장음표시 사용
81쪽
. Hi e lo mens propheta contra inimicos Dei, alibi nos admonet ut odio ecclesiam malignorum babeamus. Non est enim ecclesia sed conventiculum, o conciliabulum impietatis atque pe eLς, Τ δ hodilibus decretis resistunt, oi de
fidiae, ubi cons g'ης ' ' ' . bioduni, quid affert con
an Ephe talios: quibus vos adhaerentes nora solum romanum Pontificem maximum sed vestrum tunc christianis simum impera- ω 'm optimumque patriarcham cum tota latinorum graecorum u in patrum synodo reiecistis. Et pro assertioue Vestra s nodos nominare audetis 3 quae dementia Τ quae caecitas est' sperare vos de Spiritu sancto recte sentire posse, qui Spiritui saneto resistitis et dum constantinopolitanam sedem contra Christi decretum a beati Petri apostolorum principis throno atque auctoritate secluditis ,
dum regnum Christi in se ipsum dixi dicis utinam hac in p-sa dicerem l) desolatiim apud vos est regnum eius, et constanum politana sedes, quae vero Christi vicario per tot saecula qui recusavit , nunc tandem sub maumethano Principe Pmsan spedibus subiecta calcatur. Quam ut Deus clemens et i Serico vobis restituat, Latinorum omnes ecclesiae, omnia coenobia, quotidianis precibus stagitant. Sed hoc impetrari non potest vobis ni lentibus. Exuite, quaeso, cor lapideum . indat te cor Carneum, redite in mentem et resipiscite, et in Spiritu sancto per viSCer. serie idiae Domini nostri Iesu Christi pertinaciam deponite, evan- elium et saucias synodos non in uno verbo, sed in toto contextu, et in tota serie temporum considerate, contaminatam et sordidam photiani sceleris Occasionem ediscite : non collidatis inter Seuera cos latinosque theologos, sed ex uno Spiritu sancto locutos exi sumetis: et synodales demum interpretationes non ex vestra conterranea persuasione, sed ex veritatis Spiritu da eius proceSSione cogitantes excipiatis.
82쪽
DE PROCESSIONE SPIRITUS SANCTI
De Dieaena Expositione s)mboli disserentes, digressi sumus longius quam ab initio opinabamur , sed noti celete quam oportebat enecessarium enim videbatur et res gestas, et tempora afferre, et simul rationes rerum gestarum , ct temporum, ut in omnibus rite Congregatis 53 nodis, quae οἰκουρονικα , sive universales, ex toto terrarum orbe collectae dictae sunt, uua Christi ecclesiae uti; tas , una haereticorum Expulsio nasceretur: simiatque illud patere posset, quod maxime quaesitum, nec satis in ipsa norentina s3 nodo ex eius actis explicatum comperi , quodque a principio ostensuros nos polliciti sumus, unde haec inter Graeco; et Latinos controxorsi a nata sit. Praecipuam enim dissidii occasionem, ut ex graeca bistoria constat, ante annos sere sexcentos ab hac aetate nostra excita, it incesta illa et polluta tantis sordibus Pholii temeritas , postinata methanum incendium pestis altera. Simul etia in ex omni s3uodorum serie , quam duiu ineratis temporibus attulimus. illud potest colligi ex suo etiiquo privatim et publice in sy nodalthuseonstitutionibus et deere iis licuisse, non praeteritas synodales constitutiones solum, sed et symbolum apostolorum , et ipsa etiam ut r-quu e angelia interpretari, idque piae et claristianae mentis existimatum esse: sed contra D nodos universales cornua erigere, set enl- citrare procul dubio tam a graeeis quam latinis fidelibus semper haereticae et profanae pravitatis et perlinaciae iudicatum est. Quo magis, Graeci fratres, id terrere vos debet, ne sub eadem ruina pra eipites opprimamini, sub qua graecis olim ecclesiis praesidentes Macedonius, Nestorius, Macarius, Eutyches, Theodorus, et reliqui antiquiores haeretici, et postremo Photius, atque Ephesiuri r sistentes s) nodalibus decretis ex gremio catholicae atque orthod.
83쪽
xae ecclusiae excussi in aeternas tenebras corruerunt. Cavete, qua so, et perhorrescite eventum per omnia similem, ne dum de Spi ritus sancti processione disseritur post si enimam synodum, vos deinceps Ephesianos nominare necesse sit, non Catholicos aut christianos. Deus et Dominus noster Iesus Christus, Per viscera misericordiae et caritatis suae, imminens hoc, et iam non imminens, sed prope conculcans ct premen& maluin a cerviCibus Iestris ave
tat , et post scelus Photii colla am semper in Peius Graeciam tandem respiciat, sublevet, et spiret in Vobis Spiritum veritatis, ut sacras litteras non ex photiana impietate, non ex ephesina Pertinacia, sed ex synodali et cautolico sensu intelligere atque interpriniari valeatis.
Eversio secundae et tertiae excusationis Schismaticorum quas super evangelicis et apostolicis verbissendare satagebant.
Sequamur igitur quod instituimus, et obiectas superiore libro ex evangelio atque apostolis auctoritates discutiamus. No , inquit Christus veritas, mittam vobis a Patre Spiritum veritatis , qui a Patre pmcedit. Videamus an ob id, quod suliticuit a Filio, an ob id quod non expressit Filium , subtrahi debeat a Filio principium processionis Spiritus sancti. Quod si arte dialecticae argumentationis utendum esset, facilis et Prompta responsio ambiguitatem omnem tollore possct : et non ob id processionis principium exelu
di posse a Filio probaretur , quia includatur in Patre. Sed Sicut
hactenus egimus, nudam et simplicem veritatem scripturarum ex graecis theologis stilo exposito sine suco et sitie artisicio discurramus. Quum uenera, inquit, Paraclitus, quem ego mιuam νωιεμ miro Spiritum Neritatis, qui a Patre procedit. Quis hic I quitur 3 nonne Christus 3 Christus , inquam , verus homo , Idem
erus Deus , et quia verus homo et verus Deus est, saePenumero ut Deus loquitur, saepenumero ut homo: et quatenus homo est non est Deus; quatenus vero Deus est, non est homo; sed Christus est, quatenus est Deus homo, qui in terris visus est, et cum hinminibus conversatus est: et sicut multa egit ut homo , et muli
84쪽
DE Srint TCS SANCTI PROCESSIONE Mn. II i. CAP. I. Megit ut Deus, ita multa loquutiis ut homo, multa loquutiis ut Deus. Unde Dionγsius ad Caium scribens de Clirist O , iiiiii pacto ve- Di I tu rus Deus existens dici potuit non homo, et quomodo verus Deus,
fuit, non ut homo , sed ut ex homines, ultra hominem , et sturuhominem ocre factus homo: et Postremo non secundum Detim ina , nequc secundiam hominem humonia faciens, sed quum Deus homo fucius sit, inter nos communi quadam Deo et homini
Stetit ergo erat Deus homo , ita non solum operabatur ut Deus homo, sed loquebatur ut Deus homo, velut unum divinae hi manaeque naturae suppositum : eodemque contextu Surmonis modo ut homo , modo ut Deus loquebatur : mea , inquit , doctrina non est mea , sed eius qui misit me Patris. Quomodo mea non est mira , nisi quia mea doctrina Dei , non est mea hominis 3 Saepe igitur dum loquitur ut homo, ad Patrem referre ςOlet , quod et suum est non ut hominis , sed ut Dei. Verba, in quit , quae ego loquor vobis , a me ipso non loquor , quia non tamquam a se ipso immine loquitur, sed a se ipso Deo. Alibi enim tu evangelio dixit: principium qui et loquor vobis , quia a Re ipso loquitur , ut principio, sive ut Deo. Sic profecto ex eodem scrisu potuit dicere apertius, quod tamen sanius esset intelligendum, ut puta si dixisset: Spiritus sanetus quem ego mitto, ivo qui a me procedit, non a ine mittitur, aut Piocedit, sed mittitur otProcedit ex Pstro. Quod si sic dixisset, ut homo loqtiens, retulis,et in Patroin, quod et suum est, non ut hominis, sed ut Dei. Dixit igitur, quum venerit parasitus quem ego mittam vobis a Patro Spiritum veritatis , qui a Patre procedit. hristus Dei Filiu loquens in persona Dei , inratio ut verus Deus ita loqui posse intelligendus est: ogo mittam xobis Spiritum veritatis, lioc e t Spiritum meum, Spiritum filii Dei , qui sum xia, veritas, et vitarqui Spiritus licet sit meus, ct licet mittatur a me , tamen ob id
meus est, et a me mittitur, quia hoc halico a Patre, ut sit mens
Spiritus: a quo Patre etiam Spiritus procedit: et ideo mittam vobis
85쪽
Spiritum meum, qui tamen in primis a Patre est, et a Patre pre μ' '' .. .hhi; i , hi bis non coniicitur Spiritus Savetus . - , Pntre simul a Filio procedere λ quae dementia est' quae superstitio est y pertinaciter insciari ut quod sit Filia, quod sit natu Villier a Filio, quod sit per Filium, quod mittitur a Filio , non
procedat a Filio 3 Prosecto mittere Spiritum sanctum, neque servitutem, Deque ministerium dicere potest in Filio, qua aequalis est
dri, non servus aut minister Patris. Sed spiritum dicitur Christus
mittere, tamquam Deus, id quod suum est mittens ex potestate naturae di inae, non cx subiectione infirmitatis humanae Deet mihi epilesialius graeculus : nude ista consiugis y Sed audiat Crrillum oraecae theologiae antistitem doctissimum et sanctis imum in
ρετικὼς, ἀλλ' - Θεον κατα φυσιν ειπ' ἀουσίας ανωτάτω το α μυαμῖ. Brei triremem inquit Iesum in igne et Spiritu sancto :non quod alienum bisρ lautis immittat Spiritum ex semitio aut minis trio, sed tamquam Deum secundum naturam summo P testiis ex se ψω et proprium sui ipsi. Cui concordat Didymus elegans auctor, cuius ego apud Graecos graece scripta non reperi sed teste Hierondimo multa conscripsit: quaedam lamen, ut Supra in quinta s) nodo ostendimus, non recte sensis e taxatus e t. super bac eadem particuli cum Ebrillo mi entit dicen : i, te Spiritus consolator a Filio mittitur, non secundum angelorum , au prophetarum , aut apostolorum ministerium , sed ut mitti d ceta sapientia et virtute Spiritum Dei iudi visam haliente in cuiu eadem sapientia et virtute naturam. Sed redeamus ad Cri illum , et quid super hac ii' a particula e au gelistae reserat videamus. Ibi enim simul particulam docto et eleganter explicat, simul opinantes eiu in i in Christo ministerium detestatur, quum ait: ἰδοῖ γὰρ Βου arrid ια τῆς ἀλο Θει- , τουτέστιν ἀλου δ
Ecce , inquit, ecce viritiam Perilulis , hoc est stium maius Pu/u
86쪽
ς, το ἐμον , ὁ α μ' . - πορεύεται , ἐάεAοι μαρτυρήσἀ- ἐμου μαρτυρησει θ πως ; e ερ γησαν si υμὼ υ καὶ δι' ὀμγ τα παραδοξα . μάρ-τκ εσται τε υ ἀληθηι ἐμῆς θεοπροποῖο αρυσίας g ω δυ- aμεε με γαλεάτητω' εμον γαρ πνευμα το ἐνεργοῖν ἐν ἰέν ωσπιρ ο ψον Ουτω έ του θεου καὶ πατροs. Qtium ergo , impiit, Denerit piariaci Itis Spiriίtis oemtatis , iden motis , uni a mIre procedit, ille test monitim perhflel l des me. Sed Domodo perhu Bil Τ operusistirm octois, et per Mos mi hil a , ei sic testis eris iustis et Dertis mones concedentis ρ leuatis, meaeque in inritilo magnisti finis: metis enim est . Diitis, qui operatiar in υobis. Sistit iantem es m tis, sic et ess Dei Piatris. At vero idem pater longioribus verbis disserit contra eos, qui pu-iant i ilium Dei mittere Spiritum sanctum ex servitute aut ministerio, tamquam ministrum aut serviam in re aliena, et non tamquam Deum ui dominum in re propria: contra quos postquam acerbe invectus est, non solum imprudentes, sed stultos et caecos, et miseros appellavit, dicens: εἰ si ratηγει το-ο υἱος ἐν ὐπηρετου τυρο τάξω
τοῖ : si enim Filitis in ordinem otiis viam ministri re citis diuriatiis tristim a Patre , qtinmodo non necessaritim erit fieri , tilia num esses omnibtis modis ras eius stigstrantia λ Haec omnia sancitis pater non asseri solum ut evangeliti in declaret, sed ut Arrii in Macedoniumque confundat, qui Spiritum sanctum , ut supra Ostendis mus , creaturam esse dixerunt. Idem namque pater in expositione
Qtimentis enim Hlitis seerandum nia tiram est Detia de Deo, genittis est ipsius Dei et Patris , proprius est eius , et in eo, er ex eo Spiritias, quemadmodiam videlicet in ipso, ei in mire consideris tur. Idem apertius exprimit idem pater in sermone sive epistola e natra Nestoriuin , cuius particulam libro saperiore reeitavi mii , ubi
87쪽
aperte inquit Spiritum sanctum, Spiritum veritatis: eritalis ili cit , idest Spiritum Filii, set ab eo effundi stetit ab ipso Patre C,xirius ostendimus: quod effundi et procedere apud eumdem Cyrillum promiscue idem signi sicat. Quod enim prosundi a Filio Spicltum gan- tum nihil aliud sit, quam ipsum a Filio substantialiter esse, quam evidontissime alio in loco explieat idem: pater in dialogo ad Palla
dirim : εστιν εφη To πνιυμα το αγιον τ- πατροι ΟὐσιωδίM Qφρῖν ἔτρι εκ πατρος δι' υἱω προποδεδρον πHυμα r est , inquit, Spirittis frincitis Dei et miris stiἷcan inliter tis tit Do sise ex Patre per Fuitim pro sus Spiri tis. Libenter Cyrillum testem asserimus , tum quia auctor est magni apud Graecos nominis , tum quia cum eo sentire ex decreto secundae synodi, quod superiore libro re tu. limus, imposita et anathematis inustione, tu hemur.
Quid ergo dicemus, Graeci fratres λ Verba ipsa evangelii a nobis
ipsis adducta vos damnant, dum sane intelliguntur, dum pie considerantur e photianam pertinaciam maiore execratione procul dubio dignam cistendunt: Cyrillus sγnodali decreto approbatus testis, quem merito tota Graecia laudat et admiratur, cum Latinis sentit, immo vero Latini cum illo: nec CFrillus solum, sed omnes, quos supra ait
limus graeci theologi. Quid sibi vult, quaeso, Basilius, ipse quoque alter velut Plato theologorum, quum in libro eontradietionum de Spiritu
sancto loquens , ait Τ TI αξιώματι και etii υτερευ υιου, παρ' αυτοῦ τὸ εἶναι εχον , κα παρ' αυτοῦ λαμβανον. και ἀναγγελλον ήias: idest, dignitate et ordine post Filiam est Spirittis sanctiis , M ipso habensesso, et co ipso accipiens, et anniantians nolis. Quorum verborum quisnam alius sensus est, nisi ut quia a Patre procedit, simul procedit a Filio 7 Quid . quaeso, aliud est dignitate et ordine censeri post Filium , et a Filio habere το δ ναι, hoe est esse, quam ab ipso procedere 7 Dicet Ophesianus discipulus eorruptos esse de industria Basilii libros. Ο clementiam singularem l Quis eos per itintam Graeciam corrupit 3 quam ob eausam' An vero non quadrat ubique intelligentiae sensus, et totius textura periodi Τ Quam igna-3um , quam impudens est hoc ephesianas pertinaciae diverticu lum i Non puto, inquii , dicendum esse a Filio Spiritum sanctum procedere , sed prodire , pullulare, et fundi, et seaturire: sed conumno tibi et longo plura vocabula : Omnes poetas , Omnes oratore, . totum denique diei tonarium evolie; modo sub tot voeabulis idem sentias , modo in personis proprietatem , in essentia unitatem sta-
88쪽
DE SPIRITUS SANCTI PROCESSIONE LlB. III. cAp. I. 89 tuas, et Filium non servum aut ministrum, sed verum Deum et
consortem divinae virtutis efficias, et exuta photiana impietate et pertinacia , induas mansuetudinem et lenitatem. Nunc aliam Iohannis evangelistae particulam, quam pro adstruenda sua assertione Photiani afferunt, diligentius retractemus. Si dia ligitis , inquit, me, mandata mea seroabitis, et ego rogabo Patrem, et alium paraclitum dabis inbis, ut maneat biscum in aeternum, Spiritum peritatis. Quia, inquiunt, Spiritus sanctus ah ipso solo Patre procedit, rogat Filius Patrem, ut detur apostolis Spiritus sanctus. Filius ergo intercessor, Pater productor sive spirator est sancti Spiritus : procedit ergo a Patre, non a Filio, quia munus a largit re , non ab intercessore procedit. Sed videamus quam crasso errore photiana pertinacia sacrarum scripturarum ignoratione labatur. Loquitur Christus redemptor noster: si diligitis , inquit, me, mandata mea seroabitis; quia idem est Deum diligere, et Dei mandata servare: Primum enim et maximum mandatum in lege, asserente eodem Redemptore nostro, est illud, diliges Deum tuum ex toto corde tuo: in quo mandato quaecumque particularius lex
praecipit, includuntur ; quia diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum : unde plenitudo legis est dilectio. Idem Iohannes evangelista alibi: diligamus, inquit , invicem , quia dilectio ex Deo est. Et paulo post sui, lit: Omnis qui diligit, ex Deo natus est,
quia Deus dilectio est. Ex verbo ergo Iobannis evangelistae dilectio ex Deo est, et dilecti O Deus est. Dilectio quae est ex Deo, ut recti,si me coniectamur , est ipse Spiritus sanctus, qua se invicem
diligunt Pater et Filius: quia quum, ut supra diximus, Patri merito attribuatur praecipua ratione unitas, Filio aequalitas, Spiritui
sancto unitatis aequalitatisque concordia , et nexus quidam ineffabilis suavitatis, dilectio autem concordia ipsa est ; si ergo simul dilectio ex Deo est, et dilectio simul Deus est, procul dubio dilectio est Deus de Deo. Hoc autem, quod est esse Deum de Deo , aut personao Filii est, aut Spiritus sancti: nam Pater solus ita est Deus, ut non sit Deus de Deo, quia nec genitus, nec Procedens est. Magis autem proprio dicitur dilectio haec de Spiritu sancto quam de Filio: nam semper sere ubi in evangelio de dilectione sit mentio, ut superiore libro diximus, confestim adducitur Spiritus sanctus siucut hoc loco lactum est, de paracteto Spiritu veritatis , quem se impetraturam promittit a Patro Christus Filius pro diligentibus ei
89쪽
servantibus mandata sua. Sicut in eodem Iohanni, evangelio, quum dictum est: siquis diligit me, Pater meus diliget cum, facta di Eressione dilectionis, ab ea non disce lit, ni Si Commemorans , Spio ritum saucium , quem mittet, inquit , Pater in nomine meo, qui vos docebit omnia quaecumque ad dilectionum perimentia dixero v
bis quia hoc est praeceptum incum , ut diligatis invicem : atque ea de causa Pacem relinquo vobis , pacem meam do voliis. Alibi autem apud eundem evangelistam , quum ostensum esSet per dilectionem nos in Deo manere , causam mansionis affert , dicens: in hoc cognoscimus quia in ipso manemus, ut ipse nobis, quia
de Spiritu suo dedit nobis. Christus ergo pro diligentibus Deum,
et pro servantibus mandata Dei rogabit Patrem, non in quantum Deus, sed in quantum liomo: alioquin Si rogaret ut Deus , lam alio indigens non esset Deus, aut se ipsum frustra rogaret: sed in qua tum homo, merito suae conversationis ut passionis impetraturum se pollicetur a Patre , ut det apostolis alium Paraclitum , qui maneat cum eis in aeternum , Spiritum veritatis. Quis est iste alius
paraelitus 3 numquid duo sunt Spiritus saucii, unus qui Iam clatus, alter qui dandus erat 3 Absit. Omnes enim, inquit Paulus, cleuno Spiritu potavimus. Et alibi : omnia operatur unus , atque idem Spiritus. Sed quomodo hic alius 3 Possumus Pie luterpretari alium dici potuisse parasitum po t ascensionem in specie visibili : non quia fuit alius numero , respectu recepti Spiritus , sed respectu recipientis hominis , alius tu nobis , idem in se ipso. quia ut supra diximus, non minui ur aut augetur in se , sed in corde
14 lanitie sui rat otiam ante passionem sanctis apostolis san'ctus Spicltus, sed non Permansit in illis in aeternum , quia Pec' casse leguntur apostoli , non solum ante Christi passionem, sed ctiam Post, et ante ascensiouem: Petrus ante Christi passionem, negavit Christum: Tliomas etiam qui non crudidit post passiouem Consummato autem per mysterium passionis et resurrectionis et ascensionis quasi omni merito Christi conversationis in terris, Pe mansit Spiritus in apostolis, qui amplius non Peccaverunt. Verum tamen cum hac ips, interpretatione non dissentit maior Pars I terpretantium hanc particulam, ut Christus dicat se rogaturum I'atrem, ut ipso discedente, et ascendente in caelos cum carne n stra glorificata , alium praeter se non substantialiter, sed person liter paraclitum praestet, qui est Spiritus sanctus. Nam et Christus
90쪽
DE SP RITUS SANCTI PROCESSIONE LIB. III. CAP. I. 91suerat verus paraclitus et consolator et educator noster ante quam
ascendisset in caelo : deinde dedit eis alium consolatorem , hoeost Spiritum sanctum. Et sic exponitur a Iohanne chrysostomo. Ait enim , quod dicere alium . ostendit hypostaseos differentiam ; dicerevem paraclitum , ostendit suhstantiae cognationem. Sed ut redeam unde digressi sumus rogaturum se pollicetur Salvator, sit a I atro impetraturum, ut a Patre detur sanctis apostolis. Ethoe procul dubio noti ut Deus , sed ut homo pollicetur: et sic inter cessor est non largitor. Et sic recto intelligitur Spiritum sanctum a Christo ut homine intercessore et mediat Ore, non a Christo ni Deo et largitore, procedere. Ipse, inquam, Pater et Filius unus Dens largitor
est Spiritus sancti. Nam si aliter intelligatur Filius mittere Spiritum
sanctum a Patre, magulis et Por emus Ermr inducitur, ut Persona
Filii sicut supra diximus, quasi serii et ministri in Spiritus sancti processione sive missione censeatur: quod sanctissimus Cyrillus abhorrens , non solum in sermone ad Theodosium , ut Supra retulimus, esse dicitur testatus, sed hoc ipso in loco evangeliea vertia exponens ait: των γὰρ π Θεοῖ πατρὶ φυσαοῦν ἀγαθων
tiaralium Dei et Pistris honoriam Filius su3stantialiter consors eis Mena , hiabet Spiritiam eo modo quo Πltim mIer solere inteMligitur , non ia Mentilium , neque extrinsecus : Molidum enim inrismo vero friosum est sic sentire. in inanio stetit quiluet nostram ρ ρritim in semet ipso Spiritum continet: et propterea hianc ipsum Spiritum Christus corporaliter insussauit , ostendens quod sistit ex ore Murano procedit Spiritus corporalitor, sic ex disina e sentia modo ditanno naturae condecensi ex ipsa e uri Hitir Spi
Sed si diligenter pius lector totam evangelii seriem invicem eontulerit , et suoplus , quod in dixinis lectionibus est agendum , dicta et Salvatoris et evangelistae relegerit, et regusta vetit ad sensum adductae particulae , nulla alia interpretatione indigebiti sed ex ipsis evangolii vel his ipse sanctus Spicltus se considerantibus