Salomonis van Til ... Commentarius de Tabernaculo Mosis, ad Exod. XXVXXX et zoologia sacra

271쪽

2M DE CAPRI ET HIR cIs.ligebanti Ab hoc ritu autem Deum Iudaeos voluisse abstinere repetitis hisce legibus , vel inde verisimile est

i. Quia legem hanc reperimus conjunctam praeceptis, ritus id lolatricos prohibentibus , nec non modum celebrandi festa majora praescribentibus. E. Quia praeter hanc causam , non est cur res sua natura licitae tam strenue prohiberentur unde textus Samaritanus addit; qui ho facis es instar ejus qui rem abominabilem sacrificat, quod irritat Deum Jacobi, quae enim natura licita sunt, iura, non

possunt aliam ob causam fieri illicita , nisi propter abusum de finem illicitum. . Quia Deus toties hanc llegem iniunxerat, quod non fiui de nihilo, verum supponit grande aliquod malum populodum, qualia sunt idololatrica, magica Plura vide apud

Spencerum lib. II cap. 8. I. Ratione amictus utilitas Caprarum Mircorum duplex est, a Quatenus pellis vesimenti vicem subit, ita ex hoedina pelle comficiebantur galericuli ad celandam calviciem , quorum Martialis meminit Epigramm. M. Haedina tibi pelle contegenti, Nuda tempora verticesque caisar. Et iam diu ante Moses Genes. XXIII. I 6 enarrat RεAream,hoedinis pellibus acobi collum , manusque contexisse , ut fratrem favum , toto corpore hirsutum, quodammodo retedi

ret.

3. Quatenus pili adhibiti Bere ad aulaeain vestes contexendas ita

Arabes tentoria cilicini caprarum pillis contexebant, teste S Iisi, Moses, Exod XXII. 7. Deo authore imperavit, utὸc prinis vesteribus fragulafacerent, ad contegendum tabernaculum, qua mulieres suis moribus nebant. Vestium autem e caprarum pilis con-

sectarum, non idem sui pretium, pro pilorum majori aut minori subtilitate ex crassioribus caprarum pius conficiebantur plebeiae, de quibus nullius

- . um in castrorum ct miseris velamina pretiosiores ex tenui lanugini coni dantur apud Arabes. a. Ra

272쪽

a Ratione sacrificiorum eadem fere aprarum atque Oetuum sui ratio in holocaustas , pacificisci piacularibus sacrificiis r unde in ipso Ρ schali sacramento, nonnunquam hoedi substituebantur agnis Cel herrimi sunt duo hirci quorum fit mentio Lev. XVI. s. qui die Expiationis coram altari sistebantur, sorte distinguendi, ut unus cederet Iehovae in sacrificium piaculare, alter Azazeli dimitteretur in desertum , de quidus plura suo loco, ubi de expiationibus agendum

erit.

s. 8. Μrei 3c capris abutebantur gentiles, qui Satyros Faunos colebant, unde in gentilium Theologia, plura de Pane, Silvamis Sileno;

qui cum colerentur peculiaribus sacrificiis, ritibus . habui quidem sunt pro Diis ex Diaboli praestigiis, qui sub hac forma hominibus in fidelibus apparuit, verum in Scriptura denotantur ut mali genii, quodevinciis ex lege iam X UIL . ubi Legistator prohibet hostias amplius immolare α - , piissis Diabolis, sub hirci forma apparentibus. Mendent etiam inter Egyptios capros divinis honoribus ita pro

sequebantur, unde& nomen acceperunt nam teste Heroducia δει hirexim simul. Pana significat. Disiarus Sisin author est hircos ab Arantiis euhos Gim te ninnbrum; sicuti Priapus apud Graecos hinc asseries, hiscretim mulacri, in prum fanis aedicati, membris ire rem instar arrinis , retulisse formam hirci er hominis, ct quia oeanima ad coitum maxima est propensum , illa hoc pacto satos fuis gratum animum pr Dounditata gentis me Mulieres quasdam religi nis causa cum hircis consuevisse , produnt Herodotus , Strabo, AEli ' ruti in Pindarus Mosersan alludunt verba legis, quar testantur quod cum pus meretricati fuerim Israelisa idololatriam scortationem, cando, quia idololatrae adjuncus scortationibus corporalibus, Deos

colebant.

s. s. In Neologia Emblematica occurrunt N. Hiret, qui fuere symbola a Principum terra , Ig. XIV. Is XXXIV. I 6 Iem. LI. o. Etech. XXXIX. 18. Ratioque denominationis fundaturi In usu hircorum, quatenus sunt duces gregis principum enim est populo praeire,in in viam ducere, ut omnia illis eveniant gratain felicia. a. In roborein potentia, quatenus cornutum animal robur gerens

273쪽

xo DE . APRIS ET HIR.Crys. insonte, hostes occutiantes invadit, ita a principibus teram, potentior exspectatur populi detensio. I. Majoris considerationis est hircus in visione Danielis Cap. VIII

vers 1, 8 qui videbatur prodire ex Occidente in universam terram, reselarem vix pedibus attingens, habens unum eornu inter oculos, Gudques

1is insigne quo arietem invadebatis prosternebat , ex facto quatuoreor nua minora predibant. In conis est a dimises Interpretes, induegitante illud ipso Propheta, regnum Graecorum designari, compa ratio consideratum ad regnum Medorum &Ῥesilaum idque obsequentes analogias α. Respectu inritis, est enim hircus animesi Ariere ardentius, ita quoque imperium Graecum sub λαμ-gno, cum animi servore omnia tentavit, vehementer in narchiam desiderans , adeo ut nullo terriculamento abstineri potuerit a praedis, neque ullis conditionibus oblatis pla

cari.

a. Velocius, unde eli in ipsa visione conspiciebatur pedibus is rediram attingens, quod cum celerrima Alexandri expeditione asmodum congruit, qui ab Occidente Bosporum Thracium traj ciens , subito Anatoliam penetravis, longe a confitiis Sstria, praelio Persarum exercitum fudit, striam, Tyrum, IM am intra parvum, temporis spatium occupavit, ac bello de cretorio omnem Persarum vim contregitin dissipavit , Danacorimanni filio assis interfecto. 3. Ariete quoque potentior est hircus , quo repraesentabatur Ar exandrum Magnum, Persis superiorem fore. . Ubidinosor est hircus arietes, quod egregie denotat Macedo num petulantiam clasciviam, utpote qui subito mores Persidirum induentes illis longe peiores iam undis Hircus regi non ita amicus est ut aries , utpote animal perub cum cornu petens; a quoque Graecorum Monareta Ec clesiae Judaicae ruit minus amica, quae multa gravia ab Antiscis passa ruit. β. Respectu erenuum notandum est x. In hirco iuvenestinum cornu satis praeerum videbatur, quod de

notabat in iuvenili imperio Dotentissimum Alexandri Magni

imperium. a. Com

274쪽

DE CAPRI RI: MIRCI s. ora Comu illud fractum eiusdem Alexandri signincabat mortem,

simul defractam potentiam. 3. Quatuor cornua ejus loco succrescemii, indicabant imperium illud dividendum inter quatuor reges, qui simul regnarent, divisis tamen inter se locis legionibus, quod cum eventu amprime consentit , suum Syriam, ROlomaus AEgyptum, μιμνnus Asiam, Antipater Graeciam obtinuere. a. Hirci quoque in sacris sunt emblemat 'poerismum , olim inter Iudaeos,in etiamnum inter Christianos versantium; sicut enim hi ei ad gregem pertinebant, ita hypocrita quoque inter oves num xantur ut pars gregis, attamen ut ab ovibus peculiaribus criteriis distinguendi hircorum itaque genium repraesentant hypocritaeo In stareu separato, ω tra coniunctionem considerati, prout enim hirci sunt animaliai Bruta ita quoque hypocritae ignorant quae sunt Spiritus Dei, Lor. II. I . qui est omnium hominum latus naturalis, cons

, 2 Lascivi impudica, quae visi etiam in hypocritis notanda sunt, quippe qui carnalibus suis cupiditatibus indulgent, x Pet.

III. q. cum mundo scortantur.3. In hirco denotatur pertinacia, quae eadem hypocritarum vitia sunt, dum dissicilius corriguntur quam gravissimi peccatores.

. In hircis offendit Dior, ita quoque hypocritae putidissimi sunt

peccatores, a quibus Deus maximam habet aversionem, unde Christus in Evangelio eos quam severissime reprehendit, ut videre est pluribus in locis. β. In statu sociat , quatenus externam communionem habent cum grege, id est Ecclesia. i. Eodem gaudent cum ovibus externo privilevo, quatenus in iisdem pastuis pascuntur ita quoque hypocritae, eandem doctrinam ex verbo Dei haustam audiunt, ruminant, in iisdem

ritibus incedunt, proinde judicio charitatis, inter pura animalia adnotantur.

L. Nihilominus ovibus in multis sunt molesti, quatenus a. Hircus est eo petens, petulcum animal oves infestare solet, ita hypocritae infirmos fratres sepe offendunt, i Cor.

VIII. II, IR.

b. Qua

275쪽

b. Quatenus hircus num pabu- pedibus conculcat, dumeta quaerit,in aquas conturbat, ovibus quoque creat molestias rita hypocrita aliquando non patiuntur, fideles sincerum Dei verbum ad vitam claetitiam conducens, purum putum per cipere verum suis nugamentis, essitas ratiociniis, dictis te merariis, praeceptis & praescriptionibus, sinceram fidei doctrinam corrumpere, falsare solent vid. Eetich. XXXIV.

vers. 7, Ι 8.ν. In statu Iudisse, hirci morbis infecti aliquando a grege separandi sunt, ne reliquum gregis inficeretur ita quoque hypocritae idem experiuntur fatum expctientur suo tempore, nempei. In diebus repurgatisvis Ecclesiae, quando scandala sent maiora, quam ut bonus pastor illa aequo animo ferre possit, coas Zach. X. . Ezech. XXXIV. I. 2. In die ultimi judicii, quo Christus testatur se oves ab hircis separaturum, ios ad sinistram, illos ad dextram collocat rum , ubi hirci idem experientur judicium eum Diabolo , suis nempe malis spiri ibus, qui jam in abyssum praecipitesco lecti sunt, Matth. XXV. Quamvis Christus nunquam vocitetur Hircus aut Haedus , in lacra Scriptura, nihilominus in sacrificiis subhoedorum4 hircorum typo saepe fuit repraesentatus , quatenus ipse in sacrificio pro peccato reatu fuit adumbratus, utpote in plenitudine temporis offerendus, quod gravissimas ob causas fieri dubitandum non est,in quidema. Quia hominum judicio , ut talis a populo egregaretur, α γdemnaretur , non aliter ac si vitiorum qualiumcunque reus esset; ita a Iudaeis fuit condemnatus exagitatus i. Ut sana doctrina corrupta e blasphemus, qui ovibus perversis dogmatibus esset molestus, unde clamitant quod corruperitin seduxerit populum, Luc. X XIII. a. a. Ut petunusin factarius in authoritatem arietum, id est, pr dominantium potestatum incurreps , cons Luc. XXIII. r. Iob. XIX. 2.3. Utinpurus sectans delicias, Icortorum amicus, Matth. XI. Ο alibi.

. Ut usidus, quem universus populus habuit abominationi, Jes XL LX l . unde clamor o , tori S crucifige.

276쪽

β. Accedit judicium Dei, qui eum consideravita. Ut nosram personam referentem, qui nostro nomine peccatum actus suis, 2 Cor. V. xi atque adeo speciem habebat hominis missi in similitudine peccati earnis Rom. VIII. . qui igitur nostram personam reserebat, quatenus hircorum instar eramus vitiosi,&damnabiles, non mirum quod ille sub hircorrum typis adumbratus fuit. a. Nihilominus eum consideravit Deus ut mundum is purum in se, non aliter ac hirci acedi inter pura animalia fuerunt relati, Christus enim duas munditiei notas in se ipso habuit. a. Voluntatem Patris perpetuo ruminando, degem ejus, ditando, DI X VI. . L. I s. b. Viis Dei constanter insistendo, non aliter ac bifida animalia progrediuntur sine ulla lapsatione, itaque nobis in omni- i illi factus est, excepto peccato, Hebr. IV. I 3. γ. Quia hircum reterebat in cruce iam mactatus , a quo tempore praeparatus fuit, ut nobis suppeditaret carnem suam in cibum, di sanguinem in potum , ad promovendam vitam nostram spiritualem, vid Bh. VI. 3 - 16. nam r. Sicut caro licedinain caprina gratis a se, commendatur aegris , ad virium rei illationeis ita quoque mors Christi, est causa recuperandae sanitatis spiritualiso vitae, veraque aegrotis medicina.

a. Sicut sanguis Medinus, hircinus solidissimos dissumit lapides,

ita quoque vis meritorum Christi cor lapideum emollit, Be quasi carneum illi substituit, quod inculcatur Erech. XXX UI 1s. ubi post aspernonem aqua mundae, id est , sanguinis Christi, saluberrima illa cordis mutatio promittitur, & quasi ex causa propria deducitur.3 Accedit utilitas pellis ad simentum, ita iustitia Christi, velleris instar, fidelibus donatur vestimenti loco huc alludit typus binia Aionis 'acobi, qui indutus hordinis pellibus ab Isaac.

benedictionem retulit. s. o. Occurrunt etiam in Theologia Emmmatica

Caprae Capelia, inuidema. In sacrificiis pro peccato, ut emblema rursus Christi, quatenus sexus

Remininus est imbecillior; ad ostendendum, quod experiretur in Dd passo-

277쪽

passionibus suis maximam imbecillitatem Quoad caetera convenit hoc emblema cum emblemate hirci praeced. s. num. β. Uerum caprae capellat in sacrificiis ocausticis, pacificis potiorem locum habent. i. Ad denotandum quod in communione Christi non si masarat femina verum omnis ditterentia sexus teneris fibret a

a. Ad denotandam mvn rationem eorum, qui communionem cum Christo haberent, nempe a. In holocausis denotabatur, quod veri fideles sub forma ca- prarum repraesentati, omnia sua vitia naturalia cum veteri homine vellent mortificaria ut in novitate vitae postea ambin Iaum, Deoivivum mundum ellant sacrificium. In pacificii, ubi de came caprina comedebant, significabant se peccatores, cum Christo hirci caprae in thabito, ha-i here communionem ad salutem , de promptum animum, in signum gratitudinis, ossicia pietatis ad adincationem praestam: clam Eccleuati γ Capellae quoque nominantur veri fideles, verum certo cum respecta cant. I rio ubi designantur Christiani ex Iudaeis, qui in fide imbecilliores , de libertate Christiana nondum erant persuasi, ac proinde gentilium commercium, quotquot non circumcisi in libertate vivebant, studiose rugiebant. Horum analogia cum capellis quaerenda est, x. In -ribus. Sunt enim capellara I mine , quod etiam Iucaeorum conversorum vitium ruit, qui nimium adhaerebant terrae Canaan, ejusque deliciis, Spropterς etiam nimium scortati sunt cum Romanis. Hinc multi Apostolorum labores, ut eos a terrestriam editate revocarent, ad quaerendam requiem regni Christi, quod evincit Epimilo. Pauli ad Heisaeas. b. impuritatis sum. impatientes capellae enim fimum ac lutum instabulis abhorrent ita quoque Christiani ex Iudaeis, egi in

laicae nimium adhaerentes abominati tuere Gentilium com-

mercium, convictuma unde Petrus in eorum gratiam educuit Gentilas Judaice vivere , propterua reprehensus a P UO, GH.a I. I

278쪽

e disieciae quoque runt, ac tacite pestilentia tanguntur, unddi gregatim ante perceptos languores incidunt ita enim novitii Christiam Judaizantes , facillime scandalo correpti Christianam fidem gregatim destruerunt, di apostasiam iscerunt sub nomine Nazareorum abionitarum. 2. In cura pastorali, quatenus capellae reperiuntura. In morborum cura Ingulari pracautiones ita Christus per Apostolos myriades Iudaeorum ita pedetentim de libertate Christiana instituit, ut ab imbecilli conscientia sanati fue

rint.

b. In viarumin vestigiorum prudenti ducti, selent enim pasto res capellas imbecilliores ita separatim in pascua sanior expellere, Ma noxiis pratis removere, ut cura earum promoveatur. Ita jubentur nunc Christiani ex Gentilibus , alis tendere ad vestigia capellarum is in iis animadvertere pastoris prudentiam, futurum enim erat, ut destruma repidi blicaJudaeorum, Christiani Judaizantes, 4 distinctis coetis bus a Gentilibus coaliti, a lege Mosaica tandem avertere tur,in merum Euangelium admitterent. A sanarum conjunctione cum grege r ita Judaei in Christum credentes,in ad fidem conversi , a praeiudiciis legali subherati , atque videntes oeconomiam Mosaicam eum Republica abolitam, aliquando eum reliquis credentibus ex Gentilibus erunt conjungendi, ut cum iis unam eandem e sanctamin catholicam Ecclesiam constituerent.

DE UIBUS E PORCIS.

I. I. QEquitur nunc alia animalium species, Iudaeis invisa, Gentio libus grata, Min grege numeranda quae Suum aut Porcorum nomine innotuit Hebrae tantum unum sed per obscurum nomen habent, quo Porcum appellant , nempe rn, de cujus originein etymo

279쪽

R. Quidam, quos inter Clar Bochartus, animadvertunt, Arabes quoque Suem vocare rari , inserto repenthetico , qui simul tradunt, 'rn in sexta conjugatione significare contractionem palpebrarum, ut quis acutius videat, prout Myopes solent rationem denominati nis esse volunt, quod porci oculos habeant angustiores teste Gesnere, ita cavos ac profundos, ut absque vita periculo eximii

queant.

n. Alii vocem ex lingua Chaldaica derivant, quibus a themate mmulta derivantur nomina rotunditatem significantia, voluntque po cum a figura ita denominatum, quia saginatus , rotundam figuram prae reliquis induit. 1 Verum non improbabilis est eorum sententia , qui in radice Chasedalea Syriaca, prima ejus Musitatissimae significationi inhaerentes, eam praeserunt qua radix redire, volvere significat, propria enim

poreorum indoles est redire ad caenum in illo volutare, unde proverbium Scis is caeno se pervolvet, cons. a. Pet. II. 12 huc pertinet ibita LucretusAt contra nobis caenum deterrima cum sis Spurcities, eadem suibus tam munda videtur, Infariabiliter soli ut volvantur ibidem Eadem ratio est Graecae denominationis , quibus . dicitur is russo , quia amica luto sus, ut Poeta canit, Ius vocatur Lebis, quod idem est ac riίλασεύω, movitre agito, quia rostro loca quaedam impura subruunt.

s. h. Graecam vocem χοὴν dissicilioris originis esse asserunt Lexic graphi sua taciturnitate quidam a voce Hebr. rri per literarum transpositionem derivant, quod si alicui nimis contortum videatur, melius serte deducetur ex χοίρος , quod frumam significat, strophi- Iam i unde Latinis scrofa dicta porca quae peperit, ratioque denom, nationis datur, quod in porcorum gutture frequentes ejusmodi inveniantur tumores, quae strumae appellantur. g. 3 . Recensentur quoque Sues seu Porci inter animatia mansueta, quidem minora quata reliqua pecude distinguntur, eo quod corpora b beant rotunda Getigera, peculiari voce grunnitus se proaevis r rostrum pra- mittunt satis procerum , habentque , brevi parumque flexili collo, annexum caput oblongum pedibus incedunt curtis veteres porci non castrati sunt Muci s-

280쪽

DESu Inus ET PORCIS. 2r3lacissimi, Munico interdum coisu, multo fetu suem implent, qua binis anni vicibus pari , tribusque meninus uterum feri, nec tantum sapius sed eripi

res porcellos generat atque educat, magna rei rustica utiatate natura cal da fimulo humidi, aloris in tantum impatiens es , ut teste Columesia, Me animal non ' tantentum potione aqua , ni obesam illuviemis diste tam pabulis akum demerserit ac re rigeraverit unde etiam lubenter se luis involvere refrigerii causa dicuntur, unguenetorum odorem ac rosarum tanto

pere aversatur sus, ut inde proverbium natum sit, quod Crater Philosopho attribuitur υ M , Ius per rosas. Quoad alimoniam omnia sordida st grave olentia, tanquam palat grata lubenter admittit. s. q. Huic animali visis vertitur N. Stupiditas nullas enim artes sues addiscunt, neque ulli operi utiliori assuescunt, aut assuefieri possunt, neque facile inter objectas alimonias distinguunt, sed omnia promiscue devorant. n. Intemperantia, seu insatiabilis voracitas, unde Columesia lib. VII. p. a. scribit in hunc modum. Sue ex omnibus pecudibus impatientissi- mafamis sunt, ita ut aliquando, cum indigeant pabulo, non tantum alienam fi liceat sobolem , sed etiam suam consumant causa est ventriculi

fervor.

a. Libido, unde Plinius lib. X. cap. 36. tradit, Sue coitu spumam orefundere verrem, subantis audita vocensadmittatur, cibum non eapere freminas autem in tantum esserari, ut hominem lacerent candida maximeus indutum. Huc pertinet quoque est testimonium, Sues immundissimae sunt, ex omni mansueta pecude, ardenti a libidinis, ita ut opprobrium mulieribus inde tractumst, um subare , vel surire dican

tur.

n. Impuritas, dum amant volutari non tantum in luto , verum etiam pasci in locis uliginosis, Mab ipso stercore non abhorrent, ad vera animalium dilacerant,in omnia foetida promiscue hauriunt. I. Ingratitudo obmurmurans dum benefactori non nisi grunniendo respondent, saepe a laesionibus non abstinent. . Fuga mortis, quam quasi semper praesentientes , horrendo grunnitu& contranitentia testantur.

s. Iudaeis hoc animal non tantum putatur inter inmunda, quia non ruminat, verum etiam singulari modo est exosum unde studiosissime a porcina carne abstinent, praeeunte lege divina Lem XI. neque simplicem tantum immunditiem cum aliis animalibus ei commu- . D 3 nem