장음표시 사용
491쪽
A suis Libris quaerant; ne animose Mirment, nisi quidquid eυidenter priabari potes ut Iesitate inυicem ac indastentia ceteros homines antecellant ἰue aliis armis se tueantur, auδ alios aggrediantur, quam rationibus,
sine felle, sine petuIaxtia ; ut laxium denique elegantiae o venusatis suis
in moribus prodant, quantum in 'Io praeclarissimorum Scriptoσum apparet , cui uerisimile est reis disse etiam υita rationem. suis ejusmodi viros nos diligeret, immo non omnibus, quae in mana sua forent, beneficiis cumiuareιὸ Haec ille non graviter minus quam vere. Cum hisce legibus atque consiliis, quae non dubito quin probet ipse Phere ponus , confer nunc Phereponianas exclamationes , convicia , dicteria in Sanctum Augustinum effusa. Quod quum feceris , quam opinionem induas de homine tam impotenter ferociente in sanctissimum ac inge niosissimum virum , omnium seculorum ceterorumque hominum memoria commendatum p Addo: quodnam iudicium habendum foret de Parrhasianarum Scriptore, si tanta asperitate , felle, ac supercilio in tam illustrem virum is, & nihil quidem ab ipso laesus , ea scriberet, quae nunc in eumdem Phereponus & scribit , oc publica esse jubet ἐ Quid si idem unusque esset Parrbasianorum Auctor , & Λug Rini conviciator Phere ponus y Equidem puto longiori sermone heic
Pus non esse , ut appareat, quam pessimo exemplo Phere ponus hae fuerit ausus , quaeve poenae homini tanta maledicentia utenti apud cordatos viros debitae sint. Neque vero is sum , qui velim praeelari Dsimos Scriptores nullius censura attingi ; qui ve errores magnorum virorum, di Sanctorum potissime Patrum, dissimulatos semper cu-Piam, aut caeca veneratione exceptos. Non is profecto sum; Censoriam Artem probo; ingeniorum libertatem qua decet moderatio. ne adhibitam laudo; adeoque me comparatum sentio erga verum ,
Bonum ,& Pulchrum , ut quidquid iis a Mersari mihi videatur, ne in Augustino quidem feram; di porro si res posceret, ne distimularem quidem. At ipsi eruditorum Censurae sunt suae reges, est suus
modus L Nam quam in Censura contumeliis aperiendae sores rabies , acerbitas, ac turbulentae animorum pertor bAtiones , di calumniae poti ssimum , eliminandae ; modestia , sequitas , caritas quam fieri potest accuratissime , et perpetuo ante oculos habendae . Sed tum Praecipue urgent hae leges, quum Censura exercenda est in viros illustres, pietate spectabiles, ingenio admirandos, pIurium qu seculorum consensu commendatos, dc praesert in s bona fide in eris rorem prolapsi deprehendantur. Si secus fiat, non eos quidem risu dignos efficiemus , sed nos omnium execrationi exponemus . Quid enim aliud promereatur eant a Censorix ambitio , audacia , atque inverecundia P Cur autem has poenas referre non debeat in Augustino tam acriter inlaetando Phereponus , ego sane non video. Hic. tiroo by Corale
492쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. 473
Hie tamen familiaris est Phere poni stylus. Immo ut Augustinus habear, unde se consoletur, reliquos sanctos Patres eidem Pherein Ponus adjungit, Omnesque uno colore denigrat, una voce exsibilat. Pag. 49 I. Animadv. in Epist. II. alias Io. Augustini inquit, eos Nolui se videri egregios Interpretes Scripturarum , quas non intelligebant, quum ex sola υersione saepe obscura re υitiosa penderem. In Notis ad Ep. II s. olim 9O. pag. s I9. Africanos Patres declamatoribus infirmis accenset, eosque tamquam Criticae prorsus imperitos irridet, quod etiam de
Patribus Graecis scribit pag. 399. quum conster sunt ejus verba propemodum omnes imperitos Criticae sacrae , et infeIiees Scripturae Interpretes fusiser quidquid dictirent, qui me eos, nee Scripturam sint studiose legerunt . Tum addit in Notis ad misi. III. de Sanctis Patribus: Qui tam
α negligenter legebant Seripturam , O tam oscitanter laudabant, eo nobis quasi egregiorum Interpretum exemplaria proponi quis ferai Θ Ad haec illos passim arguit, quod anathematum potius terrore, minisque edictorum , quam rationibus di scientia plebem regerent, instruerent, atque in officio continerent. Suspicatur etiam pag s9O. in NO- sis ad Cap. 23. Lib. 18. de Civ. Dei, multos Patrum olfecisse quidem
suppositionem Sybillinorum Carminum , sed quia rudis plebecHaiam
lavibus capiebatur rationibus, quam graυibus, eos arripuisse boc argumentum , αι alia multa , quia condurebar causae, non quia υeram iis videbatur. Deinde in Notis ad Cap. 3. Libri ejusdem , quod Augustin S, aliique eorum temporum Episeopi non paterentur Hieronymianam Bibliorum interpretationem ante serri versioni τῶν LXX. do-
Iet is, tor ac tanta apud Veteres inveniri Decimina non fidei circumspectae, oe firmis rationibus nixae,sed credulitatis ineo altae; o omnia temere arripientis , nisi quis politicam calliditatem , aer nune loquimar , malit haec haberi. Qua ex re infert, praeter Christam re Apostolos , non esse να-νendos magistros, in quorum auctoritate adquiescamus. Quae qunm audis, audire etiam tibi videris Iohannem Clericum paria in Quaestionibus Hieronymianis declamantem . Sacris quoque Conciliis pag. 6Os.
Animadv. auctoritatem Omnem Phereponus adimit, atque ignorantiam, factiosos affectus, di ad errandum saei litatem dictatorio more tribuit; immo quid non tribuit λ Alia omitto, multa uno verbo conclusuriis. Sordent Pherepono omnes Sancti Patres; infantes sunt prae recentioribus ; nemo inter illos tolerabilis Scripturae Interpres,' dc ne ipse quidem Hieronymus heie multum eminet ; mille denique vitiis di infirmitatibus abundant, ut stulti sint, qui eorum auctoritati adquiescant, eorumque scientiam suspiciant ae ament. Ita se ille aquilam, ceteros fere Omnes reputav noctuas .
493쪽
A Sanctorum Patrum Libris disinguenda Scientia Dogmatum , Legumque Moralium , ae Pietatis , a Parergis , boc est , a rebus ad Artes profanas spectantibus . In bis nibit interest , an interis dum defecerint , imperuique deprehendaniar . At in illa praecipua Scientia eximii inere , ideoque υeneratione ac laude digni . Alleisgoricae sacrariam Literarum Interpretationes non vituperandae apud Sanctos Patres , O quando utiles illa , auι inutiles sint . Phereis poni artes , ut A Uinum deprimar . Lumen a Cato rogandum , t veritas capiatur , errores eυitentur . Hebraicae Linguae peritia
an S ubi necessaria Theologiae cultoribus . Drusii S Grotii exempla Catholicae Religionis υeritatem confirmant. SEd quando istam ea merinam movere aggressi sumus , juvat etiam addere , quae in Augustinum hae potissimum de causa Phere po-nus effudit. Pag. 79. miram confusionem in Libris de ordine invenit , Oratque Lectorem , ut conetur ex iis , quae Lib. 2. Cap. IV. habenis ur apud Augustinum , consare disputationem perspicuam , oe via ac ra-ιχης dispositam; quod si praestet, erit illi magnus Apollo. In Animadv. ad Quaest in Heptateuchum pag. 3IO. dicam eidem grandem impingit , quod sibi versiones Aquilae , Symmachi, aliorumque satis notas, non comparavit; quod tot Quaestiones in sacram ἰScripturam proposuerit; tot etiam Libros conscripserit , necessiariis destitutus subsidiis. credo , inquit, excitatum sudis a lationibus , aut stulta admiratione Afrorum suorum, ut non desineret dictare , dum illa dictata sua tam aυide excipi υidebat. Sic homines putant se magnos ac eruditos, non qηia fuηι, sed quia ab aliis putantur , sumuntque inde audaciam , quae
persaepe male eis cedit. AEque acerba legas in notis ad Enchiridion pag. 559. dc pag. 386. dc alibi ad nauseam usque. Haec autem in unum comis Pellere locum placuit, ut homini nulla moderatione scribenti, simul que censurae illius petu Iantissimae, uno responso Obviam eamus, Pacato tamen , si fieri id poterit, animo ; non quod nobis spes sit verintendi ad meliora Phere poni, quem nimium aestimatione sui , aliorumque contem tu occupatum video , sed ut habeant minus periti en Ostris , quo vel apud se , vel apud alios tueri valeant contra hujusmodi caecos impetus veritatem , & Augustinum non minus , quam Eee Iesam Catholicam .
Multa sunt, quae in Libris Sancti Augustini ceterorumque Patrum exquiri possunt , Grammatica videlicet , Rhetorica , Didactica, Logica , Physica, Eruditio, Linguarum peritia , Critica, Chrono logia , di aliae id genus Disci pli nae, quae nunc excoluntur magna animi
494쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. 4 s
eontentione a Literatis hominibus. In his omnibus non negamus, immo sincerissime fatemur, reperiri posse, & revera offendi multos nonnumquam Patrum defectus, & si etiam velis, postremam quandoque imperitiam . Accurata Critices scientia in plerisque desideratur; severam Eloquentiam in nonnullis frustra quaeras si Origenem, Hieronymum, & Epiphanium excipias, vix alium inter ipsos habebis Hebraicae Linguae gnarum. Declamant interdum alibi parum recte ratiocinantur; Apocryphis quandoque utuntur , aliaque peceant , quae temporibus istis , ac in tanto lumine Scientiarum & Λrtium , in homine Philologo aut non seras , aut saltem non laudes. Sed praeter has Artes ac Scientias alia est Scientia in Libris Sanctorum Patrum consideranda , nempe divinorum Dogmatum , Legumque
moralium cognitio, atque traditio , perquam aut exponuntur, aut
suadentur, quae Deus per Scripturas sacras , & voce Unigeniti sui credenda atque agenda mandavit Ecclesiae suae, suisque fidelibus. In hac autem Scientia nos dicimus excelluisse , atque excellere illos, qui nomine Sanctorum Patrum , ab Ecclesia tamen, non a vulgo , donati sunt . Intercedit quippe non exiguum discrimen inter eo Ddem , quum vulgo Sancti Patres appellentur , quicumque Christiani Scriptores doctrina, vel antiquitate conspicui fuerunt , ut Terint ut Iianus, Clemens Alexandrinus, origenes , Lactantius , Eusebius ς nos vero eos heic tantum intelligamus , quos Ecclesia ipsa probavit, atque sinceros, ac eruditos suae , seu potius Apostolicae , & Christianae Doctrinae testes, magistros , & judices esse declarat , quales sine controversia sunt Athanasius , Basilius , Nari an genus ,
Nyssenus , Chrysostomus, Cyrillus Alexandrinus , Hilarius, Λmbrosius, Hieronymus, Augustinus , Leo, Gregorius , aliique similes sanctissimi aeque re doctissimi viri.
Monitos autem Lectores volo , tum in Scripturis sacris , tum in Libris Patrum,distinguendam esse materiam praecipuam& propriam, quae dicitur , ab aliis rebus, quae illic habentur praeter praecipuum argumentum , &-dicuntur . Proprium eorum Librorum argumentum est coelestis illa Scientia , per quam constat hominibus divina Revelatio , legesque omnes & consilia tum credendi, tum Operandi produntur. Parerga sunt, quod est ad Scripturam sacram , ct ad ipsos Patres, alia omnia , ex quibus haec hominum erga Deum officia minime pendent, cujusmodi sunt Scientia temporum , locorum, numerorum, Astronomiae, Linguarum, Critices , Physices , alia. rumque Artium . Nihil ergo aut parum resert Christianae rei , quod in Parergis interdum , & saepe etiam , deficiant Patres, dum in praecipuo negotio procedat certissimo gressu illorum chorus. Dic ergo ipsos Declamatores ; id temere plerumque dices attamen sinam te dicere, nobis Sanctos Patres non esse persectioris Eloquentiae Magi
495쪽
stros. Dic ignaros Criticae, dic Physicae imperitos , parum in Logicae usu accuratos, in Ast Lonomiae', Eruditionis , &Geographiae seientia hospites, dic plura ejusmodi. Non moramur . Parerga sunt istis haee in Patrum Libris , neque hinc accessit laus ipsis , neque ob eam causam tanti aestirnantur , ct commendantur in Ecclesia. Evangelica dcctrina fideliter ac religiose ab ipsis tradita , per quam ducimur tum ad sanam Fidem , t tam ad persectam morum disciplinam , ea est, qua triapud Sanctos Patres plurimi facimus. Linguarum , aliarumque Arrium studio excelluerunt utique duo proxime praeterita secula ' uxcollati cum recentioribus Scriptoribus veteres Patres , infantes in ea eruditione c si duos exci pias nonnumquam deprehendantur . Uerum nemo superavit, pauci etiam aequare possunt beatos illos viros in praecipuae Eruditionis Christianae Scientia , hoc est, in divinorum Dogmatum.& Legum peritia . Ad hanc enim aptiores ipsi fuere, &in eamdem incubuere diligentius , tum quod propiores essent Apo-s totis, & longius latiusque diffusam Traditionem colligere ipsis tunc facile ret, tum etiam quod iis animi virtutibus abundarent, dc coelestibus donis illustrarentur , quae ad rectam Christianae Doctri rue conservationem atque intelligentiam in primis exiguntur . Perspicacia profecto ingenii , & Criticum judicium , & Linguarum cognitio, aliaeque Artes, non parum conducunt , & interdum etiam necessariae sunt ad explicanda, ac intelligenda Scripturarum , divinaeque Fidei Parerga . At ad coelestem illam Scientiam , circa quam Scriptura sacra , sicut circa materiam propriam, versatur, di quam Christus A postolis , di per Apostolos Ecclesiae suae tradidit, plus conducit, magisque necessaria est ingenii utique non vulgaris assidua meditatio, animus pravis cupiditatibus di opinionibus liber , sincerus Dei amor, pietas, humilitas, aliaeque virtutes, quas Sanctis Patribus non defuisse Historia nos docet.
Quod si in plerisque Patrum desiderata est Hebraicae Linguae peritia, quam nempe Omnium maxime necessariam nonnulli clamitant
ad intelligendos Codices sacros: Primo respondemus , Evangelicam Doctrinam Graece propositam fuisse ab A postolis ac Discipulis Christi, adeoque Graecam Linguam satis fuisse, ut divina dogmata, Q. erat aeque Christi ac Apostolorum Leges recte a Patribus perciperentur, ac traderentur. Secundo , quod est ad vetus Testamentum ,
vulgata verso υν LXX. ab A postolis ipsis usurpata , & vulgata Latinorum , satis atque abunde exhibebant omnia Scripturae loca , quae alicujus momenti sint sive ad imbuendos Fideles tota Scripturarum Doctrina ae Historia , sive ad Judaeos , Haereticosque refellendos. Quae illic indigere videntur ea Linguarum, & Critices Scientia , quam tantopere quidam efferunt , Parerga sunt , hoc est ad Ecclesiae aedificationem minime necessaria . Et si qua supersunt ad Doctrinam spe
496쪽
IM RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. 47
ctantia , neque satis perspicue in Graecum Latinum ve sermonem eonia versa, haec ipsa ex multis aliis locis,quae in vulgaribusversionibus aperista sunt, illustrata , obscuritatem omnem jam posuere , dc saltem de fide versionis nulla in iis locis controversia fuit; aut si fuit, ad peritos Linguarum res deserebatur . Quamobrem constanter affirmare licet, nullum vel de Deo , divini ue legibus, & decretis, vel de Christo , ejusque adventu , Operibus, ac documentis e sacra Scriptura dictum produci posse , ad quod intelligendum , explicandum , &propugnandum non pervenerint Sancti Patres, & satis non sit, ae perpetuo satis non fuerit ad ejus intelligentiam Graeci aut Latini teXtus vulgati fides. Tertio, experientia ipsa constat, Iudaeos, Ethnicos, atque Haereticos validissime consutatos , & victos , & ad Fidem Christi con verissos ea dumtaxat Methodo ac Scientia, quae in Patrum Libris apparet, quaeque nunc sordet ingeniis non tam Criticis, quam ambitiosis . Ei quoque Μethodo , ea Scientia usi sunt Apostoli ipsi , atque Λposto-Iorum discipuli. Nihil autem , quod sit momenti alicujus , proferri potest ex Hebraicae Linguae , Criticesque peritia , quo non sint usi Patres Graece Latineque solum eruditi ad Christianae Doctrinae amplificationem , atque tutelam . Nam quaecumque a recentioribus
tanto cum fastu & discutiuntur, di illustrantur in Scripturis, felicius profecto, quam praestitum olim fuerit , ea propemodum omnia ni hil aliud quam Pare a Scripturarum sunt, nihilque magni momenti per illa adjungitur ad illustrationem Doctrinae , ac Religionis Christianae . Utilia sunt, laudanda sunt , non nego at numquam ejus necessitatis , quam sibi nonnulli somniant . Eamque ob causam Apostoli numquam aut praecepto aut consilio commendarunt tamquam
necessariam Christianis Hebraicae Linguae peritiam di qui eos viventes auscultarunt, istius aut praecepti aut consilii numquam meminere.
Immo fuere inter ipsos Christi discipulos , quos non novimus in eo idiomate excultos, quum & pateat ipsos Graeca versione, LXX. λ- re semper usos, di primos Episcopos ac Patres Ecclesiae in sola Graeca Lingua suisse versatos . Aliud ergo est, in veteri Testamento vim alicujus dictionis , Chron ologiam , Genealogias, pondera, mensu ras , Chorographiam , idiotismos , eruditionem Historicam, aliaque id genus difficilia explicare diligenter , ad quod Iudaicae Linguae cognitio necessaria est , ibique Sancti Patres aperte vincuntur a recenistioribus; aliud vero est ad aedificationem Fidelium ex iisdem sacris Codicibus Dogmata Fidei ae Morum elicere , eaque secundum Christimentem exponere ς heic enim praecellere , aut saltem maximi facie dam esse Patrum Scientiam nos affirmamus , eamque solis vulgatis versionibus , di meditatione, & Traditionis collatione , aliisque iningeniis ac animi virtutibus comparari potuisse . Quar
497쪽
Quarto, irascuntur quidem ac rident neoterici non pauci , sed i m. merito , quod Allegoriis nimium indulgeant Sancti Patres , dimisso literati sensu, qui procul dubio & praestat allegorico , di rem vere. conficit in investigatione ac tutela veritatis contra inimicos Christia. ni aut Catholici nominis. Non est, quod heic nos ostendamus , mystice multa esse dicta in divinis Scripturis , sanamque ess e , atque ab ipsis Apostolis exemplo comprobatam methodum interpretandae quo isque atque exponendae per Allegorias di Tropologias lacrae Scripturae. Id esset actum agere . Ibi solum laude carere potest , aut etiam culpari, immodicus atque inopportunus mysticorum sensuum usus, di ad eos lepide violenterve contorquere sacras Historias . Quod quum contingit, is di ego su in , qui indignatione commoveor , &moleste fero inutilem plane laborem illum. Et quamquam reliquae etiam Allegoriae , vel probe deductae , neque in Libris , neque in
Concionibus sacris me multum afficiant, eo tamen confidentiae numinquam veniendum esse sentio, ut cum Phere pono pag. 77. Animadv. dicamus e Allegorica figmenta qui probet, neminem eruditum nunc inυenis
rumiri puto. Suus quippe & Allegoriarum est bonus usus apud populum , quem hujusmodi quoque argumentis ad ossicia pietatis , & ad
reverentiam Mysteriorum impelli cernimus . Patres autem , ceterique veteres Episcopi, quibus familiare ac necessarium tunc erat plebi suae explicare divina eloquia , allegoricos quoque sensus interdum adhibendos esse arbitrati sunt , quod illos etiam ad utilitatem populorum facere intelligerent. Allegoriis autem sunt usi iis in locis , in
quibus & Critica subtilitas, & literatis sensus nihil per se ad informationem pietatis conferre videbantur, uti in Historicis rebus non raro accidit ; idque eo maxime placuit , quod tricae Criticorum locum dumtaxat habent inter eruditos, aut inter homines in Religione discordes. Apostolus vero non uno in loco agnovit , totam Scripturam ad institutionem ac aedificationem nostram tendere. Rom. X U. q. suae
cumque enim scripta sunt, ad nostram dolirinam scriυta sunt, ut per parieηtiam, S consolationem Scripturarum , i peni babeamus . Rursus 2. Tim. III. 16. Omnis Scriptura dicinitus iaspirata, utilis est ad docendum, ad arguendum, ad corripiendum , ad erudiendum in justitia , ut perfectus fit homo Dei, ad omne opus bonum instrucitus. At multa in Scripturis habentur, quae nisi myttice S allegorice exponas , ad eruditionem justitiae solo sensu literati dissicile inservire possint. Vide Augustinum in Libris de Doctr. Christ.
Quod ergo heic prae omnibus animadvertendum censeo , illud est: hisce mysticis atque allegoricis Interpretationibus tum solum indulsisse Augustinum , di reliquos propemodum Patres, quum ad populum verba faciebant , aut suas elucubrationes in institutionem &aedificationem plebis emittebant. Quod si res erat adversus Haereticos s
498쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. 79
cos, Ethnicos , atque Iudaeos, tum ma Xima , immo unica cura iis de literati sensu fuit, cujus vim atque necessitatem tunc omnes inteIligebant. Si Λllegoriis tantum productis Dogmata statuere , ac tueri se posse eredidissent Patres, non immerito nunc aspere exciperentur a Censore Phere pono . At literatis sensus arma tunc ministravit. Si quando allegoricus in ea dissidia irrepsit, uti ornamentum accessit,
non autem ut argumentum veritatis; di tum solum accessit, quum aliunde confirmata valide ac evidenter fuerant Ecclesiae Dogmata,aut
quum literatis sensus aliquid sonaret a dignitate Numinis, atque a constante Fidei Doctrina dissonum . Alium testem heic nolo , quam Augustinum ipsum in tot disputationibus susceptis contra Arianos, Donat illas, blanichaeos, Pelagianos. Immo eumdem audi in Epistola 48. nunc 9ῖ. ad Vincentium , Cap. 3. suis non impudentissme, ait, nitatur aliquid in Allegoria positum pro se interpretari, nisi habeat S nianifesta restimonia , quorum lumine iIlustrentur obscura λ Ad haec in Lib. de Gen. contra Manich. Lib. 2. Cap. 2. liter alem sensum , dum fieri poteli , retinendum , di praeserendum docet , in haec verba scribens: . Sane quisquis uoluerit omnia, quae dicita sunt, secundum Itieram accipere , idest non aliter intelligere , quam Iiter a sonat, o poIuerit eυitare blasphemias , oe omnia congruentia Fidei Catholicae praedicare non solum ei non est inυidendum , sed praecipuus multumque Iaudabilis intellector hahendus est . Lege & reliqua . Sed luculentius , quae sua mens hele fuerit, Augustinus prodit Lib. 17. Cap. 3. de Civ. Dei. Mibi, ait,
sicut multum Didentur errare, qui nuIlas res gessas in eo genere Iiterarum
aIiquid aliud praeter id , quod eo modo gestae sunt , significare arbitrantur;
ita multum audere, qui prorsus ibi omnia significationibus allegoricis inυo- Iuta esse contendunt, &c. Infra addit : Hoc enim exsimo , non tamen
ex ans eos , qui potuer ni illic de quacMmque re gesta sensum intelligentiae spiritaIis exsculpere , se at a primitus dumtaxat resoriae veritate . Ceterum quae ita reicuntur , ut rebus humanitus , seu diυinitus gestis , sive gerendis , convenire non possint e quis fidelis dubitet, non esse inaniter diecta λ Atque ita Augustinus sentiebat . Quae profecto unicuique persuadere jam debent, nimium excessisse
Phere ponum, dum propter Allegorias & Linguarum inopiam , toties tantopere cum fastu insultat Augustino . Eum vero potissimum audias , pag. 676. Animadv. perpendentem haec Augustini verba Confess. Lib. I I. Cap. a. o Domine perfice me , S reυeIa mihi, scilicet Scripturarum secreta atque obscura. Orationem hanc quidem religiosam, di dignam Episcopo agnoscit Phere ponus, sed cum ea coniungendum fuisse ait si odium Linguarum , quibus conscripta erat Scriptura, di comparanda cetera praesidia , quibus demum adhibitis , Scriptura intelligi potest. Sed quum ea Augusinus neglexerit , illa dumtaxat in Scriptura intellexit, quae potuit homo Linguarum S Criticae imperitus intelligere
499쪽
gere . In ceteris , S Platonismum ηοbis pro Doctrina Apostolorum
propinat , aut argutias inanes magna verborum pomps nobis obtrudit . Quam verborum acrimoniam ut aliquo pacto emolliat, subdit: suae non eo dico, quod eloquentiam, oe acumen in rebus praesertim MetaphF- sicis, Augustino detrabam , aut quod meritas laudes minus Iibenter tria buam; sed quia υideo multos ejus auctoritate abuti , ω eos prae illo eonia temnere , quibus nulla ratione conferri potest . En ergo bona tamdem verba impetravimus a Censore, modesto in speciem, sed fortassis aceriabitate nulli secundo. Quae enim comtemtus signa atque dicteria eo nis
Iesserit in Augustinum , specimina superius adducta satis nos docent. ed quota quaeso est laus ista , quae Phere pono sibi de sua maledicentia timenti extorta esse , aut tamdem excidisse videtur λ AIiquid est, eloquentiam & acumen in Augustino agnoscere, postquam ejus e Ioisquentiam & acumen toties irrisisti. Aliquid est , eum laudibus dignum fateri, quem ubicumque possis vituperandum tibi statuisti. Sed uti
nemo cordatus non fateatur Cersoris honesti atque germani erat , non minori cura atque sinceritate has edisserere laudes, quae vere Au gustino conveniant, quam maculas in ipso , ut sibi videtur , detegere, & grandi etiam ore incusare. Ita factum fuisset, ut non odio viri sanctissimi, sed amore veritatis videri multis posset contra eumdem militare Phere ponus . Saltem in ejus Censura aequitatem , ac modestiam tam saepe desiderare non cogeremur. Omnium autem Erudit rum consessum heic appello , & peto , an non eae sint virtutes tum intellectuales, tum morales in Libris Λugustini, ut Auctorem exhibeant omnium amore ac veneratione dignissimum λ Erraverit quidem; nonnulla ignoraverit; magnis quoque viris ea calamitas iam iis liaris deprehenditur . In aliis excusemus , quod nobis condonatum vellemus . Et quamquam nefas minime sit , immo potius sit commendandum , magnorum etiam virorum errores ac defectus diligenter investigare , di interdum etiam prodere incommunem utilitatem I se. rendi tamen ii non sunt , qui nulla reverentia , multoque supercilio, ac ira id praestant, & propter naevos quosdam non excusatione indignos tam essu se debacchantur, ut quantum ad ipsos pertinet, reliqua ingentia merita , illustresque dotes 'de nigrare ac penitus tollere velle videantur . Neque vero quod alii nimiis laudibus extulerint Augustinum , ejusque auctoritate abutantur , tibi in oppositum excessum proruendum est, ut vitio tuo illos sui vitii commoneas . Utrimque peccatur. Sed Augustinum prae reliquis tot virtutes commendant, tot merita illustrant , ut qui in tantis laudandi causis , ejus vituperationem unice persequi amet , jam malevolentiae insignis , & iniquae
censurae poenas evadere apud aequitatis amantes non possit .
Repete nunc laudes a Phere pono superius tributas Hipponensi Episcopo; levissimas sane, ac nullas, dum Augustino eripias verae
500쪽
IM RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. IIL r
Theologiae scientiam, Scripturarum sacrarum intelligentiam , eiisdemque contra objicias tamquam familiares aereas pugnas , di Plaatonicae doctrinae abusum , quam nempe pro Evangelicis dogmatis obtrudebat credulae plebi. Nam quid atrocius de Augustino proferre possis, quando eidem violatae Religionis Christianae notam inuris , di ignorantiam omnium ideterrimam λ Post tantum dedecus nihil se. re laudandum superest in Augustino. Proinde nemo non videat, meis
ras haec esse calumnias, quum constet, Λugustinum neque tam turispiter offendisse, neque earuisse seientia dc praesidiis necessariis ad reis ctam interpretationem Christianae Doctrinae, sacrarumque Literarum . In Parergis exponendis negare nolim , quin quandoque Augustinus frustra sudaverit ingenio suo , eaque protulerit, quae Criticis atque Eruditis nostrorum temporum parum , neque injuria , arrideant. At in notionibus verae Virtutis, in explicatione Evangelieae veritatis, atque in tradenda illa Scientia, quam praecipuam diximus esse divinarum Scripturarum materiam, in ii ite locis exponendis, quibus ista nititur, & confirmatur, aut contrarii errores damnantur: non falso minus, quam impudenter aberrasse dicitur Augustinus. Locum unum proserat Phere ponus, quo apertum fiat , tradidisse Augustinum eontraria Apostolicae Fidei. Sed ille puto nihil aliud adseret, quam quae ab Arianis, Socinianis, Remonstrantibus, Calvinianis , aliisque ejus gregis hominibus per ram non tam in Augustino improbantur, quam in Ecclesia Catholica. Λt virum, non alia quam ista Augustino objicientem , meminisse decerit, jam millies a catholicis protritas fuisse hujusmodi accusationes ,&quamvis se victos non dent Haereticis, non id nostro, sed Haereticorum vitio ac pertinacia fieri. Nostrum certe omnium ea de re judicium ita habet.
Atque hoc potit simum suit, quod in laudatis supra Consessionum
verbis exposcebat a Deo vir sanctus & humilis, ne a Fidei ac Morum Doctrina caelesti aberraret umquam , dum eam in lacris Literis abditam scrutaretur. Nam ut ut in Parergis pertractandis te eruditio deficiat, atque hallucineris quod maximis etiam viris, iisque ad miraculum Criticis, saepe accidit, di porro accidet et neque Religio ipsa tum laeditur, neque perit hominis errantis Fides. Tum solum errare pessimum est, quum Fidei Morumque Doctrinam aliqua ex parte errando labefactas. Et quamquam nos quoque fateamur, Falidius atque efficacius per ea praesidia defendi, suaderi, confirmarique posse Religionem dc Ecclesiam veram Christi ; quamquam etiam non negemus, ad multa Scripturarum loca necessariam utilemque esse Linguae Hebraeae peritiam ; attamen addimus non esse illam Catho. Iico Interpreti aut homini Christiano absolute necessariam , positis
fidis vertionibus, in ea parte, quae spectat ad propriam sacrorum