장음표시 사용
41쪽
ne oti ita inessabiliὶ est in inta natura quae velut essectus Τῶnitatis refert per hebetem qualidam imaginem ipsam Trinitarum. Di inihi line loeci photiana Pmtervitas, So vnn rixa Percipere. a scatit et a graecis theologis , si uriitque a latinis
doetorii, i ...holio sentiast, et sicut SP Πxum in Fa; a Filio, et per Filium esse latentur, ita eti mah procedere non negent, eumque nec prius semus Proetae sis p Ced iii dicit Iulii biis graecis didiclm
Ouum enim Omnia a Patre in Filium collata dicantur, sola a grael thaologi excipitur ἀγεννησία, idest innascibilitas , non etiam Spiratio quid licet principaliter sit Patris, Filio etiam communis est. Aliud nasci est, aliud procedere; illud propinquius , hoc remotius,m id particula iis, hoc communius: procedere enim Pluribus Com netit uuam nasci: non enim omne quod Procedit, nascitur; licet ququid nascitur, etiam procedere dicatur. Nasci ab uno est , p cederea pluribus nasci: enim Filium al, uno Patre necesse est, non Plribus licet procedere possit a pluribus id quod non nascitur, sed lo I'atre dicitur; id quod ab eo non dicitur de Spiritu Sancto. Credamus ergo tu Spiritum sanc um dominum et vivificantem, quia Patre filioque picedit. De me, inquit Photius, Ilio , tio. Sed quae te ritas est demere a Filio id quod Pater dedit Filio ZAudi, quaeso, non latinam sapientiam, non latinam priunon tot graecos quos adduximus theologos, viros optimos et sanctissimos,.sed ipΑam vocem Filii Dei, ipsum Deum de Deo et lumen de lumine, non iam parabolis , sed aperte imitentem. Spiritum sanctum vivificantem dicimus; sed unde habet ut vivificet, nas tde habet ut sit, et dicatur 7 Spiritus sanctus vixi sicans procul duvπι dicitur a vita, quam Pater habet in semet ipso, tamquam pri Drapium non solum vix dicandi, sed quo Spiritus sanctus est vimscans: quam quam Spiritus sanctus non habere ilictus est in semet ipso, si ut xiliab, qui dicit in Iohannis evaagelio: sicut Pater habet vitam in Semeipso, ita et Filio dedit vitam habere in semet ipso. Hahet ergo ficandi facultatem, et vivificans dicitur Spiritus sanctus a atre e
42쪽
Filio, qui unam habetit eandemque vitam In semet ipsis , a qua Sid ritus sanctus Et dicitur et est vivificans, tamquam uno viviscandi principio, Quod sanctus pater Athanasius ad Serapionem seribens , Ait --a et hunc evangelii locum exponens, appellat vitam in Filio naturam spirantem unam eandemque Patris et Filii, a qua spiratur et procedit Spiritus sanctus. Licet enim ipso etiam Spiritus sanctus sit et dicatur vita , quia in divinis idem est vita , et essentia, et Deus ;tamen non dicitur habero vitam in semet ipso respectu Patris et Filii, quia non habet illam in semet ipso, tamquam principium a quo aliquid in di, in is proeudat, sed solum respectu ereaturae, quod sic non est proprium Spiritus sancti , sed omnium personarum. Ab hac ergo una vita Patris et filii, quae in ipsa essentia divina principium est, antequam sit principium in creatura, procedere dictus est a Latinis Spiritus sanctus. Haee est opinio , Filii Dei verbis eonsona , fundata in evangelio Christi, plena silet, plena divinae sapientiae , graecorum et latinorum patrum testimoniis undique approbata. Noli , quaeso,
quisquis ex Graecis es, qui de tanta re disserere audes , contra pia in Latinorum sententium calcitrare, ni t ex angelium perlegeris ; nisi graecos doctores exolveris. Lai Incis etiam moneo graecam in ea re pertinaciam a perius ne vexent. Assueta Clim cunctos
docere Graecia, nune etiam in suo idiomate interprete indiget. Putat se recto sentire quod sentit, habet apparentia suae persuasionis diverticula , in quae eonfugiat. Graecus latini et, Latinus graeci et in Christo, stiliantur impietatis saςciculi, removeantur Dias endicula pertinaeiae , in quae caeci a caecis ducti cespitant et labuntur. Credit plerumque certius imperita turba quod nescit et dum xitant stulti vilia, in contraria currunt. Siquis est, qui se putet esse aliquid , non dicam quod non scit, sed etiam quod scit ita doceat, ut discat; ita i quatur, ut audiat; ita sit in sura sensu s Pieris , ut malit esse in ovangelio insipiens. Christus nos docuit inimicos diligere , et pro tran gressoribus et se crucis gentilius orare aquanto magis pro iis, qui non noliis, sed sibi ipsis nocent male Sentientes, aut audire et intelligere nolentes 8 Opus est Spiritus sancti mi,eieri proximo, ulcera eius inungere atque alligare, et inmanquetudine ac lenitate montis duritiem emollire. Amissum In Graecia imperIum, amissa civilitas, amissa liberalia studia, amissus non tam splendor linguao, quam ipsa lingua. In religiosis vero, et iis
43쪽
lites . Deum Filium, in utriusque Spiritu agnoscatis atque
CONTRA GRAECUM SCHISMA LIBER SECUNDUS. P R O O E M I U M.
Ratis ut arbitror, libro superiore explicata et confirmata est lati-' patrii in ab optimis quibusque graecis auctoribus non
inceps ad institutum negotium maxime pertinere existum Dbus auctoritatibus sacrarum scripturarum , et quibus razia graeca natio, eorum dico, qui se catholicos clici nolunt as sertionem suam tueri et obfirmare nit,tur , tum sanetum a Filio etiam procedere latera vvl x IVRmc iis αμ Filii et a Filio, et per Filium, non inficietur. Conabimurque, iuvante Spiritu sancto, non minore studio , neque tePIUM re diligentia omnia assertionis contrariae diverticula , Omla fias, omnes tabulas, omnia fragmenta , quibus se in ho pciae suae naufragio committunt, adducere , et suis quaeqeis singilla aut refellere, aut recte interpretari 2 sic em Psus quod ab initio instituimus apparebit, non solum u
44쪽
controversia oriatur , sed quid secum ex sacris scripturis utrimque habeat; quid non in contentione verborum, sed in via veritatis asinserat. Equidem teste, Dionγsio areopagita viro doctissimo et sanctissimo, et, ut milhi videtur, Platono christiano, malum omne semper bono adiunctum et permixtum est , quia id quod penitus est cxpers honi, neque est omnino, neque potest esse aliquid, er- mr , et deceptio, et salsitas, quae omnia sunt discesSus a veritate , sine aliqua parte certitudinis et veritatis non possunt ulla ratione subsistere. Adulterinum numisma nisi speciem aliquam habet veri numismatis , salsitatem prae se ferre nullo pacto Potest. Sic salsa opinio semper veritati permixta est: quicquid non recte intelligitur, aliqua sui parte recte comprehenditur. Sic se excusant
Graeci, sic Latinos culpam. Quid , inquiunt, eum Latinis convenire Graeci possumus y qui dum Spiritum sanctum a Patre et Filio procedere contendunt, duo principia essiciunt Spiritus sancti, M nichaeo et Marcione importuniores. Quid enim est aliud Spiritum sanctum a Patre et Filio procedere, quum Filius non sit Pater, et Pater non sit Filius, quam duo prinei pia in divina essentia constituere 'Spirare enim Spiritum sanctum , quum personae sit, non essentiae,
non potest esse idem principium in duabus personis; quia ea quae ad personas pertinent in divina essentia relationibus distinguuntur ;essentia vero in tribus personis est eadem.
De prima graeci schismatis excusatione supernicaeno concilio perperam landata. Sed ante quam veniamus ad rationes et argumenta, quibus munire et adstruere assertionem suam conantur quae omnia singulatim suis quaeque locis adiecta consutabimus, et ex non multa theologiae
et philosophiae cognitione procedere monstrabimus ) operae Pretium est prius in medium adducere, id quo se potissim iam Graeci protegunt , et Latinos oppugnant. Nicaena unodus assertur, quasi pinstrema in hap controvcrsia veritas , et res iudieata, a qua provoc re non liceat: de cuius decreto quicquam velle diminuere , aut addere, aut immutare, nou solum Superstitiosum et impium est, sed execrabile et Prosanum. In ea enim consentiente magno patrum
45쪽
numero tam graeci tum quam latiuomm, fides Christi velut adiacto proposita est, et conclu&a S mbolo, quod occidentalis et orae, talis ecclesia simul excepit, et merito Punctis omnibus approbavit.
In ea enim ita constitutum est: καὶ δε --- hin , et ,eὶγοποιώ, - ἐά τοῦ -πορευόμενον : adest et ιn 'uratio sano I domistim et oioseantem , qui ex Patre Procedit. HOC, Inquiunt, est quω de Spiritu sancto sentire sdelibus iniunctum est. . inquiunt, congregatam in Spiritu Sancto synodum de proce
si ne eiusdem Spiritus recta sensisse recta tradidisse credimus; nillil ultra superstidiose aut contentiose quaeritamus , nihil ambigi muς, nihil haesitamus, nihil no uni addimus. Symholum patrum sanctorum decreto sancitum in sinceritate cordis excipimus nihil ex eo immutamus aut delemas , nillil velut sanctis illis patribus doctio res aut meliores adiungimus. l Cur addunt Itali ex Filiot cur immutant Τ cur invertunt s1 nodi universalis dogma sanctissimum 8 quae necessitaA hoc auctarium attulit 3 quae obscuritas hanc interpretationem exegit' quasi vero in eo symbolo Christi fideles et credere et baptizari non poterant, nisi Latini aliquid velut sapientiores addidissent. Nos, inquiunt, sapere nolumus plus quam Oporteat sapere ad sobrietatem: haec est Sobria sapientia , qua non instamur, sed em-dimur, et esse humiles Meemur in Christo, assentire sanctis patrihus in sancto Spiritu toties congregatis , nil ait supra nos quaerere. D ti, Sic enim et Dionyςius quadri dicenq: καθολου τοιγαροῖν, ου τολμη-τiον ι is, οἴτε μὴν ἐννοῆσαι δ περὶ της ὐπερο ου ' Nwφιας Θεοτητει μα- ρὰ τα Θιοειδῶς ηεῶν ἐκ τῶν ἱεροῦν λογIων-: idest in timuer--m autem de sti 'ersubstantiali deitatis arcano nihil temere es ri vel cogitare nobis liceat, praeterquam ea, quae ιn sacris titteris disino tradati conviciuntur. Adde quod in tertia sγnodo, etiam anathematis poena ProPN',ita est iis, qui addere quicquam aut demere, aut immutare ieu taxerint hoc edicto: ἄρισεν ἡ αγώ Mνοδοs ε ἔραν πί ν μηδεν
46쪽
Mem Proferre , aut conscribere , aut Co onerct licere ρraeter eam, quae a stinctis Patribus in IVDueti congregatis in Spiritu sancto determinata est. Qui vero audent aliam Mem componere, aut a erre, indiacere aut proferre, Molentibus conoertere se ad c gnitionem Peritatis , sive ex graeca gentilitate , sise ex iudaismo ,sios ex qua νis haeresi, hi si episcopi uerint, aut clerici; miscuiquιdem γι scomtu , clerici rem clero primentur; si pero laici fuerant , anathen litemur. Haec prima est excusatio graeci schismatis, et accusatio Latinorum, hoc sese tu primis clypeo protegunt , hoc sese vallo tueutur, dum se in fide simplices et Ohsequentes sa-ciunt, Latinos vero ebat contumaces , et refractarios, et sancino synodi decretis ropugnautes, anathematis reos arguunt, qui non necessariam.s mbolo adiectionem apponentes, perturbant om uia, et occasionem schismati soli praebent. Si nihil Latini addidissent sγ-holo , huius controversiae schisma nou esset.
De secunda excusatione qua praetendere Graeci evangelicas auctoritates conati sunt. Ceterum prics quam huic graeci schismatis excusationi , et Latinorum accusationi respondeamus, ore rae pretium est simul evangelicas auctoritates, quibus potissime innituntur, adducere, ut maioribus munimentis vallata graeca persuasio , graviore lapsu cor ruat , et una cum profundioribus radicibus extirpetur. 1am vero, milii inquiet graecus quasi rectam et simplicem fidem ex Eva gelio exigens, omittamus interim ni caenam synodum, ipsam evangelii lucem intueamur , ipsa Filii Dei vorba et apostolorum dicta pensitemus. In primis id quod in Iohannis evangelio scriptum tet ex Ore Christi prolatu in , quum Menerit Paracly ωS, qtiem ego milliam Mobis a Patre, Diriliam oenitatis, qui a Patre Wocedit, ille testimonium mi hibebit de me; nonne, inquiunt, hoc loco, unigenitus Dei Filius Spiri in in sanctum . quem se a Patre missum mpromittit, a Patre proceduro testatue y Cur laeuit a Filio λ Cue id qu H Christus dicere noluit, Latini tam mustanter asserunt δ De processione Spiritus sancti disputas' quid mihi auctores graecos aut latinas ingeris Τ Quem sapientiorem aut veriorem testem asse
47쪽
A. ri torroga du Spiritu sancto Filium : ipse tibi dicet, quod 'ri . . . P,ii: Ex ondem Iohannis evangelio haec verba sunt Christi si di ilis me, mandata mea semabitis, et ego rogabo Pa. tilitia ria aeditum dabit uobis, tit naianeat se bιsc- mo dinum, Spiritum Meritatis. Filius Se rogaturum Patrem pollicetur, ut Pater det paraci Itum: ex quo coniicitur non Processione , sed ine u Filii dari Spiritum sanctum, qui Procedit ab eo qui dat, non 'b eo qui rogat aut intercedit. Totius locus ex eodem evaniato profertur, ubi haec verba sunt ChriStI, ex quihus Spiritum san. tum a Filio nullo pacto posse procedere monstratur: haec, inquit,
In utus sum Oobis aPud os manens: Paraclytus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, Me oosnia , et suggeret Mobis omnia, quastcumquc dixero. vobis. Pater,
taquiunt in nomine Filii sive per Filium mittit Spiritum sanctum: mittit ergo Pater, id quod accipit Filius, id quod acceptum e bdit Filius, id quod procedit a mittente non ab accipiente. Filius
enim non mitur, nisi accipiat, et ideo videtur Pater mittere inmitia Filii accipientis et effundentis id quod a se procedit, In nomine eius a quo non procedit, sed quo accipiente sive intercedem
De tertia excusatione quam super apostolicis verbis graeci schismatis auctores sundaverunt. Haec sunt quae potissimum asserunt ex evangelio. Audiamus qui hus apostolorum auctoritatibus innitantur. Attulimus, inquiunt, sum Dei Filium de processione Spiritus sancti loquentem: afferamus apostolos et discipulos a mittente et docente nulla in parto dissentientes. Petrus petra illa, super quam Christus landavit ecclesiam, apud Lucam evangelistam in actibus apostolorum, sic disserit o quens de Spiritu sancto plenus eodem Spiritu, et dicens : hunc re sum suscitavit Deus , cuius nos omnes testes sumus. Et subdit: dextera igitur Dei exaltatus promissionem Spiritus sanctι acciPLen a Patre es dii hunc, quem ntinc vos uidelis, et aussitis. Supῆ'rius in evangelio Christus magister et dominus dixerat, quem ego mittam υobis a Patre: hic discipulus et servus non recedens a doctri
48쪽
nΕ Spintro SANCTI PROCLssioNE LIB. I i. CAP. III. 49na praeceptoris et domini, et quasi interpres verborum cius, inquit, filium accipere Spiritus sancti promissionem a Patre, et in nobis Effundere, non ex se spirare, ut a se procedat etiam Spiritus san-xtus: hoc enim Patris aest non Filii, qui accipit a Patro id quod suum non est, in quantum procedit, sed in quantum accipitur. Accipit enim Spiritum sanctum, qui procedit a Patre, et ipsum effundit in nobis. Recte igitur, dicunt Graeci, credimus a solo Patre procedere Spiritum sanctum, qui non procedit a Filio, sed ab eo accipitur ut effundatur in nobis: et ideo esse eius , et ab eo , et Pereum, non negatur. Multa enim nostra sunt, et a nobis , et per nos, quae non procedunt a nobis. Paulus doctor gentium , vas electionis , qui raptus in calatum au- Paulus
clivit in arcana Dei, quo teste post evangelium nillil est grandius, ad Galatas scribens, ait: misit Deus Spiritum Filii sui in corda oest a clamantem , alba ρater. Quis Deus misit Spiritum Filii, nisi Deus Pater 8 Spiritum, inquam, Filii quia non alienum a Filio, hed eiusdem
substantiae cum eo: missum tamen a Patre, quia procedit a Patre. Et licet in evangelio Filius aliquando dictus sit mittere Spiritum sanctum , puta eum dixit: qtiem ego mittam et obis ia Patre biritum υeritatis ; non dixit simpliciter, quem ego mittam vobis, sed quem ego mittam vobis a Patre: quasi dicat Filius , missum se intercedente , sed procedentem a Patre cuius personae competit spirare Spiritum sanctum: hic tacite innuens, quod alibi dixit expressius, quum dixit qui a Patre Arocedit. At xero idem apostolus ad Titum seri-hens ait: qui saDos nos fecit Per Moacrum regenerationis , et re-nnoationis Spiritus sancti, quom effudit in nobis Munde per Iesum Christum saluatorem nostriam. Spiritum sanctum a Patre per Filium effundi testatur magnus apostolus, non autem a Filio Procodere ; qui si etiam procedere a I'atre per Filium dixisset , non tamen procedere, a Filio dici deberet Nos denique , inquiunt , Spiritum sanctum a Filio procedere non dicimus, quia non solum symbolo, sed evangelio et apo,tolis contraria proferre nec volumus , nec debemus. Praeter haec quae adduximus pria assertione graeci schismatis, quibus a solo Patre Spiritus sancti processi nem dici ci credi debere arbitrantur, introducta etiam sunt a Photiri, et a quibusdam recentioribus argumcnta , et divisiones, et v riae tuterpretationes , quae suis locis, simul asseremus , et consu-iabimus. Sed prius haec, quae attulimus , discutiamus : sic enim sa-
49쪽
II iER TMI DONATl aut excluduntur.
I versio primae excusationis super ni caeno concilio sundatae. ubi longo progressu de synodis agitur, et quae, et quot fuerint, et quae in eis de sanctissima Τrinitate , deque processione Spri- saneti decreta , et quae symbola Promulgata suerint , explicatur. Quod igitur ad ni caenam synodum attinet, quae affertur, ut dius quisi res iudicata, quae si iureconsultis credimus in pro Oritate accipitur, contra quam Provocare ex iure et lege non licet, anathematis praesertim Poeua Proposita; D liamu , veritatem profundius intueri possimus. Sicut enim ex Omnis tum denique recte intelligitur, quum non solum verba ipsa legis, sed etiam legis latoris mens, et ratio atque occasio serendae legis agit scitur, sic profecto symbolum quasi lex fidei eius articulos continens, quod in uicaena sγnodo , quasi a legis christianae interpretibus propositum est , elut edictum, quo quisque intelligat, quid debeat in Christi fide credere, diligentius considerandum est, ut
si ex edicto reos condemn re velimus, noscamus prius non Solum verba edicti, sed mentem constituentis edictum. IideamuS igitur quam ob causam congregata suerit uicaena D nodus , quibus
temporibus, quid statuerit, quid iusserit, quid permiserit , qua vetuerit : hoc Prosecto non solum ad intelligentiam symboli P urinatiui afferet, sed ad discutiendum , numquid symbolo addere quicquam liceat: ut si liceat, quid , et quo pacto liceat.
Constat igitur ni caenam synodum trecentorum decem et octo Patrum, temporibus magni Constantini imperatoris, et Silvestri sum mi pontificis in Nicaea civitatis Bithyniae convenisse, non ut Eue rei novum symbolum , aut novos sulet articulos constitueret, Seu ut umbolum contra haereticos interpretaretur. Iam enim ante m- aenam unodum suerat in ecclesia symholum, quod non nicaena aut constantinopolitana , non carthaginiensis aut lugdunensis synodus
50쪽
ediderat, sed concilium apostolorum, qui ex ipso Christi nostri redemptoris et Filii Dei assiatu acceperant Spiritum sanctum , et i
quentem Iesum viderant, et audierant, et castissimis manibus comtrectaram e sed simplex et nudum symbolum contra haereticorum perfidiam, sancti Patres quasi munire atque armare conati sunt. In prima enim illa ecclesiae velut insantia, quum multitudinis, ut ait Lucas evangelista , credentium esset cor unum, et anima una , Lum o
nihil opus fuit, idem sentientibus, ex synodalibus institutis nova interpretari. Paulatim deinde dissu sa in gentilius fide Christi, Primum inter Graecos semina schismatum spargi coepere. Ad Corinthicis scribens Paulus, audio, inquit, schismata in Mobis esse; quod Paesus. vitium ibi magno artificio extirpare nititur , docens neminem nos praeceptorem habere nisi Chri tum. Et ad Galatas, ait: si angelus aliud coangelizaoemit, Praeter id quod acce istis, anathema sit. Sed post praedicationem apostolorum non minus a persequatoribus christiani nominis divaricata sunt martyrum membra Et lacerata corpora, quam ab haereticis ipsum Christi evangelium contaminatum, ut veritas conclusa symbolo apostolorum impie distracta: ipsum enim enim etiam sγmbolum si dei suos tortores et carnifices habuit. Nam
praeter illos Primos Sadducaeos, non desuerunt Cataph ges, ct s veriani , IIebion , Marcion , Valentinus, Montanus, NO,atus, Certullius, Nepos , Manichaeus , Arrius, Sabelliuς , Festori iis , Apollinaris , Eunomius , Macedonius, Pelagius , Eutyches , Photinus ,
Donatus , et alii prope innumerabiles, quos Praetereo, quorum nomina una cum his omnibus in perditionis barathro septilia sunt :Omnes hac Pestos ex Oriente prosectae sunt, praeter Novatum , et Dotiatum, quorum alter Romae , alter in Africa schisma excitavit, et ex illis etiam Graeci plurimi extitere: quibus varias in partes inconsutilem Christi tunicam impio discerpentibus , statuta concilia sunt. Et primum quidem concilium non in Nicaea Billi 3 niae, sed in urbe Roma ducentis circiter et quadraginta post Christum au-nis indictum est. Congregatis sexaginta episcopis, totidemque presti, teris, aliisque pluribus diaconibus, Novatus reus iudicatus est , non quod male sentiret de Christo, aut omnino de unitate Trininitatis, sed quia paenitentes apostatas nota esse recipiendos asserebat , et ex ea occosione novum iam in ecclesia schisma comm