장음표시 사용
461쪽
comparatio instituitur, quaeri potest , utrum facilius per illam, mi amper istas, aeterna salus obtineatur: deinde utrum virginitas ipla per se praestantior, di gratior Deo sit, quam Conjugium. Vide nunc, amabo, quo vergant Censoris nostri verba : ad ostendendum nempe, majora esse perieu Ia atque incommoda Conjugii, quam caelibis vitae, majoremque iccirco esse in illo sta tu , quam in isto, necessitatem viris tutis. Quod quum faeit, utique strictim dicit, quod Hieronymus, Tertullianus, Basilius, Nari an ranus, Chrysostomus, aliique sustia si me scripserunt, & passim experientia testatur, sed simul eontra suam mentem extollit praestantiam virginitatis,quae eligatur intuitu Dei. Hi ne enim eonstat, dissicilius esse conjugatis, quam virginibus sacris, iter ad caelum , proptereaque praeferendum esse conjugali caelibem statum , uti faciliorem tutioremque viam ad salutem. Quod autem inquit Phere ponus, majori virtute ad Conjugium opus esse,
quam ad V irginitatem : quando hoe etiam illi daremus ) nihil minuit, immo valde auget sacrae virginitatis splendorem. Necessitas majoris virtutis in conjugatis, ut secuIi tentationes superent, ec lumque obtineant, infirmitatem prodit medii , videlicet Conjugii, quo utuntur ad tam eximium finem consequendum. Ex multis enim
itineribus , per quae ab infelici hoc exilio ad beatissimam patriam conscenia potest, illa minus Iaudanda , minusque eligenda sunt , quae magis dubiam faciunt consequutionem finis, faeileque longius a patria deviare valent. Secus inter hominum status praeferendus ille seret, per quem dissicilius ad Regnum Ccelorum devenitur, qualis est militia, mercatura, aliave instituta , negotii secularis plena, rem ille perieulis ac tentationibus obnoxia, majorique iccirco virtute indiga, ne salus aeterna perdatur.
Audi nunc Pliere ponum in haec verba loquentem: CotIibatum η esse rem, quae per se magis placeat Deo, quam Matrimonium, sed eum esse demum illi gratiorem, in alterutro sit statu, qui praeceptorum ejus est observantior. Nempe non considerat homo, alioqui non hebes, eo ipso gratiorem Deo saturum , qui Uirginitatem illi dicavit, non solum quod hune uti aptiorem divinae legi observandae elegerit statum , sed etiam quod bonum Animi potius, quam Corporis quaerat, di quod ea, quae sunt Seculi, repudiet, carnisque voluptatem ideo contem nat, ut spiritu promtiore ea quae sunt Dei meditetur ae iaciat. Deinde praeter illam dissicilem atque laudabilem in Virginitate abstinentiam a voluptatibus venereis, considerandum est votum , animusque
hominis ipsam Deo virginitatem voventis. Heie sita virtus praestan. tior, heic major laus virginis. Excelso animo vilia, & periculosa ,& bellu ina oblectamenta mundi rejicit: magnum hoc est. Majus est rejicere, ut Deo expeditius vacare possit. Confer igitur Nuptias , di saeram virginitatem . Sunt illae humanae fragilitatis, atque infirmita- Corale
462쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. Ma
tis subsidium , laudabile di sanctum profecto , di Christi gratia in
Matrimonii Sacramento consecratum . Votum autem Virginitatis non sine magna virtute est, immo est magna virtus. Illic delicias, sive oblectamenta quaerimus, illic desideria Coneu piscentiae implentur ; heic vero sortiter superantur ipsae carnis illecebrae, heic Pietatissimul ae Temperantiae heroieae vires exercentur; & castitas, mensisque cum corpore Deo dicantur, ut eo pacto liberioribus pennis eu lare homo possit ad Deum, vitamque imitari Angelorum. Atque haec sunt, quae Apostolo non experientia solum , sed caeIesi etiam prudentia edocto in I. Cor. VII persuasere, ut Virginitatis sudium Nuptiis apertissime , neque uno in loco , praeserret. risine uxore es inter cetera ait , solicitus est quae Domisi δεηι, quomo opIaeea; Deo. sui autem erem uxore est, foliritus est quae δεηι mundi, quomodo placeat uxori, oe diυisus est. Et mulier innuta , ct virgo cuirat, quae Domini δεηι, ut sit sancta eorpore o spiritu, dcc. Infra addite Igituro qui matrimonio jungit virgisem Ram , benefacit; ει qui non jungis, meliaes faciι. Quae verba non ignoravit ipse Phere ponus, sed eludere se posse speravit, inquiens , Apostolum professum se ita loqui propter
inflantem necessitatem, hoc est , propter tempora illa, quibus graves fersequutiones servebant. Nescio quas eo tempore persequutiones here ponus Ostendere posset inter Corinthios, quum certe rem Praemiantem, non futuram indieare videatur Apostolus per vocabulum ἐα -- . Deinde verba illa plerique tum Graeci tum Latini Interpretes aliter eX ponenda censent, ut nempe loquatur illic Apostolus sive de seeuli molestiis, di incommodis, qua conjugalem statum conse quuntur, di carnis Iribulationes infra appellantur, sive de angustia
mortalis hujus vitae , sive de aliis huiusmodi necessitatibus. Sed quid
plura virginitatis praeserendae rationem non ad ullas persequutio nes tunc serventes , sed plane ad generaliorem causam , quae cuique tempori conveniat, Paulus aperte resert: nempe quia necessitates conjugalis vitae, impedimenta sunt , quominus expedite libereque Deo homines serviant di placeant. Id constat e verbis nuper laudat s. Ipse itidem Λpostolus agnoscit in Virginibus sacris excellentem quandam sanctitatis speciem, quae earum lia tua , non aurem coniugali,
convenit. Inquirenim: ει υirgo cogitor, a Domini sent , in m sancta corpore es Ipiritu. Quibus vertiis laudat , propriamque Virginum
dicit non solum immaculatam puritatem carnis , sed etiam abstinenωriam ab opere di voluptate caenali. Ceterum negare nemo potest , quin homo conjugali vitae addictus Deo magis interdum placeat, majorique virtute abundet , quam alius quisquam sacrae virginitatis cultor, uti neque negare quisquam audebit, quin temere non numinquam, suisque viribus parum perpensis, homines Caelibarum Deo voveant. At quorsum haec ρ Non est in culpa thesaurus, si ille e pile
463쪽
piletur, qui se ad custodiendum obtulerat. Quod si conjugato eui. piam major interdum probitas sit, quam virgini alicui: tribuenda est hujusmodi praestantia aliis Virtutibus in illo homine conjunctis , quae faciunt, ut in Conjugio sancte inito sancte vivatur, & salutare homini fiat ipsum Conjugium. Rursus aut vitia , aut ipsarum desectus virtutum in causa esse possunt , ne Virginitas Deo dicata meliores majoresque in homine fructus probitatis serat . Uerum paribus ci cum stantiis positis, procul dubio virginitas sacra, quam Conjugium, aptior atque efficacior erit, ut quis Deo.placeat, ipsaque proinde Virginitas ex ipsus Dei amore electa Deo placere plus debet, quam
Mendacium semper malum . Gus patrocinium a Pberepono susceptum - pinuis quibusdam circumstantiis sed sine ulla valida ratione. Ioiaci nonnulli e mendaciorum Iamilia excIAdendi. Pbereponi calumniadi litantis, Patres tam rigide fuisse infensos mendacio, ut ipsi po
IN Libris de Mendacio, & contra Mendacium , atque alibi etiam ,
pluribus ostendit Sanctus Augustinus , peccatum esse quodlibet Mendacium, cui revera Mendacii nomen conveniat, quum nempe causa atque intentione alterius fallendi enuntiatur falsum. Phere-ponus autem aliqua Mendacia agnoscit, quae culpa careant. In Λnimadvers ad Cap. 5. Lib. de Mendacio, Ponenda sunt, inquit, taxIum tria, quae diximus . Primκm est , nullum csse oportere animum nocendimendiscio ; alterum ejusmodi debere esse mendacium, quod nocere revera non possit; tertium denique , non esse alium viam , qua imminens malum viretur. Eadem repetit. Phere ponus in Animadvers. ad Cap. I S. Lib. conistra Mendacium . Et in ista quidem sententia praei vere Censori nostro cum ex Ethnicis Philosophis atque Scriptoribus nonnulli, tum nonnulli etiam e Christianis , e X iis praecipue, qui scientiae politicae praecepta literis consignarunt. Inter hosce potissimum receo fere juvat duo carissima Phere pono capita, Erasmum videlicet , & Grotium , α nostris etiam temporibus Samuelem Pusendorfium in Libris de Iure Naturae S Gentium . Quicumque autem ii sunt Mendacio. rum patroni , ita secularem quamdam respexisse utilitatem mihi videntur , ut naturam dignitatemque veritatis tunc obliti fuerint . Illa scilicet sublimis , ac tonat a Deo virtus , immo Deo ipsi metadeo congenita , ut Deus sit ipsa Veritas , delicata pulchritudine constat , Omnemquc abhorret atque exhortescit oppositae salsitatis spem Diuitiaco by Corale
464쪽
rM RELIGIONII NEGOTIO. LIB. III. s
speciem . Etenim quum simul verum di salsum consistere non ponsnt, necesse est, ut qui falsum velit , quacumque tamdem e causa id velit, veritatem eodem rempore , quantum in se est , perdat, atque pessumdet. Nihil medium occurrit. Atque hinc fit, ut vel iale falsum in alterius hominis mente quod prosecto vult quicumque mentitur , idem sit ae velle Veritatis necem , proptereaque
Mendacium ergo intrinsece malum est , sicuti & omne falsum est secundum se malum , ct fugiendum, ut Aristoteles ait. Ejusmodi auistem quum sit Mendacium , nullo colore dealbari, melioremque narituram induere numquam potest. Porro duplici jure mendax homo injurium se praebet, Divino, ac Naturali. Divino; Deum quippe iptum offendit, dum Veritatem ipsam, seu veracitatem mendaci linis gua laedit. Naturali; jus quippe Naturae exigit, ut nemo sponte alterum fallat, si ve in errorem inducat, nemo falsum decipiendi alterius causa tradat , nemo sermonis humani mirabili instrumento aepraestantissima institutione abutatur ad labefactandam fidem in hominum commercio. Ac propterea Philosophorum nobilissimi , & plerique Sanctorum Patrum , quorum dux Augustinus , omnesque Ca tholicae Scholae Theologi , nullum ege casum statuerunt , in quo Mendacium, dum revera sit Mendacium, non sit etiam malum , di
culpae insimulandus mendax non sit, quamquam ea in mentiendo esse culpae levitas interdum possit, ut ei veniam facillime sperare liceat. Hue faciunt divinarum Scripturarum documenta , . nempe Proverb. XIII. s. Verbum mendax justus detestabitur . Et Proverb. XXX. 8.Vanitatem, re υerba mendacia longe fae a me . Et Coloss. III '. Nolite mentiri invicem . Et Psal. U. 7. Perdes omnes , qui Ioquuntur menis dacium . Et Ecclesiastici VII. I . Noli υelle mentiri omne mendacium , quod idem est ae edicere, ut nullum proferamus Mendacium . Mitto alia Scripturarum loca . Videamus nunc, quibus rationibus ducatur Phere ponus in eontrariam sententiam . Sed ille nullas affert. Haec tantum addit ad ea,
quae supra retulimus : In hisce sane circumstantiis Iisitum esse debet mentiri, si non illicitum sit joco mentiri , quod per Augussinum licet . Vide Cap. a. utique auctor est Augustinus Cap. 2. Lib. de Mendacio, joca numquam putata fuisse Μendacia I babent enim , inquit is ,eυidentismam ex proauntiatione , atque ipso jocantis affecta , significa
tionem animi nequaquam faIIentis , etsi non vera enuntiantir . Sed nescio, quei hinc in serre potueri a Phere ponus , licitum quoque esse mentiri , positis circumstantiis a se e numeratis . Malitia Menda. eio insita eam habet originem & causam , quod animus mentientis vuIt verum corrumpere , dicere salsum , di alterum hominem sallere. . In jocis heic animus perversus, atque inordinatus abesse . potest, Dissit eo by Corale
465쪽
potest, ct plerumque revera abest ἱ nam qui jocatur , saepe ae sae pius alterius decipiendi voluntate caret, idque pronuntiat falsum , quod probe scit ab audientibus sive Iegentibus esse detegendum ,& accipiendum tamquam falsum , non tamquam verum . Quare neisque veritatem jocator hujusmodi laedit , neque proximum fallit ;ideoque e Mendaciorum numero , loca ita composita excluduntur, di culpae notam effugiunt. Verum in casibus a Phere pono propositis
manifestissimum est , di decipi alterum , & Ieritatem laedi , & falsum ita enuntiari, ut mentiens directe, aut in directe velit alterum
se Ilere . Ex boe ipso, quod aliquis scienter falsum loquitur , falsitatem intendit Haifieare : id eo completiυum in definitione Mendacii ponitur intentio falleadi ; sed quasi materiale falsa υοcis significatio . Ita Sanis
ctus Thomas in 3. d. 38. 9. I. Art. i. incorp. Mendacium igitur in iis casibus locum habet, atque adeo turpitudo illa, quae Meniuacium consequitur , inde excludi non potest . Sed , inquies , mendaci tune nullus est nocendi animus , di Mendacium ipsum obesse per se ipsum nequit, nullaque alia homini via restat evadendi periculi . Quis de ita mentiente queratur Cui injuria tunc insertur λ Λt non solum
animadvertendum est , per illum semper noceri, qui mentiatur; mendax enim, quantum sert ejus actio , errorem semper & falsum in alterius ingerit aut vult ingerere mentem : sed etiam statuendum est , internam e Mendacio turpitudinem ex eo non tolli, quod neque sit in mentiente nocendi voluntas , neque vis nocendi in ipso mendacio , dum salsum enuntietur animo alterius fallendi. Nam uv ut concedamus , mentientem in eo casu , alterius vitae , honori , ac rebus nihil ossicere , attamen juri ipsius Ueritatis adversa tur, quam ille, quantum in se est , offendit, atque conculcat, &facit, ut in proximo pereat. Eodem pacto invisum Deo pergit esse Adulterium cum semina , quamvis ipsius vir in eam actionem conissentiat, di quamvis non aliter vel ipsius vitae periculo te eidem actio inni subducere nequeas . Idem dicas de aliis operibus , aut dictis , ex sua natura atque intrinsece malis , quae illa ratione minime ex cu santur, quod neque alteri noceant, neque alia sit imminentis periculi effugiendi via . Recte propterea Aug. Quaest. 68. in Levitic. Mendacium, inquit , non poUsumias dicere tunc tanIummodo esse , quundo
proximas laeditur ς quum enim falsum ab sciente dicitur , procul dubio Mendacium es , sive illo quisquam , he nemo laedatur . Quod si reponas , jocos etiam dari , quibus falsiloquium subest ,
atque intentio alterius fallendi: ego isthaec peccati nomine accusabo, quia tum reapse Mendacia erunt , di veritati inimica. Ubi tum quaeso est eυidentissima illa ex pronuntiatione, atque ipso jocaηtis affectusennificatio animi nequaquam fallentis , etsi non υera enuntiantis , quam AugiIstinus do prehendit in reliquis jocis, a se excusatis λ Et revera sentiunt
466쪽
IM RELIGIONIS NEGOTIO LIB. III.
eomplures , iique praestantes Theologi , inter quos Sanctus Thomas,
joca etiam, quibus Mendacii nomen convenire possi, referenda esse in catalogum cuI parum, modo quidem gravium,sed fere semper levium. Ipsemet Augustinus post verba a nobis nuper recitata haec addit: quo
genere iocoru m uirum siι utendum perfcctis animis , alia quaestio est ,
quam modo enodandam non suscepimus. Quibus ex verbis intelligis, vel ipsa illa ioca , quae Sancto Augustino Mendacia non putantur, ejus tamen esse naturae, ut iure dubitetur , num homini ad persectam viis tam anhelanti convenire possint. Quanto magis idem dieas de jocis inistentione sallendi, & veritatis adulterandae causa prolatis , quae reve ra Mendaciis accensenda veniunt pSed novam scenam, novam peripetiam repente hue inducit Pher sonus noster Qui nobis nuper Augustinum exhibuerat nimis rigidiusculum in execrando quocumque Mendacio , en eumdem rursus deprehendit mendacem , di quidem basilice. Nee putes, inquit Censor , qui usque adeo ob utili re necessario Mendacio abhorrere se dictitabant, tam rigidos fuisse υeri fateIIises, ut m mquam emolumenti causa menis tirentur Cout arium persuadent tot ficta Miracula ad υenerationem plebis quibusdam Ecclesiis ct Basilicis conciliandam, tot que R betorice ficti
nes, dic. Neque heic sisti t acu t issima Phere poni acie . Causam quoque Perspexit, quare tantum odium adversus Mendacium Catholici Episcopi prae se ferrent. Si liceat , addit, id quod si 'reamur proIoqui, nomiaia de ea a multi in licita Mendacia, qualia descripsimus , tam acriserinυebebamur , quam ut postea in rem suam fructuosius mentirentur. Simopliciores enim homines nos suspicabantur ab iis sibi Deum feri , qui iam. infensos profitebantur se mendacio . Si& nobis licet heic , non quod tu DPicamur , sed quod nobis certum videtur, proloqui: dum haec Phereis Ponus ait, non bonum .sed perversum se prodit Criticum , ut gravioribus paream nominibus in ipsum jure convenientibus. Age enim edi. .cat nobis suspiciosus iste vir , num inter Protestantes quoque Adulterium , di reliqua libidinis experimenta, Avaritia, fraus, aliaque ejusmodi scelera locum habeant, aut umquam habuerint. Non negabit , . puto immo inter aliquos ex ipsis eorum Sacerdotibus atque Theoloisgis, si verax esse amet, salebitur illam pellem di olim , & nunc vigere. Atqui non dubito , quio ii quoque Theologi tum voce tum scriptis in ipsissima illa scelera invehantur . Quae si it., sunt , quid quatio reis poneret Phere ponus homini Religionis nullius vinculis obligato quales fortasse multos ipse novit sibi vicinos in dicenti , non alia de causa Piotestantium Pallores, atque Theologos ea flagitia dete itam,
quam ut alienis seminis tutius abutantur, di fraudibus rem tuam utilius promoveant 8 Rideret, irascereturve Phere ponus. Nihil enim magis in comperto est , quam hujusmodi vitia et simul ab iis eo gnosci ac praedicari Deo rectaeque Rationi invisa, dc nihilominus vel ab ipsis
467쪽
noscentibus, atque Praedicantibus , vitio humanae naturae interdum eligi atque amari. Eadem dc Phere ponus, di quisquis alius, de Augustino reliquinque Catholicis necesse est dicat . objiciat ille nobis , quaecumque vult, Miracula ficta, aliaque religiosorum hominum Mendacia . In crimi. num istorum Λuctor ibus damnandis, si qui sunt, nos quoque conis cordes habebit. At quo argumento persuadere sibi aliisque poterit, eum in finem Mendacia quaelibet , tum ab Augustino, tum ab aliis Catholicis affectato odio suisse proscripta , ut ipsi liberius deinde a que utilius mentiri possem e Homines fuere . Quam aliam quaeris causam, cur mentiti nonnumquam ex iis quidam fuerint λ Settieee meliora videmus , melioraque aliis suademus, ac deteriora saepe nos sequimur . Quamquam quid dico Quum mitiora semper sentire de omnibus hominibus nos jubeat recta Ratio , di prohibeamur suspicionibus nulla ratione innixis alienam gravare famam o quanto minus id nobis liceat , quum de Augustino, Episcopis , Theologis, aliisque tum sanctitate morum , tum doctrinae soliditate eminentibus viris, sermo occurrit λ Neque tanta simplicitas ac inopia mentis in Augustino ejusque smilibus erat, ut Mendacia detestari , simulque in Religione mentiri tutum putarent, quum unus quispiam emunctae naris homo posset sacrilegam fraudem deprehendere, ejusque a uinctores exsibilandos detegere . Praeterea neque tanta in iis malitiae atisque iniquitatis copia excogitari potest , ut qui publice praedi earent , uti magnum scelus f sunt haec Augustini verba ct primum genus deis testabilis mendacii , mentiri in Religione, di pro Religione , hac arte eadem sibi tutiorem utilioremque ad mentiendum viam aperirent . Demum quaenam ab Augus no , illiusque similibus conficta Miraeuola Phere ponus rite demonstret λ Immo nemo acrius , quam Sanctus Augustinus quod & secere ceteri Sancti Patres, atque Concilia execratus est pias hujusmodi S sacrilegas fraudes . videat igitur Pheia reponus, dum talia de tantis viris suspicatur , dumque adeo temere tam horrenda illis crimina affingit, cur perversi accusatoris nota inuis rendus non sit. Certe maligni declamatoris nomen non effugiet. CA Disiligoo by Coosl
468쪽
Crisitae Artis abusus non unus , ct Pberepono potissimum famiIiaris suae de conversione sua ad Deum Augustios narrat , Superstitionis ae fraudis inique insimuIantur ab eodem Censore . Depulsa ab Augustino inanis gloriae quaesitae accusatio , a Pherepono in ipsum concinnata propter Libros Confessonum . Gusdem Avustini υiria. tes S sanctitas υariis Phereponi calumxiis oe sopbismatibus ereptae. In Mallio Neodoreo laudando an excesserit Augustinus . Sisiaeeritas ejusdem υindieata ab objectionibus Pbereponi. Non in eοη- troυersia cum Sancio Hieroumo , non in cooptarione sua ad Epifieopatum , non in declarando Heraclio Successore suo Augusti,as
S Ed quando in hane arenam ingressi sumus, dimittendus tam faciis
te non est Phere ponus, majorique cura exigendus est ad normam
Criticae Artis homo ille, qui inter Criticos & Criticae Magistros non bonam quidem , sed magnam sibi jamdudum comparavit famam. Criticam hele latiori significatione capio, quam ab Eruditis nonnullis capimur; hoc est, eristicam Artem illam, studiumque intelligo . quo alienos in literis, sive in doctrina , errores acute investigamus, &deprehensos censoria virga percutimus. Id licitum, id honestum , id Reipublicae perquam utile , simulque necessarium est. Nam unde tot errores, ac fabulae, di dogmata stolida , nisi e Criticae inopia e Unde recti judicii, meliorisque eruditionis restitutio, nisi e Critica re. stituta Sed quasdam hujusce Artis leges ac praecepta percurramus oportet. Ejus finis est, Veritatem sive Theologicam, sive Physi- eam , Historicam, εce. invenire, di falsum persequi, aliisque vitanis dum ostendere. Sed tam solicite cauteque veritas investiganda atque prodenda est, ut Christianae simul Caritatis, ut Μodestiae, ut Iustiis
rite maxima ratio habeatur. Quamobrem a maledictis ta conviciis peris petuo abstinendum ,' calumniae non segniusquam pestis fugiendae ;hominem gravem ars mimica , virulentae irrisiones, declamatione iaque minime decent; in errores vero potius, quam in errantes dimicandum s tibique , vel quum triumphas de errore deprehenso , exuenda omnis amhitio . Non ita aliorum vituperationi insistere , ut quae in adversario laudem promerentur obliviscaris, multoque minus in illius probrum retorqueas. Tum dumtaxat acri ac subirato stylo aut Venia, aut licentia erit, quum in perditos, impios, ct effrontes , sive iniquitatis , s ve impietatis sibi notae amatores, & in apertos calumniatores, hoc est, in conclamatos aut Religionis verae, aut Peritatis, aut virtutis hostes, pugnandum erit. Ceterum placide agere
469쪽
decet adversus illos, quos non perversus animus, sed humani in tetilectus, atque naturae infirmitas, a bono di vero deviavit. Quo modulo si quando utendum , tum potissimum uti Opus est , quum aecuissandos & eorrigendos suscipis magnos, celebresque viros; di tum quoque I enitati adjungenda reverentia erit, quum Christianae Religionis Patribus, di Episcopis, non doctrinae minus quam sanctitatis
fama per omnium ora commendatis, dicenda dies erit, veritatis ea uissa id exigente nonnumquam . Ita veritati laboranti simul suceurras, ut neque tuae, neque aliorum dignitati quidquam detrahatur. Si seiacus fiat, non perversae tantummodo indolis, di ambitus, dc ma Ie volentiae, aliorumque vitiorum specimen dabis, sed ipsam plerumque Veritatem , ut ut solertissime quaeras, in itinere perdes. Atque hae quidem praecipuae forsitan leges morum in Arte Criti ea, quas nunc, ut puto, nihil interest rationibns, aliisve documentis e firmate atque tueri. Iuvat potius experiri novis exemplis , num Phere ponus se talem heic prodiderit Criticum , qualem postu Iat re. Eia Ratio. Narrat Augustinus Lib. 8. Cap. I 2. Consess. improvisa voia cis ToIIe, lege , tolle, lege, admonitione totum se fuisse conversum ad Deum . Primo Suersitionem Ethnicam, ex fortuitis vocibus omina capranIem, reperit heic Phere ponus. Deinde subdit, saeui singulari providentia divina id factum videatur, oportere ut ostendat, opus
false 6 modi Miracula, quo A Uiηκs intelligere posset sibi Iegendam
Seripturam sacram , αδ ex ea resciret, qκid sibi agendum esset. Quod quum quotidie audiret a Catholicis, non videt Censor, cur confugiendum sit ad miraculum. Tamdem ait, Rhetorem nostrum omnia exanerare , quibus persuadere poterat, non regi beis de homine υustari, sed fingulari vocatione divinitus ad Ecclesiam allector quae tamen ex alius
ealamo re itas fluxissent. En ergo Λugustinum superstitiosum , dum
omina captat; en ridendum, quod sortuitam vocem audiens, Miraculum putet, atque id aggrediatur, quod tam crebrae CathoIieorum adhortationes obtinere ab ipso nondum quiverant; en denique Rhetorem , di callidum quidem , qui omnia exaggerat , ut se tamquam caelestem hominem vendit et .
Gratiae Phere pono, qui non & impostorem, fictaeque narrationis propolam nobis heic Augustinum exhibuerit. Sed postquam ne ipse
quidem Censor eo usque progredi est ausus 2 oculos mentemque omisitium appello, ut perspiciant, quibus oculis hune Augustini locum Phere ponus legerit. Improvisam illam vocem audit Augustinus, ignorat auctorem di dum Concupiscentiae , divinaeque Gratiae pugna in
ejus corde acrius aestuaret, vocem ipsam interpretatur tamquam divinum oraculum, quoad repetendam sacrarum Scripturarum Iectioianem incitetur. Paret inspirationi, perculsusque Apostoli verbis , sibi primum sorte objectis, totum se Deo exinde d cat. Haec narratio Λuia gustini. Diuili od by Corale
470쪽
IN RELIGIONI s NEGOTIO. LIB. III. 4st
sustini. Quid heic quaeso Rhetorici artificii φ quaenam exaggerario pquaenam calliditas λ Lege verba Augustini. Historicam narrationem puram putam illie deprebende ; quam si veram putas, mirum est queiaeeusare possis Rhetorico aliquo colore sive figmento corruptam. Sed vitio vertendum est Λugustino, quod talia narret, quum haeeret .sex aIlarum calamo fluxissent. Ipsum Augustinum nequaquam dedecuicia hujusmodi narrationem, ille idem fatetur, qui adverbio rectius esto sus. Multoque magis id perspiciet Lector, nihil in ea narratione inveniens, quod laudem Augustini vel leviter insinuet. Non suas
illi e virtutes , non sanctitatem , non MiracuIa evidentia commemorat ille; sed fortuitam tantum vocem, unde consummata est conis
versio sua , dicit se acceptam retulisse nngulari divinae Gratiae auxilio. Quis hominem arguat, quod misericordias Domini in aeternum cantet γ hnorare tua bona, utar Erasmi verbis in Prae Lad ipsas Conia sessiones Sancti Augustini, stupiditatis es ; non praedicare Domini beκignitatem , ingratitudinis est ; πον expendere in utilitatem proximi, quod
everis, impietas est. Visiones, ac revelationes propheticas, coelo
auctore, experti sunt clarissimi di sanctissimi viri; iidemque etiam evuIgarunt. Vide Ignatii Martyris Epist. ad Philadelph. & Dionysii
Alexandrini Epistolas apud Euseb.& Cypriani loca multa a Dodu vel .loeollecta, & Ambrosii Epistolas, ut alios Omittam testes, quos bene multos in haec & similia haberem . Inquit autem Phereponus, non videre se, cur coniugiendum hetest ad Miraculum, quum prodigio nihil opus esset, ut intelligeret Augustinus sibi legendam esse sacram Scripturam , quando toties id
a Catholicis audiverat. Neque videt acutissimus iste Censor, quam inter se differant, nosse utilitatem ac necessitatem coelestis illius Iectionis , di ad ipsam lectionem sese reipsa convertere. Nemo nostrum ignorat, quam periculosa sit ac misera peccatoris servitus; di non exinde tamen ad sortem honestatemque justorum consurgimus. Illud facere ad intellectum, hoc ad voluntatem spectat. Tum vero ipsa quoque voluntas vincula disrumpit ac abjicit, quum interna Dei
Gratia nos adjuvans Concupiscentiam vincit, torpentemque animum fortiter ad se rapit. Innumeris autem modis aversos a se homines Deus ad virtutem vocat, atque perducit. Non fuerit Miraculum id,
γ uod Augustino contigit: num propterea non licuit Augustino inisuetam illam ac repentinam vocem singulari providentiae Dei tribuere, quae illum juberet consulere Codices sacros p nunquid nefas fuit interpretari tamquam peculiare Dei munus, in ea Apostoli verba statim incidisse, quae morbum Augustini protinus ac tam dem conseiseere Θ Immo & Christianae pietatis est, & humilitatis, haec ita in te pretari, totumque hoc tribuere immensae Numinis clementiae. At. que ita faceret quicumque alius sana doctrina ac Religione vera imis