장음표시 사용
301쪽
aii, LIB. IL CAP. XII. DE INTERPR-
Poetae: Carmina Paulus emit, recitat sua carmina Paulus: Iurat capillos esse, quos emit, suos Fabulla, dic. - .eto. Est porro nonnunquam S ci verbis convunctu seu In contextu sermonis ambiguitas, quae plerumque contingit ex nimia brevitate, si omissa sint, quae ad absolvendum sensum omnino pertinebant, ut: Hatres meus uxori meae vasorum argenteorum pondo centum, quae volet, dato. Cum commodum erit, habebis centum. q)4o Poterit tamen utiam abundantibus di si er u verbis gravatus inQolutus sermo verborum intellectum ambiguum reddere, aut obse eum - ut si quis fundum ita, ut instructus est . legaverit, S ad)ecerit : eum
Trumh ct mancipiu, aut ii legata stipellectili, qumdam ex abundantia per imperitiam nominaverit; aut si quis stipulanti responderit; Arma virumque cano, spondeo. r at V obscuritatem parit sermo perplexus. Dum scilicet, quicquid duobus verum constitueramus, Per interpretationem falsum apparet. Oritur vero perplexitas illa Vel eX Jolo verborum isectione, v. g. si quis heredes sibi faciat: Si Titius heres, SIM beres estos SM Uus heres erit, Π - h εχ βοὸ estistulis euuasdam casu circumsantiis, v. gr. Lex est z ora raptoris mortem eligat, aut nuptim. Est qui duas rapuit, quarum dilaera mortem, altera nuptias elegit. LeX est: vir jortu, quod volet, poscito. Ressant iam duo viri fortes, qui eandem postulant virginem. Lex est risui seditionem incepit, poenas luat, quisn rix, poscat praemium: Idem sedi tritiem de incepit , finivit, ac praemium petit. Testator dixerat: Tum doetis. Sudum meum, si legi Diodiae in re mento meo locus non erit. Erat mos iste dignus centum aureis, praeter hunc Vero Jam trecenta legare cum moreretur, ultra quadrigenta non habebat. Alius: Atiae I fores meos omnes, praeterquam quos testamento sim legavi, legor Horrae .ernas meos omnes, praetcr quo olii Iegad , lego. Aderant servi veraeeudς ritum orationum eontrarietas & pugna obscuritatis
Deprehenditur vero ista contrarietas initio In applicatione di ersarum, verbis non contradicentium, ad casum talibus circumst filiis praeditum, ut utraque lex simul locum inVenire nequeat, v. g. Lex , t iis de V. s. Rebhalin. th. N. O l. ra. f. 46. de instr. vel instr. leg. -- Ao noeli. lep. l. 66. de V. O. Rebbalin. th. aT. s l. i6. de condit. instit.
302쪽
una est: Tyrannicidae statua ponatur in Θmnasior Altera: Ne mulieri mΘmnasio Dama col cetur: At scemina est, quae tyrannum occidit. Lex est: Dui tyrannum occiderit, quamcunquesbi rem a magistratu deposcito, O magi Iratus ei concedito.'Et altera lex: Paranno occiso, qutuque ejus proximos cognatione magistraim necato. Tyrannum uxor su a interemit, praemiique
loco filium suum, quem ex Tyranno habebat, sibi deposcit. Lex est: Nequis me Ieraato cum armis tu publico versetur: Altera: Ne quis Isino audito tumultus indice δε- se contineat, sed cum armis magistratui in foro praesto sit. Iam tumultus die feriato oritur. Sc.c u
44. Uti vero ex exemplis apparet, hanc contrarietatis speciem maxime assinem esse modo praecedenti ultimo perplexitatis generi; ita si paulo intensius utriusque naturam speculemur , forte non adeo commode utramque speciem ad verborum ob curitatem Sc rnterpretatιonem declaratia Nam, cujus gratia eam doctrinam praemittimus, retulimus; sed vel ad obscuritatem subjectivam eaedem erunt referendae, vel ad aliud interpretatio nis genus, di omnium maxime ad reserim m interpretationem. x 43. Praeprimis cum ejusmodi obscuritas accidere possit S sepius accidat, collisione duorum praeceptorum juris naturaus, quatenus vel a DEO publicatione repetita sunt, vel a juris Naturalis scriptoribus communiter
efferri solent, aut etiam ob externarum circumstant arum advcnientiam,
unius legis sensum perplexum reddentem. Lex est: Dund in esse De o- suas: Altera: Non Iaciendum clo furtum. Furtum commisit quis, ut
. daret eleemosynas. Lex est: B vesco se statim redhibendum. Concurrunt pater, et qui te ingentibu S beneficus affecerat. patronus; ita vero res tuae sunt comparatae, ut unum alteri pust ponere habeas nec de Sc. 6. Magis igitur ad praesens negotium vadetur quadrare ista contrais rietas, dum duae propositiones a G2 3 elatae citra retpectum ad casum specialem, ita contradicere videntur, ut quod una a Ermat, neget altera ἔ quamvis S haec species videatur declarativae intur pretatio at Lum restriis oliva communis esse sive contrarietas haec concurrat in uno contextus v. g. si pestator in uno testamento aliquem modo sure, modo sui conditione heredem scribat, aut ii g itum det & adimat. aut cum Ulpianus ali-eubi dicii; yὶ patrem prius sibi debae heredem scribere, deinde filio substi
Meret se se torqueamus, postquam in Praxi.L gices e. 3. 4. lz4 IOI. ostensum, disti ictinuem iure retarionis in extensivam, refrictivam,s declarativam uis hibere
303쪽
substitutionem . si quis prius filio substituerit, deinde sibi heredem seripserit
licet conversa scriptura filii testamentum fecerit sive in diversis locis, cujusmodi contradictionum exempla infinita occurrunt in Legibus Romanis. 4 . His praemissis videndum jam erit de fontibus conjecturarum, quibus utendum ad obscuritatem verborum obvenientem tollendam. Aut igitur talis est obscuritas, quae regulis bonae interpretationis tolti potest, aut eadem nullum admittit remetum. . ρ - 48. Priori casu respiciendum est E r. ad negotium & eius naturam, de quo legislator vel paciscentes egerunt: Unde regula: Herba sunt intelligenda fecundum siuburatam muteriam. Cui amne est effatum Logicorum: Talia sunt praedicata, qualia permittuntur a Dis subjectis. Quamvis nostra sit latior, ubi non solum praedicatum aestimanius a natura subjecti, sed & nonnunquam subjeEtum determinatum a praedicato, v. gr dum ducitur: Canis ardet, Galus volat, Sc. . - l . . 49. Extendit vero se hujus regulae usus in omnis obscuritatis generibus. Nam sepius in verbis obscuro fino S dubiis Menarum Auris prosositis , non infeliciter hariolamur sensum vocis ex substrata materia. ta si dubitem, an qui mecum loquitur vel qui scripserit, merx dicere vo, luerit, an merces si de emtione sermo fuerit, prius, si de locatione, posterius vocabulum erit intelligendum. Ita si nesciam, utrum evictum scribere voluerit, an edictum, si materia sermonis fuerit enitio, pro illo erit praesumptio, nisi forte de vitiis rei venditae disseruerit, ut facile contigere potuit, ut de edicto voluerit loqui. a
. snbstrata' materia lucem affert. Ita plerumque qui ex ad ultioribus lim' guas discunt, cum magister non est ad manus, S lexicorum evolutio tridiosa est, ex verborum circumpositorum notitia incognitae vocis significationem cum successu conjettantur. Ita v. g. dum Scriptor aliquis in idiomate Germanico voces Gallicas immiscere adsuetus scripserat: Eine
det ei ne alte aber dot reid e RPeibes Peribn uni Geldeε millen hepra thet, et, lustiget fidi hernodi gemelniglidi Iu 43dust init Caton, b Sustrata materia ostendit, eum id voluisse significare, quod ejusmodi homo se delectet cum juvencula quadam domestica; non ut alius inepte publica periphrasi sen-
o Pus. V. ia. 7. Rebhalin. th. 34. a Huc pertinet L i3. 3. I. de pign. ach. Venit autem in hae actione & dolus ct culpa, ut in commodato; venit lx custodiae vis major non venit. Ubi male a quibusdam emendatur textus. Ita: at in comm dato venit re custodia. b Habes exemptam vocis σ peregrina Us nova; debuisset enim dicere: Catin. De Obseletis inquirenda exempla in legibus tingolar dicis.
304쪽
sum exprimere voluit, et bilus liget fici tu .baust mit Caton, das ili, mit ei nem Catoniani scien eria Illi en laver se m. &c. . . si . Porro & ambiguitatem saepius tollit materia sub strata. Ita si biblio theca v. g. c) legata i uerit, praesumendum erit pro libris, si bibliotheca ex
. trui jussu, intelligendus erit locus. Ita ferrum deponere 3ussi, satisfecerunt, si arma ferrea posuerunt. Ita si quis tertio arma inferre scelere prohibitus sit, intelligentur milites, sin hostes arma tradere jussi, intelligentur instrumenta bellica. r. Ita ex eodem materiae substratae laco aliquando dijudicandum erit, utrum quis significatum vocis laxiorem aut frictiorem intenderit Sic v. gr. in materia Dudali vocabulum heredis denotabit masculos . non
quoscunque heredes allo diales, &e.' d)33. Ita cum dicitur, Gallam siubegisse provinciam, ce apertum est. de homine quem loqui, non de ave. Ita si dixero: Hic liber mem est, sine dubio intelligetur, ejus dominium a me eite acquisitum. At si quis de
suis capiatas loquatur, communiter denotabitur, non esse eos aliunde quaesitos, occaue . Ita in exemplo supra adductor Heres meus uxori meae vasorum argenteorum pondo centum, quae dolet, dato, ubi nimia verborum
brevitas quam uno verbo testator evitare potuisset: quae volet ipse uel ipsa obscuritatem pariebat, substrata materia di causa nempe legati, inter alia ostendit, pro uxore, non pro herede esse pronuncianaum. s. Ita si voces abundantes ambiguitatem pariant, momentum afferet materia substrata. Unde putarum V. gr. si quis promiserit supeί - . ctilem, & simul species quasdam recensuerit, non tamen omnes, abstrahendo a reliquis circumstantiis, in promissione gratuita deberi saltem speia eies expressas, in onerosa etiam reliquas. 16. Cogitandum nunc erit ulterius de exemplis, in quibus sermo . perplexus aut pugnans ex hac regula interpretationem consequi possit, haec enim, quae halienus attulimus, speciminis loco potuerunt lassicere. ue . Amnis huic primae regulae est, f atque sub eadem contineri videtur & alia, quam communiter Dotiores separatim tradunt. S ex conia iunctis loco petitam asserunt: In omni sermone interpretando accurate ad , antecerintla ct consequentia se attendaendum, quibus interjecta attemperari
305쪽
est respondere praesumamur. Quorsum pertinet, quod Celsus inculcat: Incivile e se, nisi tota lege perspecta, uua aliqua ejus pateticula proposita, judicare vel respondere. g
38. Nam ideo potissimum contextus est considerandus, ut conitet de
39. Quod si tamen accuratius eandem penutemus, apparebit, ainmω- tem saltem aliquam inter coniecturam a substrata materia, S conjecturam a conjunctis loco desumptam esse, non identitatem, cum regula de DUData .rnateria locum habere possit, ubi nulla sunt antecedentia, Lel consequentia, di regula de contextu ulam suum exercere possit, etiam citra re-1pectum ad substratam materiam, puta, cum sensus uterque vocis ambiguae ad substratam materiam quadrat; vel de omni sensu dubitatur. 6o. Prioris exemplum esto, si dicam: Galtas coquitur. h) Posterioris, si instrumentum v. g. super stipulatione consectum referat; stipulatum esse Primum frumentum a Secundo, Sectandum spopondi:Ie: in prae fatione vero faciat mentionem, de decem modiis inter contrahentes actum 6 i. gua propter a. in genere ex loco de conjunctis ista sit regula: Obscurae locutiones explicandae Iunt ex sermone ejusdem autoris alibi plane Operspicue expresso, sye in eodem loco, in antecedentibus puta S consequentibus, quae proprie con vela loco vocantur, 3 sive in diversis se alio te'. pore prolatis; quae appellantur conjuncta origine, v. g. si in Testamento aliis cui partem tertiam aedium legassem, Sc in codicillis scriberem: Titio praeter partem aedium do lego centum. l i r6r. Et hujus regulae usum se diffundere arbitror in quodcunque obisscuritatis genus, ut etiam verba obsoleta, nova, Tigrina, perplexa, pugna
ita quandoque ex illa opponi possint. Similiter judico de regulis sequentibus, quod adeo semel monuiise lassiciat. 63. 3. Ab efectu porro resula desumitur. m Verba ita explicanda
erunt, ne nulBu inde oriatur est retis, O negoIItim pereat, aut ne essectus cum
absurditate quadam sis conjunctus, quodsit si expositio Iugnet cum Iure aevino
vel humano. 64. Ita per cavillationem Athenienses in foedere promittentes, quod agro Boeotorum vellent cedere, negarunt postea agrum esse Boeotorum, quem g r a . T de LL. b Notantvr hoc exemplum elegi. Si enim dieas r lius volat. ρlai movet, de plumatur, dubium esset, annon sub voce Galli intelligero etiam hominem. i, Cons. l. t 34. f. r. de V. O. Alior textus adducit P . V. ia. 9. lὶ Pus de O. H. I. 17. I. Re b. d. M. Pus V. Ia. 8. Rebh. ili. 34. 33. 33. Dissiligoo b COOole
306쪽
quem ipsi cum excercitu insiderent. Ita cum lex sub gravi poena prohiberet alteri in platea sanguimem elicere, absurdum fuisset, si secundum eius verba barbitonsor, qui in platea piteri venam secuerat, fuisset punitus. n Ex eadem regula etiam erat definienda controversia inter Protagoram S athlum pro Protagora. Huc quoque pertinet casus de eo, qui γαι- num liberum elIe volebat, cum solum haberet Cratistum. 63. 4. Magnum momentum etiam in interpretatione affert personae sectio. Unde regula: Verba ob cura ex assectione cujusque capiunt inter . pretatime. Ita si quis Titium haeredem instituerit, inter plures Titios haeres is erit, quem constat a defuncto maxime dilectum fuisse.' o 66. 3. Assinis praecedenti est conjectura, sp) quae ex qualitate persoharum desumitur: ureba dubia exponenda erunt secundum condiationem aut dignitatem personae, quae Aquitur aut ad quam sermo dirigitur. 6 . Ita si studiosius: q) alicui universas chartas reliquerit, libri debebuntur, quamvis alias sub chartarum nomine proprie libri non contineἀantur. Ita si quis dotem promiserit, aut alimenta reliquerit alteri, determinanda erunt utrobique secundum conditionem S dignitatem personae; cui relinquuntur aut promittuntur.
68. 6. Sed potissimum considerari meretur ratio legis aut pacti. Hinc rIta interpretatio legis essequenda, quae rationi letis congruit, O contra reicienda , inarae ab eadem discrepat. r 69. Ceterum ratio legis duplex potissimum est, una, quae legislato. rem impulit ad legem condendam, altera, quam per legem intendit. o. Quemadmodum vero intentio legislatoris occasioni, quae eum ad legem condendam impulit, pIerumque si non semper, ex adverso opposita est; ita facile constat, ad utramque in praefata regula respici debere. sin 1. Ita cum agricolae per exercitium judiciorum impedirentur in percipiendis agri Ductibus , occasionem dedit Romanis ad ferias meos concedendas, ea intentione, ut impedimenta haec cessent. r. Ita caritas annonae N ejus timor principem quandoque impellit, ut frum uti xportationem prohibeat, quo ulla annonae caritas evitetur.
nὶ P ea. U. ra. I9. Cons. supra. . aa. o .Rebhalin. ti M. l. I68. I. de R. I. l. sia. β. I. de hered. instit. Aliud exemplum ni l. 4s. solui. ina trina. ubi expresse Ictu hanc regulam applicat. p Rebh. th. 33. q) l. sa. 4. de Leg. 3. 0 Pus de o. H. V. 8. Rebh. th. 34. Ita si princeps dixerit, ob caritatem annonae prohibitam esse exportationem frumenti, ratio legit Urendit, prohibitam esse non exportationem omnem, sed exportationem vendendi causa factam. r) Ime etiam putat Rebb d. th. sq. Diuiti by Coosl
307쪽
7 3. Neque obstat dictis, quod sepius lex appIicari soleat ad istum
casum, ad quem causa impulsiva non quadrat. Ita feriae messium etiam prosunt illis, qui nullos fructus agrorum percipiunt aut colligunt. 4. Memmisse enim debebis ec in hac & in reliquis regulis, nos tr dere conjeeturas voluntatis tacitae. quae cessant, quoties legis verba eX- presia aliud docent, ut in dicta materia feriarum. 7s. Quin etsi aliae circumstantiae concurrant, quae suadeant praeter intentionem aut occasionem legislatoris elle interpretationem faciendam, forte ut evitetur multiplicatio litium, veI quae possunt esse similes, nec Allae sunt omittendae. Conjectura enim cum conjectura conferenda est. Ita quasi usus fructus inventus erat, ne legata corruerent, posteaquam tamen inventus erat, non male sentiunt, qui arbitrantur, eundem
etiam per pacta inter vivos posse constitui. 7. Simul tamen illud patet, quod dum in legibus Romanis ut regula inculcatur, taliam causam legatis adjectam, non vitiare Iegatum, t) ectamen non desunt quidam casus, in quibus eaedem leges vitiari legatum Per falsam cautam admiserunt, non erudite ad tollendam hanc apparentem repugnantiam, vel potius ad ostendendani inter ista duo disserentiam, . communi Dd. 1chola proseratur distinfiio inter falsam causam impulsivam dc finalem, quasi non illa sed haec legatis noceat; sed longe alias e Plicationis rationes hic esse afferendas. u 78. Ita v. gr. si dixerit testator: Titio, quia negotia mea curavit, d
Iego centum. Finge falsam causam fui sie. Sed quid ope distinetionis istius definies Utrum valebit Iegatum an minus' Nain si vera fuisset
causa : gestio negotii erat causa impuIsiva, remuneratio istius causa GaIis. Et ita in similibus casibus dupleκ noc causarum genus concurret. 79. Non confundendae tamen sunt cum rationibus istis duabus Ie-gum Vel Paetorum, rationes, quibus utuntur JCti in demonstratione concutionum specialium ex legibus generalioribus e. g. dum assertur ratio, Xλ cur partus ancillae non sit in fruetu, quia fiudius omnes hominum gratia conditi sint, vel, ut alibi rectius Sc magis prudenter, quia ancilla
ty Vide L 3i. Inst. de leg. ibique Uinniti in in noti . ut di Noricum in Addit i u 3 Scilicet in legati, ea as appositas plerumque non esse seras . sed yrat xtu DL
cm, nisi cireum santia ostendam. resatorem eas ut veras respexisse. xὶ β. 37, Inst, d. R. D. ubi Vinnins in notis. Usus hujus observationis: ' A raticino legis vel pacti non debemur in interpretarionil re dere: A rariora Interpretam G Iciorum possisemus recedore, si ant inepta.
308쪽
go. Nam r. iam agimus de ratione legis aut pacti interpretandi, non de ratione interpretationu iam factae. 1. Quaerimus de interpretatione, quae nititur argumentis topicis dil probabilibus, non de interpretatione quasi demonstrativa, ex aκiomate generali, v. g. quod usu sfiuctus eum in finem constituatur, ut usu fructuarius omnes fructus, cujus gratia res comparari solet, percipiat conclufiones particulares deducente.
83. Quod si igitur ratio Iegis aut pacti ipsi pacto vel Iegi fuerit imserta, tum Interpretatio non adeo erit dissicilis. Sed lapius latet eadem, unde novis conoecturis erit opus ad eliciendam rationem, antequam in terpretatio secundum eandem fieri possit. 8 . Quae quidem regulis vel ideo non videntur commode inculcari posse, quoniam ob circumstantiarum hic occurrentium infinitam Varieta
tem, S ipsarum quoque infinita est variatio. y 83. Unde ad earum felicem indagationem insignis requiritur prude iis Politica, quantum ad legum & pactorum publicorum interpretationem
attinet, quantum vero ad pacta privatorum eximia prudentia oeconomicos ac si ita loqui licet, mercatoria, in interprete requiritur, quae non in Ac
demiis Sc Scholis, sed in conversatione politica atque familiari cum aliis in eo genere prudentibus acquiri potest. sq. Magnum quoque praesidium potissimum m pactorum qua publi
corum qua privatorum interpretatione afferet eruditio ex lectione dili genti historiarum comparata, tum notitia peculiaris eorum, quae Pacta aut foedera antecesserunt. Unde paciscentium, qui bona fide v. g. ad fisera Pacifica accedunt, omnino interest,acta pacificationis publice nota facere. 2 83. Suffcere haec possunt de interpretatione decurrit - Non enim plane negligendae sunt re Ii quae duae interpretationis species, a extens puta Sc restrictiva, in quibus quantum ad extensivam, uti priores quinque, quas dedimus, interpretationes declarativae regulae non ita Dequenter sorte occurrent; b) ita regula modo exposita de lagis ratione, tribus isti Sinterpretationis generibus satis evidenter est communis. 86. Quodsi enim de verborum obscuritate quacunque toIsenda agam tur , tum in dubio is vocabuli vel phraseos obscurae se usus erit retinen--y dus, yὶ Conc Rebli. ili. 34. in fine. say Unde instrumιntum Pacis Μο steri seir Momagiense magnam lucem necipis ex actis pracedentibus es Historiar. Q in GDpro ' 9, b) Mutam his quaedam, qua aliter posita erant in prima edulano, ubi nimis adhue inum triplicii inter nationis in regulis iasis quaesiveram. ad g-Wro sequent m ad medetis erium mentis mei istaeciam quaedam initio adiadi, in μνω typographi prιma edis rone omissis. Dissiligod by Coosl
309쪽
238 LIB. II CAP. XII. DE INTI RPR.
dus, qui maxime rationi legis congruit. Quod vel maxime tum usum habet. sidus, vocis sensus sit, laxior alter, alter strictior. Hinc v. g. si Princeps frumenti exporrationem prohibuerit, sub voce frumenti vel universae species frumentariae, vel saltem triticum aut aliud genus comprehendetur, prout nempe in omnibus aut in quibusdam saltem annonae caritas timetur, quae Principem ad legem condendam impulerat. 8 .'Quodsi vero verba legis vel palli pera cua sint, nec ambiguitate laborent, tunc saepius si ecies emergunt sub legum verbis vel comprehenissae vel minus, de quibus tamen non sine causa dubitatur, an ad eas lex applicari debeat, an non 88. Atque hic sere unice ad rationem legis erit recurrendum. Adeoque interpretatio extensiva maximam partem isto nititur canone: sc Ubi .
eadem es ratio, ibi eadem es juris disposito. Vel: Mentita; rationis facit , ut lex O pactum applicari debeant ad casus similes sub verbis eorundem non
comprehensis. 89. Eadem vero debet esse ratio, non saltem similis, etsi casus emergentes relati ad verba legis casibus sub lege comprehensis sint saltem similes, non iidem. d 9o. Cum vero sepius obveniant occasiones una Nares ad legem ferendam, di secundum tradita etiam Philosophorum unius rei plures possint esse fines, quorum singuli vel sunt aeque principales, vel unus primo-rius, reliqui secundarii, inde non in universum necesse est, ut ratio legis, secundum quam fit extensio, sit unica. e 9 i. Sea haec observatio tum saltem locum habebit, ubi unum tantum finem intendit legislator. 9r. Quodsi plures sint rationes unius legis, tunc si istae sint aeque principium tequitur, Omnes quoque in extensione conjungendas, ne com mittatur alias fallacia divisionis, non aliter ac in rebus naturalibus, ubi necesse est, ut omnes cause concurrant, si effectus produci debet. 93. Quod si vero ex illis una sit portissima, putarem suificere, si modo ista ad casum similem quadret. 94. Uno verbo: Causa ad quam fit extensio, debet eo sic , eademisque considerata esse a legislatore in sua generalitate, ita ut eandem ad
Iraesentem quoque casum voluisset applicare, si quidem eum praevi- isset, aut de eo cogitasset; idque quia alioquin lex fuisset inutilis aut
310쪽
9s. Ita si lex aratrum accipere pignori prohibeat, neque licebit vomerem accipere; si jubeat eum, qui patrem interfecit, culeo insui, insuendus & qui matrem interfecit; er domo in jus educere si non licet, non licebit etiam ex tabernaculis. Sic si pactum sit inter vicinos populos, ne
intra certum spacium liceat locum muris cingere, neque terreo aggere
cingi poterit, si prohibitionis ratio fuerit, ne me locus ad vim prohibendam fieret idoneus. Sic si aliquis in testamento caveat: Titius heres esto, si post humus meus quem utique expectabat sit morIuus ; etiam hoc casu Titius heres erit, si contingat illi testatori mortuo nullum posthumum nasci.
96. Pertinet huc elegans casus a Luciano propositus. Lex est: Drannicida prorio amiciatur. Etsi qui in arcem descenderit, ut tyrannum necaret; Ast tyrannum non reperit, sed filium ejus, quem etiam intere- mit, relisto in vulnere gladio. Adveniens mox tyrannus, ut filium vidit occisum, prae dolore animi eodem se gladio interfecit. Petit itaque is . qui filium tyranni sustulerat, praemium tanquam tyrannicida. 9 . Atque hic quidem non contemnendo artificio praemium petentis partes defendit Lucianus, f potissimum ex eo, quod communiter eadem sit ratio illius, qui interfecit, & qui mortis causam praebuit. 98. Sed nec etiam qui couam omisit, quod ad os endendam petiti illius iniquitatem facit. Erasmus Roterodamus alia oratione pro adversa parte conscripta, non ita concisa quidem ut, Lucrani, sed ubi facile taedium ex prolixitate oriundum compensare possit erudita variarum bonae interpretationis regularum ad praesens negotium applicandarum expositio. 99. Cujus adeo opinio magis placet, potissimum quod fusius ostenderit, saltum id praetensi tyrannicidae nullo inodo pro tali esse habendum, quod veram Sc moralem interfectionis causam morti tyranni praebuerit. . g ioo: Vides vero ex adductis exemplis, quod interpretatio extensiva Iocum habeat in legibus tam afrmativis quam negat vis: In his vero in
totius eiustatis graviter vindicare. Deinde cum tranni fluum interfuit, non potuit
prohabiliter habuisse intentionem 1 aunum interficiendi, sed saltem dolore aliquolsum afficien in . si non plane prae timore id fecit, ne suus i um Patri detegeret. Λιyraecise TMannicidam praemio incere, volebant leges. Denique lex volebat forte Iinctum praemio incere, Me factum eris timidum. .