zὶ de qua contractus initus, Item, si res ex duabus materiis constet, utrum hae materiae sint per confusionem quasi unitae, an separatim existant, vel facile separari possint, a denique inter essentiale pasti Sejus accidentia dcc. b 39. Quemadmodum autem jam non est hujus loci explicare Jus Romanum, ita abstrahendo a Legibus civilibus, putem aequitati naturali convenientissimum esse, si in materia promissorum repetamus regulam jam . supra sc inculcatam: Errorem in dubio semper nocere debere errauit. 4o. Cum enim in promissionibus quilibet sensa animi fui alteri declarare debeat, causa vero contrahendi, o edium item, de quo contrahitur, & persona, cum qua contraho, ad naturam pactorum in genere nihil Rciant, nulla subest causa, cur alteri error meus, ad quem ille nec dolo nec culpa concurrit, magis imputari debeat, quam mihi. Accedit, quod, si error meus alteri praejudicaret, facile daretur occasio ad reservationes mentales, quae, ut ab aliis fusius deducium, turbant omnia pacta atque promissiones.
4 i. Limito tamen dictum axioma , usi circumsantia ida, in qua err vi, expresse promsso per modum conditionis fuerit adsecta. Tum enim alter, eum quo pactus sum, justam de me conquerendi occasionem non habet. . r. Distingui equidem ab eruditis in hac materia silet d) inter promissa gratuita dc pacta mutuo. De promi is gratuitu haec formatur regula; Ubi tu promissione aliquiae tanquam conditionem supposuerim, citra cujus in
xi Vide qu.e collegit Huberus in posit. ad inst. tit. de intit. stipui. n. II. seq. αde enat. Vend. n. q. seqq. yὶ v. g. Si mensa lignea vendita fuerit, qua putabatur esse ex metalis. et Si quadrangularis fuerit vendita, qua putabatur ess oblonga. a) Si mos ut aurea surru vendita, quae erat vel inaurata, vel aurea lamina obducta. b quae istuctio adhibetur in matrimonio. e ιι. c. l. β. Ta. d) suod facit M. PisonLIII 6.. . 6. si T.
212쪽
i non fueram, naturaliter promi vis nuda 1 fit vis, quia consenserit non absolute, sed sub conditione, qua non appa-x te, promissio nulla sit. h. 43. Sed si promistar hanc conditionem mente retinuerit, nos quidem putamus, sibi eum imputare debere, cur non expresserit. Unde, etiamsi ego faub nuncio suerim persuasus, mea negotia abs te bene fuisse gesta, oue nomine tibi quid promiserim, me teneri puto, ubi falsum la d
prehendero. Modo tuus dolus non concurrerit ad eliciendum meum promissum. Tunc enim casus plane huc non pertineret. e 44. Sicut ne huc pertinet casus de milite, qui falso accepto nuncio de morte filiorum, in testamento extraneum heredem instituit, quoniam uItimarum voluntatum quoad interpretationem alia est ratio, quam promissionum. f s. In promissis mutuis distinguitur. g utrum ad escendum quis
per errorem fuerit motus, an error circa rem, de qua pael una initum est. versatur. Circa oritu itidem dispiciendum esse, an res adhuc fit integra. hoc est, utrum nihil adesi ex con tractu sit praestitum, an minus, ii v. gr. Jam res promissa fuerit exhibita. Ido casu aequum esse, ut facultas poeni tendi mihi concedatur, praesertim ubi prae me tulero, quae me causa ad paciscendum impellat. Re vero non integra errantem rescissionem negotii non posse urgere, nisi quantum alter ex humanitate velit indulgere. h 46. Nos contra, etsi res fit integra, errantem paenitere non posse arbitramur, v. gr. si Patrifamilias fassus nuncius afferatur, eosque ipsius domi periisse, idque ille prae se ferens, hoc est, venditori narrans. a Itos emat, etiamsi hic emtor ante traditionem equorum S solutionem nuncium falsum deprehendat, contractum servare debebit. Fuit enim narratio ista de caussi impulsiva contractus, Quae, nisi per modum conditionis inseratur pacto, est extra negotium. Nam poterit paterfamilias equos emerelam qui jam alios habet, quam qui non habet.
e Sed potius ad s. s. in Partim, quoniam ex resumento non satim jusaturi nascitur, uti ex Promisso, isque testimenιa requirunt acceptationem. Et fu i
sumenetis etiam respiciendum quandoque es ad lego, is ea potis um, qua in D rem liberorum ea dispojuerunt. suid enim, si mittiti nuncius venisset de morte amici sui optimi. quem volebat heredem insiluere, ae propterea insiluissa amicum alium. An tam putas te flamentum Diserti' Minimum νιν valde dubia eveniet. g Dn. Pusead. III. 6. 7. h Sed tradisio sola actus pho cus es. Cur hujus daret Et cur g. M eondictione indeliri tradisio non isset juri meo ' Scilicet quia solutio non est, nisi ejus, quia debetur. Ergo uiam 1raditio demum ejus, quod debetur, transscra.
213쪽
. Quod vero ultimo intitur,' i) si error in promista mutuo convitigerit circa ipsam rem, de qua convenitur, pactum vitiari non tam ob e rorem, quam quia legibus pacti non fuerit iatisfamam, paululum obscurius dicitur, cum non constet, quomodo istae leges pacti, qui hic afferu tur, ab errore snt distinctae. li48. Neque opus videtur hac observatione ad definienda exempla eius gratia adducta. Verum est, si professus lam, me servum emere coinquendi peritum, ec traditus mihi fuerit etiam citra cuIpam venditoris c quendi imperitus, vanus est contractus; aut si ab altero Davum emi, fleis citra culpam Syrum mihi exhibuit. Sed hic in promtu causa est, quia circumstantia, in qua fuit erratum, promisso per modum conditionis fuit
s. Pergamus ad dolum. Ubi distinguendum erit: an ab eo, quocum contraximus, dolus fuerit adhibitus, an a tertio. Posteriori casu negotium erit firmum, n) tertius vero dolum adhibens nobis tenebitur ad interesse. Priori in arbitrio decepti erit, utrum promissum, sive gratuia tum, sive mutuum, velit pro nullo declarari, utrum salvo manente pru- misso Iaesionis pensationem exigere.
so. Neque distinguimus, is) an dolis e sum dederi contractui. an merit incidens. Nam haec distinctio inventum est iuris Romani, ad ostendendam ex parte differentiam inter contramis bona fidei et stricti iuris, quae et ipsa divisio a Jurisprudentia naturali ignotatur si. Accedit, quod jure Romano laesus, si dolus incideret, non poterat contractum nullum declarare. p si. Voluntati opponitur viventia dc metus. Ut per meram violentiam
quis cogi possit ad promittendum , vix concipi potest in ptomissis ore prolatis. Non enim ut membra exteriora per violentiam possunt trahi inviata ad aliquid perpetrandum, sic & voces possunt extorqueri invito. At
i) Iterum a M. Poenae d. F. 7. in fine. lὶ Per leger pacti videmν ingesi gere conditiones, qua evrasse in pacto adj.cta sunt. Sed poterit tamen etiam error comtingere cirea rei qualitatem, qua in pacto non es expresse. Quid ergo d. his em vi flatuendum y m) Et forte per tiges pacti rater eouditisnes intelletis IM. Pinfendor i. n) v. si Stichum emerim, nou addito, quod eoquum emere velim, re que etiam venditor pro coquo venditaveris. sed rentur me doloso persuasierit, esse e quum. Φ adhibet hane di nctione=n Dn. Pufend. III. 6. 3. Priori easti dicit Le nex ejusmodi pacto non obligari. Posteriori in arbitrio decepti esse vult e tractum
penitui disseiicto, aut lassonis pensationem exigere. p Sed habebat resilution
214쪽
si quis me per vim cogat ad scribendum, aut v. gr. Violenter caput meum inclinet. promissum haut dubie erit nullum ex regulis generalibus de actionum moralium principio. 3, Metus duobus modis considerari potest. Initio quatenus accipitur pro suspicione probabili, fore ut ab altero decipiamur, vel propter declarationem pravae voluntatis in negotio praesenti iactam. De hoc sequentes obserVa regulas. q. Si ejusmodi metus adfuit temporepromissi, imprudenter feci, quod promisi; promissum tamen nec irritum est, nec sub hoc praetextu rescinis
. 33. Quod si eiusmodi metum post promissum ex indiciis lassicientibus, vel novis r vel antea mihi incognitis, s suscipiam, non prius ad
praestandum adigi potero, quam contra eam deceptionem mihi ab altero Idonee cautum sit. 36. Altera species metus est vehemens animi terror ortus ex intentato gravi malo, ni promissum aut paetum inire velimus.s . Quem si incusserit tertim, valebunt palia propter hunc metum Temovendum cum alio inita. t
38. Quin si tertio inferatur metus iniustus, ego vero miserationis gratia, ejus intuitu metum inferenti quid promiserim, valebit promissio. u 39. Quod si Ar, cui promitto, metu ad promittendum me adegerit, si uidem pro imperio in me competente id fecerit, rursus valebit promi κ . 6o. Sed si ui omnino in uola is, cui nullum in me competit imperium, promissum extorserit, utrum obligatio sequatur promisium , gravis quaestio est. .
6i. Alii enim sy obligationem oriri arbitrantur, quoniam me us non tollat omnem consensum, sed metum incutientem tamen esse obligatum ad rem restituendam , quoniam per incussionem metus in me deliquerit. M. A quibus parum abest sententia juris Romani, concedentis ei, rui metum intulerat, actionem, sed exceptione quod metus causa eliendam. 63. Alii q) υ c. enim ea a non impedivit, ne contraherem, nee impedirc potes, ne fidem serveni. rὶ Si 'sea declaret. quod velit ma decipere. isὶ Si jam ariete ad . tortium gloriatus fuerit da perfidia adhibenda. it v. . cum iis, qui salanm condieιum ymstant. u v. g. st tertius latroni quid promiserit. in me ladas. Jure immen Romano bis tertius hiabereι eondictionem si turpem causam, Sed hae conditiomu in uatura contracius, sed in iure puniendi nititur. M ins fueriι pri=ueps. do Minu/,ροιεν, in quamum quidem horum imperium, extondis. yὶ IIa Grotius II. I. T.
215쪽
63. Nil χ oblisationem nutum oriri opinantur, tum quod in pacti. ex solo consensu meo obligatio non nascatur, ubi alter per ius naturae prohibeatur acceptare, tum quod, si quae fit obligatio, illa quasi per comoensationem cum ea obligationei quae est in metum incutiente, mihi delata injuria satisfactat, quasi pensari debeat. 64. Alii a denique eum, qui mererincusso promittit, firmiter obii gari arbitrantur, quia jus naturae dictitet, pacta esse strvanda. Nequa obstare rationes modo dictas. Eum enim, qui metum 4ncutit, non ta- mea destitui iure promitam meum acceptandi, b adeoque obligationi meae respondere jus ipsius, quod ex ipso pacto meo acceperat. Deinde nec compensationem posse habere locum, cum praesumendum sit, sc eum qui latroni V. gr. centum promittit, simul tacite renunciasse d) juri . quod habebat adversus latronem, eΨ laesione Orto, ad petendam satisfiaetionem, ne alias pactum nullam afferat ipsi utilitatem. e 61. In his sententiarum divortiis prima f) equidem se omnino non probat, quoniam mera dc inutili subtilitate nititur, apud Romanos vero maximam partem ad discernenda ossicia praetoris di judicis pedanei erat recepta, quamvis N eo jure notum sit effatum JCti celebris, nihil interin se, ipso jure quis actionem non habeat, an ope exceptionis elidatur.' λ 66. Inter reliquas vero duas arridet media. gὶ Scilicet jam supra diximus. pacta per se non producere obligationem, sed osse saltem medium vel causam sine qua non obligandi, obligationem vero Omnem vim accipere a.lege. Jam quae lex vim & metum alteri incutere vetat, illa Mohibet etiam metum facienti, ne ex illa metus incussione jus acquirat, neque praesumenda est, promittentem obstringere velle in favorem ejus.
rui eontra legem delinquit. Unde jam facile responderi poterit rationi. us sententia temae. M6 . Ur tamen eo melius intelligatur nervus sententiae nostrae ; requis imus i. ut moraliter certum sit, eum, qui metum incussit, non habuisse
Juod faciendi, r. ut sit metus periculi praesentis, S quod eadit in virum constantem, quodque aliter nisi per promissum evitari non potest. 3. Us
Ita Diti P end.m. 6. f. o. seq. Adde Ciceronem de ossiciis lib. 3. p. m. Rct omnino Puseud. IV. a. 8. 0 Ba Usseta. de oblig. quae ex serm. Oritur QT. F. 44. seq. p. 83. seqq. b) Sed obstat canon vastativo qualis causa, ratio effecturi te in cujus favorem haec pragum ris esset faeieada d Sed bata renunciasio. .etiamsi
216쪽
prominum metu initum cessante metu nan sit raIthabitum, vel per verba expressa, val per facta consensum subsequentem inserentia.
68. Quibus ita positis facile iam inferre licet. nos loqui de illis
promissis, quae fiunt V. gr. I. Iaraoni, a. qua tali, 3 durante metu. Si enim cum latrone citra metum periculi praesentiae, Pel hoc periculo cosante contrahas. nullum est dubium , quin obligatio ori ir, propter defeetum requisiti secundi de tertiit
69. Quod si cum eo, qui te in belIo vicit si pactus fuisti. obligaberis, non tam quia saepe cessat requisitum secundum, l) sed maxime propter defectum requisiti primi. Etsi enim victus v. gr. persuasus fit deaustitia amorum suorum, moraliter tamen certum istud dicitur, quod S aliis possit ostendi, cum non esie dc non apparere hic fere pro synonymis habeantur. o. Nunquam vero vincens carebit praetextibus speciem aliquam justitiae habentibus , inque suas partes alias gentes trahentibus. Unde cum inter eos, qui pares sunt, justitia di injustitia non sint remedia apta ad definiendas controversiast,ibellum tanquam remedium extraordinarium ad reducendam pacem est inventum, in quo belligerantes quasi per compromissum aleae belli arbitrium committu ut. i. Quod tamen compromissum non tam a consensu eorum tarito. quam a praesumto dependet, & a necessitate legis naturalis. Ni enim per pacta ejusmodi finiretur bellum, turbaretur locialitas S tranquillitas generis humani in perpetuum; quid φ quod facile ex bello duorum possit
oriri successu temporis bellum omnium contra Om s.
r. Neque illud tamen dissi tendum erit, eum, qui bello ab altero petitus ad pacificam disceptationem sese obtulerit, & bellum deprecatus sit, si ad iniquas pacis conditiones adigatur, nullo iure prohibhi, quo minus paci nondum impletae, exceptionem metus opponat, aut post occasio ne data reparationem injuriae quaerat. Ubi tamen caute erit procedendum , ut videlicet istae p*cis conditiones ita sint iniquae, ut quasi palpari' possint, tum S, ut reliqua duo, quae modo in posuimus, requisita adsint. 3. Sed quid iam faciemus perduel bur, quibus iaepius a principibus ad tollenda bella civilia premittuntur vel impunitas, vel ustra impunitartem adhuc alia quaedam. Sane communiter male audiunt principes pa-εtorum fidem violantes, cum tamen haud dubie causa perduellium sit in-
i) Cous Pufena. VIII. g. r. s VII . T. 4. l uuis enim 'ιicaret semper, utrumnietur, qui ab hosto incutitur, At talis. qia cadat in virum consantem I tm g. 67.
217쪽
iusta ct pa abilis quidem, quoniam in pius diximus, in societate inaequali '. in priorem nunquam habere jus cogondi superiorem per bellum, etsi ab eo injuria sit affectus. . Sed promerii est inponsio; dissimilem causam esse latronis Sper- . Auesta. Ille ne minimum quidem praetextum juris n afferre poterit. At perduellis plerumque injuriana a principe vel sibi vel reipublicae δε- ctam praetendit ;. acleoque septus non omni aure so γ destituitur, sed in
. modo exercendi jus suum solum excedit. Adde, quod saepius non liqueas, utrum status sit pure monarchicus,,aut utrum potius saltem modus administrandi monarchicus sit: p quo pacto non erit evidens definire.. uter ex belligerantibus in ejusmodi bello iit superi 6r, uter inserior. qὶ s. Huc serie respexit Cicero, cr) dum statuit praedonibus pactum pro capite pretium , si non afferas nullam subesse fraudem , iudiciens. . Aum pirata non es ex per, et um numero definitus, sed communis hostis omnium. Cum hoc nuu sides esse debet, non Iaburandum nivi ne. Sed de jurejurando quidem infra Juo loco.
. 76. Quod si tamen haec ratio sola non placeat, addere poteris,., S plerumque in ejusmodi promi ilionibus, quae fiunt perduellibus, nan ad- esse metum periculi praesensis, quod in virum constantem cadat ,Ted subesse Martem adhuc dubium dic. 77. Unde putarem, si perduellis regem suum..nullo praecedente bί- Io, vi subitarinvadat, eumque metu mortis vel linuli ad paciscendum: adigat, non magis ex hoc promisso obligationem produci, atque ex pro- missione, quae piratae fiebat Hactenus de consensu 78. Promitti vero possunt solum ea, quae sunt in nostris viribus & in nostro arbitrio, idque quoniam tuomissio tendit ad producendam Obligationem:qun in genere hoc axioma praesupponit. t)
. 79. Fluit ex dictis I. Quod nemo per promissionem it obligare posi is ad imp sibile. i Qui enim talia promittit, & qui ea a deptat, uterque signa
edit non sinae mentis, sed summae stoisditatis. - Φ. 8o. Modo tamen non is, cui promittitur, ii normverit, rem esse promittenti impossibilem, promissior .vero rem extra suant potestatem esse scia verit. u . si. Sunt
n Ne quidem imperfecti. oὶ Cum ius ejus sis imperfectum, irae pero eo'. uritur tanquam perfecto. p) Ventilata fuit isa contropersta in turbis Anglicii sBολmicis. q) Ergo tum is, qui perduellis dicitur. habebit etiam praetextum juris 'a' perfecti. rὶ cicero PAI. de c. p. m. 113. Pusevd. IV. 3. Ny s) Mihi tamen min- placeι ratio pracsilcm, se sub limitationς ram seq.. t in A. i. c. t. s. U.
218쪽
si. Sunt enim quaedam impossbilia omnibus hominibus, ut volare, di- gito coelum tangere; quaedam retusistitia aliquibus salienta. Ut generare, care mille vel centum &c. In horum ergo ultimis x dim limitatio iocum sibi vindicabit. . . tr. Quinimo neque promissar ab omni obligatione Iiberabitur, qui rem promisit pus bilem, quae postea vel per dolum au culpam promittentis, vel etiam pec casum facta fuit impossibilis, quamvis diversitate culpae aut casus obligatio variet. ty) ώ83. Unde non in universum procedit. sed multis limitationibus est obnoxia sententia Hobbesii, pacta non ad rem usi se ad muw'Δρο- taxat conatum obligare. et 8 . Utrum vero ad impossibilia sit referendum, si quis prumittat, quod nolit resistere mortem se vulnera inferenti Z commodius infra, ubi de poenis erit agendum, dispiciemus. a s s. II. Nemo se obligare poterit per pactum ad rem legibus prohibitatam. Cum enim Legislator non velit contraria, di vero iam adium aliquem determinaverit, non poterit sine contradictione apprbba e contra riam determinationem paciscentium. Igitur ejusmodi res Asi non sint ultra vires naturales paciscentium, sunt tamen extra' ipsorum arbitrium. 86. Quapropter non solum re utrobique integra neuter ad impie dum promissum de re turpi factum tenebitur, sed di turpi facinore ab aliat ero patrato, promissor non cenebitur ad mercedem solvendam, aut in demnitatem praestandam. b - 87. . Sed si mercedem rei turpis jam fideris, sive adimpletum istud me rit, sive minus, non poteris eandem repetere ab accipiente, quia in pari T causi. . ii) Hoc enim easu obligabitur quis promittens ad ιnteresse, vel creteon quam tum solvere potest. Cum hoes seq. u. junge Pi cud. L. IlI. calua. x Non tu prioribus. Duisus enim esset, qui putaret, alterum posse volare, non isse, qui Ga pνο- mitteret. Gue pertinet promusto Xantbi', quod ADt mare ebibere.' Iyὶ Si enim dolo. obligabitur quis ad summum conatum, V poterat insiper malo multari. Si rasu, jres sit integra liberabitur promittent, si ei jam praesitum quid fuerit ad id resi. . ruendum aut aequipollens reponendum, si ne hoc quidem, Amimus conatur a ridendiis, ne alter damnum patiatur. Pusend. III, T. 3 quo victius si casus contingat in facultate seu viribus, , uι de quo jam sermo es. Unde huc pertinet, eicinplam de iij. qui non fitando facti sunt. Aliud, si casus contingat in re pro iussa, ubi promittens liberatur. a) Hoblesium prolixe requiat Pusinae d. l. . q. a) Vide lib. 3 ' cap. 7. . 7s. seq. dc cons. interim Pusend. hic ν. 3. b) Contradicit, Gratius, cui ri grandia P. Od. - . 8.
219쪽
causa potior est conditio possidentis, &promisior propriam lila allegat . turpitudinem. sq. Modo c non sit turpitudo solius accipientis, etiam abstrahendo. . . a Iesibus Romanis, quippe tum rationes modo positae cessant. 89. III. Nemo promittere notest res alienas. Hae enim partim non - , sunt arbitrio. nostro subjectae, u partim in viribus nostris situm non est, eas praestare. e .po. Scilicet non valet promissio de rerum alienarum datione, non tamen respuunt eae omnes contractus, ubi de earum administratione, custodia etiam, usu Sc similibus dis onitur. f si. IV. Eadem est ratio actionum alienarum, quae nostrae directioni
non stini subjectae. Quod si enim subjectae fuerint, suo modo g in
. materia pactorum aequiparantur nostris. νς i. Qui igitur factum alienum promittit, non obligabitur, nisi cir cumstantiae ostendant, sensum promissionis esse, quod velit operam dare, i . ut alter promitia Praestet, ubi tenebitur omni modo moraliter possibili la- horare, ut promissum adimpleatur.
ρ3. Quod si plane esse rum se, ut tertius mihi quid praestet, pmmi- L. serit, fere ad praestationem interesse, si tertius cessaverit, se obligasse censebitur. φ . - ' ' 94. U. Denique nec super actionibus aut rebus nostris, circa quas alteri jam fuit jus quaesit , valide pacisci possumus. Sunt enim nostro arbitrio jam e Xenitae u ue Nisi forte in eum casum, ubi alterius jus expiraverit. Modo non intuitu promittentis turpe sit ejusmodi casum optaro. Hinc valebit equi- dem mercenarii promissio alteri facta sab conditione, si tempus, qsio se -- e alii addixerat, suitum. fuerit, aut Iotatio aedium nostrarum in casum prae- sentis Iocatio s finitae. Dd promissio subjeetionis in casum, si respublica, cui quis jam est obligatus, vel bello civiIi pellumdetur, vel alio modo intereat, pro tu pi habebitur. δ α D. V
- Addit Dii. Pusenc hic I. 9. es illam limitationem, modo non alterius dolur' - is enormis laeso accesserit. V exemplum dat de meretrice adolesi nitim mUna et remi Iumma emungente. De qua limitatione, an abstruthendo a jure civit Acum fi . '. ν bimrast. videndam vitretur. lὶ v. g. Si apud noulas depositae aut nobis comm datae. e .s eas non Atineamus. f) Et ἔκ fit vel licue, si mandem alicui, ut negotium antici mei gerat, vel illicite, si rem alienam alteri co=nmodem. Producis rameu haec obligatio essectum intuitu commodatarii ad resiluendam rem, ni justorpetitio domini ο sic ig) h. e. quatenur subsunt arbitrio nostro, non enim Iem'riuisunt viribus nostro.
220쪽
4996. Unde non sine causa apud Christianos principes pacta ejusmodi . conditionata de matrimonio ineundo, quae coniux vivente coniuge iniit, nulla declarantur; poenis insuper in ejusmodi paciscentes constitutis. h 97. Eo Pertinet, quo jure Romano non valarent promisa liberi hominis, & reipublicae sub conditione, si ille servus aut haec privata futura
donec dies.advenerit, haec ante conditionis existentiam ne quidem ius imperfectum, sed δem saltem debitum iri ad id sussecturam, ut ante conditionis eventum promissior non possit recedere. . - 99. Disserenita igitur inter modos promittendi posteriores in eo potissimum se exseret. Quod qui ex errore ante existentiam conditionis debitum solverit, id ut indebitum possit repetere, non iste', qui solvit ante
Ioo. Ratione vero conceptuum differt dies & conditio, quod dies sttempus futurum, quod certum est, quod&quando extiturum sit, vel mi- nimum ubi certum est, quod sit exiturum. Conditio vero, ubi ven utrum- . que vel certe ipsa existentia est incerta. ioi. Est igitur promissio sub conditione Deia, ubi validitas promissionis consertur in eventum, a casu m) specialiter aleeto pendentem. . lor. Unde conditiones propriae dictae non sunt, quae onauibus promissionibus, etiam puris rivise insunt, v. gr. dabo tibi centum, si vis major me non impedierit. si mundus adhuc stabit &c. n)ro3. Item conditiones ad' tempus pr. sens vel praeteritum se restrentes, nisi harum tacitus sit sensus; si probatum fuerit coὶ id, quod ad tem-vus praesens vel praeteritum refertur. iato4. Tum conditiones necessario extiturae, v. gr. si cras erit dies. Io . Et, cum contrariorum eadem sit ratio, conditiones impotistites . 'etiam nori erunt verae conditiones. T 3 in . hJ Exemplum HAt Philini in Vis practim iuniuitioinim ad tit. de nuptiis.li . . a Inst. de iniit. sipui. l) Premigctouem in diem onust Du. Poenae lib. 3. e. 8. quod alias cum hoc V seqq. H. erit . V rendum. in Addit Dn. Puf. hic g. a. e casu vel arbitrio hominis. Sed Aur hae oa ba omiserim viri s. ita. kq. si Difficiliora seunt exempla in promusis puris, quia statim possum peti, faciliora in ultimis voluntatibur, quia demum post moraem pusum peti: v. gr. Titiar heres e , s ms .
supervixerit, A voluerit, si ante mortem meam non deportatus fuerit, Is i/a voluntate ne a permansero tac. οὶ Ergo in his, etiae Deillime probari possum, uι notoriis, non .erunt condisiones vera, in rebus prιlatu dissicιtioribus vera. . .