장음표시 사용
231쪽
. Fidelitas erra dominum, oberrat enim in solititudinibus , vincuIis a que ergastulis non constrictus, ut ferocia animalia solent, illis minus sponte redit ad herum.
Aerimonia auditus nulli enim animantium, uno duntaxat mure exiscepto, acriorem audiendi sensum , quam assino largitam esse num
s. o. Inde maximos etiam praestat usus humano generi. α. In portandis oneribus vid Genes. XLII 46. Iam XXV. 18. alibi.
β. In agro arando, quorsum respicit IV XXX et . XXXII. ro.
Hinc quoque data lex , Deut XXI io ne bovem asinum una jug jungerent, cuius ratio physica videtur indolis imparitas, ne cogatur animal generosius , immutare genium , atque ita contrahere vitia, indolem ignobiliorisci cui accedit . quod animal purum impuro iungi, noluit Legistator, quamvis rationes emblematicae, hisce fundamentis innitentes, sint nobiliores. γ. In molis refundis, ita enim asini detrudebantur in pistrinum ut m Iam versarent, quod servile opus aliquando mancipiorum fuit, Dd. XVI. a I. Thren V. q. atque ita asini aliquando mancipi rum vicem agebant, unde ita conquerens de duris laboribus intro ducitur anthologiae lib. I. cop. 33. Nanne satis fuerat, quod eacus Mastas in orbem, Esse dieque molas, irrequietus et 'Et Suetonius in Caligula eap. xxx lx A num inter an alia pistrinentia recenset, hinc intelligitur, quid sit μυλο ινικος molia aris, Matth. XUIII. 6. s.c. XVII a nempe lapis molaris major: nam fuerunt apud veteres, molae manuariae minores,in jumentariae majores, quae ab asinis praecipue versabantur. o. In protrahendis currhbus, quorsum respicit locus V. XXI. r. ne. que dubitandum est, quin asini olim etiam huic operi fuerint destis nati ita Columella lib. VII cap. i. asinis attribuit, quia in Baetica, totaque Lybia, levibus aratris facile terram proscindant, non nimio p-dere vehicula trahant Romani Imperatores publicos cursus constituerunt ex quadrigis, hedis, aliisque vehiculis, quibus non tantum
equi tuli, sed Masini adjuncti titerunt, quod ex Procopio eruunt viri docta
232쪽
. In vehendis hominibus : ita olim asini inequitabantur admodum familiariter, nec tantum a vulgo , verum etiam a viris nobilioribus
primariae dignitatis , quales fuerunt Abraham , Moses, Amphibost, aliique, vid. Gme X XII. . Exod. XIV. 2o. Num X XII. 2 i. XV. 18. m. I. a II. I . Id nn. XXU. Eo. 42. ΣSam XUII. 13. IX. 16. De Messia praedictum fuit Zaeh. IX. o. ore ut veniat infidεη Uno pulis asina quod testimonium
ad litteram impletum videri potest, Matth. X XI. I. - II. Cir ca quod testimonium tamen notandum , quod asini usus non adeo pertinuerit, ad Messae humilitatem , ut exemplis allegatis confirmavimus , quam quidem propter rationem emblematicam , ut aliquo praeludio testaretur ad Christum pertinere prophetiam mones XLIX. i. plura vide apud Bochartum. Hoc unicum solummodo adhuc animadvertendum est , asinos equitatui assuetos, a teneris ita disciplinatos, ut ad concitatiorem cursum fierent apti , in magno
fuisse pretio is adhibitos suisse in Oriente, a viris Q mittas primae dignitatis ita Leo Africanus de Alcairensibus, & Lamprid vi de Romanis nobilioribus sceminis, eas asinis libentius quam equis vehi,
narrant, cum quia mollius incedunt, tum quia velocitate equos quoque superant. Hinc Scaliger meminit Tolutariorum asinorum in aegypto, quorum tanta sit velocitas, ut quatuordecim mille passustino die conficerent; Aenophon de asinis Arabum prodidit, quod equites, eos insectantes, capere non potuerint, atque ita indoles institutione correcta , pretium animalis auget. s. r. In Theologia Hierogl phica rationem emblematicam habet Onager utpote cui assimilantur homines impii, propter naturalem corruptionem disciplinae incapaces. α. Propter indocilit tem , Iob. XI 2 Pullus onager nascitur timor ubi homini non adimitur omnis calliditas ad persequendum res externas , verum rectitudo , qua Deo priinus homo suberat, ius loco nunc successit obsequium carnis , quae disciplinam non. admittens, omne regimen melioris doctrinae respuit , o. op. II. υρσ 6, 3. Propter amorem terrae seruioris ad victum, mavult enim in desertis saltuosis locis raramin pravam herbam quaerere, quam in urbe
pro vicitii copioso servire. Vide Bb X XIV. r. Ita quoque hi amant potius extra disciplinam Christi carduo & spinas, quam, in
233쪽
Ecclesia veramis solidam disciplinam sapientiae. Confer Iob.
Alibi tamen est hieroglyphicum hbertatis, quatenus in republ. politica aliqua gens non patitur a vicinis se subjugari. Vid. Genq
s. 8. Asinus autem anima mansuetum in Theologia emblematica plusquam unam relationem subire potest.
α Qtiatenus est jumentum aratrum protrahens,in agricialtura inservires,
emblema est illorum hominum qui in agro Dei laboraut ita occurrunt RV X XXII. eto. Beati vos, qui excitatis pedes bovis o afri: id est , ad opus agricultura , promittitur enim in regno Ecclesiae, illos reges demum re beatos , qui Ecclesiae aedificationem curantes , boves Masinos alacriter ad opus excitant, ac proinde repraesentant in ministro Ecclesiae a. Operis gravitatem, ut asinina sortitudo requiratur ad illud perficiendum
b. Ministrantis prudentem constantiam. c. Rusdemque condisionem, ut qui asini instar, pro maximo labore, reserat contemptum , amictiones , reliqua mala pro nomme Christi perserenda nomen autem contemptus ibi proponitur, ad significandum, quod reges etiamsi ministros Christi olim pro talibus habuerint, nunc potius illos velint excitare ad opus Dei, experiri hominum utilitatem. Addamus clocum 76 XXX L . boves Masinorum pusti agros co- te purum far comedenι quae promissio respicit quoque regnum Ecclesiae, consideratque felicitatem ministrorum, quatenus puriori The logia imbuendi, delicatiori modo excipiendi, aptiores erunt agriculturae divinae, ut opus Dei sortiter promoveant. β. Quatenus hoc iumentum adhibetur oneribus aestandis, est emblema Tolerantia in maximis operibus. Hinc Genes XLIX. 14. Issachar vocatur asinus osseus, id est robustus, reeumbens inter sarcinas Comparatur itaque asino clitellario, quia inclinaret humerum suum ad portandum, servus fere tributi, ipis Patriarcha interprete, qui respexit Tribus istius sortem in terra Canaan , cui deliinati erant montes Gilbo una cum campis Esdrelon , qua regione nullus locus in terra Canaan fuit amoenior, vel frumento, vino oleo, aliarumque rerum copia abundantior, unde prae reliquis Tribubus haec se esset
234쪽
esset oneribus 4ributis regiis. Quod autem repraesentatur ut inarus procumbens, subimurit animi acquiescentiam in eo stat , quod illa Tribus hae ratione agriculturae dedita , multa servilia onera patienter, animo contento, subiret.
γ. Quatenus hoc iumentum a teneris assuerum est equitatui, atque adeo in pretio, est emblema, Nationum Christo iubiiciendarum. Huc respicit locus Genes. XLIX. ti ubi Schilo proponitur, ut qui veniret tanquam Rex Iali n- suam figam ad vitem, e pullum asset ad n biliorem virem, ubi occurrit a. alim , sive asinus junior, emblema hominum natura quidem contemptissimorum , sed divina gratia electorum vocatorum, ut Christi regimini iam considerentur subjecti, nec non a priori vinea distinguendi, cui alligarentur quibus proprietatibus animadversis , sponte sequitur asinum hunc , vinea contradistinetum significare gentes ad fidem adductas, credentibus ex Judaeis adjungendas rati es autem analogia elegantissimae sunt. I. Quatenus afinus natura , cantecedenter ad disciplinam, est animal contempruni, propter desermitatem, stupiditatem; ita gentiles antecedenter ad disciplinam Euangelii, populo foederato fuerunt contemptui, ac propter ignorantiam & vitia, idololatriam, dolemque naturalam, sequentia, habiti suerunt ut impuri, ac vita Dei destituti. a. sinus, quatenus dissici ma indolem corrigit, equkatui assuerus, In pretiis est, repraesentat mutationem conditionis an-
. alim jugum non tulit, ita gentes eleetie, cum adducebantur ad disciplinam, jugum Mosai nnon tulerunt, neque terre debebant vid. Hor. XV. Θ, A nu, per disciplinam nobilitatur , ita disciplina Euangelis cooperante Spiritu Sancto, essicax toret, fuit, ad corribgendam naturalem stupiditatem, tarditatem, ingenerando in animis illorum Iumen cognitiones , alacritatis, ad praestandam, regi debitam, obedientiam. P. Cumque amus disci natus retineat sitam mansuetudinem& toleranti , ita gentiles ad Christum adducti, uer Euangelium fisciplinari, mesta gravia ferrent pro nomine
235쪽
. Sicut asinus agnosci praesepe domini, ef Ι. . ita gentes sanctificatae gratitudinem reserrent, Deo, regi Christo, pro bla dior oeconomia, di dispensatione gratiae, quae est proprietas
omnibus vere sanctificatis conveniens.
h. Huic additur pulla Una , atque adeo duplex emblema conium gitur, tum asinae, tum pulli eius. i. Per Unam commode intelligimus Iudaeorum gentem . Propter fertilitatem, ut pote cui competebat promissio multiplicationis variae, ob quam in emblemate alio vocatur Hagar, g LIV. i. coli. Galat. IV. 24, 23. 9. Propter Isaiionem jugi Ilic sexus asinorum ut plurimum iugo destinabatur, Eiet II 16. Ita quoque gens Iudae
rum iugum legis tulit, B IX. 3.
. Propter singularem tarditatem , quod asinarum proprium sit tarde progredi, di sepe subsisteres, adeo ut ne verberihus quidem consuetum itineris intervallum excedant , ita quoque in gente Iudaeorum, mi Detuo redar ebant Prophetae, animi obstinatim , ne quidem castigationibus Dei e dentem, ut vel reapse repraesententur asinis pejores, U. I.
1. A a pullas, significat Iudaeorum posteros a Deo electos,
a rege delicato amore excipiendos, ut proinde manitestum sit, intelligi seram posteritatem Abrahami ultimo tempore convertendam, ad Ecclesiam repurgatam , adducendam, convenitque analogia elegantissime; est enim hic Pullus A ai. Ex matre jugum ferente. Ipse tamen dudum fine jugo, iram post templum destruorum, diu sederunt Iudaei ne Sacerdotibus, o Sacrimis, ecms III. A. . Dudumque linis ab uberibus matris, amans traditiones p.
A matris uberibus tandem separandus, in usum regis per disciplinam aptandus, quod fiet per verbum vocationis. e. Destinatus ad Regem quoque vehendum, quod solummodo fit, per professinem nominis Christi, qua regiae eius virtutes manitestantur, & coram omnium oculis quasi ostenta tur, dum fama regni totum pervadit orbem.
236쪽
s. t. Ita Ost Equum insinum sequitur Mulus, iumentum mixti, a neris , de utriusque natura participans , quod inter ΗΘ braeos incepit in usu simul iretio esse , a temporibus Davidis , qui Muli mentionem secit, sal. X X XII. sis cujus filii Mulis vehebantur, 1 Sam XIII. as quod in specie assirmatur de Absalomo a Sam. XVIII., de Salomone, Reg. I. 33 cui ad imperium promoto muliquotannis inter donaria osserebantur, I Reg. N. 23. 2 Chron. IV. 24. an vero muli antea Hebraeis innotuerint, propter loci Gen. XXXVI. 1 . obscuritatem, dubium est verba textus ita se habent, se est Ana, qui invenis in deserto, cum pasceret asinos patris sui Sibonis, ubi pertam plurimi Interpretes, tam Judaei quam Christiani, malas intelligunt quam sententiam pluribus impugnat Cl. Bochartus, qui On eissum Samaritanum secutus rara interpretatur Emaos gigantes , quae explicatio cum docties Magensetis, propter audaciorem literarum, lationem, minus placeret, aliam verisimiliorem substituit, animadvertens ex Aben Est indigitari aliquod plantarum genus' apud Arabes est Ru blitum significat, oleris insipidi datui genus , asinino ingenio respondens , unde quoque lite vocantur homines insulsiis it pidi.
s. a. Duo eius iumenti nomina occurrunt in sacra Scriptura. a. Primum ac minimum om nium controversum est s , a radice , quae separandi notionem involvit, rationemque denominationis de-cit Cl. Achartus convenientissimam, Mulum nempe esse an a ex iis parentibus natum, quid naturali conforte separantur, ut cum alienis e
pulentur, idque illustrat ex loco HU. IV. 4. β. Alterum est vocabulum Persicum, quod legitur Uh. VIII. o. a . a non , si equarum, quod vocabulum quamvis aliqui interpretentur per camelos eurissimos, ex oppositione tamen facile ostenditur, ad mulos pertineres notandumque in lingua Perfica nemetiamnum mulum significare, sicutiri magmin significat, ut proi de muli majores tenerofiores indigitentur.
237쪽
s. 3. Est autem mulus anima heterogeneum, quorum asinorumque naturam conflatam referens, habens magnitudinem equi, aures asini, corpus macilentum, pedes graciles, costum oblongum , odoratu speciatim vatia, em benefici canum instar redit in viam is qua aberraυιt, robore imprimis polLt, ct equorum velocisarem habet.
Muli tamen plusquam unius speciei inveniuntur pro vario an, malium congressuri ex equo asina minor ignobilior, qui proprie nus vocabatur apud Varronem , aut ex asinoin equa, quae Propter immodicum veneris appetitum , asinum facile admittit, stricte dictus mulus oritur, iumentum majus de generosius. Stianus alteram adhue commemorat speciem , nempe quando onager cum equa , vel asina, congreditues verum in Oriente secunda species demum electa fuit,
quam uberrime prognatam ruisse in Syria, Phrygii, Cappadocia
Africa, ex Aristotela, Plinio, Varrone, Molumella, probat laudatus B chartus. Α mulorum praestantia laudatur Thogarma commendatur Ezech. XXVl I. I . id est , Trumorum gens , Galatiam in confiniis Cappadociae inhabitanc verum notandum, quod mulorum propagationi uon licuerit incumbere Iudaeis , propter expressam legem Levit. XIX. is ubi animalium heterogeneorum copulatio, severe prinhibetur, non tantum, quia est contra naturam, verum etiam, ut Legislator homines deterreret a promiscuo congressi, imo etiam ut ostendoret in societate sacra , non admittendam esse hominum heterogeneorum combinationem, quorsum respicit Paulus, a CM UI I . monens
3. Hoc umentum solet commendari,
α robore, utpote quod magna in se sescipionera gestanda.
R. 4eleritate, in qua equorum naturam refert.
γ. Abingulari fidelitate erga socios , unde proverbium mutas malum
scabit. . . A mansuetudine , tradit enim Ar Mεus nullos dari multos seros, contra ac de equis Masinis sentiendum. a. Ab acumina sensuum, tum auditus, tum odoratus, cis 6. Nihilominus illi vim vertitur
Quod sit animal refractarium, ut proinde hamo fraeno compesci debeat, quod vitium cum equo habet commune, cons. f. XXXILversis. 3. Quod sit timidum animes, ut imussima ex re tanto metu aviciaure,
238쪽
III ut non solum pedem reserat, sed ira rabie concitatum , setarem etiam morsu petat, quem nonnnili venenatum asserunt γ. Inseritorum est animal, quamvis enim in aliquibus oris dicaniatur mulae foecundae, in pluribus tamen steriles sunt raro cone, piunt. s. 7. Utilitates, commoditatesque, quas ex hoc animalium genere capiunt homines, ad tria capita revocamus. α. Quod asinorum, equorum instar onera portare sotiant, & commeatum adducere, et Chron. XII. o.
. Quod ad equitationem, itinera conficienda sinis de equis sint aptiores, quoniam illos velocitate superant his autem tutius inc dunt, de minus molestiae sessoribus creant, nullumque animal per praerupta tutius idcedit, unde Persarum regis Angari, mulis veli bantur, Uh. III. o. Cons. quae diximus de filiis Davidis. γ. Tertius usus est quod eurr u jungi queant, unde rhedae mulares vel bigae erant, vel trigae, vel etiam quadrigae. Ad bigas pertinent
haec Nahamanis , LReg. U. I . Detur quas servo rus onus pari mul rumra terra , id est , onus bigae mularis , ad trigas pertinet locus Exod. XIV. I. g. 8. In doctrini inmatica tria occurrunt loca de mulis expendenda.
Prius testimonium est Davidis , DLXXXII. s. Ne sole sicut
mulus ne prudentia, c. ubi est emblema hominum peccatorum, ferocium, intractabilium. Sicut enim mulus indisciplinatus, non paret homini sine capistro, nonnunquam insultaret, nisi fraenaretur ita quoque homo naturalis, per imprudentiam se nolens iugo
Dei placide subjicere , ejusque monitis sponte obtemperare, rigi diori indiget disciplina, faeno atque capistro subjiciendus est, ut
in vinculum foederis cogatur, aut saltem ejus petulantia coerceatur, intercedentibus amictionibus divinis quando igitur suadet ψαλτης, a. Ut animum factarium deponat, id est cor suum non induret, quando audit vocem Dei, aut cum illo disceptare , illique o,
murmurare instituat. b. Ut deponat quoque metum carnalem, quo a progressu in cognitione mysteriorum Dei absterreretur , verum animum advertat
239쪽
Neque situ ruri erus in bonis operibus, sed prompte, cum animi subjectione recipiat verbum Dei, tanquam verbum essicax,
producatque fructus poenitentia dignos. β. Alter locus est Zach. XIV. is ubi praedicitur, in castris hostium Ecclesiae ultimi temporis, etiam fore inter varia iumenta, mulos, i, losque cum toto exercitu perituros. Ubi muli sunt emblema Nati num Anti-Christo, tu oppugnatione Ecclesiae inservientium, quarum genius sub horum animalium emblemate depingitur; quarum analogia consideranda. a. Respectu originis, cum enim mulus nec equus sit nec asinus, γrum ex utriusque congressu ortus , haec nota non videtur negligenda , ejus enim respectu olim Cyrus in oraculo Pythiae, M lus dictus fuit, notante Herodoto, quia ex patre Persa - --tre Meda natus fuerat, proinde eleganter repraesentare poterat, systema hominum, neque Christianorum, neque Gentilium, sed ex utroque genere conssatum. b. Respectu villarum, designat mulus systema hominum carnatium refractariorum, regimen veritatis non admittentium. c. Respectu subjectionis, considerantur eaedem illae gentes ut Ani, Christo inservientes in expeditione adversus Ecclesiam quinque prodeuntes. γ. Ultimus locus occurrit IV. LX UL 1o ubi praedicitur, in ult, ma universali nationum conversione, fratres elisos ad Christum adducendos esse tibi, quidem De in munus ubi veri fideles considerantur ut munus ad Deum adducendum , quatenus seipsos, membra sua Deo sistunt in sacrificium vivum horum adductio fieret in mulis, id est, cooperantibus aliquibus nationibus , quae regno Christi operam navarent, quae muli vocam
a. Respectu originis quoque, quia nec Christiani, nec Gentiles, sed ex utrisque mixtae ante conversionem suerant. b. Respectu parus antecedanei, quatenus mulorum vitia olim refer
c. Respectu statui praesentis, qui est conversionis ad Christum cinquo statu occurrunt,
i. Ut subjicientes ministerio regni Christi, rideles Christianos blande excipientes. 2. Ut
240쪽
fidelium aedificationem, conducunt Idque . Singulari robore. λ Celeritate. alacriori promptitudine. v. Non sine acumine ingenii facile audientis, veramque viam subolfacientis.
s. I. QEquitur iam inter maiora animalia quadrupedia nova sp
acies, nempe Bh υ , quae in lege pura habentur, quia utramque conditionem admittunt, dum ruminant,in ungulas habent bifidas. Varia sunt vocabula apud Hebraeos quibus boves designantur. - nomen generale, armentumlignificans, quemcunque sexuma aetatem comprehendens Clarii T. Bochartus, a ripa verbo Arabico, quod findere & proscindere significat, deducit, quia hoc animal adhibetur ad terram aratro prouindendam, alii tamen potius radicem Hebraicam retinent, quae significat diligenter prospicere , arque ita bovem dictum volunt, quod peculiari hominum cura indigeat.'. est nomen specialius, significatque Bovem hunc, illum in specie , estque commune utrique sexui, vid. Deuter. II. 3. X XIIII. . Clar Bocharrus resere iterum ad radicem Arabicam, quae jungere Se copulare significat, quia est animal ad jugum natum. Alii tamen iterum radicem Hebraicam retinent, quatenus assuescere significat quam significationem non tantum retinet in Chaldaica ficatque bove jugo assuetos, qui cum semper juncti incedant, non mirum est vocabulum illud semper occurrere in plurali numero. ν. propriissimum animalis nomen est, Bovem matura alatis significans , utrumque sexum comprehendens cita Leυ. XXII. 28. pro vacca sumitur, cons etiam LV X XIIII. 16. Exod XXXIV. vers. 9 negari tamen non potest, quin aliquando minorem aetatem comprehendat si expendamus locum Levit. XXII. Στ QP al. Coifi, o Clar Bocharius deducit hoc vocabulum a verbo Tur,