Salomonis van Til ... Commentarius de Tabernaculo Mosis, ad Exod. XXVXXX et zoologia sacra

171쪽

c. Oblationes triplices, nempei. Juvenci, in sacrificium pro peccato, vers. Io. I . a. Arietis, in holocaustum, vers. II. - Ι 8. Alterius arietis, in sacrificium eucharisticum, vers. o. - 28.

γ. Consequcntibus, ubi Legislator per modum appendicis subjungita. Statutum pro successione aliorum, in locum morari Pontificis, vers. 3, 3O. b. Statutum de convivio ex rebus oblatis celebrando, vers. 3 I. A c. Definitionem temporis, intra quod solemnitas veniebat abso, venda, vers. 3s.

a Conjunctionem consecrationis altaris holocaumatum, vers. 3 6 3 7. SehoΓa. Vers. i. Hoc facies iis, sanctificando eos J Eos separando a reliquo populo, legaliter eos purificando. Ut Sacerdoti fungantur mihi Secundum vim verbi, ut cum libertate accedant ad me verbum enimuro ex etymo significat, adire regem, jure ossicii muneris, cum libertate. Iuvencum unum subrumum Hebr. Alium omis, atque ita appellant vitulos nondum a lacte depulsos.

Versa, Panes aψmos Hebri panes a morum, qui nempe conficiuntur ex massa non sementata. Desinit hic lex triplex palus genus, cujus primum genus, non habet oleum admixtum, alterum vero oleo imbutum, tertium, oleo extrinsecus solummodo inunctum, videntur e etiam crassitie tria illa genera distincta fuisse , ut panes habuerint formamin crassitiem vulgarem, placenta formam rotundam ωcramite minorem, lagana autem minimam. Vers. 4. Lavabis eos aqua Scit quam invenirent ad portam tentorii, hauriendam ex labro in eum finem construendo, cujus descriptiosequetur ad Cap. XXX. seq.Vers. s. Describitur hic investitura in qua descriptione ordo vesim

memorum pellucet, incipit enim a Tunica cutis tegente, inde pergit ad Pollium, cui superinjiciendum venit Amiculum. Interim notandum quod secundum vestimentum vocitetur Passium amiciat, non aliam ob

causam quam quod amiculum immediate in se susciperet, pallio scit. super injiciendum.

172쪽

versi. -37. PONTITI cI ET SACERDOTUM. Ios tabis insigne sanctitatis super istam eidarim Laminam intelligit auream, cujus descriptioncm vidimus ad Cap. XX III. - - 38. Vers G Obum unctionis Id est, in usum unctionis praeparandum, non enim erat oleum vulgare, sed in peculiarem usum componendum, rebusque odoratis impraegnandum, cujus descriptionem vid. Cap. XXX.

Vers, Fundes super caput ejus J Id est , super frontem Aaronis, caput enim metonymice dicitur pro anteriore ejus parte. vers. 8, o Deleribitur Investitura Sacerdotum regariorum, sine unctione, quibusdam vestibus Aaron aliisque Sacerdotibus commi nibus, tantum peragenda, ut Balteois Pile sive Mitra. I statutum perpetuum Hebr. insaluium seculi, de qua phrasi vid. q. XXVIII. εἶ. Sic manus impleti, J Partibus nempe rerum offerendarum, qui ritus Inotat, alicui concedi potestatem offerendi, inualiacunque dona a populo oblata, ad Deum adducendi. Uerscio. Tune admovebis juvencum Unde primum desumebatur sacrificium, & quidem hilasticum, seu expiatorium, primo loco osterendum, quia expiatio caeteris omnibus debuit praemitti. Et imponet manui suas super capus jubenci Ritus denotans substitutionem sacrificii osterendi ejus loco qui offert. Vers. i. Et mactabis juvencum J Notandum hoc opus Mosi commendari, seu, quod inter sacerdotes recensit fuerit m X CIX. o. seu potius, quod mediator foederis istius suerit denunciatus, qui quasi nomine Christi Filii Dei egit. Uers in Deinde accipiens de sanguine illius juvenci, impones cornibus altaris digito tuo J Hoc pertinet ad primum usum sacrificii hilastici, citius sanguis, partim impendendus sui aspersioni cornuum altaris, quasi illis in ornamentum , dum flavum metalli colorem, rubro sanguineo cernebant temperatum. Totum autem reliquum, c. Hic alter usus sanguinis describitur ad basin altaris effundendi, atque adeo conjungendi instrumento sanctit iis, quasi supra sanguinem fundando. Vers r 3. Sumes etiam adipem, c. Describitur hic omnis adeps ventris inferioris.

Qui operis intestina Intelligit totum omentum adipe resertum , pelliculis ac tunicis inclusum.

173쪽

ro DE CONfECRATIONE Cap. XXIX. Et relisulum quod est super jecur Hic disceptant Philologi Allelui

accipit vocabulum originale pro membrana tenuissima jecur integente. Doctis Bochari. Iobum hepatis maximum interpretaturi, cui folliculus sellis adhaeret. Verum melius rem expedivit Clar Cocceius, in Lexico pag. 3 r. qui non partem jecinoris denotari, sed aliquid illiastixum juxta renes situm, animadvertit, atque adeo adipemMul sum interpretatur, ex quo selliculus fellis procedit, una cum reliqua pinguedine offerendum. Vers. c. Postea arietum idorum unum accipito J Hic describitur alierum sacrificium holocassicum, cui alter duorum arietum destinatus erat. Et imponent manusJuas, c. Vide ad vers. o. Vers. 6. Sanguinem ejus insperges altari circumquaque Hic iterum

primus usus est sacrificii holocaustici, sanguisque ejus impendi dcbuit

inspersioni altaris circiunquaque, id est, per Oras Matera. Versci . Appones membris ejus , c. J Secundus itaque usus hujus sacrificii sui intestiua lota, crura arietis, certo quodam ordine collocare , supra membrais caput ejus, qua in re Legislator iubet osterentem esse curiosum.

Uers. 8. Sic adolebis arietem Id est igne combures, in cinerem rediges. Odor ararus Qtiod non intelligendum de naturali odoris qualitate, cum potius nidorem gravem exhalaret, sed de Dei gratiosa acceptione, qua voluit sacrificium gratum habere. Cons. Genes VIII. Li. Uerscis Accipies quoque arietum istorum alterum Hoc pertinet ad tertium sacrificium, pacificum seu eucharis,cum praeparandum ad convivium aliquod quasi instituendum Deum inter Iacerdotes. Vers. Eo Accipis sanguinem ejus, c. J Huius sanguinis triplex fuit usus, primus hoc versu describitur, quod nempe pars ejus issiniri ribuitaori lae infima Sacerdotum, possici tam manus, quam pedis dextri Insperges reliquum, Cone vers. i 6 pertinetque ad secundum usum sanguinis. Vers. EI. Insperges Aaronemo vestimenta ejus, c. Hic tertius ejus usus est, ubi notandum, quod sanguis veniret oleo unctionis aliquantisper miscendus temperandus , antequam inspergeretur vestibus Sacerdotalibus. Vers 12. Et accipies adipem cum cauda Hic secundus est usus sacrificii hujus pacifici, cauda arietum in Oriente valde adipos erat, adeo

174쪽

ae minima penderet libras, aut is, qua de re plura annotavimus in Dologia cap. de Ariete. Conseratur Midius in concordantiis partis cularum ad numerum I 646.

Vers. 23 Iubet hic Legistator panes huic adipio armo dexire iungi,

Vers 1 h. Impones hae omnia manibus Aaroni J Scit ut nunc auspicetur primum opus miineris, qui ritus in hac auguratione celebris erat. Et agitabis ita agitatione J Scit hinc inde , sursumis deorsum movendo, inuasi nunc Deo, nunc hominibus proponendo. Uerscis Adolebis in ipse aliarisve holocaustum Ita ut pars hujus sacrificii pacifici, simul cum holocausto debuerit comburi. Verscis. Accipies etiam pectu i mn, c. Describitur hic altera actio Mosis circa sacrificium pacificum , qua partem ejus praeparare debuit convivio medulio , in quem usum separatur pectus Marmus arietis sinister. Uer ας Veses autem sacra, c. Haec inserit Legissator , tanquam opus pertinens adhuc ad agenda circa altare, pertinentia ad legem successionis Pontificum, scit hi ritus non tantum pertinebant ad Aaronem , verum etiam repeti debuerunt, quandocunque Pontifici mortuo, novus succeta ejus loco inaugurandus veniebat. Vers. o. Septem dies Id est, per universam septimanam, singulis diebus, omnes illi ritus debuerunt repeti, instaurari. Vers et i Hic Legissator accedit ad solemnitatem aliquam consequentem, celebrandam post aliqua sacrificia, st. ad apparatum convivis.ciques carnem ejus m loco sancto Id est , in atrio , in quo postea templo constructo, culinae quoque in eum usum aedificatae fuerunt. Vers. Et comedito, c. Carnem sanem , postquam illa supra altare fuerant consecrata , quae speciem habebant convictus cum Deo, nam pars flammis absumpta videbatur pars Dei ejus portio, reliqua Sacerdotum. Vers. 33. Isti pro quibus expiatis facta Nemini itaque licuit edere, praeter Pontificem Sacerdotes consecratos, qui hic praesupponuntur peccatores ex peccatorum numero selecti, nec non intercedente sacrificio hilastico Deo conciliandi. Extraneus autem ne comediso J er extraneum non intelligendus est homo gentilis, aut alienigena, verum quotquot extra Tribum senti viticam, Minter consecrandos non numerandi.

175쪽

Vers. 34. Reliquam de ipsa carne, c. Qiiod nempe convivio istius diei non fuit absumptum , iubet Legissator comburi, ac proinde non licuit Sacerdoti edere hac solemnitate, nisi de oblatis ejusdem diei.

Vers. 36. Postquam unxeris illud, c. Altare ipsum diebus consecrationis Sacerdotum, non tantum sanguine sacrificiorum conspergi, verum etiam inungi debuit oleo unctionis sacro, atque adeo separatum sui singulari sinctitate a rebus reliquis in atrio occurrentibus. Veri. 37. Aliare sanctum sanctorum eris Id est, inter res sancΕΙ- mas numerandum erit, cuius virtus esset dona populi sanctificare, quod additur in posteriori versus hujus colo. Com. Matth. XXIII. y.

Ratio OEconomia.

g. I. Praesens consecrationis Sacerdotum descriptio, externe Iecundum literam considerata, repraesentat muneris dignitatem. a. Lavandi omnes veniunt, juxta ritus populorum Orientadium, qui lotiones in frequenti habuerunt usu , quotiescunque ad consuetudinem magnatum admitterentur, quia sub servidiori coeli climate, s dores aestu prolecti, malum ut plurimum concitabant odorem, a quo intercedente lotione liberandi veniebant. Hinc etiam , ad ossicia humanitatis olim pertinuit, alicui osterre ministerium lavandi pedes Hes. II. Ia virgines ex quibus Persarum rex delectum faceret, antequam ad regiae majestatis conspectum producerentur, lavaba tur. Cumque etiam Sacerdotes, non minus ac Pontifex, Deum sub

nomine Regis populi Israelitici, adire saepius deberent, hoc enim notat Emphasis verbium reverentia divinae majestati debita exigebat, ut non nisi loti admitterentur, ad muneris dignitatem pertinuit, quod per ministros regios ejusdem divinae majestatis ossicium lotionis illis praestaretur. β. Unctio ritus fuit praeparationis, quoque consecrationem antecedens .investitura conjunctus , attamen non imponenda nisi soli Pontifici vulgares enim Sacerdotes non ungebantur uertinuitque ad majorem dignitatem Pontificatui conciliandam : In solemnitatibus enim, solis exceptis regibus, nulli, praeter Pontifices ungebantur c ram populi ut proinde , illam speciem venerationis communem cum regibus habuerint. Itaque Pontifex tanquam alter a Rege, M

vicinae dignitatis persona, populo ostentabatur. Verum etiam notare

176쪽

ycisI-37. PONTIFICIS ET SACERDOTu Μ. oportet, unctiones habuisse significationem aliquam politicam, vulgarem, qui enim aliorum nomine aut ministerio ungebantur, publicum retulerunt ab iis testimonium, quod haberentur pro viris grati odorisci Cum itaque Pontifex , oleo sacro quasi Dei nomine ungebatur , habuit illa unctioreationem testimonii, quod persona Pontificis, Deo regi grata esset non solum, sedis populo exhibe

tu ut persona commendata, quem omnes, propter Deum gratum habere tenerentur.

γ. insitura, inuidem a Pontificis tota spectat ad extollendam muneris dignitatem, sapi que aliquid Aulicum , respondens majestati regis , cui Pontifex existimandus erat proximus, unde omnia, ut ante vidimus, pr tiosa. b. Sacerdotum erat munda est pura, qui in albis incedebant in atrio, quod etiam ad decus Sacerdotii pertinuit. δ. Sacrificia triplicia etiam triplici respondebant scopo a relasticum seu expiatorium, clanculum denotabat Pontificis Iacerdotum impersectionem, utpote qui ex reconciliandis desumebantur, ipsi reconciliatione indigentes, qua in re prius testamentum arguebatur tanquam invalidum ad praestandam veram reconciliationem expiationem. b. Holocausticum proprie pertinuit ad muneris auspicium , habuitque stricte dictam rationem inaugurationis ejusque frustis manus Pontificis, Sacerdotum primo implebantur habuitque totum hoc Sacrificium speciem praesentationis Pontificis & Sacerdotum, Deo sistendorum ad spontaneum ministerium, nam holocaustum est munus osterentis loco substitutum , quo testatur qui offert, se ita velle regi ad ministerium subesse, sicut holocaustum subest sacrificanti. e. Pacificum praeparabatur ad gaudium solemnitatis celebrandum, utpote destinatum ad convivium, quo repraesentabantur Pontifex Sacerdotes, tanquam Dei convivae commensales ejusdemque laetitiae participes, qualia convivia solemnia gaudia sequid

lent.

. . Ratio autem Nica jubet ut omnia Pontificis reserantur ad christum, macerdotum reserantur ad Fideles quoscunque , qui sub Novo Testamento decorantur honore Sacerdotii, postquam acce-

177쪽

rio DE CONfEc RATIONE Cap. XXIX.

perunt libertatem Deum ipsum accedendi, sacrificia Novi Testamenti spiritualia Deo orirendi. a. Pontifex Christus, Pontifice Veteris Testamenti denotatus est. a. Peritionem Pontificis Aaronidum denotatum est, quod Christus debuerit elix mundus iurus,quae conditio mediatoris & verilontificis requiritur Heis. VII. 16 quippe ipse lotione non indigebat ut purus fieret, qua in re Aaron esse debuit longe excellentior. b. Uncti respectu veri Pontificis, denotat Spiritum Jel ova fore superi um cons. m. XLV. 8. UXI et LXI. i. quippe propter charismata Spiritus, Deo Patri regi, acclesiae credenti, laret gratissimus, Cant. I. . c. Investitur respectu Christi significat, quod cum ornatu varias partes muneris obiret, cons dicta de vest. Saceriud Sacrificia propter Pomificem ferenda denotabant, ius intercessi ni Christi, etiam fimdatum iri super sacrificium aliquod tribus illis sacrificiorum speciebus correspondens. i. Hilasticum debuit offerre Christus, quatenus tanquam sponsor, aliorum peccata in se susceperat expianda ipse peccati expers. Hoc in Christo impletum, quando nostras passiones suscepit, ipse ἱλοωαο factus.1 mucaustum in Christo denotat oblationem sui ad obedientiam, qua omnes partes muneris sponte adiret, obedientiam activam absolveret, qua nobis fieret causa iuris ad vitam i nam ignis, qui consumebat holocausta, est symbolum servoris, quem in amore ricto pro gloria nominis Dei, salute electorum, aliquando exhibuit Christus, qui tantus fuit, ut totum homi nem occupaverit, consumpserit, tam bea/ni factus se ad

mortem, mo ad mortem crucis.

3. Pacificum respiciebat applicationem meritorum Christi, cum effectu gaudii. Consequens enim impetratae gratiae salutis

est pax , quae intercedit, non tantum inter Deum Melectos, verum etiam gaudium intercedens inter Deum atrem Christum mediatorem, qua impetrata pace pro suis,in abs lutis passionibus, sibi inveniret praeparatam semitam vita ads tietatem gaudiorum in conspectu Patris, ct ad amaenisares qua sunt a dextra Patris in Herηitatem PDI XUL ri ut proinde a saetificio Christi, inter Patrem Filium intercedat communis

178쪽

versa. -37. PONTIFICIS ET SACERDOTUM III tas deliciarum in Filiis hominum servandis, cons. Prov. III.

l3. Sacerdotes vulgares, qui sere iisdem ritibus veniebant inaugurandi, LBrmabant Vpum Fidelium Novi Testamenti. a. Lotione praetaurabant, omnes electos, intercedente spirituali l tione, demum admitti ad communionem Dei, fruitionem oeconomiae eius, nemo enim irregenitus, id est, uotus admittitur ad ingressum in regnum coelorum, unde istius lotionis spiritualis se quem in sacra Scriptura mentio.

b. I situra inpliciore designabatur , indumentum justitiae fidei,

una cum sanctificatione , confirmatione vocatorum ablutorum, qua de re Cap. praecedente.

c. Sacrificiis inuidem i. Huasie denotatum sui sacrificium hilasticum Christi sponsoris, qui electorum in locum substitutus, eorum quoque peccata deleverat, qui λασμος, causa meritoria sui omnis gratiae applicationis salutis. r. Holocaustic , quo figuravit lex, vocatos ad illam dignitatem spiritualem , eoque per fidem reconciliatos obligari, ut seipsos Deo sistant totos in holocaustum , Om. XII. i. agnoscant obligatos, ut ex elo divino , semet sistant Deo ad omnia sacrificia eucharistica, qualia sunt preces, eleemosynae, imo ipsum martyrium Deo offerendum. 3. Pacifico repraesentabatur consequens suscepti ossicii , nempe communio cum Christo meo, communitas gaudii ac pacis propter Christum, cujus sacrisicium hilasticum, in pacifico repraesentabatur secundum perpetuitatem fructus, qui est justilia, paxin gaudium per Stiritum Sanctum. d. Peculiares circumstantias non attingimus quae circa illa tria sacrificia erant animadvertendae, quoniam pertinent ad species sacrificiorum, quas videbimus, in annotatis ad Lemiticum, verum sunt duae peculiares hoc in casu non omittendae.

a. Quod sanguis sacrificii holocausti debueriti Partim istinis auricula Aaronis isollici manus dextra , nec

non pedis dextri, qui ritus quoad typum quoque respicis: Christum, cui aures veniebant aspergendae proprio sanguine, quatenus inter pausiones debuit re ostendere auscultan-

179쪽

II DE SACRIFICI IUGI Cap. XXIX.

rem obedientem mandato Patrii nec non manus Ῥγdes quoad pollicem notantur sanguine , ad denotandam ejus promptitudinem, constantiam in executione demam dati operis Manus enim dextra, utpote promptissima operi debebat admoveri,is pes dexter, utpote fortissimus, debuit in opere incepto pergere. E. Partim e aedi circa altare, quod indicium fuit pertinere ad ornamentum altaris ejusque sanctificationem cumque Christus ipse denotetur altari, propter effusum sanguinem eius est, cur possit dona illi imposita quoque sanctificare,& Deo grata facere. b. Quod partes sacrificii pacifici debuerint absumi eodem die, habuit vim testimonii imperfectionis istius sacrificii r cum enim ejus mactatio repetenda fuit quotidie , signum erat nondum adesse illud sacrificium, quod uno die auferret peccata cum tamen hi ritus per septem dies veniebant instaurandi, repraesentabatur, totum tempus Novi Testamenti in VII. eriodosae, visum, habendum esse pro perpetua solemnitate , qua Fideles intuerentur unicum sacrificium Christi, sub triplici relatione, solidum validum , tam ad expiationem peccatorum , quam ad imputationem iustitiae Deo perpetuo repraesentatum , nec non ad pacem gaudium Ecclesiae propositum, ut in perpetua communione cum Christo, fideles perpetuo deliciarentur.

s. i. Nunc accingit se Legislator ad opus quotidianum extra Tabernaculum, ad altare holocausticum perpetuo praestandum, sciI sacri ficium Pn seu Iuge dictum , tempus cultus publici terminis includens, a quo mane cultus auspicium, & vesperi ejusdem conclusio fieri

solebat.

Hoc sacrificium Lunaeae. Explicatura. In genere vers. 38.

b. In specie,

180쪽

I A tempore limul ac materia, vers. 39.

a. Ab adjunctis, mimere nempe dapali,4 libamine, ins O, qt. 3. A loco fine vers. a. β. Commendatur a gratiosa Dei promissione quaenam a. In genere illustrat ab effectu sanctificationis, vere M. b. In specie per partes, 1. In ordine ad tentorium conventus , altare, QSacerdotes, very -- a. In ordine ad universum populum, qui habereti Deum habitantem inter se, ver 's. p. pr. Deum propitiumri foederatum, seseque talem per experientiam manifestantem, ver qs. p. ali. - 46.

chen generis pro species, facere enim hic significat opus Sacerdotisfacere, quod est sterre, quae oblatio restringitur ad istud altare , hoc

modo scit sanctificatum , nam sacrificia peculiarii, quorum oblatio cujuscunque facultati erat relicta, quae privato alicujus nomine veniebant offerenda, nondum restringebantur ad hoc unum altare, verum Sacerdotes non debuerunt alibi, quam in hoc altari oblationes suas per

ficere.

Agni anniculi bini J Utrumque sacrificium Iuge eligi debuit ex e dem materia , eiusdem esse conditionis , scit agnus anni, unde intextu vocantur duo illi agniculi filii unius anni. Versas. Unum ineri mane J Scit in principio diei, quod Iudaei

definiunt circiter convenire cum hora tertia a solis exortu, quae quoque fuit hora precum matutinarum.

Alterum inter duas vesperas Qua phrasis quoque occurrit Exod. XII. 6. significatque duas vespertini temporis extremitates , quarum prior, ad finem diei inclinantispertinet, altera, ad principium noctis, scit ab hora non usque ad solem occidentem, unde Judaei definiunt, sacrificium juge vespertinum non diu post horam nonam osserendum fuisses relinquitur tamen in lege aliqua temporis latitudo, eo quod aliquando nonnulla sacrificia peculiaria venirent offerenda , quae cogerent Sacerdotes , hoc tempus sacrificii jugis cultum concludentis,