장음표시 사용
481쪽
olo cum illa occupatione, qua res domino vacuae per solam apprehensionem 'domino nostro subiiciuntur, non est confundenda. 94. Fufia violentia imperium acquiritur, si quis iusta bellandi eari. subnixus, favente vi armorum & fortuna populum aliquem eo redigiti ut ipsius deinceps imperio se subjicere cosatur. 9s. Ergo non statim post victoriam imperium habet invictos, ita ut consensum subiugatorum non expectare debeat, quomodo enim ex natu belli in pacem poterit descendi sine interveniente pactost 96. Illud duntaxat habent iusto bello victores, ut consensum devictorum non per ambitum aut preces eblandiri necesse habeant, sed
eundem per intentata extrema mala possint extorquere.
97. Idque duplici ex fundamento. Nam primo victor. si ri*ore helli voluisset uti, vitam plane victis adimere potuisset, atque sc, aum minore istos incommodo defungi patitur, clementiae insuper laudem nanciscitur. 98. Secundo, qui cum altero in bellum descendit, quem ipse antea Iaserat, bc cui aequam satisfactionem praebere renuit, omnes suas fortuis nas aleae Martis exponit, sic ut jam in antecessum quasi tacite consenserit in quamcunque conditionem, quam eventus belli ipsi sit assigna
99. Quod invasorem injustum concernit, prius discernendum est. an per vim democratiam verterit in monarchiam, an monarcha ejecto in ejus locum se immiserit. too. Posteriori casu obligatio restituendi non prius exspirat, quam aut expulsus rex ipsiusque naeredes, quibus ad regnum jus quaesitum fuerat, sint extincti, aut ipsi pro derelicto id habuerint.
IOI. Interea tamen temporis, etiam ouamdiu adhuc invaseris cimis
cientia laborat, subditos post consensum suum fides data valide stringit. siquidem tunc demum eandem dederunt, quando pro exgulso rege, t quicquid ab ipsis postulari potuit, fecerunt. tor. Circa priorem casum probabilissime videtur dici, cum populusaeque in monarchia quam democratia felix esse queat, facile esse, ut popularis libertatis desiderium digeratur, si rempublicam novus iste rex bene gubernaverit, id quod etiam ex modici temporis patientia a que assuetudine praesumi potest. Et hoc facto acquisitionis vitium purgatum intelligitur.
482쪽
I: io3. Quod si autem aliquis post malatam visenter rempublicam ei, ves miseris modis habeat, vitium ejus ne diuturnitate quidem tempotrer purgabitur, quia diuturna possessio hic nihil aliud erit, quam diu con
c. ro'. , Ultroneo autem consensi populi paratur regnum interveniente electione, quae popuIus consituendus aut jam constitutus ultro certum: hominem suo judicio imperii capacem designat, cui quando decretumimm Ii fuerit significatum . idque ille acceptaverit, promisso populi obsequi ininertiam confertur. i S , '
ios. Dixi ultro: id est, non adigente ma id populum eo per vim .mriorem ι quii regnum admiscitur. Caeterum ad hanc classem referri meretur, sive populus ex selo studio. commoditatis suae promovendae flein Eta quodam quasi intrinseco alicui transistat imperium . sive ad id compulsas Faeris mera uarr quadam extrinseca. metu nem ei vis majoris ab alio imminentas. Lame dic. Ostendet tameni haec instinetius diversitasvmox M serum ustam, ubi ad affectiones imperii civilis pervenerimus.1o6. Dixi: eIedtionem fieri a populo vel constituendo vel constituto. Posterior prae priore id habet peculiare, quod iuscipiatur rege priore defuncto ot tunc regulariter illam antecedat Intem uiam. 1iror. In interregno licet ad imperfectam formam recidat civitas, dum cives primo tantum inter se connectunmr: multum tamen firmi tatis ei adhuc addit homen ic affectus communis phtri civiumque plerorumque fortuna: isti loto fere assixae ; qu e bonos cives subigunt, ut ultro tantisper pacem, inter se coIant, di quantocyus ad plenum imperium instaurandu* incumbant. Cui magnopere ad incommoda ea in terresnis oriri apta, evitanda faciat; si ix antecesium constituantur. Penes quatij solio meante, intera myrei bircae administratio esse debeat. . ios. Caeterum alicubi quidem singulis monarchis defunctis; nova instituitur electio. Alicubi autem regnum ea lege in alterum conferistum: ut icitra aecuam intervenientem electionem in alios per successionem transeat: Illud si fiat vocatur regnum electivom, si hoc. succe dum. x. Nose Iosiavsa MDccaeuisonis constituitur vel arbitrio regis, vel arbitrio populi, prout nempe regnum est ves satrimoniais vel in ructuanγ-, dς qua distinctionem κ)plura. t i I r Ioa HOllum uterque si voluntatem suam manifestaverit expressae, be ne est, quod si id non fuerit factum, dissicillime ibi oriuntur contro-
483쪽
ῆsiae oniam, deficiente voluntate expressa, recurrendum est adris. Cuius certae quaedam mactae regulae trada non possunt, non scivi Iussi, Quod υotantin humana, si ulla in re, certe In translacione hon leum suorum infinitis modis variet, .sed di, quod . si ad larte respicere velis, nullus facile reperiatur modus succedendI ab intestato receptus, qui non aliquam aequitatem secum habeat. θ rit. Neque vero illa conjectura hic obtinet, quod In reg- eadem lsuccessio debeat observari, quae recepta est in tanu pri torum, ob m anam differentiam inter regna Oc ruta b RAE . .' Igitur in similibus controversius, sepius Inter Principes ortis, uti facile est conjecturas reperire come tur1s contrar as. cum fundamentum coniecturandi sit lubricum, Ita nymo saltem opus est, adati. Ta principis hac parte defendenda, ut non m randum sit . si ita tali neia solio quatuor diversissimae partes vel plures aura Aeducere fuerint aula, &, si unquam axioma aliquod firmItatem obminuit, certe hic obtinet vulgatum Istud: Beati poetamus. M . Si tamen controversiae diiudicandae simi secundum id, quod plerumque fieri solet, o non dissitemur. prae Visse hac parte Viros Ceis. lebres aut fuse remias quasdam iuppeiaitant, quibus instar normae plerumque uti solent scriptores, de quaestionibus Dusmodi essceptantes.' iit Definitur a 3 vero imperium in civItate, quod uno Vocabulo UI: dicitur, de cujus origine & modis acquirendi hactenus disseruiis
tio. Dico: Diestas summa, id est, in sui exercit a nullo homine,
ainquam superiore, dependens, sed e Proprio audicis sese exserens, sc ut eiusdem actus a nemine, tanquam tu periori, queant IIHI redd . . . ti . Inde etiam est, quod idem imperium sit ἀνυπιυ is, seu nermia iro mortalium obstrictum ad reddendas rationes, eo cum effectu, ut fi 1 eas alteri non adprobaverit, poenis humanis aut merciuont, velut a suberiore profectis, eo nomine sit obnoxium. . . .
Cui conjunctum est, ut idem summum Imperium ἰσώα -- manis et civilibus ut talibus sit superis , iisdemque adeo Mirecte non
484쪽
c obstringatur. Istae enim leges a summo imperio tam in origine quam in Auratione dependent. Inde fieri noni potest, ut per istas idem obligetur; cum alias idem seipso superius foret. tr9. Neque ulterius concipi commode poterit flammitas imperii. nisi simul comunctam eidem eq. arbitremur peculiarem sanctimoniam, b ut non soIum ejus jussis legitimis resistere nefas sit; sed εc ejusdem aspexitas non secus atque a probis liberis parentum morositas, a civibus fit, patienter ferenda. Quin εe ubi atrocissimas iniurias intentaverit, sinisguli potius fuga sibi consulent, aut quantamcunque calamitatem sustinebunt, quam ferrum in durum quidem, sed tamen parentem patriae stringenti rao. Ergo eum sanctimoniam hanc impugnent Monarchomaehi, inepta secta, de ab aliis jam dudum profligata, necesse est, ut eorum rationes simae lammitatem tollant, utque adeo majestas, quam ipsi regi-hus tribuunt, talis non sit. ' ' .rai. Quorsum etiam pertinet ipsorum distinctio Majestatis in realem
di personalem. m. Occasione autem summitatis, quae Maiestati cohaeret, Politici quaesiverunt: an dari possit monarcha temporarain f hoc est, cujus impe aium certo ac definito temporis spatio sit adstrictum, ut finito eo iterum
privatus fieri debeat, & aa id jure cogi possit
.i , , 323. Mihi videtur quaestio afrmanda esse, quiasummum esse Meam rarium esse non impIicant, di si illorum principum potestas revera pro Majestate habenda est . qui sponte abdicarunt imperium, di vitam privatam amplexi sunt, nulla ratio videtur obstare, cur non di istorum, de quibus loquitur quaestio. l .:124. Nam et11 hi ad depositionem iure cogi possint, coactio autem
iusta repugnet summitati, non tamen ante Iocum habet coactio, quam lempore finito . quo potestas eorum cessavit summa esse. 12 . Modo Dufimodi monarcha temporinus non sit obstrictus, ut deposito imperio rationes reddat populo. aut paeme ob rem male gestam sit obnoxius. i Nam tum imperium ejus non est iΔυπευ ον, ergo nec
summum, sed potius habendus erit pro magistratu aliquo majore. u6. Nia controversia est, ubi de dictorum applicatione est quaestio. ut dam quaeritur: an Dictator Romanus habuerit veram majestatem8 Hic enim praesupposita ista ad circumstantias factorum. ex historiis eruenis das, debent accommodari. quod hujus loci non est.
485쪽
i27ώi Porro neque cum summitate imperii pugnat ne ictio eiusdem.q0in potius idem in monarchii potissimum te aristocratiis di.idi potest in abolutum & limitatum. Abi ' O 2 i λ. ili citaraia8. imperium monarcha habere dicitur, qui illud admini, strare potest proprio ex judicio, non ad normam certorum ac perpetu rum statuorum, sed 3 prout praesens rerum conditio videtur eκigere, , quique adeo proprium ad arbitrium salutem Reipublicae, prout ejusdem
. mpora postulaVerint, procurat. r .. . . .. -
ir9. Uerum quia unius hominis iudicium ad erroribus non est im--mune, ω voluntas in prava flexilis, in tanta . cumprimis Iibertare; quibusdam populis consultum visum, ejus imperii exercitium certis limitia
33o. Id quod factum. dum ad cenax leges circa administratione ri. partium imperii in delatione regni regem ladstrinxerunt; le si quando negotia summam rerum spectantia, quaeque in antecessum definiti nequeunt, inciderent, voluerunt ea Rhipi non nisi praesciente & consentiente populo, aut eiusdem deputatis in comitia convocatis, ut eo mi nor occasio regi praebeatur a salute regni aberrandi. - I3t. Vocantur autem istae leges, quae potestatem principum ita Euxi iam. leges fundamentales, voce legis improprie di abusive accepta, cum potius sint pacta. o . ' . . l 3r. Denique Rex cum summo imperio aut habet etiam potestatem alienandi regnum, idque dividendi pro lubitu, aut eadem desiluitur. a 3. Priora regna melioris distinctionis gratia Grotius vocavit Patria moniatim posteriora in m nia, quonia nempe usufructuarius rerri, in qua usumfructum habet, aIienare non potest, qui in pleno patrims-
r34. Meminisse ergo debeant ii, qui hanc divisionem Grotii impugnarunt, denominationem istam non extendendam esse ultra testium, in quo Grotius quaerebat similitudinem; S adeo recordari vulgati, prover-.bii, quod omne simile claudis R. ' . . .. V . Q . . t D. ias. Quamvis non dissilendum sit, commodiorem fore denomin tionem regnorum posterioris classis, si loco usafructuariorum vocarentur eteommissaria, quod di alicubi facit inutius. I ii 3'...i li 36. Caeterum cum a priori quueritur, quaenam regna pn, sustu ctuariis hahenda, quaenam in patrimonio I sic tenendum 'si' vopulus
486쪽
. iniviis, quibus consensum: situm declaravit . potes frim alienandi transis tutir in regem, tum hau η' hubio te uniusit in patii monto '' . . . . 992d si id factum, non. fuerit, pro patrimonzati tamen haben is qqoia armis sidi qhaes t eκ, aut quod raro contingit,
ubi suumfibi ipse populum ipse Ieri , eκemplo Romuli.
II 8. EX illis Fero, quae .utironeo eonsensu in principem translata sunt,
Pro u fructuari--qiu populus nouit esse successiua, cum
eo ipso satis declaravbruet, O none alienat,onem principi concedere, cum nequidem. ad Progeniem eius regnum transire voluerit. . b in . In succes is, aut ubi dubitatur, an regnum si electivum an ruccessivum) illa pro re fructust, iis sidi electisῶ haberem, . d) ubi PQ pulus instine u quasi sentrinsere solo motus; absque impelIente graVi necessitate exteriore regem elegit, ista pro patrimonialibuς, ct successisu rabi necessitas gravave tenor populum ad quaerendum sibi regem impulit-. o. Nam si de 'hac quaestione ad initio delati regni mentio fuisset Injecta, praesumendum est, in priori eam regem accepturum fuisse re gnum adempta ipsi alienandi & succedendi potestate, in posteriori populum assensurum fuisse regi potestatem alienandi S successionem post
IM. Regulariter enim in contractibus Ieges praest Abri alteri . cuius manus interest, contractum fieti, is vero cσhistriones quamvis duras ac ceptat, ad quem major ex contractu redundat utilitas. . At si populus nulla ad id necessitate adactus sibi regem eligat, clus interesse regis est, quam populi; sin necessitas gravis 'pupulum urgeat, magis popuIi in
142. Exerit autem se inclestas, ut in definitione ce diximus, non solum in resatione a hubditos, sed Sc in ordine ad pares extra. rempublicam, unde particulae summae potestatis,' quae communi nomine regalia dici consueverunt, commode divi posvnti in regalia immanentia, ubi prior resperaus attenditur, & transeuntia, ubi posteri f. f)343. Nam divisio alia , qua regalia dividuntur inr mavora se minora; uti multis tricis est obnoxia, ita magis usum psalbet in controuersiis ex jure humano, cui etiam ortum debet definiendis, quam in Iurisprudentia naturalic ubi minora seque ad obtinendus fines teipublicae requi
487쪽
s omnia bene di ordine gerantur in Repustica di cives a vi intrinseca reddantur securi. tum, si defendantur aversus vim extrinsecam tempore helli. g . . . ii 1. Itaque regalia vel diriguntur primario ad unum horum modo rum promovendi fines Reipublicae, vel inserviunt communiter utrique. h r46. Ad pacis tempora pertinet quam maxime potesim legislatoria, li hqa imperantes civibus significant, quae ipsorum cirea negotia ad sal t civitatis facientia sit voluntas, cui ηjces in pacto constituendae civitatis submiserunt. 147. Eodem pertinet potestin parem sumendi, qua intenditur , ut crinyes tuti sint adversus damna 8c injurias, quae a concivibus invicem inferri possunt di solent. 6c sine qua potestas legislatoria foret fru'
i48. Tum & potestas Judiciaria, qua deciduntur controversiae superrecta legum applicatione ad facta singularia & factis civium contra leges ortae. Unde inservit hoc regale potestati legislatoriae & iuri puniendi. r49. Denique cum singulorum actiones a sua cujusque opinionexegantur; plerique autem de rebus ita soleano iudicare, prout assueverunt, & prout communiter judicari vident; paucisimu proprio ingenio vera di honesta dispicere qu ant, inde civitati expedit, ut publiςe eiusmodi doctrinis perlonet, quae cum recto fine&usu civitatum congruunt, simulque animi civium a puero istis imbuantur. Eiusmodi igitur doctrinas, qui doceant publice, summi imperii cli constituere. Quare huc pertinet ius erigendi .ctbola; δε Academias, item tu circa sacra stricte se dictum. o. Cave autem putes, nos docere, ac si praecepta religionis de-heant dirigi secundum utilitatem singularum rerumpiablicarum. Haec enim .esset cavillatoria explicatio verborum nostrorum, qui de sine communi
civitatum loquim'r. . . . fisi. Cuius adeo habitudo ad religionem est ista, ut religis it DIO
habeatur, quae aperte pugnot cum tranquillitate rerum ublicarum, quois
niam DEU nunquam voluit ejusmodi doctrinis imbui homines, neque
etiam B Hae pertinet princ. prooem. Inst. Hic incipit PQ. lib. I. cap. in hὶ qua respiciunt tempus pacis. sunt immanentia, qua tempus bED. partim minanentia v. g. jus conscribendi militem9 vei transeuntia , cv.g. Ius belli gerendLI Commmma sunt iterum immanentia. si Pertinet potestas Iegislatoria etiam ad bellum. sdseundario, dum leges militaru Ωmsuuuntur: Cum issis enim, quibus hae legudamur, uno pG s.
488쪽
etiam voluisse potuiti quia est autor remmpublicarum, nec adeo potuit uoluisse eontradi ria. '' c. et r. Sed quoniam unius finῖς obtinecti pluita poterunt esse medi Pnon valet inverse ordinet 'umesitatisi' hue rings diis sui si eisitatis,
aeto est vera: quoniam supra ostendimus, ad veram religionem requiri, ut sit a DEO revelata. i ir33. Id tamen exinde sequetur, principem, qui religionem salsam in republica tolerat, quae tamen 'non repugnat fina civitatij, non peccare contra jus naturale fle ossicium boni principis, sed contra Iegem diis
vinam posuitam unise alem & ossicium boni Clitistiani t mare Iutis- prudentiae Naturalis defectum hic supplere debet Theologia. is . Ad tempora besti spectat ius belli & pacis, itemque Dederum feriendorum, m quo pertinent jus Iegendi, armandi di uniendi milites
iss. Utrique tempori aequaliterinserviunt a magistratuum renintuem
iue6. Sunt autem istae partes summi imperii naturaliter ita eonnexae, ut siquidem regularis forma civitati constare debeat, omnes et singulis penes unum n) radicaliter esse debeant. Nam fi una vel altera plane abfueris, mancum erit imperium . nec ad sinem 'civitatis procurandum idoneum. is . Sin autem istae Hvidantur, ita ut quaedam radicaliter sint penes unum, reliquae penes alium, irregularem rempublicam Sc male cohae rentem emergere necesse est, quoniam non solum tum una potestas o to dissidio aut inanis erit aut alterius ministra, sed di deficiente hoc pacto voluntatis unione, quae est anima Reipublicae, in satu hoc corrupta maxima occasio datur bellis eivilibus. is : : . . riris. Haec quansuam manilastissima sint, dantur tamen non pauci, qui divisionem partium summi imperii propugnent, ut exinde respublicas mixtin concinnent, quae, ubi rite temperatae fuerint, felicissimam,s diis placer, rempublicam eroducere sint aptae. - , - ν ...
asy. Clii fini quidem Arisiduia sp) autoritas nequidquam imploratur, qui de longe diversa mixtura, quam qua ad divisionem partium summi imperii spectet, loquitur.
489쪽
i6o. Quemadmodui'. auWm vn impossibiD.est. dari erusmodῖ rei publicas irregulares seu mixtas, q) ita, si dantur, n*cque est, ut ea-.dem, rescis.anni r in rivi, stiam Te is quςpi P ipatesci, hac in parti kimum quant inter si . di eRUs, ut mixturm al1quam coinrimi hiscantur, iqpini exps endam atque. ςXφptandam esse jactare possint. . ibi. His praemissas exponendum riunc paucis erit ossicium imperantium parentium. r . Quibys praeceptis ossicium summorum i tramium constet, P indol*Ac ne ciuitat*gi. Rec non expensis summi imperat
ior, in ymadin'dus' ver* nedi ψ . in quocunque statu vivat, ossicio, suo talis cete potest ἡ sinem exactam obligationis suae notitiam habeat aliis orincipi uel maxime incumbit, ut hoc Praeceptum ante omnia observet,
Di . . AD PLENAM LOGNITIONEM OFFICII BONI
perium est collatum,. uti per id Pr*cμ qtur finis, ob qu*m. civitates sunt instliutae. Ipde credere iidem debent, nihil sibi privatim expedire., quod hon: idem e pιψὲ QViriti 1 ... - .il . mu m . . qi64 Adhum fili clua nilum est Q qrcit tum Pari rum summi impetii. Hoc est: Cives bonis moribus imbuenes; Commode leges Maesi dem executioni dandae. Poenae rectae te emundae; mj-ιae civium mutue prohibendae i Idoneis O probis ministris utendum , ΤΠιbuta recte exigendasca Manda, Ea laxe civis promovend i Eactiones pr. ibem 3 Adversvii
i, OExium subdito Q est Vel generat , Vει eci l . .. - Orsetur ex communi obligatione, qua isti imp*rio crudi sunt. subjecti. Hoe vero ex peculiari munere di functione, quae per summum imperium singulis est finiuncta. . . t ac 166. . Oisscium generale respicit Vel resi rei cιvisatis. vel ινφενι --.
PRAESTA REVERENT AM, FIDELITATEM, ET OBSEQUIUM 168. Secundum: SALUTE ET INCOLUMITATE TOTIUS CIVITATIS NIHIL HABE CARIUS
490쪽
CIFICE.i o. Circa Jecialia ossicia commune praeceptum est: NON AM
FECTA NEC SUSPICE OFFICIUM IN REP. AD QUOD TE INEPTUM DEPREHENDIS.
i i. Quod fingulis ossiciorum partes attinet: qui consilio suo rettoribus civitatem assistunt; qui publice constituti sunt ad sacra obeunda; queis publice iniunctum, variarum rerum Icientia animos civium imiabuere; qui juri dicundo praeficiuntur; quibus armorum cura commissa; qui ad militandum co ducti; quorum opera civitas apud exteros utitur; qui opibus civitatis colligendis aut dispensandis praesunt. illi omnes actiones suas eo dirigere debent, ut tranquillitaι publica tam intra quam extra civitatem conservetur, & opum abundantia comparetur, hoc vero poti nimum fieri sibi persuadebunt; si prascriptam hac Parte ab imperanti bus normam observent.
DE OFFICIIS VIVENTIUM IN CIVIΤATE CIRCA POENAS.
poenarum separanda ante omnia quinsiones otiose. β. a. 3. 4. Per poenam hic non intelligitur eoudentionalis, β. s. sed qua ob delictum infertur invito. β. 6. In
qua vel respicisur persona, i . ad id quod infertur, 3. 7. quod vel es ablatis lucri. 8. υσι possis damni. β. 9. vel positio
damni in .bono corporιι vel honore, g. IO. vel a. ad persenam inferentem, quae veIDeus, .ii. vel homo quicunque, j. a. vel superior, . i3. υεI 3. ad intentionem in- framis , qua vel respicit damnum illa-zum , β. 14. ut aut reparetur, ε. ιs. veImalum futurum, in aliis ut assecureatur, in delinquentibus ut emendentur, 3. 16. un-
de quatuor fiunt finet penarum. II. ξ 'pena hoe intuitu flumiIur tripliciter. F.I8. I9. Ex prima classe buc Vrtinet risiuis
damnι i. bonis quibusvit. f. a . 2I. Ex secunda ea . qua infertur a superiore. . 22.23. Ex tertia, quae intendis primm ris emendationem. i. 23. 26. 27. furias
notatis formatur de isto poenae, β. a8. sad aliorum de Dionem Noondetur. . 29. 3O. Parem non posse puniri a pari. . 3i. Osenditur: emendationem ein primaritim patiarum finem, L 3a--44. σων ea reliquos sinet comprehendi. I. 4s. Differentia accurata poenae s vindictae. 3. 46.47.48. r. intuitu satur, β. 49. a. intuitu persona inferentis, β. O. I. intuitu intem F f f tionis Diuili os by Corale