Salomonis van Til ... Commentarius de Tabernaculo Mosis, ad Exod. XXVXXX et zoologia sacra

191쪽

Ut thesaurus redituum erigeretur ad refundendos sumptus, qui in cultu publico impendebantur, Rex Israelis quasi tributum aliquod imstituit annuatim solvendum, cujus describitur α. Collectio, vers. i. Is ubi Legistatora Tempus collectionis prima definit, vers. . b. Quantitatem tributi circumscribit, exfria. c. Debitores hujus tributi designat, vers a , II.

3. Usus seu finis tributi triplex subjungitur, ver . io Sehotia. Vers. r. Cum recensebis summam filiorum Urael, c. Hic definitur

tempus prima collectionis, quod praeceptum tamen non temporarium fuit, sed perpetuum, ex mente Iudaeorum, qui statuunt annuatim idem tributum colligendum fuisses, ultimisque temporibus curabant id pedifici per collectores , qui mense Adar, aut si annus esset intercalaris, mense Madiaη, totam terram Israeliticam pervadebant, ut a quocumque pensum exigerent. Primo die mensis fiebat denunciatio, decimo quinto blanda exactio per omnes urbesis vicos , ast vigesimo quinto coactio, cum exactores sederent ad mensas in Sanctuari, atque pignora sumendo, vel alia ratione oppignorando, obligando, ad soluti nem cogebant, confitioru Lexicon pag. 6oo. seq. Quisque redempturam vita sua Rhova, c. Pecunia a quolibet osterenda resertur ad redemptionem vitae uniuscujusque , qui vitam suam salvam esse volebant; in textu originali pro vita est anima, per metonymiam essicientis.

Ut nons in iis plaga J Proinde vita haec quasi redimenda veniebat, ex plagis divinitus alias infligendis , poena enim neglecta solutionis non committitur judicibus, sed Deo, qui ipse causam suam defendere

velleti Uers.

192쪽

Vers. 13. Dimidium*li J Est autem siclus norma ponderis alicuius. Solebant autem Iudaei pretium aestimare ad pondus, quia appendebant

olim creditoribus nummos, non adeo annumerabant. Hic autem intelligi debet hemisiclus argenteus, quod locum habet, quotiescunque appendendum non definitur.

Pioui si in sacer Hic disceptant hilologi, an siclus sacer,

communis inter se pondere dis&rant, aliis statuentibus siclum sacrum communi duplo maiorem esse, aliis vero id strenue negantibus , S: existimantibus, siclum sacrum vocari normam exactissimam, quia apud tabernaculum norma ponderum exactissima asservabatur, ad quam omnia pondera aliis in locis exigi debuerunt, quae ultima sententia videtur verisimilior cons novissimum Tractatum de ponderibus ct men-μris Ddaorum, quem nuper edidit Clar Bernardus. Virini obolorem his est fictas i Hebr. obolus rim vocatur, animadvertitque Clar Bernardus quod Via Mosaica recte vertatur obolus, si id modo intelligamus de obolo Charontis, seu obolo antiquorum, qui aliquanto plus valuit quam obolus communis Atticus Athenarum differentia enim valoris proportionem habet ut . a iv. ut proinde hic ως si τυ, valorem monetae sacrae tradamus; sciendum est, industria virorum doctorum, rem nummariam sollicite ponderantium , hodie constare , siclum argenteum , characteribus Samaritanis insignitum, pendere semiunciam anglicam argenti, atque ex aequo convenire tere drachmis Thasiorum, Phoenicum , ac proinde Hemi siclus congruit duabus drachmis Atticis, aequivalentibus duobus chel lingis Batavis, notante id quoque doctissimo Grono vio. Una drachma Attica continuit proinde, obolos Mosaicos , verum VI obolos Atticos , atque adeo ma Mosaica , aliquantisper excessit valore stuserum Batavicum, quem obolus Atticus justu exhaurit Ver s. q. A nato viginti annos Qui infra illam aetatem erant nihil pendebant, verum illum terminum excedentes, ad quamcunque etiam aetatem pervenerint, hemisiclum illum pendebant. Uers a s. Qui dives est, ne augeto, es Nulla hic differentia admit-utur inter divitesis pauperes , ut tributum hoc fuerit capitatim so

rendum.

Vers 16. Pecuniam expiatis-- Haec phrasis denotat primam raritionem pensionis, habuitque pretium hoc rationem του λυτρου , quo se redimere debuerunt ex Metu judiciorum Dei.

193쪽

Repones eam ad ministerium tentoris 4 Hic describitur alius finis, scit. in quem usum deberent nummi illi impendi, nempe ut perpetuum mi nisterium conservaretur sumptuosus enim erat ille cultus Leviticus,3 sacrificium jure quotidie totius populi nomine offerri debuit. Errant viri docti, qui hoc tributum reserunt ad sumptus impendendos in adbficationem tabernaculi; nam materia ad structuram tabernaculi adducenda C . XXV. exigitur ab Israelitis tanquam donum spontaneum, ab unoquoque pro libertate sua adducendum , id Cap. XXV. r. Hoc tributum autem argento solvendum fuit ex debito, ex aequo. Eritque pro filiis Israelis in monumentum coram Bhου. Id est , erit quasi coram Jehova argumentum , in memoriam revocans , quod λύ- Ψρο, solvissent, ac proinde reputari debeat, ad eorum abistutionem carnalem externam. Nam sacrificia quotidiana , nomine populi peracta is hoc pretio empta, Deo quasi tradcbantur in holocaustis, ut λυτρον ipsum quasi commutatum.

OEconomia. s. I. Ratio huius ordinationis divina satis evidens est sacrificia

enim omnium nomine offerenda , omnium sumptibus erant coemen da, ut revera communis populi essent, atque eum in finem communis

quaedam collecta, certo quodam tempore, institui debuit, qua quisque debitum suum, ad communem thesaurum adduceret. Hinc etiam intemplo Salomonis , aerubabelis, peculiaria conclavia fuerunt ex structa, in quibus thesaurus ille reconderetur, de qua re pluribus egit Clar Otto in Lexic pag. 116. Hinc etiam in templis collybistae, quia hemi siclus , sub secunda domo, non pendebatur ex quovis nummo, sed sub certa aliqua monetae specie, quam qui prae manibus non habe ret, monetam suam apud collybistam mutare debuit. s. a. Ex hoc tamen ritu discere debebant Israelitae α. Omnem animam indigere λυ ρω, ut eripiatur ex ira Dei ventura.' Id λυτρον debere esse pretiosum , argentum enim inter res pretiosas numeratur , unde λύτρον Christi r tiosum vocaturo Cor. I. r.

V. Hoc λυ ρον non suisse tamen illud verum, cum ropheta λυτρον ex

argento dc sumptum postea rejicerent, id Esaiae LII. . conscr

y. Quod

194쪽

verso. -I6. EMISI CLI. IE δ. Quodia divite non plus postulatur quam a paupere, testimonium fuit, omnium animas aeque pretiosas esse , eodem pretio aliquando redimendas, atque etiam opes, nullam dignitatem, aut praerogativam, cuique in regno Christi conciliare... Adde ob aqualitatem Tiri, omnibus eandem libertatem, Meundem accessum ad Deum patere. . Recenseri debebant argentum solvere , ita etiam Christus non red mi nisi recentitos, id est, ordinatos ad vitam terram, Amr. XIII. 8. Hur. XLI. 33. Ephef. I. . trum defendebat a plagaci Christi vero a condemnatione , in. VIII. I, g aras L Vulia ad miniserium tentorii, Christi autem valet, ad acquirendum omnia quae ad aedificationem domus Dei erant necessaria, E U II.

Inter vasa , quorum descripti rejecta fuerat ad finem colloquii divini cum Mose est quoque Labrum aeneum, cujus fit mentio occasi ne inaugurationis Sacerdotum, quos vidimus praecedenti Capite dest bi ut abluendos, antequam induerentur vestibus sacris, describiturque

etiam labrum hoc meum. a. A structura, ubi occurrita Materia, vers I 8. b. Subjectus locus, ibidem. c. Contenta, ibid.

a. Ab usu, quia Describitur, eg I9,2O,2 I. p. pr.

b. Amplificatur ex adiuncta duratione, vers. 2I parte altera. Seholia. Vers. 8. Facies etiam labrum aneum Ita vocatur vas ex aere constatum, aquis recipiendis aptum , cujus loco, postea Salomo construi

jussi

195쪽

jussit Mare aneum, ita appellatum ob majorem ejus amplitudineae: Multiplicato enim populo, receptaculum hoc amplificandum Lit, eiusque maris mei accuratissimam descriptionem, solutis omnibus dubiis architectonicis , cdit Clar Bernardus in fine Tractatus de me a-ri ct ponderibus Hebraorum. Et scopum ejus aeneum J Ita vocatur sustentaculum amplioris hujus receptaculi , concavum quidem , ut mediante epistomi , quae inde deducantur, emittantur ad lotiones quascunque. Inter tentorium ct ipsum altare Id est, ultra altare versus tento iussi; ita tamen, ut protraheretur nonnihil versus Austrum, notantibus Tal-mudicis in Tractatu Middoth, cap. 3. Vers. 9. Ut lavent Aaron, c. J Usus ergo fuit ad lotiones quotidianas, Sacerdotes enim, ante cultus templi inchoationem, aquis sepu'rificare debebant, nec non Pontifex, qui die expiationis quinquies la vare se debuit, vide Tractatum Aippurim. Manus sua pedes suo J R. Schesimo archi ex Talmudistis animadvertit in hunc locum, quod manum dextram imposuerint super devirum pedem, manumque sinistram super sinistrum pedem, cum Sacer

dotes se lavabant. Confitionis Lexicon pag. 334. Vers. Eo Lavamo aqua, ut non moriantur Poena statuitur satis gravis, quae tamen committebatiu vindictae divinat, qui itaque illotus imgrediebatur tentorium, reus censebatur mortis , tantum enim erat sit qui coram Deo appareret, mundus esset. Uers. 2I. Statutum so perpetuum J Quandiu nempe oeconomia illa Veteris Testamenti persevcraret, nani illa perpetuitas commensuranda est durationi oeconomiae istius temporis.

OEconomia. g. r. Externae illa lotiones in Oriente fuerunt frequentes pro sat. raclimatis, unde nemo facile admittebatur ad consuetudinem honesti viri, nisi lotus, quam venerationem multo magis debebant Regitaret naculum inhabitanti. g. 2. In Theoluta Emblematica α. Lotis significabat respectu Veteris Testamenti, impuros fuisse omης natura qui ex Aarone oriundi Deum accederent, ne Pontificerim

dem excepto, quod exbibuit nota. testimonium, Pontificem Vetari Testi

196쪽

versi 8.-H. DE LABRO ABLUTIONIS. Ir9 Testamenti non tuisse illum verum , quatis nos decebat, Hebr. VII. vers. 26. β. Respectu melioris Testamentia Aqua symbolium ruit obedientiae Christi activae, quae concipienda, ut causa meritoria regenerationis nostrae, Iob. III. s. unde, Christus dicitur vetetis cum aqua, I b. V. prout aqua praetersanguinem esuxit ex latere eju3 Bh. XIX. 34. Consi BL U.

b. Lori requisita, comprehendit justificationem,&sanctificationem, eum areatu, tum a macula peccati. Vid. g. I. I 6. I Cor. VI. et .Ph. XIII. Id Hebr. X. a et Apoc. I. s. Quod autem isti fieret quoad manus, significabat, iam to non indigere alia istisne, Bb. XIII. io Supponnntur enim Sacerdotes esse , id est , regeneratos Gustificatos, verum, qui propter lapsus imbecillitatum quotidianos, necesse habuerunt perpetuo recurrere ad Christum, ut causam continuatae sanctificationis, Gustificationis in ro conscientiae, quam vulgo justificati nem secundam vocant. d. Lasaerum est Christus, qui vocatur abrum apertum, Zach. XIII.

vers. I.

e. Inter aliare de tabernaculum stabat labrum, ut indicaretur nullam dari communionem, seu cum Christo, qui per altare, seu cum Ecclesia, quae per Tabernaculum notatur, nisi cor esset lotum&fide purificatum.

s. i. Quia variis in locis mentio facta fuerat unctionum sacrarum, Legissator in appendice rerum praeparandarum, ejus quoque descriptionem exhibuit. I. a. In qua descriptione olei unctionis saera exhibuita Mixturam, versia δ. - 2s. β. Va-

197쪽

β. Varium usum, enarrando ea omnia, qua unguenda veniebant,

γ. Cautelam subjungit qua prohibet ejus abusum, vers. I. - 33. Seholia.

Vers. 13. Aecipe tibi J leonasinus est in sacris frequens. Aramaia massantissima DHebr. rvm- , quasi aromata capit Ba ad balsamum aliquem conficiendum, reliquis omnibus praese

renda.

'rrhae ingenua in autem myrrha species lachrymae , ex arbore humidiori eollecta, Modoriserat huic balsamo immixta, ad illi co pus aliquod conciliandum. In textu vocatur 'o P, myrrha libertatis, quod Interpretes plurimum accipiunt de lachrymis sponte profluentibus, quae, de puriores,di liquidiores sunt, ac proinde facilius cumoleosis aliis particulis subiguntur, unde non male myrrham electam vertunt, modo id non accipiatur de myrrha concreta nimium,in ab impurioribus particulis separanda. Eph. III. ii fit mentio Balsami in Drhini, quo mulieres nobiliores inungebantur, unde constat ex sola myrrha liquorem aliquem balsamicum consectum fuisse: praestantissima species stat Trogloditimis Minaea. Quingenium clas Siclus autem in pondere valet, ut monuimus, unciam dimidiam. Cianamomi odorati dimidium ejus Huius aromatis in Veteri Testumento trina tantum fit mentio Pris. VII. 7. Cant. IU I . hoc loco, de Cinnamomo veterum, multum disceptant medici, dubitandique, an cum cinnamomo Indico conveniat Madhuc sub judice lis est. Hic tamen notandum, quod vocitetur tam p ap, unde docta fimuin Hori Aromatico colligit, ex cinnamomo oleum aliquod balsamicum consectum fuisse , idque adhibitum fuisse in hac compositione , cum alias in forma pulveris, cinnamomum vix commodum ingrediens sit, ad conficiendum hoc balsamum. calami odorati J Hujus etiam fit mentis yef. XLIII. a. . Per. VI.ao E . XXVII. I9. Hebr. vocatur P, neque dubium est si attendamus ad testimonia citata, qui fuerit aroma pretiosum adqvectum ex terra longinqua, it bene Hierondimus notat, ex India, quae

optimam speciem ejus suppeditavit, alias enim calamus, in Arabia,

198쪽

vers 11-33. DE OLEO UNCTIONI s. 3Iaut Syria natus, minoris pretii aestimabatur. Verus Calamur, non confundi debet cum Atara, quem hodie fere illi substituunt Plinius scri-hit quod Calamus odoratas veterum fuit arundinis species, qua nascitur in Syrii India, odorum, unguentorum causa , Lib. XII cap. 12. In Asiaticis, Egyptiis apothecis vulgo venalis est , unde per unive sim Indiam seritur. Cumque hic etiam vocitetur mera , videtur L ossator quoque indicasse, oleum balsamicum, ex uncis illis odor tis , confectum Plinius lib. XU. cap. 7. notat, olim ex calam bas mum, aliisque Amilibus cris, in Mea maceratis, per expressonem fasitatum fuisse. Verscis. Et ea D Hebr. 'λ, cuius etiam sit mentio Mech. XXIII. is dubitant Philologi num assam, Irim, an cistum significet, cum balsami, ex illis omnibus confecti, ab antiquis commendentur. De oleo bino , Dioscorides lib. I. cap. rr. testatur illud optimum esse, quod solam Irim redolet quais in Perga Pamphilia , ct in Elide Actata componebatur. Negarique nequit L X X. per Irim transtulisse. In Oriente tamen magis frequens erat Costum, quod inter aromata od rata numeratur quoque apud minoridem, Plinium Clar Ur us, Costum irinum hic intelligi vult, propter authoritatem LXX. Interpretum, intelligitque unguentum aliquod ex Costo Irino consectum. Quingεntosficis3 Ut proinde eius pondus, conveniat cum pondere

myrrhae ingenua .

olei obvarum Hoc oleum videtur adhibitum, ut reliqua balsamica corpora nonnihil diluerentur, omnis massa liquidiorem formam acquireret.

Hin J Hic denotat mensuram liquidorum, quam convenire cum is congiis atticis, animadvertit Cl. Beoardus libri saepe citati, pag. 46.ωseq. Vers 11. Opus apotheemii J Id est, secundum artem miscendi, apothecariis, inguentorum confectoribus, tamiliarem. Vers et6. Eoque ungues tentremm conventus PQuod proculdubio imtelligendum de partibus tentorii aliquibus, cum alias nimia quant, tu hujus balsami protunderetur, quaenam autem partes venirent unguendae , non definitur a Moses, quia non nulla in typo Moses vide-Vers 19. Res sancta sanctarum Id est , res iantarum , qua non licuit uti ad profanos usus.

199쪽

Vers. 32. Carnem hominis ne quisquam e ungito Id est, vulgarich, minis, qui non admittendus erat ad Sacerdotium. Quamvis unctiones inter Judaeos admodum essent familiares , nihilominus in vulgari comsuetudine non licuit hac mixtura uti, quae solummodo rebus sacris erat

derelinquenda.

Secundum confecturam ejus, ne faciti mili et Ita adhue magis cavit Legistator, nequis hoc oleo abuteretur, dum praeter hoc in loco sacro reponendum, simile quicquam confici prohibuit. Uers. 33. Propterea Vindeiuria populis suis Quod quoque intellis gendum videtur de judicio divino dictum, exaggeratque reatum, quem contraherent, qui hoc praeceptum transgrederentur. OGonomia.

l. I. Cum Tabernaculum, una cum primariis vasibus, aeque ac Pomtifex hoe oleo balsamico debuerint illiniri, necesse est, ut gratissimus odor totam hanc domum impleverit, quod conveniens est majestati inhabitantis ad splendorem enim regium pertinet, pretiosissimo umguento omnia delibare. f. r. Verum in Theologia emblematis, unctio spiritualis pertinet ad εὐωδίαν conciliandam toti Ecelenae, notandumque α. Unguentum pertinere ad Spiritum Sanctum, ejusque gratissimam cec nomiam , cons Lysi. ΙΙ. et . a Cor. I. a I, 22 ad hoc unguentum miscendum, praescribunturai Aromata fragrantia, quae significabant varia spiritus χαρί-ατὰ,

gratissimum in modum concurrentia, ad communem ἐυωδίαν comnciendam uoluitque Myrrha denotare constantiam in passion, bus, Cinnamomum opera charitatis, exhilarantia quemcunque hominem beneficiis excipiendum Calamus aromaticus, qui iis etiam offerri solebat, obedientiam & subiectionem sub Deo, cum traditione siti in servitutem Dei; cistus irinus omne exercitium spei fiduciae , quorum Charismatum coniunctio novum hominem constituens, eundem Deo poterat reddere gratissimum.

b. Oleum symbolum est ipsius Spiritus Sancti, seu gratia ejus, cumque destinabatur ut esset vehiculum ἐυωδία , indicabat illa χα- ε ρωιτα sub hac gratia comprehendi, de illum Spiritum hominum animis induci.

200쪽

c. .nfura arris denotavit copiam gratia Spiritus, donorum , quibus gavisura esset Ecclesia Novi Testamenti. 3. Suffecta recipientia hanc unctionem, erant a Ponlisex, qui emblema Christi intercetaris fuit , qui ab hac unctione Christus appellatur, cons. Jef. LXI. t. sal. XLV. 8. Luc. ILI 6 in quo gratia Spiritus variis cum donis se manifestaret, confygXI. Σ. unde vestimenta ejus, odorem funderent horum aromatum , sat XLV. s. quique gratiam illi acciperet μετρο , Oh III. 34 ac praecipue se commendaret a Tolerantia in passionibus , Charitate in redimendis miseris, pomanestate subjiciendi se sub lege, ad quaerendam gloriam Patris , nec non

vigore Spei Fiducia, qua de felici rerum eventu perruasus, omnes partes ossiciorum suorum strenue impleret. b. Vasa nobiliora, ut arca, utrumque altare, ipsa mensa candet brum, quae etiam Christum praeligurabant, ut vidimus, ac horum omninam unctio eandem habuit rationem cum unctione Pontificis,

nisi quod nonnulla sanguine aspergebantur , ac postea ungebantur , in testimonium individuae conjunctionis sanguinis spiritus Christi, id est, justitiae, vitae, iustitiam enim promeruit Sanguine vitamque promovet Spiritu. c. Tabernaculum quoque ungebatur, quod fuit symbolum Ecclesiae, quae unctionis Christi debuit fieri particeps, unde, Christiari dicimur, I Bh. II. 27 a Cor. I. RI, a Verus Vicitus, qui fuit omnia sanctificare, ita Spiritus Sanctus. non tantum testis fuit sanctitatis Christi, verum causa sanctificationis Ecclesiae, qui fidelium omnium actiones, caeteroquin in sese corruptas , scindas Deo perosas , ita gratissimo suo

odore tingit, ut Deo reddat commendatos.

b. Abum prohibitus, dum non licuit simile quippiam in profanos

usus cor cere sub poena mortis, hoc testimonium exhibuit, quod mundus Spiritum illum veritatis accipere non potuerit, I . XIV. i . verum illum Christo esse proprium is non nisi electis comm

nicandum, qui partem spiritualis domus Dei constituunti