Salomonis van Til ... Commentarius de Tabernaculo Mosis, ad Exod. XXVXXX et zoologia sacra

161쪽

γή DE ORNAMENTO Cap. XXVIII.

Θ Speciali fuit, ut Pontifici ingredienti, ε egredienti, vota sua conjungerent, cum gratiarum actione, benedictiones acciperent ita quoque Euangelium , invitat vocandos vocato , ut vota sua treces , seu desideria gratiae , per Pontificem ingredientem commendent, benedictiones spirituales, a Pontifice quasi egrediente, easque reducente, cum laude gloriae gratiae Dei excipiant, atque ita rλi ροφο- πλεον recipiant. r. Additur, ne moriatur, quia non induere tintinnabula, involvebat abnegationem, seu suppressionem Euangelii, ac proinde insere, praeconium gratiae, inseparabile esse a munere mediatorio Christi

Transit iam Legissator ad aliud indumenti genus Pontifici quoque peculiare, Multra vulgares vestes illi concessum, sal ad Latminam auream, Nar alligandam, hanc autem laminam describit α. Quoad materiam, vers. 36 P. pr. . Quoad inscriptionem, vers. 26. p. ali. ν. Quoad conjunctionem cum Tiara, vers. 7.δ. Quoad situm, vers. 38 p pr. . Quoad finem Musum, ver 38. p. alti

Vers. 36. Facies Iaminam J Vocis Hebr. saepius 'rem significat, hic autem videtur significare ornamentum floribus construm, LAX. vertunt πεταλον, id est, laminam quas filiaceam, id est , tenuissimam, respicientes ejus sermam nonnunquam vocatur 'na, ra-vid. Exod XXXIX. o. m. III. s. unde Risephus appellat χρυσοῦ ςεφανον, Itiq. lib. U. cap. s. id est, auream Coronam, quo significatur regius aliquis ornatus. sphus vult ealdiculos hyinciam versus extrema

insculpto uisse triplici Ordine Rabbia latitudinem definiunt duorum digis

torum a d by Coos

162쪽

vers 36.-38. CAPITIS PONTI FI cI S. etorum , eiusque longitudinem asserunt, respondisse spatio ab una aure

ad alteram.

Ex auro puro Ita materia fuit pretiosissima, aurum se ab omnibus scoriis de catum. Eoi culpes ei sculpturis Agilb J Non ergo suerunt liter protuberantes, ut voluit Abarbanel, sed potius incisi. 3π' imp SANCTiΥAs IzHovAE, J Non insuetum est, coronis inscribi verba, nomina, seu titulos regum, quod colligunt literati ex Mavis ripis in vita Aureliani, Praeferebantur, inquit, corona omnium civitatum aurea, titulis eminentibus praedita. Nomen n)ἰ ' Dei memoriale insculptum fuit coronae huic , in argumentum, Pontificem Jellovae soli consecratum fuisse. Et Sanctitatis Iehovae fit menti, ad denotandum , Deum in illo cultu voluisse servare gloriam sanctitatis suae, nunquam abnegandam, ac proinde non potest conciliari populo, nisi intercedente sanctificatione, qua testatur odium suum adversus peccatum. Ut verba fere hunc senium proferant , Sanctitas est ita is vero Deo propria, ut sine ejus abnegatione, aut ulla imminutione, is per Pontificem quaerendus veniat. Vers. 3 . Et pones eam, id est, alligabis, vitta h acinthina J Id est, ex lana hyacinthini coloris. Probabile est latiora quaedam fuisse ligamenta, seu potius unicum ligamentum satis oblongum, quod plusquam uno in Ioco, per laminam transire debuit, alaram quoque trajicere,in in nodum , commodo loco colligi. Unde hoc ornamentum, etiam ad Tiaram spectavit, nisi enim a Tiara sustentaretur , lamina suo loco retineri non potuit. Et erit supra ipsam Garam Haec verba eodem modo ab Interpretibus non accipiuntur, dum alii ad laminam , alii ad istam referunt. Qui prius eligunt, ut Phil &Josephus, Tiaram volunt fuisse sub lamina, iaminam non immediate frontem tetigisse Nui posteriorem explicationem praeserunt, ut Talmudici Magistri, laminam infra Ti, ram carni frontis adhaesisse volunt, textumque ita explicant, quod vi ta hyacinthina, supra Tiaram recurreret ad occipitium, ubi stringebatur. Sententiam suam Talmuista probant ex principio vers 3 8 dei jus argumenti seliditate dubitari posset. E regione auterioris partis ipsius Dara erii Ac proinde non nisi dimidium circulum composuit, occipitium , id est , partem posteri

rem non tetigit.

163쪽

Vers. 38. Si eris super frantem Aaroris Id est, adlla ebit illi parti

Tiarae, quae ad frontem vergitio auferat Aaron iniquitatem rerum sacrarum, c. Scit oblata a populo, quae debebant esse spontanea, proculdubio non erant omnimo do pura, quin alicubi adhaeserit concupiscentiarum oppositio, & retinentia , quae aliqua est iniquitas , quam expiavit, lamina illa aurea Urnatus. Obiter notandum quod τὰ etymo, significet quidquid δε- tortum es, is norma rectitudinis deflectit, ac proinde saepius in Scriptura Sacra venit pro naturali corruptione , se in operibus manifeltante, imo Hudio pietatis adhaerente. Et eris super frontem illius jugiter J Scit sacra facturus Pontifex numquam debuit conspici sine hac lamina aurea. . SH J Ad benemolentiam seu acceptionem divinam, offerentibus impetrandam, xconciliandam, qua grati sint Deo in oblatione muneris.

Ratio Economiae.

I. I. Quoniam Pontifex , totius Sacerdotalis, aevitici ordinis. fuit caput irinceps, Taram habuit capiti impositam viris principibus propriam, inuasi principatus insigne, quo ornat tontifex honorandus veniebat omnibus Adeo, ut ab eo praecepta, jura cultus, cum omni submissione ministri sacrorum recipere debuerint nec tam tum, sed Maddita fuit lamina aurea, Corona in moremGarae alligata, inscriptione nominis Dei characterizata, ne quis putet, principatum hunc, Pontifici competere ex mera constitutione humana, sed eum in Θεοκροτια nomine Dei, in Sacris egisse Viceregem, in Sacris, imquam, quia additur S AN ceti Λs In Hos ut proinde curam g

rere debuerit, ut in omni cultu Mossicio Iehora uua asseratur sanctitas Lamina haec veniebat fronti imponendaci in publicum testim nium , quod Pontifex agnosceret, quis esset scopus ossicilis muneris sui, idque fiontali hac inscriptione profiteri censendus erat prosit batur itaque , ehmam verum Deum sanctum esse , omni modo a

peccato, peccatore alienum , neque redire in gratiam cum peccatore , nisi salva sanctitate , intercedente lytro nomen ejus sanctificante. Ab hoc studio est, quod populum , Deo cum donis suis graeum reddere potuerit, quoniam iniquitates adhaerentes in se suscipiens, earum expiationem procuravit, quae licet typica fuerit, nihilominus

164쪽

nomen Dei aliquatenus sanctificavit, quatenus obsignavit veram explotionem a Christo praestandam. s. r. In chris vero Pontifice, respondet a Tara ejus dignitati, qua ut caput Regis Sacerdotii QPrinceps populi, prae reliquis supereminuit, habens imperium cum Pontificatu constinctum , non aliter ac Melchisedec. Cons DL X. i. gach. VI. 3. β. Lamina aurea principatus dignitatem extollens, unde aedro , eatur, respondet summo Christi imperio in regno coelorum , seu spirituali, quatenus cum potestate , habet dignitatem, gloriam, unde P LAXI coli vers. 6 de Christo canitur, Imponis rapiti ejus coronam auri purgatissim . . . . metva est gloria ejus, per salinem suam decus, ct majestatem posuis in eo. Adde Psal. VIII. 6. a. Aurum suppeditans coronae materiam , ostendit regni pretium, quam carum populo debuerit esse illud imperium, auri instar purum& durabile, id est, administrandum cum iustitiade in aere

numa

b Inscriptis referens nomen Dei, & munus regi Pontificis, adumbrabat.

i. Christum in regno suo id curaturum, ut nomen Dei fiat manset estum,in verus Jehova, tanquam Iehova innotescat omnibus, utpote , qui cum in hoc regno demum praestaret omnia sua promissa. Huc refero Mish. U. 3. Pasce Dominator in elatione nominis Rhova Dei Osri; mich. VI. s. Revera vide quisque

nomen tuum.

a. Eundem effectiarum ut Sanctitas divina Iehovae asseratur, quod consilium Dei proponitur U. U. 6. Et exaltabitur 'hova Deus exercituum in judici Deus ille sanctus sanctificabitur per justitiam, quod rex noster, ut Pontifex praestaret, intere dente digno sacrificio. c. Applicatio fronti, repraesentat Regem hunc id semper prae oculis

habiturum, constanti voluntate executioni mandaturum, ut i lud opus sanctificationis Patris promoveatur, professurus publice, hanc esse voluntatem Patris sui, ut sanctificaret eum a peccatis electorum Uid Iob. X VII. 6 coli cum M. γ. Conjunctio utriusque intercedente vitta hyacinthina , monebat, gloriam exaltationis Christi, superventuram peculiari ejus principatui, quem

165쪽

quem exhibuit miracula faciendo, populum colligendo, apostolos praeceptis dirigens in hac vita hianiculis amoris Paterni Pater enim amat gloriam Filii sui, qui amor sicuti coelestis est, prout χωlor hyacinthinus coelum resert ita concessit Filio omnem potestatem in coelo in terra, cum manifestatione gloriae exserendam, nunquam solvendam. δ. Essem hujus Coronae , quoque respondet effectui muneris Christi, scilicet, a. Rex sibi peculium emit intercedente lytro pravitatem in se suscepit expiandam, ut ius regni haberet, quod&praestitit, confH. LXV. 1. V XLIII. as. yer. XXXIII. 8. Dan. IX. 2 haec consideratio regno adhaeret, quia Pontificatum suscepit propter regnum. b. Hac oluntas etiam suum peculium sibi sanctificavit Hebr. X. o. nomen Dei ita ab omni peccato sanctificavit, ut potuerit salvi ea , populum , per Christum eum adeuntem , gratum habere. Confer Deuteron. X X XIII. ii PD LI. io LX X XI. LCXLIX. . IV. XLIX. 8. LVI. 7. LXI. 2.

Sequuntur nunc reliqua vestimenta Pontifici fere cum omnibus SP cerdotibus communia, ubi agitur α. De tunica una cum balteo, vers. I. β. De bracha seu semorali, vers 2. γ. Concluditur totum argumentum de investitura Pontificis reliquorum Sacerdotum, very M.

Vers 39. Facies tumeam Ita vocatur indumentum corpus nudum attingensin obvelans, demissum usque ad talos is manicas habens circa

166쪽

Vers 3 ρ. - 3. SACERDOTALIBUs. 99 circa brachia adstrictas, consentiente oseph cum Tal ducis . vid.

Aratin lib. II cap. a.

E lino, seu b s. Et quidem optima, unde Ioseph vocatur, ς δ

Dssulatam J Alii voluerunt cellatam suisse; verum Clar Braunius h I. cap. i . pluribus ostendit ex emphasi vocis, figuras intextas fuisse sessulas, sive lacus angulares , quales reperiuntur in animalium ruminantium stomacho, qui inde a medicorum filiis reticularus dicitur. Figurae itaque polygonae fuerunt huic indusio intertextae, quale est, menti genus olim vulgare fuit, unde apud Herodianum lib. V. SacerdotesΡhoenicum habebant tunicas lineas clavaras , talares ct manicatas.

Ex coli. Cap. X XXIX. 17 patet Totum opus textile fuisse, id est, inconsutile, ut adeo tunica haec fueritiai αφῶ, quod artificium , ex oblivionis puteo revocavit, saepe laudatus Braunitus. Faciesque Taram ex h=J Hic obiter inseritur collatio tiarae cum tunica, ostenditurque materiam fuisse eandem ex ista desumtam.

Et facit balteum J Hebr. Iosephus scribit Acαν . LXX.

Zinta vertunt, significatque ligamentum, quo tunica erat lumbis aseliganda&constringenda Saepissime non longiores erant baltei veterum, quam ut corpus semel tantum ambirent, nonnunquam etiam pluries corpus ambiebant Iosephus Ant. lib. III. eap. 8 dixit Zonam hancis ms atque iterum circa pectus revolutam, Istari, o ad talos usque defluere. Ialmudici in Massechel Bma, cap. 7. longitudinem ejus definiunt ad xxxia ulnas, quae sententia tamen videtur fabulosa, quia balteus tunc debuisset multis vicibus corpus ambire, in tantam molem assurgere, ut inde deformis protuberantia oriretur; neque pallium commode corpori astringi potuerit. Ut potior videatur Iosephi sententia , quae describit Zonam tanquam παλιν πιυέλγουσα,, rursus, id est, duabus vicibus ambientem. Ejus latitudo secundum Iosephum , accedebat fere ad tu digitos mimonides numerat III digitos, quae facile conciliantur, cum uterque adhibeat voculam quos, ac proinde in eo com niunt, quod intra III civ digitos latitudo coarctanda videatur.

Opere Phruiomc J Ac proinde in balteo variae figurae acu fuerunt assuta adeo ut balteus Pontificalis, constiteris filamentis purpureis, hyacinthinis coccineis bysso assuris. Josephus asserit, flores intertextos fuisse. Errant, qui putant Iosephum baltei figuram serpentis exuviis assuntlaste , cum Josephus tantum respexerit ejus longitudi-πια nem

167쪽

nemin cavitatem, atque ita quasi intestinis. serpentis exuviis comparat.

Vers. Αο. Filiis autem Aaronis J Id est, reliquis Sacerdotibus grega-

Oquefacies tunicas J Ubi nota, in tunicis convenientiam fuisse imter Pontificem, Iacerdotes gregarios. Et facies eis balieor Uerum cum illa differentia, ut baltei Sacerdotum gregariorum non fuerint acu picti, sed tantum byssini, impli

Etiam acies iis mitras LMitra in textu originali radu sunt tegumenta capitis , a tiarisiontificum solummodo distincta quoad figurem, nam materia utrique fuit byssina. Mitra autem convolvebatur, in figuram magis cuspidatam lacuminatam, quam figuram pluribus Braunius tib II cap. q. prosequitur. Ad gloriamo ornatum id ad mers r. nota obiter, quam aberrent a scopo , qui tegumenta capitis concipiunt, ut symbola servit iis non distinguentes, velamenta faciei, mulieribus concessa in test, monium quod sint sub potestate viri, a velamentis capitis , faciem apertam relinquentibus, quae dicuntur illis ad gloriam de ornatum fuisse. Vers r. Et indues illis Aaronem, c. J Moses nomine Dei vestibus illis induere debuit Pontificem Sacerdotes , quod speciem habuit, ac si ipse Deus illos induisset. Et ungens eos, consecrabis ministerium rerum Unctio igitur inter primarios ritus consecrationis suit, capite seq. describenda. Vers. 42. Fac quoque eis femoralia sive bracta, Vocabul. Hebr. daa: dualis sermae, indicat vestimenti genus in duas divaricationes divisum. Ex contextu facile constat, hoc vestimento, ventrem tegendum fuisse cum suis pudendis. Osephus Antiquis lib. III. eap. 8 dicit fuisse πευ τα οἰδεῖ ρα-ν, id est , subligaculum circa verendatam sum. Linea Materia itaque fuit 'ta, id est, usus inuidem, ut constat ex Cap. XXXIX. 38. retorta, ut color proinde fuerit albus, prout etiam erat color indumenti. Ad tegendum earnem nudam J Vel ut est in Hebr. earnem nuditatis. Haec est castitas styli sacri pudenda describere sub nomine nuditatis rusus itaque semoralicin ruit efficere, ut sacra casse ite fierent, cum enim

168쪽

Vers 39. - 43. - PB U S. Iorenim Sacerdotibus saepe incurvandum fuit in mactandis, immola dis victimis , facile fieri potuisset, ut verenda coram populo deteg rentur, nisi semoralia id prohibuissent Exemplum est apud Martialem, qui Aruspicem Thusc- sacrificantem , ex hinc albis dentibus deridet, Lib. III. D. q. Ipse super rides aras luctantia pronas

Diam resem cultro colla, premitque manu τIngens iratis apparuit hernia sacris.

A lumbis uisue ad femora sunto J Ita describitur femoralium extensio, kil. suprema pars ascendebat supra lumbos, ubi femoralia constringebantur, infima descendebat usque ad genua Male aliqui viri docti ultra genuari in qua re Leo Dda qui eum sequitur e denius, a textu, ab antiqua Iudaeorum sententia aberranti Hisce addendum est , quod F ephas dixerit, huic subligacula pedibus Pontifices defendi se

vel infrendisse , verba Graeca sunt iucαινο, ων ἐὶς -ο των πο νων. Ex

quibus verbis recte eruitur, moralia undiquaque clausa Buta, ut S cerdotes desuper inscendere debuerint, quod quomodo fieri potuerit,

ostendit Braunius lib. II cap. I. Uers. 3. Hac erunt super Aaronem, C. Scit haec ultima, Pont, fici cum Sacerdotibus vulgaribus erunt communia. Cum ingredientur tentorium conventus Ita vocat ipsum Tabernacu-

harna

ri cum accedent ipsum altare, c. Non itaque licuit cuiquam ministranti versari in atrio Sacerdotum, nisi mutatis vestibus, propriis ερ quotidianis depositis, sacris vero assumptis. Ne ferant inlinarem, c. Id est , iniquitatis poenam , quae illico subjungitur, quando additurin moriantur. Haec erat oeconomiae legalis rigiditas, quia in transgressione horum praeceptorum , erat quasi abnegatio alicujus dignitatis Christi debebant enim Pontifices, Sacerdotes Christum profiteri opere suo, cumque omnia essent significatseva, aliquid horum omittere, non poterat non habere rationem sine

o conomia. F. t. Ostenditur hisce ultimis, quousque vestitus Pontificis, conve-rire debuerit cum vestitu Sacerdotum gregariorum, ac proinde tota

169쪽

luee investitura fere pertinuit ad investituram vulgarem , exceptis tam tummodo femoralibus, non enim aliunde constat olim inter Orientales semoralia adhibita fuisse, nisi hoc loco casu, unde ratio adjicitur, quod hoc requisitum erit ad conservandum pudorem in opere sancto. Habuerunt tamen reliqua vestimenta id peculiare, quod ex materia construi deberent pretiosissima, nempe ex byssis AEgyptiaca optimae notat, ut Iudasi intelligerent, in Aula omnia debuisse aestimari,

ex mundities pretio. s. a. In oeconomia Novi Testamenti significabatur α. Per communionem harum vesium, cum Pontifici, tum reliquis Sacerdotibus aliquam debere esse convenientiam , inter Christum dimtificem,in Christianos qui sunt Regale ejus Sacerdotium ; quaedam enim in Christo habent se per modum exemplaris , alia vero ipsi sunt peculiaria, quod magis pellucebit, si inspiciamus significati

nem harum vestium in specie. β. Per se igitur ipsas, quatenus sunt indumentum Sacerdotum via. garium , peculiares Christianorum dignitates virtutes repraesentatae fuerunt.

a. Mitra huc primo spectat, quae a Tiara non differebat nisi figura, & quod ab illa, lamina aurea abesset. Cum Legistator dicat Mitras datas esse in ricus emornamentum, proculdubio significant Mitrae, Christianorum vere credentium dignitatem, qua sub Christo monarcha , ipsi quoque reges fata sunt, is honore condecorati, ut illis liceat libertate plena fies. h. Punica, seu indumentum byssinum, respicit sanctificationem credentium, qui concipiuntur ut albis Atis induti cons. Ame. III. s. VI. ii qua sanctificatio, considerata tanquam fructus mediritum justitiae Christi, pertinet adu habendique vim argumenti, eos, qui Christum induerunt, eumque habent in se viventem, propter Christum quoque justificatos esse. Balteus vestimenta lumbis adstringeni, est bolum promptitudinis, ex firmato bene agendi consilio natae attribuiturque Christo, ef XI. s. nec non fidelibus, the UI I . quatenus hi sequaces Christi, sibi ejus promptitudinem in obeundo, nere, tanquam exemplar proponunt, postquam se in rati propositi argumentum , iuramento quasi Deo adstrinxerunt, quod sibi solvendum perpetuo in animo volvunti

170쪽

d Bracha, tegendis nuditatibus destinatae, monebant, decus versanti in domo Dei servandum esse, curandum, ut nihil turpe, aut pudendum, in quoquam cernatur, quod etiam Pontifex cum res quis Sacerdotituti commune habebat observandum. Ac respectu Pontificis denotavit, Christum aliquando in Ecclesia visum iri ut hominem inculpatum , tantopere ab omni turpitudine i doris causa remotum, ut vere de ipso dici posset, quod renes ejusmum eruirent in gremio PDI. XVI., quod autem reliqui S cerdotes idem tenebantur observare , monet Christum, cinhisce typumin exemplar dedisse, inculpatae conversationis. Hoc enim regale illud Sacerdotium decet, ut με ἀιδῆς - εὐλαζωας Deo serviant, Hebr. XII. 18. abnegatis omnibus carnis concupiscentiis, temperantiae studeant, nulla in re parvulis scana tum objiciant.

ΡRaemissa hac descriptione vestium Sacerdotalium, quibus in ord,

natione Sacerdotes veniebant induendi; nunc Legistator se a cingit ad ipsius inaugurationis descriptionem , inde transiturus , ad quotidianum Sacerdotum opus, extra in Tabernaculo quotidie obeundum, unde Caput hoc bimembre statuimus, describens.

sacerdotum consecrationem, vers. I. - 37.

β. Opus Sacerdotum quotidianum ad portam tentorii perficiendum,

CONSnc RATro Sacerdotum seu inauguratio describitura. In suo apparatu, versis, 2, 3. . Ritibus inaugurationi adhaerentibus; quales sunt a Lotio, of αb. Investitura, inuidem x. ontificis cum unctione, vers S,6 7. 2. Gregariorum Sacerdotum sine unctione vers. 8 o. c. bla-