장음표시 사용
111쪽
ia duo illo plura exemplaria comparantes, in quibusdam tui . Sed nud 'l l . vidimus , quae temerit , et sint
sistentibu Ρ , Theodoro Chersonis , The0dinix Libo η ... . tibia,totio doleverant , Πειρι mnes qui praepositionem lam inribra
riora; oo Dotisso veniam suae temer latiS. CAAL. L E narratio, quae Deo volente in meas manus Incidit cuius imis
ἐσ- των τη Gγω - Nism, ι Θανοντ- ωτευΘεν κατον τ-ldest decretum hoc ρὐbtice est, e ιamyraesentis synodi actisve determιnatum , 'renciario, et rem totam non negante , qt ab se oblitterata fuerit, et oemam etiam petente φιιa id fecerit tuo ten ore se a nobis smaraverat. Unde et ρ Mesens, actio in declarationem rei factae reposita est in loco wrimur num, ad certittidinem Mostemtattis, et utilita orum manus 'sseni liber luciderit, ut inde Puriam absque dolo et fraude Deritatem addiscant.
Solvitur ratio ex responsionibus parata. Ex his responsionibus, sunt qui aliam argumentationem notant et dicant: si Pater communicat Filio rationem principit, qu3m
112쪽
DE SPlRITΓs SANCTI PROCESSIONE LIB. III. CAP. XV. XVI. II 3
communicat Spiritui sancto, quem Latini non asserunt esse principium nisi respectu rerum creatarum, ergo sequetur quoci Filius
persectiorem habeat unitatem, et identitatem cum primo principio, qui est Pater , quam habeat Spiritus sanctus. Sed hoc concedere haereticum est, igitur illud ex quo sequitur. Ad quod respondendum est, quod unitas et identitas in divinis pertinet ad essentiam, et ad naturam , quae non dicitur magis una , nec magis eadem P Pterproprietates Personales, et rationes originis. Non enim Pater, qui est ingenitus , et a se, magis dicitur Deus, aut magis dicitur unus, quam Filius, et Spiritus sanctus, quorum alter est genitus, alter Procedens, uterque ab alio, non a se. Principium igitur spirandi, quod non repugnat Filio unigenito, in quantum est genitus, est proprietas personalis, quae in Patre est per modum ingeniti, in Filio autemper modum geniti. Et sicut Filium et Spiritum sanctum esse ex Patre, non facit aliam essentiam , aut unitatem in Patre ; sic Spiritum sanctum esse a Patre et Filio, non facit illi maiorem identitatem cum Patro. Esse enim ab alio in divinis personis non dicit divisionem , neque disiunctionem , sed solam Origi uis relationem , qua non variatur essentia divina, sed in natura propria su-Pur omnem rationcm ct seriem ordinis inestabiliter ordinatur.
Solvitur ratio fundata super gerieratione et productione. Pudet referre aliam rationem, quam adducit sciolus quidam ex Photiano schismate, sed tamen reseram, ut disputationibus etiam de hac re graecis cerdonibus sat satis. Pater, inquit, non magis g nerat Filium, et minus P ducit Spiritum, sed persecte et aequaliter generat et producit sive spirat : si solus autem generat , cum alio autem spirat sive producit, ergo magis generabit quam Producat. O amentiam singularem l o ignorantiam capitalem l Quaero an
magis genitus dicatur, qui sit filius duorum patrum , quam qui
unius 8 Sed respondebit, non potest esse uritus Pater, nisi unus, quomodo igitur iis, ut hoe Pacto aequetur in Deo generatio Proce sioni , si generatio non potest esse, nisi ab utio, processio autem potest esse a pluribus 8 An xem quia Ι'ater generat Filium ci crevmundum, sed solus generat Filium , mundum vero cum Filio et Spiritum sancto creat, dicetur minoris osse Potentiae in creando mun
113쪽
d ' ciuim in generando Filio , quamvis etiam Filium generet modo inessabili de sua substantia, muniis in autem creet de nil illo 3 Auneseis magis et minus disserentias ii identalus esse, in Deo autem hil esse accidentale 7 Ex eadem omnipotentia l'ater generat et producit, et creat. Nonne concedit Photius et Ephesius a solo Ia ita mitti Filium, sed a Patre et Filio mitti spiritum sanctum I E ' dieeius Pater magis mittere Filium , quam mittat Spiritu iii
sanctum ' Videte, quacso, et animadvertite quas rationes Hiotiam asserant . in qua docti tua caeci duces caecorum stant.
DE PROCESSIONE S PIRI I' U S SANCII CONTRA GRAECUM SCHISMA
In omni recta ratione iudieandi illud primum iure exigitur, nequis ante quam didicerit, se id de quo quaeritur , exacte scire si in
persuadeat: hoc enim innitorum tardare consuevit ingenia, ut omnino impedire, ne ad frugem pervuniaut, qui magnam scientiae partem attigissent, nisi se iam attigisse existimassent Quoa proiecto cum in omni genere artis , et doctianae, tum vero in i uia scientia verissimum esse comperio. Haec occulta labes animi Ver)tuti simul et caritati contraria , maxima perti uaciae sementa Mil ministrat e quae sane de Spiritu sancto cogitantibus , et loquenti bus , non tam declinanda, quam abhorrenda sunt, et tamqriam'. tebrosa voluntariae caecitatis diverticula fugienda, ut excipiatur lux veritatis, quae undecumque proveniat, non potest nisi a Deo Pr inficisci. Nunc autem demum, Graeci fratres , si nos ex hoc instituto
utrimque in Christo dociles exhibero voluerimus, facile videbimus quo pacto conciliauda sit haec de processione Spiritus sancti, non 3-cam inter Graecos et Latinos, sed inter Catholicos Photianosque eo troversia; id quod ab initio in primo huius operis volumine factu'
114쪽
ros nos Pro viribus polliei hi sumus : et latius hoc loco nonnulla explicabimus , quae preMius , et quasi in transcursu in primo x lumine attulimus. Verum illud vobis diligenti animo advertendum est, quod Photiani sectatores dum tot evangelicis atque apostolicis, et sanctorum Patrum auctoritatibus , et unodorum decretis sese victos et prostratos vident, diverticula semper excogit ant , in qu ueron fugiant, et se pertinaciter tueantur; quod dum laciunt, in e rorem noxiissimum peiorem priore labuntur : nam qui singulis tot
sanctorum patrum auctoritatibus singulatim respondere non possunt,nno quasi obice omnes in se ruentes impetus conantur obstruere:
sed dum vitant Chainbdim , in Se1llam incidunt: et qui in saneta matre ecclesia schisma inducunt, ipsum etiam Spiritum sanctum
Quodnam diverticulum exeogitarint Sehismatici de Spiritu salicto aequivocatione , et quo pacto inde extrudantur. Quum anguntur undique ex lectionibus sacrarum scripturarum palam Prosilentium Spiritum sanctum esse Filii, et a Filio, mitti a Filio, prodire a Filio, scaturire a Filio , accipere de Filio , in hoc dixi sionis angulo se coarctant, Spiritum sanctum dicentes esse vocem aequivocant, quae plura significet, quia nomen Spiritus significat dona Spiritus, quae et multa, et diversa sunt. Esse enim Spiritum veritatis, adoptionis, sapientiae, prudentiae, cou- illi, sortitudinis, pietatis, scientiae, timoris, et quaecumque eiu modi dicuntur dona Spiritus sancti. Significat otiam illum ipsum pa- iaci, tu in Trinitatis, qui unus est, 1idelicet Spiritum sanctum. Quum ergo, inquiunt, audimus in sacris scripturis Spiritum sanctum esse a Filio aut procedere a Filio sive per Filinna, aut mitti, aut dari, aut effundi, et alia eiusmodi e liaec non de ipsa bypostasi, sive de ipso proprie Spiritu sancto intelligenda sunt. Sic enim Spiritus saucius a solo I'atre procedit. Sud considerare debemus daria Filio ipsa dona Spiritus sancti tamquam eius , qui Est unius vinlutitatis ut substantiae cum Filio. Hac divisione quidam ex photiano schismate putavit se eos scopulos declinasse. Sed non sentiens, naufragium fecit: haec enim divisio si recte intelligatur uti
115쪽
istis est , de qua etiam fit a Chrysostomo mentio in tractatu cle iritu sancto. Ceterum si male intelligitur, et omnibus passim aesino ulla disserentia dictis sanctorum inseritur, reprobum sensum in scripturis generat, et prae se seri ignorantiam capitalem. Et ideo tutius et sanctius est processionem distinguere, Spiritum sanctum non distinguere: quia, ut inquit Paulus, di isiones gratiarum sunt:
idem autem Spiritus, qui sui supra diximus in in se neque minuitur, sed tu cordibus fidelium t ut supra libro primo diximus)plus minusve recipitur, iuxta mensuram recipientis animae saeuitatis.
Quid, quaeso, absurdius quam tot diecre Spiritus sanctos, quot in nominibus sunt habitus dispositionesve virtutum Z Hanc ab ii ditatem Paulus effugiens, gratias quidem divisit, sed unum atque tu li, is uni servavit Spiritum. Nam istaec quam faciunt catervam spirituum, qui sunt habitus ad certam qualitatis speciem pertinentes, non sunt Spiritus sanctus sed opera Spiritus sancti: quae non solum a Patre et Filio, sed etiam ab eodem sancto Spiritu procedunt: quia si exteriora et creata respicimus, quis neget indivisa esse omnia opera Trinitatis, et a tribus personis, tamquam ab uno simplicique principio cuncta creata procedere' Et profecto sicut Pater ante omnem creationem tu ipsa aeternitate divinitatis semper fuit Pater, quia timiugenitus, et a se ipso, non ab alio ; si e Filius semper fuit Filius, autu quam per ipsum homines Spiritu Dei agerentur, et Filii Dei fierent, credentes in nomine eius. Sic procul dubio Spiritus sanctus ante omnem citis procosionem temporalem, in ipsa aeternitate divinitatis suit sempiternum donum sempiternae liberalitatis , antequam ullo modo datum aut insusum esset in rebus creatis quae ratione pollent, et suit donum tam donantis , quam eius cui dimnabatur; quia, inquit, Omnia mea tua sunt, ct tua mea. Fuit e go donum Patris et Filii, non autem Spiritus sancti, qui in divina essentia non Potest esse donum sui ipsius. Licet respectu rei creatae dieitur etiam a se ipso donari ; quia quaecumque sunt e tra Trinitatis essentiam, ab ipsa tota Trinitate fiant, non ab rina in la Persona, nequc a duabus. Licet enim solum Filium incarnatum dieamus, ipsum tamen incarnationis mysterium non dicitur a solo Filio, scit a Patro et Filio et Spiritu sancto: et sicut solus Fblius dicitur incarnatus et factus homo, Iieet inearnatio sit a tota Trinitate; sic solus Spiritus sanctus dicitur datus et insusus et mi '
116쪽
sus a Patre et Filio ad sanctis eandam creaturam, licet ipsum missionis opus et m3sterium sauctificationis sit a tota Trinitate. Sed inmissione Filii per in earnationem uitio h3postatica saeta est Dei et hominis, quae non si in missione Spiritus sancti. Neque vero ulla ost hae in partu inter Graecos et Latinos disserentia, quia uirique geminam esse asserimus Spiritus sancti processionem, alteram sempiternam et inessabilem, alteram temporalem et magis cognitam, non quia ipsa temporalis sit secundum naturam suam , sed quia facta ereatione Opus eius coepit ex tempore. Hac igitur processione temporali secundum Latinos et Graecos etiam non catholicias Spiritus sanctus proceduro dicitur a Patre et Filio ad sanctis Ieandam creaturam; sed in illa processione aeterna et ines hili Spiritum sanetum dicunt a solo Patre procedere : et ita se solvere posse existimant omnia dicta sanctorum, quibus Spiritus sanctus a
Patre et Filio esse et procedero Ostenditur. Sed videamus nurn quid eos sublevet ista distinctio. Interrogandi sunt Photiani, numquid Basilius hae temporali processione, aut de charismalibus, aut de hac ipsa eaterva Spirituum loquebatur , quum dixit id quod primo libro retulimus, Spiristis sancitis secundo loco post Filium est, asipso halons esse. Numquid item Gregorius nγssenus , quum dixit stetit contangsInr Patri Filitis ni ipso /alens esse , non ests cundiam stiluantiam inferior, sic ad ipsius tinigenistim se sa-her Spiritus sanctus. Sed quid Cyrillus ipso quum dixit: φιatentis enim Detis do Deo secundum naitirnm genistis enim psteae Deo Patre) Proprium Filii est, ιιl in ipso, et ex ipso xi Spiristis sanctus. An vero in his locis de u is Spiritus sancti loquebantur sancti patres Τ Nulla procul dubio ab his patrihus hahita in his locis est neque consideratio neque mentio temporalis processionis, sed de Spiritu sancto , qui eum Patro et Filio est unus Deus et tertia in Trinitate persona, non temporali, gratia, sed donum aeternum. Possem plura alia dicta sanctorum adducere , nisi haec sparsim in toto opere inseruissemus. Sed haee satis sint, ut videre atque animadvertere Possitis, Graeci fratres, quo pacto Photiani liuie distinctioni fidentes decipiuntur, ei se ipso seducunt, captivant ingenia, et fidem Christi confundunt, et xi dentes atque audientes suggerente diabolo, videre at tuo audire
117쪽
Reseruntur multa ex sacris litteris, quibus vanitas schismati ei dixerticuli clarius percipiatur, deprehendique iacilius
queat nodus couciliandae quaestionis.
Ceterum non impugnemus id quod sua sponte corruit s satis enim
sunt sibi sancti Patres graeci illeologi , ut se ab limus distinctionis calumnia tueantur, modo et legantur et intelligantur. Sed quia in universum illa sic allata distinctio, et sallax et periculosa est, ideo operae pretium existimamus, pauca de hac ipsa sive Spiritusia, e processionis distinctione, ex dictis sacrae scripturae serutari. plurimum enim id resert non solum ad Propositam quaeStionem, sed ad id quod magis cupimus, quaestionis conciliationem. Videamuscino simulque discamus, quid sint haec munera Spiritus sancta, quomodo dentur aut infundantur, quomodo ipse sanctus Spiritus a Patre et Filio proeedat in corda fidelium creaturarum. Nam si Spiritum sanctum, quem Graeci omnes asserunt etiam uota catholici,
in creaturam a Patre et Filio procedere, eundem esse ostendemus Spiritum qui est unus Deus, et tertia in Trinitate persona, n solum illa distinctici in xero intellectu scripturarum servabitur , ,ed magna ex parte ipse totius dissicultatis nodus explicabitur, et apparebit veritas in Spiritu veritatis. Multi ergo sunt et dicuntur Spiritus, scd ego unum tantum audio Spiritum sanctum , a quo e tisia , quam faciunt, Spirituum multitudo. Spiritus enim in se 1 p, in
mauuuS unuS, et unus quidem verius natura quam numero, inun
ri ... ditur et plurificatur in creaturis, ut variis in locis restri ioΠ3 ' sius. Sed Spiritus sanctus: unus et verus Deus simul totus uDiqvζest, et in omni re creata. Scriptum est enim per Prophetam: caelum ut terram ego impleo. Et in ipsalmo dicitur: quo fugiam a iritu tuo 3 si ascendero in caelum, tu illic es; si descunciero infertium tu ades. Et alibi: Spiritus Domini id plevit orti enixum. Sic etiam antiqua gentilitas a seruii: Iovis omnia plena, Sed Spiritus sanctus qui totus ubique est, quum sit DeuS, non
men omnia ubique significat, sicut omnia ubique replet non em mgni sicat ea quae sanctificari nata non sunt: nam creatura irratio ualis non est apta sanctificationi, licet in ea sit Spiritus Sanctu ε
118쪽
immo etiamsi in ea Spiritus sanctus visibiliter appareat. Non enimi suis aut columba sanctificata dicuntur, sub quihus Spiritus sanctus apparuit, quia natura ignis et columbae assumpta non est ut sanctificaretur, sed ut mens humaua per sensi hilum eiusmodi ostensionem Spiritus sancti magis tu lJeum experrecta erigeretur. Et ideo tu ceteris quidem creaturis etiam irratio uabilibus esse dieitur Spiritus sanctus, sed ab his haberi non digitur, sed tantum a ratio-tiabilibus creaturis. Habetur ergo et ab angelo, et ah homine Spiritus sanctus. Quum dico sanctum Spiritum, verum Deum intelligo, et simul donum Dei. Christus enim salvator noster ut ait Anastasiusὶ Spiritum sanctum de supernis emisit ut Deus, et ipsum inserius accepit ut homo; et ipse idem sanctus Spiritus se ipsum dat ut Deus, et datur ut donum; et Christus ipse dictus est Plorius Spiritu saucio, et eundem habuit Spiritum, quem habri erunt apostoli et prophetae. Iesus in evangelio legitur plenus Spiritu sancto, reversus a Iordane fluvio. Sed et Steplianus plenus Spiritu sancto intendetis in caelum vidit glorium Dei. Uterquo plenus et
Christus, et Stephantis: seil longe alia plenitudo Christi quam Stephani, quia Cliristus Deus homo, Stephanus Dei homo: iclem tamen Spiritus sanetus in Christo , idem in Stephano: plenitudo spiritus in Christo secundum naturam supremae potostatis, in Ste-pliano secutulum mensuram humanae facultatis ; illa infinita totum recipit Spiritum infinitum ; haec stulta, sed tamen plena. Omnes uno infunduntur spiritu, omnes eadem luce illustrantur. Insumavit Iesus, et dixit accipite Spiritum sanctum: et mox subdit: haptigate eos in nomiue Patris et Filii et Spiritus sancti. Unum , in quit , Paulus apostolus, Spiritum putavimu : et Spiritus sanctus, inquit, qui datus est nobis, datus et a Patre et Filio, sive a Patro per Filium, qui non daretur temporaliter a Filio, nisi ab aeterno naturaliter et substantialiter csset ab eo, velut conqnte Pate nae saeuitatis. Sed dicet aliquis rudior: scinditur ergo Spiritu, sanciuue, qui secundum omnem sui plenitudinem datus est Christo, et somn- dum mensuram datus est apostolis. Absit. Eadem enim lux e t, quae universum orbem , et quae angustam unam quampiam domunculam illu,trat. Spiritus sanctus eniin, qui et Christo et prophetis et apostolis datus est, ut inquit Ambrosius in libro de Spiritu sancto, non est de natura rerum corporalium, nec de sub tan-
119쪽
ita invisibilium creaturarum; qui non scinditur , sed infunditur et illabitur animis nostris. Sed quo pacto illabatur et inlaudatur, audi verba viri sanctissimi. Spiritus sanctus, inquit, quum Sit inaccessibilis , receptabilis tanten nobis est propter suam honitatem , complens virtute omnia, scd qui solis Participetur iustis , simpliciter substantia unicuique praesens, dividens de suo singulis, et ubi-
ue totus. Incircumscriptus ergo uit, et infinitus Spiritus sanctus,
i discipulorum sensus separati iii insudit, quem nillil potest sallere. Angeli ad paucos mittcbantur, Spiritus sanctus populis m- laudebatur. Quis ergo dubitet quin divinum sit, quod ius inditur si- uiui pluribus, nec dividitur' Unus est Spiritus sanctus sim datus est
omnibus apostolis, licet sempiternus. Omnia, inquit Ambrosius, complet Spiritus sanctus virtute Sua , sed non participatur nisi a iustis: Onania sane complet qui ubique totus cst, qui replet Mi Lem terrarum; multa tamen implet a quibus non participatur, quia a sola creatura intellectuali et rationali participatur, quae quum preta ratione obsequitur malae inclinatae voluntati ac sensui, quasi inverso et turbato ordine naturali, dona quidem Spiritus sancti possidet, sed non in Spiritu sancto, sine quo dona nihil sunt a leonsequendam aeternam felicitatem , quia non habet caritatem,
mi a Deum diligat, et eum diligendo, omnia illi cooperentur in v
num, Est enim caritas Dei ominentissima virtus, et omnium D norum spiritualium unicum condimentum. Tunc ergo ere piritus
sanctus qui seni per in nobis est, sive boni sive mali simus, dummodo simus, qui ubique praesens cstὶ habetur etiam et parti Patur a nobis, quum una cum donis suis ipse sanctus Spiritus datus est nobis, quum diffunditur ipse Spiritus qui est Dei caritas in cordibus nostris. Neque tamen actu omnia simili Ista, quae enumerata sunt dona Spiritus sancti ad sanctificandum hominem Suri necessaria, sed ipse Spiritus sanctus, in quo omnia per Virtutem eminentissimam continentur, qui solus est una caritas, et Vera inlcctio, quae Deus est, et Deus de Deo, sicut superius ex Verbi, Iohannis apostoli conteriali sumtis.
120쪽
Confirmantur quae sunt allata: ibique de gratia et donis
Spiritus sancti multa copiose tractantur.
Spiritus sanctus igitur, qui verus est Deus, sed Deus de Deo, at donum de Patris et Filii largitate proveniens , qui essentialiter et naturaliter honus est, et is qui tertia in Trinitate persona est, ipse ille est, qui dat dona, et qui datur ut donum: qui ob id
quod a Patre et Filio naturaliter et substantialiter in divina e sentia non creatus , non genitus , sed procedens , ab eodem etiam Patre et Filio mittitur , ut infundatur ci illabatur mentibus et cordibus nostris, non illa Particularia dona , quae assectiones et motus animi, quae si abdicato Spiritu sancto considerarentur , simul conveniunt bonis et malis, iustis atque iniustis, neque tantum malis et iniustis, sed brutis etiam ac stirpibus. Vegelari namque et vivere, videre , audire , et Omnino sentire, haec ipsa quoque dona sunt, sicut ingenii sollertia , et prudentia rerum agendarum, et omnium artium et doctrinarum industria ; et quae praeterea Paulus apostolus enumerat singulatim, quum ait: si linguis hominum loquar et angelorum: asserens tot dona virtutum, quae et magna ut excellentia quum sint, sine caritate, hoc est sine Spiritu sancto
nihil sunt ad consequendam gloriam Dei. Nihil cui in viriditatis habet fructus honi operis, nisi permanserit in radice caritatis, ut ait Gregorius pontifex; quum etiam saepius haec ipsa dona in per- creto, IMditis et scelestis hominibus reperiantur: et in quilms haec ipsa dona sunt, a Spiritu sancto quidem sunt, sed non habentur in Spiritu sancto, quae vocare possumus ut ait poeta j is
οὐκ ora σLug. et χαριν αλαριν. Tunc autem sunt vera dona, quum in
Eorum possessionem mittuntur a Sancto Spiritu : quoties missus a Patro et Filio insula litur et illabitur mentibus nostris et praesentia non corporali , neque sensibili , neque etiam illa incorporali, qua ubique est, et qua replet orbem terrarum, sed intellectuali et spirituali et gratuita divinae honitatis participatioue mentes nostrae illustrantur, ut haec ipsa dona ex naturalibus motibus animi fiant supernaturales sit divinae virtutes : oinno enim donum po sectum do sursum est desceliden, a Patre luminum, ut ait Iac