장음표시 사용
241쪽
tro LIB. II. CAP. IX. DE OFFICIO
jurantis. Unde juramento haud quicquain obstridius est, iqui simplici- .. ter juramentum recisanti profert, aut ejusdem verba concepta in prima persona a teri praeit. N irr'. Quemadmodum autem promissio dolo elicita non obligat, sic nec vincusum injicit conscientiae juramentum,. ad quod alter dolo malo'In e seduxit.. y 3o. Aliud dicendum existimo de errore simplici, nisi & hic circumia flantia, circa quam scit erratum, iuramento per modum conditionis fuerit
insertia. et ' Quia & in simplici patio hic aliud docuimus supra. sse
aio. Quod si iuramentum metra sit extortum a latrone, non alium
esse Etum habebit, quam quem supra probavimus prolixius, sequi promissionem injuratam piratae factam. b S . . 3r. Et si vero juramenta, quae in alterius animam fiunt, non sunt plane rejicienda. sed in ejusmodi aftibus, qui admittunt procuratorem, qualis non est, si testimonium sit dicendu aeque ut contradius meri, illum in cujus animam juratum fuit, obli pant, vereor tamen, ut ea finem jura me torum aeque bene obtineant; ac illa, quae a promittentibus ipsis praestantur. c 33. Poterit tamen a Iegibus civilibus disponi, ut iuramenta, quae in statu naturali ob laesionem jurantis nullam haberent essicaciam, validum actum reddant in civitate. d) Et praesumunt fere leges ejusmodi, cum iquilibet beneficio in favorem sui introducto renunciare possit, serio consultasse, an negotium sibi expediat vel non, qui juramento istud confirmare sustinuit. QM 34. Quamvis autem pro validitate iuramentorum similium, qua Ie est metu vel dolo exactum, a nonnullis afferri soleat, D quod in aura-
x) Unde frustra sibi timebat Codippe V. Ovid. Pusend. V. s. Cons Usteis p.ria. F. 8. y in si quis opum mihi narraret nuntium propter hoc i jurato quid promitterem. : Pulend. . 7. et me pertinet juramentum D e Gibeonitis Haesitum: d quo latius Pus d. β. 7. a) L a. c. H. seqq. b) P . g. 8. Di uentiunt alii cum G tib, quasi per juramentiri promissis Deo fueris finis. Sias hieramen regerere possemus, non prasumendum, Deum in favorem hominis nequam ina
242쪽
menti clausula promissio fiat DEO, in cuius honorem promissum servandum sit, etiam in statu naturali, accurate tamen ostenderunt alii, illam assertionem parum convenire conceptui de natura iuramenti. g 33. Aliud quippe est, promittere DEO, quod velim solvere v. gr. latroni, aliud promittere latroni cum invocatione divini numinis. Quam quidem invocationem non praesumitur sanctissimum numen in favorem nebulonis athei omne vinculum socialitatis rumpentis
37. Ita sensim h perduciti sumus ad modum iurandi, qui & ipse de-
PendQt a iuramentisine, quem supra exposuimus. i 38. Is vero est vel, qui communi gentium intentione in iurament requiritur, ut nempe DEUS invocetur, ut te is ct vindex, vel qui ad majorem iuriiurando conciliandam reverentiam pluribus sobntutatibus ac synlabolis adhibitis, a singulis populis priori est superadditus. si 3'. Quorum hunc si doctrinae gratia formam accidentalem, illum sormam juramenti essentialem appellare velis, non refragabor.sso. Posterior magis pertinet ad Jurisprudentiam Civilem: cm De priori vero est, quod ulterius dispiciamus: qui duo momenta comprehendit, initio ut DEUS invocetur tanquam testis veritatis, tum ut vinde mendacii in iuramento assertorio, vel perfidiae in promissorio. r. Horum utrumque ad iuramenti finem est necessarium; non enim ad metum divini numinis, qui fidem dc certitudinem in altero operari debet, lassicere Deum ut testem invocare, si non idem timeretur periurii index, neque ut vindex timeri posset, si non crederetur esse testis. 42. Non tamen necesse est, ut utraque formula exprimatur in jura mento, sed una alteram tacite continet. Dum enim DEUS iustisthmis invocatur in testem, necesse est, ut invocans eum simul timeat ut vindicem, . dum omniscium implorat ut vindicem, certissimus simul est jurans, quod sit testis.
Ah in saepius in juramentis creaturarum mentio faeta apud Geptes legitur, n quod vel ideo factum, quod jurantes vana perivasone sedesii crederent, creaturas istas esse Numen, quo refer, quando paganos per sidera iurasse legis. - Vδ h 44. Uel o Nyndit hoc desinitis juramenti. aliud enim es, Deo promittere, aliudemum testem invoeare.HNam ter inter homines cum quis ur testi in catur, usi non
in Ut, quod candela accendantur, manus eleventur, praecedat adhortatio cri.
243쪽
LIB. U. CAP. IX. DE OFFICIO 44. Vel quod tacite jurantes DEUM sit sari censerentur, ut in istis
rebus tanquam tibi carissimis ultionem periurii expeteret, quorsum spectant iuramenta per caput proprium, per animam & olim S hodie usitata; per salutem item filii, per caput, genium, salutem principis frequen
ter usurpata veteribu S. - . . .
43. Quale posses hoc intuitu iuramentum dividere in expressum tacitum. οὶ Illud erit, si per numen juretur. Hoc, si per creaturam quam quis pro DEO non habet, sed vindictam saltem divinam in ea invocat. 46. Quod fruero per. Paturas vi mias quandoque juratum deprehendimus, pro jocularibus potius quam veris juramentis eadem .h anda
erunt, postquam apud Plurimos pravus mos invaluit, iuramenta in ornamentum ac supplementum sermonis adhibere. Huc pertinent juramenta Socratis per canem anserem, S platanum. Zenonis per capparim Sc.
scilicet jurabant per eos, non ut per DEOS. sed ne per DEOS iurarent. 47. Pervenimus ad essectus jurisjurandi, qui quidem plerique con
veniunt, qua juramentum assertorium, cum iis, quae capite pra cedenti de sermone diximus, qua promissis rium cum iis, quae de fide servanda supra diximus. Fluit hoc exinde quod supra notavimus, juramenta esse asser toria sermonis, quapropter abstrahendo a legibus civilibus, non producant novam dc peculiarem Obligationem. i 48. Hi ne quod dicitur: a juramentis omnem dolum o cavilgationem seu fraudulentam interpretationem abesse debere, recte se habet, sed hujus tamen assertionis causam non principaliter in eo quaererem, . quasi interposita in juramento DEI invocatio, quem neque astu quis deceperit, di cui nemo impune illuserit, cum esseetum producat. Nam debet cavillatoria explicatio ab omni assertione di promisso abesse: & exempla a Doctoribus eam in rem.addulta, q) omnia ostendunt, peccasse cavillatores ejusmodi juramentum sermoni suo non addissent. . 49. - Ο aliter hane divisionem exponit Ullelm. p. H8. . Issi seq. cujus meditationes requirunt ulteriorem disquisitωnem. p od facit Dn. Pusend. s. I a. quam dos nam videtur hau,sisse a Grotis, ei us Dpothesis erat. quod injuramento Deo q: id pr mitteretur, quam tamen hypothesin us pro falsa habet. i De er qui juraverist se
in castra rediturum; de ea ηιιι juravera alteri, sprocederet ad colloquium, eum p.rtim ad civitatem reversiurum; de juram rio Locrensum, quamdiu hanc terram calcanent, s haec capita humeris gestarent; de Abadan isti, qui 'Omiserat, quod me
244쪽
7349.. Neque lue illud juramentis peculiare est, quod ea non semper late sed quandoctae stricte sint explicanaa, r siquidem subjeeta materia id requirere videatur. Nam eadem regulam inculcabimus infra in doctrina
generali de interpretatione. ' v
so. An vero not4 universalis stricte faciendae interpretationis in Juramentis lit, si juratum sit in odiam:alterius, & non tam promissioni quam minis se quibus per se nemini ius nascitur, juramentum fuerit arie tum,
subsisto risi. Afferuntur equidem varia ejus regulae exempla, V. gr. quod Israelitae, qui juraverant se filias Tuas Benjaminiti non collocaturo S. rapi eaS ab his passi fuerint: quod Athanaricus, qui juraverat patri, se silum Ro-imanorum non calcaturum, in medio eorum flumine cum ipss convenerat; quod A haei jurament' obst et ne decreta sua tollerent, Petierunt, ut Romani ipsi, quae viderentur, mutarent; quod Aurelianus minatu se nec canibus vitam relicturum. jusserit milites ad canes occidendos discum rere quod Themison prouutiens 44usiis Elearchi executurum, filiam hii jus, quam pater mari demergi ivlle ir, in mare dimiliam alvam statim inde retraxerit; quod Timoleon Milarcho rans, se cum Suracusis non accusaturum, celerrime cum liuertita jullerit 6ζc. O . r. Sed Vereor, ne ad ea omnia quis regerere possit, cavillatoriam hoc est, talem interpretationem in iis contineri. quae vel cum mente ipsorum jurantium dum iurarent, vel certe cum mente corum qui juramentum
erat praestit una, non convenirent.
33. At non solum in omni interpretatione respicere debemus ad temus illud, quo promusio fuit praestita vel alsertio facta, ded est in specie, uod juramentum attinet, paulo post s notabimus. sensum orationis Valere debere prout illurn capit, qui Juramentum desert. q. 13Neque tis men propterea facta eorum, quae in recensitis exemplis fuerunt allata, omnia aut his similia, injustitiae accusanda esse p'tarem. Sed potius in dijudicanda eorum justitia sic procedendum videtur. Aut juratum fuit de re licita, aut Elicito; Si illud. interpretatio ista cavillato ria a periurio non liberavit jurantes; si hoc, fassum ex interpretatione ejusmodi praestitum pro superfluo magis, quam illicitb erit habendum, cum vel eo omisso o D iuramentum, utpote super re illicita radium non servatum, pro periuris haberi non poterant. s. Ita V. gr. Isi iactitarum jura entum ex justo etelo praestitum ser-Vandum potius erat, quam ut cavillatione illa solveretur, niti forte dicere
245쪽
velis, t) non licuisse ipsis tribum Benjamin isto iuramento quasi exscindere; quamvis adversus hanc objectionem non desint res,onsiones variae. u s6. Ita Aurellamu occisionem canuin, ita Themi n subinersionem in mare plane omittere poterant, cum juramentum ab Aureliano de re illicita, exterminio nempe civitatis post victoriam, lagrat praemium, Elearchus etiam a Themisone rem injustam postulaverat.
3 . Nam istud quidem rectissime observatum, X iuramentum non minus ac promissiones juratas, includere tacitas conditiones di limitationes, auae ex ipsa rei natura rite fluunt. Unde si alicui, quicquid velit, petensi opti mem concessi, ubi iste iniqua aut absurda petierit, haud quicquam tenebor. Quae iam facile ad Themilhnis juramentum applicari poterunt. et 38. Ergone ais, nusius peculiaris erit iuramentorum effectust Nullus puto, nisi forte eo referre velis, quod invocatio divini numinis arguat, eum qui periurium commiserit, atrociorem poenam eXpectare debere, quam eos qui alias mendacium dixerunt, vel injuratam fidem fefellerunt. y 39. In eo tamen juramentum a pro 'utionibus nudis abit, sa) quod etsi hae haeredes promittentis tenEant, ac multo magis promissio jurata hominibus Acta, aliud enim dicendum, si per modum voti concepta sit, ipsa tamen clausula juratoria, di invocatio nominis divini jurantis personam non egrediatur, neque adeo heres fidem a defuncto datam fallens,
6o Tollitur vero juramentorum, a) ut in genere omnium promi sonum, effectus per relaxationem seu rispensatiouem, quam in generali acceptione definimus, quod sit actus, quo vel superior 3 urantis declarat, iuramentum propter defectum potestatis in jurante fuisse nullum, vel superior ejus, cui jurato promtisum fuit, certis eis ratioqibus obligationem inde ortam juranti condonat.
6 i. ENam uti jam supra dixinans, nemo tenetur ad impossibilia, igitur ,si. qui alterius potestati subjectus est, juret, semper tacita exceptio inerit juramento; salvo jure superioris .
t uam rationem a fera Dia. Pusend. d. . 13. ti Suppeditat eas ex parte Osiander ad Grol. d. 97O. ίqui juramentum pro valido habet, etsi tuterpretationem han e admittat. Adde quod jam ex Benjamii: ius iso de matrimonio fuerit pro setum. x a Pusnd. g. t . ubi plura exempta habet, ut IV Iobsi, Iurantis N,vercae. quod tacere velit, qua ima dictura sit. Huc pertiner exemplum Herodis juran D Aliae. Salomonis promittentis matri se. y Sed determinatis hujus poenae pertiussit ad jus riviae. Zὶ Bus h. i7. Visel m. p. 13a. seqq. ἔ. 38. t exiri. a Pui. g. 24. Usim. p. 237. β.46. seqq.
246쪽
6r. Qui tamen peccabit, si dispenset, ubi nullum ius aut suum aut commune iocietatis, cui praeest, laesum fuit. 63. Ut & ille, qui citra causam iustam, ero quali habetur delictum promissarii, Scinteresse publicum, subdito suo jus ex juramento quaesitum
6 . Caeterum is, qui nec Juranti, nec in cuius gratiam iuratum est, dispensare nequit, unde vel ex hoc unico judicari potest, quo jure quaVeinjuria Pontifex Romanus potestatem sibi sumat dispensandi circa Juramenta regum dc principum. b 63. Almitatem cum juramento habet obtestatio, quae est actus, suo quis alterum nominato DEO vel alia quadam re ipsi carissima, vel ab ipso maXime verenda, obsecrat de veritate dicenda , qualis est Archi Sacerdotis, c qua Christum obtestatur. ut diceret, utrum it filius DEI. 66. Cum qua non confundenda est tantulatio, d)'dcipsa Juramento a Lfinis, qua quis comparatione rei gratissimae asseverat, non minus sibi cordi esse veritatem in illa re, ac sibi cot di est illa res nominata. Ita contestatur Joseph per vitam Pharaonis se ita Eli sa contestatur per vitam Eliae. f 67. Denique sunt quaedam promissiones, g) quae etfi non sint juramenta , aequesem tamen efficaciam inter homines thabent vel propter perinsuam promittentis, ut si princeps promittat, ben stinen δiirtilichen maliren orteia, vel propter specialem consuetiklinem certi populi. Sic apud Persas firmissimum fidei. vinculum erat, fides datis dexteris. 68. Atque haec quoad juramenti theoriam sufficere poterunt. Restat ut praecepta ponamus de officio hominum circa juramentum. Consideratur vero hoc casu iuramentum prout est accesso sermonis, vel prout elausula juratoria invocatione nominis divini tanquam speciali forma absolvitur. is 69. Priori modo prieceptum senerale tam iuramentum promissorium quam assertorium hoc tamen potissimum tessiciens est; MER1TATEM E LOQUERE, hoc est, opera danda est, ut signa externa conveniant cum
. Caeterum cum in omni negotio etiam iniurato, dum ad interro- gati'nem alterius respondemus, aut ad rogationem ejus spondemuS, re- 1ponsio dc spontio nostra se ad interrogationem et rogationem alterius re
247쪽
mo dc intentione stipulantis vel quaerentis. ' i. Unde vel maxime in juramentis opus est, ut verba juris randi eo in sensu adhibeamus, quo alterum, cui juratur, ea adhibere probatiter cre- . Irimis ac propterea ambiguitas verborum, quantum fierI poterit, erit vitanda. h 7r. Enim vero non nnbis loquimur. i) 8c iuramus, sed aliis. quibuscum negotium est,' atque ideo loquimur, ut intelligamur, ideo juramus, ut eo melius alteri de integritate nostra constet. lo73. Inde ejus quoaue est cui juratur, concipere verba iuramenti, ataque declarare, quo senui illa intelligere velit. 74. Speciale Pra ceptum S ad juramentum promissorium tantum pertinens est: PROMISSA SERVA.7S. Coercet utrumque praeceptum perjurium, quod vitium in lata sua acceptione, & mendacium juratum , juratam perfidiam sub se comis prehendit. m 6. Qui significatus laxior usu moderno est receptus, etsi olim a nonnullis stricte pro sola perfidia, n) a quibusdam Scriptoribus Pontificiis contra pro solo mendacio vox periurii usurpata fuerit. o
77. Ad mendacium juratum pertinet falsum testimonium, item si quis juret & tamen inde nolit obligari. p, 78. Ad per iam juratam mon totum pertinet, si quis directe fidem
iuramento datam adimplere detrettet, sed di si promisser superiorem ejus. cui promissum est, imploret, ut ipli juramentum relaxet. q)79. Ut ecce, si quis juravit se statuta universitatis esse servaturum, Sc postea a superiore precibus impetret, ut in ejus favorem circa ista statuta dispenset.' r ' - li Usselm. p. ri3. . it.' i quae est geumilis ratio a communi natura ser Imbuis desumta. l qua est ratio specialis a sine iuramentis. ua Usselm. p. in.
. a. n) Reicb. Condit. de fide politica l. q. c. rt. v.f. p.sue s. ubi citat. Cicer. o MLI. n. IOS. Gess. lib. 7. c.ls. P 'Ita Dymannum refutat Ullelm. D. i Sq. β. 3. dc 4. p) quia hoe ex definitione juramenti involvit contradictiovem. Unelna. p. liT. si& p. tia. β. 9. Pusend. . s.' q) Nani es hoe contra intentionem jus . eui juratum' est. θ) Si enim hae exceptio intelligeretur initio tacite facta in promi , non Et viretur finis juramenti. Masiem tamen hic obiter a Dai. Q perto I re , au homo i
satiι integritatis ejusmodi cautelis fuisset usu ; an Ira rogui ejusmodi fraude pia utens post esse minia, Gethcranur so. Etsi
248쪽
perfidiae nota acceptari possit, eandem tamen injuste promittens solici at, cum hoc saltum sit aperte contra intentionem ejus, cui quid promissum est..81. Neque eos a classe periurorum eximendos esse censeo, q ui jurato promiserunt, quod ossicia sua fideliter obire velint, si parrem quamcunque ossicii neglexerint ex proaeresi, etiamsi se poenae submittant, nam fur est etiam, qui fustigationem sustinuit. s gr. Multo magis igitur ad peduros erit referendus, qui circa peculi rem aliquem astum se juramento obstrinaeit, si contra quid faciat.
ει. Nisi diserte r in promisse quis sibi libertatem reservaverit, u
aut promissa adimplendi, aut actum contrarium multa redimendi. x 8 . Vel ii, qui iuramenti sermulam praescribunt, ipsi eam sic exponant, vel publice exponi ita patiantur, sy ut sine nota perjurii liceat contra promissa delinquere, modo delinquens poenae obtemperet, qualiter communiter explicari solet iuramentum studiosorum, quod iniurias sibi illatas consulto non vindicare, sed super iis auxilium Magistratus implo
81. Posteriori modo, di qua iuramentum invocatione nominis diuini constat, duo praecepta notari merentur. i. NON IURA TEMERE
86. Istud quidem immediate ex sine iuramenti deducitur hoc fluit
immediate ex ejusdem forma. gr. Cum enim iuramentum assertorium ideo inventum sit, ut via aperiatur ad decidendum aliquod factum illiquidum, S quod alia ratione commodius demonstrari nequit, sequitur, quod pro temerario habendum sit iuramentum, ubi vel nulla probatione opus, vel ubi aliis argumentis res commode Σὶ demonstrari potest; aut ubi non est conveniens probationis obiectum. sq. Igitur in quaestionibus juris non licita erunt iuramenta. & ineptus esset ac temerarius, qui ad veritatem doctrinae suae demonstrandam juramentum adhiberet. υὶ
s) Poena enim humana non tollii reatum, sed emendat saltem de futuro. t O non si ficis restrictio mentalis. iii) Et alter non contradixerit. x Tum enim, si modo poserius sat, ei, cui juratum es, nullum creatur praejudicium. y3 Tum enim es consensius tacitus. Usselm. p. 136. . s. cujus tamen rationes non sussciunt De poena perjurii Idem p. 137. Zὶ Unde Dramenti delatis non statim habenda pro temeraria, ubi alia media probandi si perunt. d Cons. Alberi. Erot. Lips ab init. 89. Pec- Insit. Jurige. div.9
249쪽
gy. Peccant graviter adversus hoc praeceptum, qui iuramentum adhibent pro ornamento sermonis, S quando quis utitur eo in sensu dunintaxat enuntiativo, b non habens intentionem ditia sua juraturando co firmandi. Unde non male Hobbefius illas pejerationes' c) non juramenta esse dicit, sed nominis divini abusionem, natam ex prava consuetudine omnia nimium vehementer asseverantium.
. Porro quamvis superius ostensum fuerit, falsiloquismet quoddam esse licitum, adeoque inde sequatur, non esie eum pro periuro habendum, qui eiusmodi falsiloquio adiungat iuramentum; peccabit tamen ad versus praeceptum de vitanda temeritate, quoniam ut juramenta ejusmodi falsiloquiis adhibeantur, necessitas nulla exigit. i. Pertinet adeo praeceptum illud prius maximopere adiurame tum assertorium. Sed ejus tamen in promissorio non est usus nullus a
Nam temere jurat, qui jurat in promissione rerum impossibilium, quo di iste pertinet, qui jurato promittit, quod scit a superiores esse prohibitum. d set. Quod alterrem praeceptum attinet, illud quatenus ex jure nata rati deducendum est, non alium sensum habet, quam quod jurandum sit per DEUM, qua ecure naturali cognosci potest. My3. Quatenus vero lex positis unisersalis ineulcat, quis sit verus DEUS, & quomodo is colendus fit, inde haec defeetum luminis naturae
supplet: Non jura nisi per DEUM VERUM
94. Igitur contra legem naturae peccat, qui per id jurat, quod pro DEO non habet, quoniam ita non obtinetur finis juramenti; contra legem divinam de praecepta religionis, qui per DEUM falsum jurat, quem pro vero habet, quod hic saltem obiter monuisse sussiciat, cum ulterior disquia sitio de cultu religioso per juramenta pertineat ad Theologos. v i93. Non confundenda quippe hic sunt praecepta juris naturalis circa iuramentum, cum praeceptis religionis, it quatenus juramentum est species cultus divini, qui propterea interdum etiam sub voce juramenti so-
et exprimi. e M. Caeterum is, qui per id iurat, quod DEUM esse non credit, inis magis iurat, D quam ut committat peruarium, at, qui Per DEUM Dl-
b; me pertinet ea .ra. Operabitur tamen hae temeritas, nisi juramentum diuitum fuerit actui licito. ut supra L . aa. obfringat jurantem ad ejus issem 'tionem. Neque εnim, quod temerarium est, propterea uis est servandum. tu, Insermone mgre inertivo in repraesenti vel praerer . d) oui iurati cum astor id non
250쪽
sum jurat, quem verum credit, vere jurat, adeoque per rium committit, si false juret aut perfide. 97. Sicut v. gr. criminis laesae majestatis reus est, qui principem suum interficere intendens, iuratum eius hostem ex errore violet.. 98. Dependet ex dictis discussio quaestionis; An Iiceat per creatur αjurare Z Uel enim eae adhibentur in obtestationibus, fg aut contestiuombuti
tum huc non pertinent, quia eae non sunt juramenta. si . .
99. Vel ipsarum mentio fit in juramento, tanquam in quibus DEUS nos punire debeat, tum erit juramentum tacitum. d ioo. Vel quatenus ipsa aliquid diuinitatis habere eraduntur; tum Christiano hoc vetat revelatio divina, ne idololatriam incurrat. si ror. Vel qua eis non quidem aliquid divinitatis tribuitur, cl) sed tamen, qua aliquam relationem ad DEUM habent, intuitu peculiaris comsecrationis aut attinentiae, m ut quando iuratur per templum, altare Sta
aut quatenus creatorem innuunt, V. gr. si juratur per metam ei ει tum, etsi
hae formulae ab injustitiae vitio vix liberent n cum quis illis utitur. adeoque rectius omittantur; tamen si fuerint adhibitae, pro peduro h bendus erit, qui iisdem illicite fefellerit. o i bicia. Aliud tamen dicendum de formula apud nos consuetae Ita me DEUS adstuvet per verbum fisum, seu per Sanctum Evangelium quae neque impia est, neque injusta. pὶ αiο3. Quae hactenus exposuimus praecepta juranti observanda, conveniunt cum tribus juramenti comitibus, q quos vulgo statuunt; Heritata nempe, ne mendacium dicatur, justitia, ne fides frangatur, aut ne aliter quam per DEUΜ juretur, di juricio, ne juretur temere. io . Sed neque is, cui juratur, sine monito erit dimittendus; NON
TEMERE IURAMENTUM POSCE. Esset enim hoc iterum contra Z a finem
m) Visellii. p. iaa. seq. .al. aa. 23. n si d taur sermutis adbibeat, ex quibus veἰ pro idololatra haberi poterit ab eo cui juraIur, vel use intentionem habeat est rum deeipiendi, dum jurare se velle pra Ie fert, sed non jurat per Deum. Hue peditinent iunia Christi Matth. s. v. 34. seqq. o Non obstar F. 69. B enim ex hoc g. o limitandur, misi quis per id juret. quia attinuntiam quandam es relationem ad Deum habri. sp) Habet enim Mne sensium. Da ma Dcur alu tiper pro ii ones in verba sua mihi revelatas , non quasi attribuamus verbo, proue literis consat, e caelam Vide omain. Usselm. p. Ias. F. M. add. V t. Part. a. disp. se inst. μ 66. Kὶ Coas, elin. p. us. Lia. i