Joannis Clerici Opera philosophica in quatuor volumina digesta Pneumatologia cui subjecta est Thomae Stanlei Philosophia orientalis operum philosophicorum tomus 2

191쪽

Tertius, qui eo nomine a Laertio insignitur, fuit Perja, Clementi Alexandrino Medus, Suidae δε- Persa, instituto Magorum, & Chaldaicarum diciplinarum discendarum Persis auctor. Quidam hunc cum Chaldaeo confundunt, &utrumque, ut Nircherus, s cum Chamo Noachi filio, non sine ingenti anachronismo. Neque enim comperimus vocem Persa usitatam a

te tempora Eze telis Prophetae, neque nobilis ea Gens ante Cyrum fuit. Occasio hallucinationis videtur fuisse, quod Zoroaster Persa a Plinio, Laertio, atque aliis dicatur instituisse Μωgiam&Magos; quod aliter intelligi non debet, nisi quia eos in Perside primus instituit. Nam Plutarchus st) agnoscit Zoroastrem, apud Chaldaeos , Magos instituisse, ad quorum imitationem Persae etiam suos habuerunt. Arabica quoque Historia su) tradit aradussit non primum instituisse, sed reformasse Religionem Persarum & Magorum, qui divisi erant in plures sectas. Quartus fuit Pamphilus, vulgo dictus Er, vel

Erus Armenius. Hunc etiam Zoroastrem dictum

testatur Clemens Λlexandrinus cx his verbis; Idem Plato) in X. Lib. de Repub. meminis Eri Armeni , qui est Zoroaseres. Ipse quidem ceria Zoroastres haec scribit. Haec scripsis Zoroa tres Ammenis suus, genere Pamphilus : in bello mo

tuus cum est em, apud inferos a Diis edoctum sum. Hunc Zoroastrem adfirmat Plato ad vitam rediisse, post mortem decem dierum, γ qu, bus inter cadavera jacuerat; quod ex Platone

192쪽

Lib. I. DE CH A L Daers. Se t. I. Ipsrepetunt Valerius Maximus & Macrobius e Ad hunc procul dubio referenda sunt Arnobii postrema verba, quae Interpretes adeo egercitos habuere ; Armenius Hosanis nepos , ta famili ris Pamphilus seri Quidam conjiciunt hic duos memorari Aoroastres, at ego malim hic unum notari , & verba forte Corrupta ita restitui oportere & distingui existimem : Armenius Bostanis nepos , 1amiliaris : Pamphilus Erus; ubi familiaris idem est: ac 2νωριμω disci

Quintus est Proconnesus, Plinio memoratus: M Diligentiores, inquit, paullo ante iunc ponunt Zoroastrem alium Proconnesum ; nempe, ante Hostanem. Hic Zoroaster videtur idem esse ac Aristeas Proconnesius, qui, secundum b Suidam, vixit temporibus Cyri, ac Croe si . Idem testatur hujus mentem, quotiescumque Vellet, peregrinatam esse a corpore, atque in iliud rediisse. Et 'Herodotus sc) quidem hujus portenti exemplum adfert non absimile historiae Eri Armenii, quae aqud Platonem legitur: Arseam, inquit, aiunt, cum nulli suae civitatis esset inferior genere, in gressum in Proconneso , fullonicam, mortuum fuisse; fullonemque, occlusa ossicina, abiisse denum ciatum rem propinquis defuncti, di patoque jam per urbem rumore Arseam esse vita functum, supervenisse sermoni de hac re disputantium quemdam Geticenum ex urbe Artacia profectum, qui Aiceret se fuisse congressum cum Arsea apud CFeticum m. Arseam autem nec vivum adparuis nec mortuum, septimoque deinde anno , cum in

193쪽

Proconneso comparuisset , eos versus fecisse , qui nunc Arimaspei a Graecis dicuntur, is ue condiatis rurgus evanuisse. EO poemate describebatur Vita Beata, seu Respublica, ex ejus sententia,

perfectissima; quod colligimus ex Cleinente Λ-lexandrino d) inperboreὰ enim , Arimaspeae civitates, campi Elisei sunt, Respublicae jussorum.

Scimus autem Platonis quoque civitatem esse in caelo , ut exemplar postam. Hisce addi potest sextus Zoroaster, sic enim ab te) Apuleio vocatur, , qui Babylone vixit, quo tempore Pythagoras captivus a Cambyse eo deductus est. Idem scriptoreum vocat , omnis divini arcanum antistitem, ecque magistro praecipue usum esse Pythagoram dicit. Videtur idem este ac Zabratus, a quo Diogenes adfirmat Pythagoram purgatum este omnibus pristinae vitae sordibus, & edoctum quarum rerum probo S experteS esse oporteret, uti &Physicam. Idem quoque erit Nazaratas Assyrius, quem Alexander , in libro de Pythagoricis Symbolis,adfirmat magistrum fuissse Pythasorae. Hunc cumdem Suidas vocat Zarem, CTrillus Za mem, PlutarchuS Zaratam. Mirum videri non debet tot fuisse Zoroastres, tantsi moue Confusionem apud Scriptores, qui de iis 4erunt, nec eos satis distinxerunt, ortam; nam eximiorum Virorum, alicujusque utilis humanae vitae inventi g) auctorum nomine solent postea adpellari omnes, qui in eodem rerum nere eminent. Hoc ipsum peperit tot Belos, S turnos, Toves, &c. unde natae tot in eorum Historiis turbae. Idem dicere est de Chaldaeo Zoroastre

194쪽

Lib. I. DE CHALDAEIS. Sect. I. I 77roastre, qui cum inventor fuerit Magicarum &Astronomicarum disciplinarum, cau1a fuit cur aliis, qui easdem disciplinas tu alias regiones intulerunt; quod fecit, aluctore Plutarc Bo , Zoroaster Persia imitatus Chaldaeos; & similibus, qui iisdem artibus excelluere, quales fuerunt Bactrianus, Proconnesius, & Pamphylius , adtributum fuerit nomen Zoroastris.

CAPUT III. De Chaldaeo Zoroastre Chaldaicae Philoso

phiae Auctore. ΡRimus horum Zoroastrum Chaldaeus, vel

Assyrius, ab omnibus Artium & Scientiarum inter Chaldaeos inventor fuisti praedicatur; sed de tempore quo vixit, summa est inter Eruditos dissensio.

Quidam adeo immaniter errant, Ut confutatione sint indigni, qualis est Eudoxus - & qui scripsit opus inscriptum b) quod Am

teli vulg6 tribui solet, qui adsirmant eum sCOO. annis vixisis ante Platonem. In eamdem classem sunt compingendi Hermippus, Hermodorus Platonicus, Plutarchus, & eum sequutus Gemisus Pletho, qui cum No. annis ante bellum Trojanum floruisse aiunt. Alii existimant Zoroastrem eumdem esse cum Chamo Noachi filio; in qua sententia, ut Omittam Pseudo-Berogum Annii Viterbienuis , fuere Tom. II. I Di

195쪽

i s PMi Loso PHIAE ORIENT. Did mus Alexandrinus, Agathias Scholasticus,& Abenephi, quorum postremus: Cham, inquit, erat stius Noachir hic primus docuit idololatriam,ta primus invexit magicas artes in mundum; ejus nomen es Zurasser ; hic secundus est Adris, Nperpetuus ignis. Huc nonnulli referunt Rabbinicas fabulas sc) a Chamo magicis artibus castrarum patrem : Q Noachum eά ratione impediarum ne fuartum generaret filum , maledixissequario flis Chami r e) maledictionem illism, heum futurum servum servorum complecti peregrinum cultum; nempe, idololatriam: propterea poseros Chusi factos esse idololatras, quandoquidem Ckam primus idola fecit, , invexis peregrinum cultum in mundum , docuit famiasiam suam colere ignem. Plerique serius eum vixisse putant ,& Eliphanius quidem, tempore Nimrodi; quod consentit clam initio observationum, quas a Callishene ad Aristotelem missas diximus; nam floruit Nim-rodus circiter annis I9O3, antequam Babylon ab Alexandro caperetur, quo usque observationes illae pertingebant. Suidas vult eum aequalem fuisse Nino, Assyriae Regi, Eusebius Semiramidi uxori Nini. Hic autem a Chronologis , ante 3- . Periodi Julianae annum, vixisse statuitur. Suidas alibi prodidit eum vixisse s . annis, ante exscidium Trojae; Xanthus 6OO. ante eXPeditionem Xerxis in Graeciam. Troja autem , se-Cundum Arundellianum marmor, capta fuit 334.

196쪽

Lib. I. DE CHALDAEIS. Sect. I. I

ante primam Olympiadem. Xerxis expeditio incidit in primum annum s Olympiadis , hoc est, 433s. Periodi Julianae. Suidae ergo calculus incidit in 3ogo Periodi ejusdem, Xanthi vero computatio in 3634, quae mihi videtur Historiae & ve.

ritati magis consentanea. De natalibus, Vita, ac morte Zoroastris pauca apud Veteres supersunt, eaque an de Chaldaeo, an vero de Persa intelligenda incertum. Plato vocat eum g) Zoroastrem flium Oromaeis. Sed Oromades, ut Plutarchus aliique Ostenderunt, nomen fuit quod Zoroastres Persa e)usque discipuli Deo tribuebant. Hinc colligas verba Platonis esse intelligenda de Mago Persia, qui propter inusitatam eruditionem figurate, aut fabulose dicebatur Filius Dei, aut boni Genii; quo honore adfecti sunt Pythagoras, Plato, alisque praestantissimi viri. Plinius ch) scripsit Zoroastrem quem intel ligat non addit risesse eodem die quo genius es et,

atque eidem cerebrum ita palpitasse, ut impos amrepelleret manum, futurae praesagio sesentiae. ZOroastres Assyrius, auctore Suida, precatus eo ut igne caelesti consumtus obiret, , monuit Mysiri ossuum cinerem conservarent : sic enim illis rerunm perpetuo mansurum; quod Cedrenus de Persia Zoroastre prodidit. Scripta Chaldaeo adtributa memorantur vicies centena millia ver1uum, quos indicibus &commentariis illustraverat Hermippus. Oracula, quae forte partem aliquam via tecedentium Versuum complectebantur, & in quae

197쪽

i8o PMILoso PHIAE ORIENT. Syrianus duodecim libros interpretationum scrip .

serat.

De Agricultura , mechanicis. Plinius inde Iaudat rationem serendi, & scriptor Geoponicoriam plurima experimenta naturalia. Verum haec erant spuria, aut ab alio Zoroastre scripta. Revelationes, quae etiam supposititiae, fictae, ut Porphyrius putabat, a quibusdam Gnosticis. Addendus est, ab Arabibus laudatus, liber de Magia; item de somniis eorumque interpretationibus , saepe a Getiuino citatus, sed posteriorum temporum foetus. Quidam adscribunt Chaldaeo libros Persae Zoroastris, qua de re infra agemuS.

CAPUT IV. De Bela, altero apud Chaldaeos Scientiarum

inventore.

V i D A M adscribunt inventionem Astro

nomiae Belo, quo nomine duo viri insignes fuere. Alter Tyrius fuit, alter Babylonius, qui Arabibus Regibus in regno Babylonico successit, circa annum mundi 2682, secundum cal- Culum Africani; ob quas inventiones, Babylonii illi divinos honores detulere. Durat adhuc ibi, ait Plinius, a) Jovis Beli Temptam. Indentor hic fuit sideralis scientiae. Diodorus b) verba faciens de AEgyptis. ,, Plu- is rimas etiam, inquit, eX AEgypto colonias in

198쪽

Lib. I. DE CHALDAEI s. Sect. I. I 8 Iri Orbem terrarum sparsas esse dicunt. Babylonem se Belus Neptuni & Libyae, ut creditur, filius se coloniam deduxit; & delecta apud Euphratem sede, facerdotes, pro more AEgyptiorum, im- ripensiis & oneribus publicis exemtos instituit; se quos Chaldaeos Babylonii nominant, M B- ,, ςυλωνιοι καλοῦσι Hi observant altra; si imitati Sacerdotes, qui sunt apud AEgyptios, si Phylicosque & AstrologOS, μιμουμενοι τους

At Belum Neptuni & Libstae filium este, id ex Graeca Mythologia petitum est; eumque coloniam ex l Egypto in Babyloniam duxisse fabulosum. Nam AEgyptiis cum peregrinis, per

Iongum tempus, nullum fuit commercium.. Vetum Belum memoratarum disciplinarum peritum fuisse ostendit hac histori 1 AElianti:

se Xerxes Darii filius, emo1Io vetusti filesimonu-Mmento, Vitream urnam reperit, ubi jacebat se in oleo cadmer. Nec tamen plena erat urna, se vacuumque a summis labris fere palmae spa-- tium habebat Adjacebat urnae columna exi--gua, in qua scriptum erat eum , qui sepul- Crum aperuisset, neque replesset unam, male

habiturum. Quo lecto, Xerxes expavit, &,, oleum celerrime jussit infundi; sed ne sic qui- sedem impleta fuit. Jussit iterum infundi; dc

se cum non impleretur, cffuso oleo frustra amis iose destitit; clauic que monumento, moestus abiit. Neque Vero eum fefellerunt quae columna se praedixerat. Cum enim coegisset exercitum se septuaginta myriadum hominum contra Graeis cos, male mulctatus est; deinde redux tur-

199쪽

PUILoso PMIAE ORIENT. pissime periit , noctu in lecto a filio interis fectus. Huic Belo Semiramis filia d) Templum media Babylone exstruit; quod summae erat altitudinis , & in quo haldaeos, siderum illic contemplationi vacantes, ortus & occatus adc urate notasse memoriae proditum est. d Diad. Lib. II. p. 6s.

Alii Chaldaei Philosophi.

ZOROAs TR i ortum debuerunt Chaldaei Magi & Philosophi , inter quos Plinius a

recenset Aeonacen, Magistrum Zoroastris, sine dubio recentioris alicujus, cum plures ita Vocati fuerint, ut ostendimus. Idem scriptor meminit veterum Magorum, Marmaridii Baslonii ,& Zarmocenide Aborii, qui seli cognominantur , & quorum nasia exsant monumenta

His addendus ex Suida Zoromas res, qui Mathematica & Phy sica scripsit; & Teucer Babylonius , priscus scriptor, qui de Decanis egerat. Mathematici etiam, teste Strabone, b) quosdam memorabant, ut Cidenam, Naburianum , dinum, Seleucum Seleuci ensem , aliosque e*imios Vir S.

200쪽

' Lib. I. DE CHALDAEI s. Sect. I. I 83 CAPUT VI. De Berosio, qui primus invexit Chaldaicas di iplinas in Graeciam.

Ρο set hosce floruit Berosus, vel ut a Graecis

Vocatur cujus nomen quidam interpretantur suum Hineae; etenim ex Elia, apud Chaldaeos, I idem esisse ac D apud Syros liquet. Ita dicunt Bar-ptolemaeum, Bartiminum , & hic noster a Gorionide aliisque Rabbinis p ri 'a Bar-Hosea vocatur. Arabes , ut ex Abenephi aliisque constat, Barasa appellant. b)Calyarus Barthius ait quosdam eum sequalem Mosi facere, quod merito ut absurdum rejicit. Claudius Verririus, in sua Auniani Beros Censura,adfirmat eum vixis te paullo ante Alexandri Macedonis tempora, qua auctoritate fretus mihi non constat. Tatianus, in Oratione ad-Versus Graecos, Alexandro aequalem fuisse ait; verum idem testatur a Beroso Historiam a se conscriptam dicatam ei Antiocho , qui tertius

ab Alexandro fuit. At dubia est haec lectio, cum c) Eusebius eum Tatiani locum his ver